Η πνευματική προσφορά του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου

 Γράφει ο Κωνσταντίνος Χολέβας.

Ο μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας Αναστάσιος (Γιαννουλάτος) κατόρθωσε το ακατόρθωτο! Με  προσευχή, με ευρυτάτη μόρφωση, με υπομονή και επιμονή αναστήλωσε την Ορθόδοξη Εκκλησία στην Αλβανία κυριολεκτικά εκ του μηδενός.

Από το 1991 ως Τοποτηρητής και από το 1992 ως Αρχιεπίσκοπος, μετά από ορθή επιλογή του Οικουμενικού Πατριαρχείου, ο Αναστάσιος οικοδόμησε πνευματικά και υλικά την Εκκλησία μέσα σε μία  ιδιόμορφη κατάσταση. Θυμίζω τα κυριώτερα προβλήματα που αντιμετώπισε:

1. Από το 1967 μέχρι το 1990 το κομμουνιστικό καθεστώς της Αλβανίας είχε καταργήσει κάθε θρησκευτική εκδήλωση και επέβαλε την αθεϊστική προπαγάνδα. Ιδιαιτέρως καταπιεστική ήταν η κατάσταση για τους Ορθοδόξους Χριστιανούς. Ναοί έγιναν σταύλοι και κινηματογράφοι, ιερείς φυλακίσθηκαν, οι οικογένειες έκρυβαν τις εικόνες για να μην συλληφθούν από τη μυστική αστυνομία.
2. Το  Ορθόδοξο ποίμνιο στην Αλβανία δεν είναι εθνολογικά ενιαίο. Οι δύο μεγάλες ομάδες είναι οι Έλληνες Βορειοηπειρώτες και οι Αλβανοί Ορθόδοξοι. Υπάρχουν και οι Μαυροβούνιοι στον Βορρά καθώς και λίγοι σλαβόφωνοι στην περιοχή της Πρέσπας. Στην Ελληνική Εθνική Μειονότητα ανήκουν και οι  μαχητικοί Βλαχόφωνοι.
3. Οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί δεν αποτελούν την πλειοψηφία, όπως στην Ελλάδα, αλλά ανέρχονται στο 20% του αλβανικού πληθυσμού. Υπάρχουν πολλοί Μουσουλμάνοι Σουνίτες, Μουσουλμάνοι Μπεκτασήδες, Χριστιανοί Ρωμαιοκαθολικοί, άθεοι κ.ά.
4. Πολλές χώρες παρεμβαίνουν στην πολιτική και θρησκευτική ζωή της Αλβανίας για εξυπηρέτηση δικών τους συμφερόντων όπως πχ η Τουρκία, η Ιταλία, η Ρουμανία κ.ά.
5. Λόγω εθνικισμού η αρχική στάση των αλβανικών κυβερνήσεων ήταν αρνητική απέναντι στον Αναστάσιο, επειδή ήταν Έλληνας. Αργά αλλά σταθερά κατόρθωσε με το ήπιο ύφος του και με το έργο του να γίνει σεβαστός. Πάντως θυμίζω ότι το 1994 ο Σάλι Μπερίσα ήθελε να αλλάξει το Σύνταγμα και να αποκλείσει την παρουσία Έλληνα Αρχιεπισκόπου στην Εκκλησία της Αλβανίας. Ευτυχώς το σχέδιο Συντάγματος απορρίφθηκε με δημοψήφισμα στις 6.11.1994.

Παρ’ όλα αυτά τα εμπόδια ο μακαριστός Αναστάσιος επέτυχε πλήρως στα πνευματικά καθήκοντά του. Ίδρυσε ναούς, σχολεία και νοσοκομεία, εκπαίδευσε και χειροτόνησε ιερείς, αξιοποίησε την επιστημονική του κατάρτιση και τη γνώση του περί του Ισλάμ, επέλεξε αξιόλογους συνεργάτες. Συνέχισε το έργο του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού, του οποίου τα λείψανα φυλάσσονται στα γραφεία της Αρχιεπισκοπής στα Τίρανα.

Πίστευε στην οικουμενικότητα της Ορθοδοξίας και στην ειρηνική συνύπαρξη των πολιτισμών,  αλλά ταυτοχρόνως ζητούσε τον σεβασμό της εθνικής ταυτότητας κάθε λαού. Στο βιβλίο του «Παγκοσμιότητα και Ορθοδοξία» επικρίνει την παγκοσμιοποίηση και τον διεθνισμό και επισημαίνει: «Η άκριτη αποδοχή της κινήσεως προς ισοπέδωση των πάντων σ’ ένα ομοιόμορφο, ή καλύτερα άμορφο,  «διεθνισμό»  του συρμού,  με παραγνώριση της εθνικής κληρονομιάς και ιδιοτυπίας θα ήταν εξ ίσου απαράδεκτη. Το λάθος που έγινε στο παρελθόν από ορισμένες ευρωπαϊκές χριστιανικές Εκκλησίες και Ομολογίες, η ένοχη δηλαδή συμμαχία με εθνικιστικά συνθήματα και κεφαλαιοκρατικά ιδεώδη των χωρών τους, δεν επιτρέπεται να επαναληφθεί με αλόγιστη αποδοχή των αντιστρόφων θέσεων ενός διεθνιστικού οδοστρωτήρος».

Ήταν πράος, αλλά και διεκδικητικός. Ο Αναστάσιος δεν δίστασε να διαμαρτυρηθεί για άδικες και παράτυπες αποφάσεις ή διαδικασίες των αλβανικών κυβερνήσεων. Το 2011 αρνήθηκε να αποδεχθεί την επίσημη αλβανική απογραφή, η οποία παρουσίαζε ανακριβή στοιχεία για να εμφανίσει μικρότερο τον αριθμό των Ορθοδόξων Χριστιανών στη χώρα.  Αιωνία η μνήμη του!

Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 1.2.2025

https://antibaro.gr/article/37741

Ο Aρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος στο CNN Greece: Παγκόσμιος ασύμμετρος πόλεμος σε εξέλιξη

Κάτια Τσιμπλάκη , CNN Greece

Ο Αναστάσιος Γιαννουλάτος, ο τότε επίσκοπος Ανδρούσης, ανέλαβε στις αρχές της δεκαετίας του ‘90 να αναστηλώσει την Εκκλησία της Αλβανίας, μετά τα «πέτρινα» χρόνια του Χότζα, που άφησαν τις εκκλησίες συντρίμμια και την Ορθοδοξία κουρνιασμένη βαθιά στην καρδιά, που δίσταζε να ανασάνει ελεύθερη.

Πηγή: CNN Greece

Πηγή: CNN Greece

Πηγή: CNN Greece

Πηγή: CNN Greece

Ο νέος Αρχιεπίσκοπος Τιράνων Δυρραχίου και Πάσης Αλβανίας Αναστάσιος έχει κάνει «αγροτικό» στο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας, στα βάθη της ζούγκλας, στη Αφρικανική Ήπειρο και στη δικτατορία, το 1973, φορτωμένος με τρόφιμα φορώντας το ράσο του και το σταυρό του, μετέφερε τρόφιμα στους φοιτητές της Νομικής.

Ο λόγος του ανθρώπινος, αιρετικός, καυστικός  δεν προσεγγίζει τα κοινωνικά θέματα μόνο υπό το πρίσμα του Λόγου του Θεού αλλά με τη ρομφαία του λόγου του δεν διστάζει να καυτηριάσει τα κακώς κείμενα εκκλησιαστικών και πολιτικών ηγετών. Το συγγραφικό του έργο ευρύ. Έχει γράψει δεκάδες βιβλία θρησκευτικού περιεχομένου που δεν αφορούν μόνο την Ορθοδοξία και το Χριστιανισμό αλλά και για άλλες θρησκείες οπως το Ισλάμ, το Βουδισμό, τον Ινδουισμό, τις Αφρικανικές θρησκείες.

Ο Αρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου και Πάσης Αλβανίας, Αναστάσιος, σε συνέντευξη που παραχώρησε στο CNN Greece, μιλά για τους πρόσφυγες –μετανάστες. Λυγίζει όταν αναφέρεται στις μανάδες που θηλάζουν τα παιδιά των μεταναστών, όταν φτάνουν στη χώρα μας. Μιλά όμως και έξω από τα δόντια για την τρομοκρατία, τους τζιχαντιστές και διερωτάται ποιος τους προμηθεύει με όπλα και ποιος αγοράζει το πετρέλαιό τους. Αναφέρεται, επίσης, στην οικονομική κρίση και στο ρόλο που διαδραμματίζει η Ευρωπαϊκής Ένωση.

«Η Ευρώπη έχει μία παράδοση που πρέπει να σεβαστεί. Θεμελιώθηκε στον Αρχαίο Ελληνικό Πολιτισμό, στο Ρωμαϊκό Δίκαιο και στη Χριστιανική Πίστη», λέει χαρακτηριστικά.

"Αυτό είναι το μεγαλείο της Ορθοδοξίας, όταν γυναίκες δεν διστάζουν να βυζάξουν τα παιδιά των πονεμένων ανθρώπων"

Για την αντιμετώπιση του προσφυγικού – μεταναστευτικού προβλήματος, ο Αρχιεπίσκοπος Αναστάσιος, αναφέρει ότι πρέπει να πρέπει να σεβαστούμε την ανθρώπινη δημιουργία. «Αυτή είναι η Ορθοδοξία τελικά, όταν βλέπω Ορθόδοξες γυναίκες, μεγάλες στην ηλικία, να μην διστάσουν να κάνουν το πιο τολμηρό να βυζάξουν τα παιδιά των πονεμένων αυτών που έρχονται».

Στην Κρήτη, μιλώντας σε ακροατήριο, στο οποίο υπήρχαν και επιφανείς Γερμανοί, τους ζήτησε να δείξουν σεβασμό στο, Ευρωπαϊκό Νότο και να μιλήσουν στην κοινωνία τους για το σεβασμό στον αντίπαλο και στον εχθρό. Τους διηγήθηκε, όπως λέει στο CNN Greece και ένα περιστατικό που δείχνει το μεγαλείο ψυχής της Ορθοδοξίας. «.. (τους είπα) Για μια ηλικιωμένη γυναίκα που πηγαίνει στο νεκροταφείο και ανάβει τα καντήλια για τους Γερμανούς που έχουν ταφεί στην Κρήτη. Και όταν τη ρώτησαν γιατί το κάνει αυτό εκείνη απάντησε: παιδάκι μου αυτοί δεν έχουν την μανούλα τους να τους ανάψει το καντήλι».

«Και τώρα με τους πρόσφυγες να κάνουμε το ίδιο», συνεχίσει ο κ. Αναστάσιος, «Να υψώσουμε τη φωνή μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να τους πούμε, κοιτάξτε δεν μπορείτε να μιλάτε για μία Ένωση αλληλεγγύης, όταν δείχνετε αυτή την περίεργη εγωκεντρική στάση για τον δικό σας τον τόπο».

Η Δύση δεν έχει προσέξει την αδικία και τη φτώχεια

Σε ερώτησή μας για το εάν η Δύση έχει ευθύνες για την έξαρση της τρομοκρατίας και εάν το φαινόμενο που μοιάζει σαν τη Λερναία Ύδρα έχει και θρησκευτικές προεκτάσεις απάντησε: «Θα σας πω κάτι προκλητικό. Έχω την εντύπωση ότι η Δύση δεν έχει προσέξει τί σημαίνει αδικία και τί σημαίνει ανέχεια και που μπορεί να οδηγήσει τους λαούς η φτώχεια».

Ο Προκαθήμενος της Εκκλησίας της Αλβανίας λέει ότι οι Ευρωπαίοι έχουν σνομπάρει το Χριστιανισμό, άφησαν ένα τεράστιο κενό, το οποίο εκμεταλλεύονται οι ερμηνευτές του Ισλάμ και εισάγουν άλλα στοιχεία.

Έχουμε παγκόσμιο ασύμμετρο πόλεμο

«Υπάρχουν ερμηνευτές του Ισλάμ που τονίζουν άλλες διαστάσεις. Είμαστε σε ένα σύνθετο παγκόσμιο πρόβλημα. Η τρομοκρατία δεν αντιμετωπίζεται με πυραύλους και αεροπλάνα μόνο είναι ένας ιδεολογικός πόλεμος . Δεν έχουμε συμφιλιωθεί ότι είμαστε ήδη σε έναν άλλο παγκόσμιο πόλεμο, ασύμμετρο που καμία από τις στρατιωτικές σχολές δεν τον είχε προβλέψει με ακτίβεια και δεν τον είχε αντιμετωπίσει επιτελικά. Όλοι αυτοί που βρίσκουν τα όπλα; Ποιός τους τα δίνει; Δεν είναι οι μεγάλες δυνάμεις, οι οποίες βγάζουν λεφτά; Όλοι αυτοί που αγοράζουν το πετρέλαιο που συντηρεί τους τζιχαντιστές από πού προέρχονται; Κάποτε πρέπει να έχουμε το θάρρος να έχουμε έναν αυτοέλεγχο και μια αυτοκριτική. Φταίνε όλες οι κοινωνίες... Εάν δεν αντιμετωπίσεις τη φτώχεια δεν αντιμετωπίζεις αυτές τις καταστάσεις. Η μεγαλύτερη βία είναι η ανέχεια".

Χάσαμε την αγάπη στον ερωτισμό και το γνήσιο έρωτα στο sex

Παραφράζοντας τη φράση του Νομπελίστα Τόμας Έλιοτ «Πού είναι η σοφία που τη χάσαμε στη γνώση. Και πού είναι η γνώση που τη χάσαμε στην πληροφόρηση», περιγράφει τον ιδεολογικό απροσανατολισμό της σύγχρονης κοινωνίας.

«Που είναι η ελευθερία που τη χάσαμε στον φιλελευθερισμό. Που είναι ο γνήσιος φιλελευθερισμός που τον χάσαμε στην ιδιοτέλεια. Που είναι η αγάπη που την έχουμε χάσει στον ερωτισμό. Και που είναι ο γνήσιος έρωτας που τον έχουμε χάσει στο sex. Και για να μιλήσω και για εμάς τους θρησκευόμενους. Που είναι η πίστη που την έχουμε χάσει σε μια τυπική θρησκευτικότητα. Και που είναι η γνήσια θρησκευτικότητα που την έχουμε χάσει σε μια τυπολατρεία».

Λατρεύουμε την ελευθερία των αγορών

Σε ερώτηση του CNN Greece για την οικονομική κρίση ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας κ.Αναστάσιος απάντησε: «Μιλάμε για την ελευθερία του ανθρώπου και ουσιαστικά λατρεύουμε την ελευθερία των αγορών. Ανώνυμες ομάδες έχουν κάνει την οικονομία μια λογιστική αξία την οποία την χειρίζονται και από ελεύθερα πρόσωπα έχουμε καταντήσει να είμαστε υποψήφιοι υπόδουλοι σε συμφέροντα που δεν τα ξέρουμε, ανωνύμων. Όλα αυτά είναι μία κρίση ηθική. Μία κρίση αξιών».

Το δεύτερο και το τρίτο μέρος της συνέντευξης του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας κ. Αναστάσιου στο CNN Greece μπορείτε να το παρακολουθήσετε και να διαβάσετε το σχετικό ρεπορτάζ στους συνδέσμους που ακολουθούν:

Ο Aρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος στο CNN Greece: Υπό διωγμόν ακόμη η Ορθόδοξη Εκκλησία

 Αναστάσιος: Έφτασα στο βάθος της χαράδρας και βγήκα στο ξέφωτο

Πηγή: http://www.cnn.gr/premium/story/19857/o-arxiepiskopos-alvanias-anastasios-sto-cnn-greece-pagkosmios-asymmetros-polemos-se-exelixi#ixzz41aIHeytw