Το τίμημα της αύξησης των δασικών εκτάσεων στην Ευρώπη

 

By dasarxeio com on 27/01/2026

Photo by Gis photography on Pexels.com

Πηγή κειμένου:gr.euronews.com

Τα δάση της Πορτογαλίας αυξάνονται ταχύτατα, αλλά με τεράστιο περιβαλλοντικό κόστος. Πώς προσπαθεί η χώρα να αντιστρέψει την πορεία;

Οι δασικές εκτάσεις στην ΕΕ αυξάνονται οριακά, με αναφερόμενη ετήσια αύξηση 0,1%. Λαμβάνοντας υπόψη τόσο την επέκταση των δασών όσο και τις απώλειες, είτε από υλοτομία είτε από φυσικά φαινόμενα όπως πυρκαγιές, ξηρασίες και παράσιτα, η Ιρλανδία κατέχει την πρώτη θέση, πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, με ετήσια αύξηση 1,2%. Ακολουθούν η Εσθονία (+0,33%), η Βουλγαρία (+0,26%) και η Γαλλία (0,25%). Λίγες μόνο χώρες ανέφεραν (ελάχιστες) μειώσεις – όλες μεταξύ 0,06% και 0,01% – και συγκεκριμένα η Δανία, η Ολλανδία, η Σλοβενία, η Σουηδία και η Πολωνία.

Η αμφιλεγόμενη ανάπτυξη των δασών της Πορτογαλίας;

Αν βγάλει κανείς τις απώλειες από την εξίσωση ωστόσο, ο ρυθμός ανάπτυξης των δασικών εκτάσεων στην Πορτογαλία είναι ασύγκριτα μεγαλύτερος σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη.

Μέσα σε μόλις ένα χρόνο, οι δασικές εκτάσεις αυξήθηκαν κατά το εντυπωσιακό ποσοστό 11%, σύμφωνα με τη Eurostat. Γιατί;

Η εκρηκτική αύξηση εκτιμάται ότι οφείλεται στη συστηματική αναδάσωση, αλλά εξαρτάται επίσης από τη σχετικά νεαρή ηλικία των δασών της χώρας, ιδίως λόγω της ευρείας χρήσης ευκαλύπτου.

Αυτό το ταχέως αναπτυσσόμενο δέντρο, που κατάγεται από την Ωκεανία, κατέστησε την Πορτογαλία έναν από τους κορυφαίους παραγωγούς χαρτιού στην Ευρώπη, αλλά έφερε μαζί του και τεράστιες περιβαλλοντικές απειλές.

Τα φύλλα του, πλούσια σε εξαιρετικά εύφλεκτα έλαια, έχουν πολλαπλασιάσει εκθετικά τον κίνδυνο πυρκαγιών. Επιπλέον, ο ευκάλυπτος απαιτεί τεράστιες ποσότητες νερού, στραγγίζοντας το υπέδαφος.

Το πλάνο της Πορτογαλίας για να αντιστρέψει την κατάσταση

Μόνο το 2025, η χώρα έχασε 263.000 εκτάρια από πυρκαγιές, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ σε σχέση με το μέγεθός της, περίπου 8 φορές το μέγεθος της Μάλτας, σύμφωνα με το Copernicus.

Τώρα η χώρα προσπαθεί να αντιστρέψει την τάση βελτιώνοντας τη χαρτογράφηση των δασών και – κυρίως – δίνοντας κίνητρα για τη φύτευση τοπικών ειδών, όπως η δρυς.

Τον Νοέμβριο, το πορτογαλικό ινστιτούτο προστασίας της φύσης ICNF διένειμε περισσότερα από 100.000 δέντρα και θάμνους σε ολόκληρη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένων ειδών όπως θαλάσσια πεύκη, φλαμουριές και δενδρολίβανα.

Τα αστικά και περιφερειακά πάρκα μπορούν επίσης να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα υποβάλλοντας τις αιτήσεις τους στο πρόγραμμα Floresta Comun.

Επιπλέον, η ΕΕ, καθώς και ο εθνικός οργανισμός της Πορτογαλίας, όπως το Ίδρυμα για την Επιστήμη και την Τεχνολογία, έχουν διαθέσει εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ σε προγράμματα που αποσκοπούν στην προστασία και την αναγέννηση της βελανιδιάς.