Στις 20 Ιανουαριου πεφτουν οι Περσίδες Πύλες – οι «Θερμοπύλες» των Περσών:
Πολλοί πιστεύουν ότι μετά τη μάχη των Γαυγαμήλων ο Αλέξανδρος είχε ήδη κατακτήσει την Περσική Αυτοκρατορία. Αυτό όμως δεν ισχύει. Ναι μεν οι Πέρσες είχαν περιέλθει σε εξαιρετικά δύσκολη θέση και βρίσκονταν στο χείλος της κατάρρευσης, αλλά άλλο πράγμα η κρίση και άλλο η οριστική ήττα.
Καταρχάς, για να κατακτηθεί μια αυτοκρατορία έπρεπε να καταληφθούν οι πρωτεύουσές της. Η Περσική Αυτοκρατορία διέθετε τέσσερις:
την Περσέπολη, θρησκευτικό κέντρο (κυρίως την άνοιξη),
τα Σούσα, τη θερινή κύρια πρωτεύουσα,
τις Πασαργάδες και τα Εκβάτανα, χειμερινές πρωτεύουσες,
και τη Βαβυλώνα, στρατηγικό κέντρο επιχειρήσεων για τις δυτικές επαρχίες.
Δεύτερον, για την κατάλυση μιας αυτοκρατορίας έπρεπε να καταληφθεί ο ίδιος ο πυρήνας της, δηλαδή η Περσία. Ο Αλέξανδρος, αν και είχε καταλάβει τη Βαβυλώνα και τα Σούσα, αυτές δεν βρίσκονταν εντός της Περσίας. Επιπλέον, ο Δαρείος Γ΄, βασιλιάς των Περσών, μετά τα Γαυγάμηλα διέφυγε στην Περσία, γεγονός που του επέτρεπε να οργανώσει νέο στρατό. Συνεπώς, τίποτα δεν είχε τελειώσει στα Γαυγάμηλα.
Μετά τη νίκη του την 1η Οκτωβρίου του -331, ο Αλέξανδρος κινήθηκε νοτιοανατολικά στη Μεσοποταμία και κατέλαβε αμαχητί τη Βαβυλώνα (20–23 Οκτωβρίου) και στη συνέχεια τα Σούσα (9–12 Νοεμβρίου). Παρά το γεγονός ότι ήταν χειμώνας και η Σισύγαμβις, μητέρα του Δαρείου (που ακολουθούσε τον Αλέξανδρο από τη μάχη της Ισσού), τον συμβούλευσε να ξεκουράσει τον στρατό μέχρι την άνοιξη, εκείνος αποφάσισε να μην περιμένει. Η Περσία απείχε μόλις 400–700 χιλιόμετρα και βρισκόταν δίπλα στη Σουσιανή.
Έπειτα από ολιγοήμερη ανάπαυση, ο Αλέξανδρος ξεκίνησε προς την Περσέπολη. Στον δρόμο του, στα όρη Ζάγρου, συνάντησε τους Ούξιους, έναν άγριο ημινομαδικό λαό που λεηλατούσε τις γύρω περιοχές και επέβαλλε διόδια ακόμα και στους ίδιους τους Πέρσες βασιλείς. Ο Αλέξανδρος αρνήθηκε να πληρώσει τα «τεταγμένα» και, με τη βοήθεια Σουσίων οδηγών, εισήλθε αιφνιδιαστικά στη χώρα τους, τους υπέταξε και τους υποχρέωσε πλέον εκείνους να πληρώνουν φόρους στον ίδιο.
Η σύγκρουση με τους Ούξιους, όμως, έδωσε πολύτιμο χρόνο στους Πέρσες να οργανώσουν νέα γραμμή άμυνας. Ο Δαρείος, αντιλαμβανόμενος την απειλή, μετακινήθηκε στα Εκβάτανα για μεγαλύτερη ασφάλεια και άρχισε να συγκροτεί νέο στρατό. Παράλληλα, ανέθεσε στον σατράπη Αριοβαρζάνη την οργάνωση της άμυνας της Περσίας, ώστε να καθυστερήσει τον εχθρό μέχρι την επιστροφή του βασιλιά.
Ο Αριοβαρζάνης συγκέντρωσε περίπου 20/25.000 ή 40.000 πεζούς και 700/500 ιππείς και οχύρωσε το στενό πέρασμα των Περσίδων Πυλών, τον συντομότερο δρόμο από τη Σουσιανή προς την Περσία.
Στα τέλη του χειμώνα του -331, ο Αλέξανδρος έφτασε με περίπου 40.000 άνδρες. Βλέποντας ότι υπήρχαν δύο οδοί –ο σύντομος «βασιλικός δρόμος» μέσω των Περσίδων Πυλών και η μακρύτερη περιφερειακή βασιλική οδός– χώρισε τις δυνάμεις του. Ο Παρμενίων ακολούθησε τη μεγάλη οδό με τους Έλληνες συμμάχους, ενώ ο ίδιος, με περίπου 17.000 Μακεδόνες, κατευθύνθηκε προς τις Περσίδες Πύλες.
Στο στενότερο σημείο του περάσματος, στην κοιλάδα του Τανγκέ Μεϊράν, ο μακεδονικός στρατός έπεσε σε ενέδρα. Οι Πέρσες, οχυρωμένοι και τοποθετημένοι στα γύρω υψώματα, εξαπέλυσαν βέλη, ακόντια και λίθους. Η στενότητα του χώρου, το δύσβατο έδαφος και το χιόνι κατέστησαν αδύνατους τους ελιγμούς, και οι Μακεδόνες αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν, αφήνοντας πίσω χιλιάδες νεκρούς (οι σύγχρονοι ιστορικοί υπολογίζουν τις απώλειες σε περίπου 1.200).
Για περίπου έναν μήνα ο Αλέξανδρος παρέμεινε καθηλωμένος μπροστά στο πέρασμα, χωρίς να μπορεί να το διασπάσει. Τότε εμφανίστηκε ένας ντόπιος αιχμάλωτος –κατά μία εκδοχή Λύδιος βοσκός– ο οποίος αποκάλυψε ένα κρυφό μονοπάτι που οδηγούσε στα νώτα των Περσών, με αντάλλαγμα την ελευθερία και αμοιβή. Το γεγονός αυτό θυμίζει έντονα τις Θερμοπύλες.
Μέσω αυτού του περάσματος, στις 20 Ιανουαρίου το -330 ο Αλέξανδρος επιτέθηκε από τα νώτα, ενώ ταυτόχρονα ο Κρατερός πίεζε από εμπρός. Οι Πέρσες στο στενό σφαγιάστηκαν, ενώ όσοι βρίσκονταν στα υψώματα διασκορπίστηκαν. Η τύχη του Αριοβαρζάνη παραμένει αβέβαιη: είτε σκοτώθηκε, είτε αιχμαλωτίστηκε, είτε διέφυγε.
Μετά την πτώση των Περσίδων Πυλών, ο Αλέξανδρος εισέβαλε στην Περσία και κατέλαβε την Περσέπολη, την οποία πυρπόλησε ως εκδίκηση για την καταστροφή της Αθήνας από τον Ξέρξη. Οι Περσίδες Πύλες αποτέλεσαν την τελευταία και πιο αξιοθαύμαστη προσπάθεια των Περσών να ανακόψουν την προέλασή του – μια μάχη αντάξια των Θερμοπυλών, αυτή τη φορά όμως για την υπεράσπιση της ίδιας τους της πατρίδας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου