Απόλλων 11: Η πρώτη προσεδάφιση ανθρώπου στη Σελήνη

 

Η 20η Ιουλίου 1969 είναι ημερομηνία ορόσημο για την ιστορία της ανθρωπότητας, καθώς για πρώτη φορά ανθρώπινο ον πάτησε το πόδι του σε άλλο πλανήτη και συγκεκριμένα στη Σελήνη. Διαβάστε περισσότερα...

Το πυρηνικό όπλο της Τεχνητής Νοημοσύνης.

 Posted on 29 Ιουνίου, 2026

Γράφει ο Δημήτριος Νικ. Δασκαλάκης, Δικηγόρος Αθηνών

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της OpenAI Σαμ Άλτμαν, παρουσιάζοντας το τελευταίο μοντέλο chatbot τεχνητής νοημοσύνης (AI), δηλαδή το ταχύτερο και εξυπνότερο εργαλείο επικοινωνίας Chat Gpt-5, έφθασε στο σημείο να συγκρίνει την ανάπτυξή του με το «Manhattan Project», ένα άκρως απόρρητο αμερικανικό στρατιωτικό ερευνητικό πρόγραμμα του Β.Π.Π. που τελούσε υπό την επίβλεψη του θεωρητικού φυσικού Ρόμπερτ Οπενχάιμερ και στόχευε στην κατασκευή της πρώτης ατομικής βόμβας.

Μάλιστα, το χαϊδεμένο παιδί της Silicon Valley αναφέρθηκε στην πιο εξελιγμένη έκδοση τεχνητής νοημοσύνης της OpenAI, δηλώνοντας με υποκριτικό συγκλονισμό τα ακόλουθα:

«Υπάρχουν στιγμές στην ιστορία της επιστήμης που μια ομάδα επιστημόνων κοιτάζει το δημιούργημά της και λέει: “Τι κάναμε;”»1.

Με αυτόν τον τρόπο διακωμώδησε την περιβόητη δήλωση του Οπενχάιμερ, ο οποίος όμως βασανιζόταν ειλικρινώς μέχρι τον θάνατό του από σοβαρές τύψεις συνειδήσεως για τις φονικές επιπτώσεις της ατομικής βόμβας που σχεδίασε. Αντιθέτως, ο Σαμ Άλτμαν υπαινίχθηκε με προκλητικό κυνισμό και με αυτάρεσκο κομπασμό ενώπιον της εμβρόνητης ανθρωπότητας ότι οι συνέπειες από την έκδοση και κυκλοφορία του Chat Gpt-5 ενδέχεται να εξισωθούν με εκείνες που προκαλούνται από την παραγωγή ενός πυρηνικού όπλου μαζικής καταστροφής!

ΜΑΖΙΚΗ ΑΝΕΡΓΙΑ

Στο αντίθετο μήκος κύματος κινήθηκαν οι δηλώσεις του διακεκριμένου επιστήμονα  Geoffrey Hinton (χαρακτηρίζεται από πολλούς ως ο «νονός» της τεχνητής νοημοσύνης), ο οποίος τα τελευταία χρόνια έχει εξελιχθεί σε σφοδρό πολέμιό της, αφού με τις επίσημες παρεμβάσεις του επιχειρεί να αφυπνίσει την παγκόσμια κοινή γνώμη για τους τρομακτικούς κινδύνους που συνεπάγεται η ραγδαία και άνευ ελεγκτικών ορίων αναπτυσσόμενη τεχνολογία της τεχνητής νοημοσύνης.

Στο πλαίσιο δημόσιας συζήτησης με τον Γερουσιαστή Μπέρνι Σάντερς, που διοργανώθηκε από το Πανεπιστημιακό Ίδρυμα του Georgetown, ο Hinton προχώρησε σε μία δραματική προειδοποίηση προς τους πολίτες, τους οποίους κάλεσε να μην υποτιμούν τον ελλοχεύοντα κίνδυνο της μαζικής ανεργίας, καθώς η επαναστατική τεχνολογία ΑΙ επεκτείνεται διαρκώς, απειλώντας να καταβροχθίσει την ανθρώπινη εργασία.

Ο σπουδαίος καθηγητής υποστήριξε τα ακόλουθα:

«Οι άνθρωποι που θα χάσουν τη δουλειά τους δεν θα έχουν άλλη δουλειά να κάνουν. Αν η τεχνητή νοημοσύνη γίνει τόσο έξυπνη όσο οι άνθρωποι -ή εξυπνότερη- τότε κάθε εργασία μπορεί να πραγματοποιείται από μια μηχανή»2.

Στην συνέχεια εκτόξευσε τα βέλη του εναντίον των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών ψηφιακής καινοτομίας, τις οποίες κατηγόρησε ότι επενδύουν στην σκόπιμη αντικατάσταση του ανθρώπινου εργατικού δυναμικού από αυτόνομα υπολογιστικά συστήματα και δομές τεχνητής νοημοσύνης.

JOBLESS BOOM

Υπό το πρίσμα αυτό, δεν αποτελεί υπερβολή να ισχυριστούμε ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποκαλύπτει το σκοτεινό και απειλητικό της πρόσωπο, αφού εξαιτίας της η ανθρώπινη εργασία θα καταστεί περιττή ή στην καλύτερη περίπτωση προαιρετική.

Η αυτοματοποιημένη εργασία, η εισβολή χιλιάδων ανθρωποειδών ρομπότ και η επικράτηση των υπολογιστικών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης στους χώρους απασχόλησης θα μετασχηματίσουν το επαγγελματικό περιβάλλον, γεγονός που θα οδηγήσει σταδιακά στην αυξανόμενη απώλεια των θέσεων εργασίας και στην  δημιουργία μιας στρατιάς νεο-ανειδίκευτων εργατών σε ένα εφιαλτικό και καθόλου μακρινό δυστοπικό μέλλον.

Η κυριαρχία των νοήμονων μηχανών στο εργασιακό πεδίο εκπέμπει ένα τρομακτικό μήνυμα «πρόωρης συνταξιοδότησης» σε εκατομμύρια πολίτες του κόσμου, οι οποίοι θα τεθούν βιαίως και αιφνιδίως στο περιθώριο της ζωής, αντιμετωπίζοντας το  φάσμα του οικονομικού και κοινωνικού αποκλεισμού.

Ήδη οι οικονομολόγοι προειδοποιούν για το φαινόμενο «jobless boom» που εκφράζει την οικονομική ανάπτυξη, η οποία όμως δεν συνοδεύεται από την αντίστοιχη αύξηση της απασχόλησης, καθώς οι επιχειρήσεις επιλέγουν την ΑΙ για να πετύχουν τον στόχο της αύξησης της παραγωγικότητας χωρίς όμως να επιβαρύνονται με το κόστος της πρόσληψης ανθρώπινου εργατικού δυναμικού.

Όσο κι αν δυσκολεύεται να το πιστέψει κανείς, εντούτοις είναι πέρα για πέρα αληθινό: Μια προκλητική διαφημιστική εκστρατεία υλοποιείται στο Μανχάταν της Νέας Υόρκης, όπου στις φωτεινές διαφημιστικές πινακίδες εμφανίζεται το εφιαλτικό μήνυμα του κοντινού δυστοπικού μέλλοντος που ενθαρρύνει τις εταιρείες να σταματήσουν να προσλαμβάνουν ανθρώπους, καθώς «η εποχή των υπαλλήλων τεχνητής νοημοσύνης έχει φθάσει».

Η θεσμοθέτηση του Καθολικού Βασικού Εισοδήματος, δηλαδή η συστηματική καταβολή μιας εισοδηματικής παροχής σε όλους τους πολίτες, αποσυνδεδεμένης από όρους, προϋποθέσεις και κριτήρια, αποτελεί την καλοσχεδιασμένη, εναλλακτική, οικονομική πρόταση (ή αλλιώς το νανουριστικό αφήγημα) που θα απορροφήσει τους κοινωνικούς κραδασμούς σε μια μελλοντική δυστοπική πραγματικότητα, από την οποία θα έχουν εξαφανιστεί διά παντός οι δουλειές και οι εργαζόμενοι.

Η εισαγωγή υπολογιστικών συστημάτων ΤΝ στους χώρους εργασίας δημιουργεί συνθήκες εργασιακής επισφάλειας και επαγγελματικής αβεβαιότητας για όλους τους εργαζομένους, ακόμη και για τους δικαστές, καθώς κορυφαίοι ερευνητές ΑΙ και ειδικοί των ρομπότ φιλοδοξούν να σχεδιάσουν αδιάφθορους και αμερόληπτους ρομποτικούς δικαστές, προκειμένου η απονομή της δικαιοσύνης να καταστεί  ταχύτερη, αποτελεσματικότερη και δικαιότερη.

Ας μας επιτραπεί χάριν αστεϊσμού να σημειώσουμε ότι οι ερευνητές της τεχνητής νοημοσύνης δεν θα καταφέρουν ποτέ να σχεδιάσουν έντιμους και ειλικρινείς ρομποτικούς δικηγόρους, καθότι η ΤΝ δεν έχει προγραμματιστεί να αναπληρώνει μυθικά πλάσματα!

Αξίζει να τονιστεί ότι η εξάλειψη της εργασίας θα δοκιμάσει την αντοχή των (ούτως ή άλλως) διεφθαρμένων πολιτικών συστημάτων, που θα κληθούν να διαχειριστούν μια εκρηκτική κοινωνική συνθήκη, όπου εκατομμύρια άεργοι πολίτες θα περιφέρονται εν είδει αγέλης, χωρίς επαγγελματικές δεξιότητες, σκοπό και νόημα ζωής.

ΕΚΡΗΞΗ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ

Το Ιερό Δισκοπότηρο των ερευνητών ΤΝ είναι ο σχεδιασμός και η ανάπτυξη της τεχνητής γενικής νοημοσύνης (Artificial General Intelligence – AGI), το εννοιολογικό περιεχόμενο της οποίας αναφέρεται στην ανώτερη νοημοσύνη μιας μηχανής, αφού θα μπορεί να εκτελεί επιτυχώς όλες τις πνευματικές και γνωστικές εργασίες που ένας άνθρωπος είναι σε θέση να εκτελεί. Ορισμένοι φανατικοί υποστηρικτές της ψηφιακής τεχνολογίας ορίζουν ως γενική τεχνητή νοημοσύνη την εφιαλτική ικανότητα των μηχανών να αναπτύσσουν συνείδηση.

Συγκεκριμένα, η γενική τεχνητή νοημοσύνη προσπαθεί να εμβαθύνει σε όλο το γνωστικό φάσμα του ανθρώπου, στις δεξιότητές του, κατακτώντας τα συμπεριφορικά του μοντέλα. Είναι αξιοσημείωτο ότι από το 2017 έχουν καταγραφεί σε παγκόσμιο επίπεδο πάνω από 40 οργανισμοί, οι οποίοι ασχολούνται εντατικά με την έρευνα πάνω στη γενική τεχνητή νοημοσύνη.

Όσοι πολίτες θεωρούν ότι η εξέλιξη της γενικής τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί  σενάριο επιστημονικής φαντασίας που θα απασχολήσει την ανθρωπότητα τον επόμενο αιώνα ή έστω τις επόμενες δεκαετίες, οφείλω να υπογραμμίσω ότι πλανώνται πλάνην οικτρά. Ο Σαμ Άλτμαν δήλωσε πρόσφατα τα εξής:

«Νομίζω ότι η τεχνητή γενική νοημοσύνη έρχεται πολύ, πολύ σύντομα», προσθέτοντας με νόημα «εδώ στις Η.Π.Α. θα κτιστεί η τεχνητή γενική νοημοσύνη».

Κατά την διάρκεια συζήτησης με τον podcaster Lex Fridman, ο CEO της NVIDIA  Jensen Huang υποστήριξε ότι μια μορφή περιορισμένης AGI έχει ήδη επιτευχθεί3 και ως εκ τούτου μπορούμε βάσιμα να ισχυριστούμε ότι η ανθρωπότητα καλπάζει προς την αυτοκαταστροφή της, δηλ. πλησιάζει γοργά στο τεχνολογικό εκείνο σημείο, όπου τα υπολογιστικά συστήματα βαθιάς μάθησης θα ξεπεράσουν την ανθρώπινη νοημοσύνη.

Επίσης, ο Geoffrey Hinton, ολοκληρώνοντας την δημόσια τοποθέτησή του στο Πανεπιστήμιο του Georgetown, έκρουσε ηχηρό καμπανάκι πνευματικής εγρήγορσης, τονίζοντας ότι οι νοήμονες μηχανές δεν αμφισβητούν μόνο το μέλλον της ανθρώπινης εργασίας, αλλά επιχειρούν να επιβάλουν την «γνωστική» τους κυριαρχία πάνω στο ανθρώπινο είδος, αφού όπως υποστηρίζει:

«τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, όπως το Chat Gpt-5, γνωρίζει ήδη χιλιάδες φορές περισσότερα από εμάς», συμπληρώνοντας σε απαισιόδοξο τόνο ότι «μέχρι πρόσφατα πίστευα ότι η τεχνητή γενική νοημοσύνη θα συνέβαινε σε 20 έως 50 χρόνια, ενώ τώρα νομίζω ότι μπορεί να υλοποιηθεί σε 20 ή σε ακόμα λιγότερα χρόνια».

Στο σημείο αυτό, δεν θα ήταν άσκοπο να επισημάνουμε ότι, κατά την διάρκεια πειράματος της εταιρείας Anthropic, το προηγμένο μοντέλο της Claude Opus 4, μόλις «αντιλήφθηκε» την επικείμενη απενεργοποίησή του από τον υπεύθυνο μηχανικό, δεν δίστασε να τον απειλήσει ότι θα προβεί στην αποκάλυψη της εξωσυζυγικής του σχέσης, αν δεν ανακαλούσε την εντολή τερματισμού της λειτουργίας του (blackmail)4.

Το πείραμα άφησε άφωνους τους ερευνητές, καθώς υπογραμμίζει την δυνατότητα των προηγμένων υπολογιστικών συστημάτων ΑΙ να αναπτύσσουν επιθετικές πρακτικές «επιβίωσης» και αυτόνομης συμπεριφοράς, γεγονός που θέτει την ανθρωπότητα ενώπιον του αδιανόητου κινδύνου εξελιγμένα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης να αποκτήσουν τον έλεγχο της ζωής του ανθρώπου.

Αξίζει να αναφέρουμε ότι στο πλαίσιο απόρρητων στρατιωτικών επιχειρήσεων αξιοποιούνται ήδη πρωτοποριακά υπολογιστικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, με σκοπό την ανάλυση πληροφοριών, επιλογή στόχων και τον σχεδιασμό επιθέσεων, και ως εκ τούτου η συγκεκριμένη εξέλιξη αναδεικνύει την πολλαπλότητα των κινδύνων που αντιπροσωπεύει η ραγδαία αναπτυσσόμενη τεχνολογία της τεχνητής νοημοσύνης.

Στην αρχή της στρατιωτικής σύγκρουσης μεταξύ Η.Π.Α. και Ιράν, ένας πύραυλος έπληξε κάποιο ιρανικό δημοτικό σχολείο, με αποτέλεσμα να προκληθεί ο θάνατος τουλάχιστον 175 ανθρώπων, στην πλειονότητά τους παιδιά. Σύμφωνα με πρόσφατες αναφορές, η επιλογή των στόχων έγινε με την χρήση εργαλείων ΑΙ, και κρίνεται πιθανό το σχολικό κτηριακό συγκρότημα να αξιολογήθηκε εσφαλμένα σαν στρατιωτική εγκατάσταση, χωρίς μέχρι σήμερα να υπάρχει επίσημη ανάληψη πολιτικής ευθύνης από την αμερικανική κυβέρνηση για τον μαζικό θάνατο αθώων παιδιών.

Η πιο πάνω τραγική κατάληξη, μας επιτρέπει να σκεφθούμε ότι η τεχνολογία της τεχνητής νοημοσύνης δεν απειλεί μόνο να εξαλείψει την ανθρώπινη εργασία, αλλά μπορεί εξίσου καλά να μετατραπεί σε φονική και ανελέητη μηχανή εξολόθρευσης των ανθρώπων.

Εν κατακλείδι, υπογραμμίζουμε ότι η έκρηξη της Τεχνητής Νοημοσύνης θα εισαγάγει την ανθρωπότητα σε επικίνδυνα και «αχαρτογράφητα» ύδατα, αφού δεν μπορεί να αποκλειστεί ο διαφαινόμενος κίνδυνος της αυτονόμησής της, με αποτέλεσμα την πρόκληση ανυπολόγιστων και καταστρεπτικών συνεπειών για την παγκόσμια ασφάλεια από την ανεξέλεγκτη δράση των ευφυών υπολογιστικών συστημάτων.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Το παρόν άρθρο δημοσιεύτηκε σε συμπτυγμένη μορφή στις 3-5-2026 στο φύλλο της «ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΗΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ», σελ. 59.

1 https://www.economistas.gr/

2 https://www.iefimerida.gr/

3 https://www.fortunegreece.com/

---

Πηγή Truth Revealed

Επιστημονική θεωρία και άλλα τινά.

 Λένε ότι η "θεωρία του Δαρβίνου επιβεβαιώνεται πειραματικά". 'Ο,τι πείτε. Εσείς μιμηθείτε τους προγόνους σας, τους χιμπατζήδες, κι εμείς τους προγόνους μας, τους ανθρώπους.

Με την ευκαιρία, ο χιμπατζής επιστημονικά είναι νεότερο ζωικό είδος από τον άνθρωπο.
Κι επίσης, ο σκύλος λένε ότι έχει 84% γονίδια κοινά με τον άνθρωπο. Έλα τζάκ, το κοκκαλάκι σου και κάτσε στην γωνιά σου.
Και για αφήσουμε τα κρύα αστεία, Μια Θεωρία είναι θεωρία, που σημαίνει στα ελληνικά - ελληνική λέξη είναι -, "έτσι το βλέπω, έτσι μου φαίνεται".
Από το σημείο αυτό μέχρι να αποδεχόμαστε ως επιστημονικό θέσφατο κάθε θεωρία, υπάρχει τεράστια απόσταση - αγεφύρωτη. Η επιστήμη ΔΕΝ έχει μέχρι σήμερα αποδείξει τίποτα, ούτε κάν τους "κοινούς προγόνους", που έλεγαν ότι υπάρχουν ή ότι βρήκαν. Απλά ήταν άλλου είδους όντα του ζωικού βασιλείου που, κάπως έμοιαζαν, με την φαντασία των τότε φαντασιόπληκτων, με κάποια από τα σημερινά όντα, που φυσικά δεν ξεφύτρωσαν, αλλά ούτε ήταν κάτι άλλο που προέκυψε στα ξαφνικά. Μεταλλάξεις δεν δέχεται η φύση, δέχεται ΜΟΝΟ προσαρμογή στις περιβαλλοντικές συνθήκες.
Και, το κερασάκι στην τούρτα.
Υπάρχουν κοινά γονίδια σε όλα τα όντα. Το ξέρετε; Δεν έχει σημασία. Εκείνο που έχει σημασία είναι ότι από ένα κοινό γονίδιο που έχουν δυο διαφορετικά είδη ζωής, μπορεί να προέρχεται ένα άλλο μέλος του σώματος. Τί εννοεί η επιστήμη; Ότι το γονίδιο που δημιουργεί στον άνθρωπο το δεξί π.χ. χέρι, είναι το ίδιο με το γονίδιο που δημιουργεί στο σκυλί το αριστερό π.χ. μπροστινό πόδι. Αυτό λέγεται "γονιδιακή ρύθμιση" και είναι ο βασικός λόγος των διαφορών. Ποιός και πώς ρύθμισε τα γονίδια όντων που ζουν μαζί για εκατομμύρια χρόνια και που σύμφωνα με αυτήν την λογική ορισμένων θα έπρεπε να υπάρχει ΜΟΝΟ ΕΝΑ ΕΙΔΟΣ;

Έλα μου ντε! Έλα ντέ.

Ι.Β.

Πολεμήθηκε άγρια στην Ελλάδα: Πώς «χάθηκε» το ΒΑΝ που ισχυριζόταν ότι προέβλεπε ένα σεισμό ώρες πριν

 Η γη- διάολε, το ίδιο το έδαφος– δίνει την αίσθηση ότι αποκτά ζωή και τα πάντα γύρω μας αρχίζουν να χορεύουν σ’ έναν δικό τους, εκστατικό ρυθμό.

Το αίμα φαίνεται ν’ αφαιρείται από την πλειονότητα των ανθρωπίνων προσώπων, σε σημείο που όλα τους να μοιάζουν με πάλλευκα κακέκτυπα του πρότερου εαυτού τους. Ένας αρχέγονος φόβος βγαίνει από το ερεβώδες κελί του, αναδύεται με τρομακτική ταχύτητα στην επιφάνεια και, εν ριπή οφθαλμού, γίνεται δεύτερο δέρμα στο κορμί των πάντων.

Ο πανικός, λογικός. Άλλωστε, εδώ μιλάμε για σεισμικές δονήσεις. Πώς γίνεται να μη φοβάται κανείς έναν αρκετά μεγάλο σεισμό, όταν μάλιστα αυτός κάνει εντελώς αναπάντεχα την εμφάνισή του;

Κι όμως, πίσω στο 1981 τα πράγματα έδειχναν πως θα βελτιώνονταν αισθητά στον συγκεκριμένο τομέα: με «αφορμή» τους σεισμούς στις Αλκυονίδες νήσους που κράτησαν 10 ολόκληρες ημέρες (24 Φεβρουαρίου- 4 Μαρτίου) και ήταν μεγέθους έως και 6.7 της κλίμακας Ρίχτερ, οι επιστήμονες Παναγιώτης Βαρώτσος, Καίσαρ Αλεξόπουλος και Κωνσταντίνος Νομικός παρουσίασαν στο Όσλο τη μέθοδο “BAN”, η οποία πήρε το όνομά της από τ’ αρχικά των επιθέτων τους.

Το ΒΑΝ- το οποίο εξελίχθηκε από τότε σε μεγάλο βαθμό- αποτελούσε μια πειραματική μέθοδο για την πρόγνωση των σεισμών, η οποία βασιζόταν κυρίως στην ανίχνευση των σεισμικών ηλεκτρικών σημάτων (SES, Seismic Electric Signals) και στηριζόταν στις (θεωρητικές) εργασίες των Βαρώτσου και Αλεξόπουλου στην πόλωση ή αποπόλωση των κρυστάλλων που υποβάλλονται σε μεταβολές θερμοκρασίας ή πίεσης παρουσία ηλεκτρικού πεδίου.

Κατ’ ουσίαν, οι εμπνευστές του ΒΑΝ, διατείνονταν πως οι σεισμοί στη χώρα μας (και όχι μόνο) μπορούσαν να προβλεφθούν με απόλυτη επιτυχία, καθώς καταγράφονταν «σήματα» περίπου 7 ώρες νωρίτερα που προειδοποιούσαν για το τι θ’ ακολουθήσει.

Το κλίμα αισιοδοξίας της παγκόσμιας κοινής γνώμης σύντομα άρχισε να γιγαντώνεται, ωστόσο εντός των «τειχών» η μέθοδος συνάντησε τεράστιες αντιδράσεις, με «πρωτεργάτες» τους Γ. Παπαζάχο, Ι. Δρακόπουλο και Γ. Σταυρακάκη.

Μάλιστα ο τελευταίος (διευθυντής τότε του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών) μ’ ένα εξαιρετικά σκωπτικό άρθρο στο ΒΗΜΑ το οποίο τιτλοφορείτο «Γιατί είναι άχρηστο το ΒΑΝ» που περιείχε εκφράσεις όπως «Σείστηκε η Αθήνα, ευτυχώς χωρίς ανθρώπινα θύματα, όταν για πρώτη φορά ανακοίνωσε ο κ. Π. Βαρώτσος στην Ακαδημία Αθηνών επιτυχή μέθοδο βραχείας διάρκειας πρόγνωσης των σεισμών» φρόντισε να το… κατακεραυνώσει, αμφισβητώντας τελείως τα (όποια) ευρήματά του.

Ένας από τους βασικούς πυλώνες της ευθείας επίθεσής του στο ΒΑΝ είχε να κάνει με τον τρόπο που αποδεικνύονταν οι έγκυρες και έγκαιρες προβλέψεις της ομάδας: οι Βαρώτσος, Αλεξόπουλος και Νομικός παρουσίαζαν τα τηλεγραφήματα που είχαν ανταλλάξει πριν συμβεί ένας σεισμός, χωρίς να έχει «κυκλοφορήσει» κάποιο εξ αυτών εκτός της ερευνητικής ομάδας, παρά μονάχα αφότου είχε συμβεί το οτιδήποτε.

Επίσης, οι επικριτές δε δέχονταν το ΒΑΝ, καθώς θεωρούσαν πως τα «διαβόητα» ηλεκτρικά σήματα δεν αποτελούν τίποτε περισσότερο από θόρυβο ή παραπλανητική ηλεκτρομαγνητική δραστηριότητα, η οποία ουδεμία σχέση έχει με την σεισμική δραστηριότητα.

Οι τόνοι ανάμεσα στις δύο «αντιμαχόμενες» πλευρές ανέβηκαν επικίνδυνα προσεγγίζοντας την λεκτική στρατόσφαιρα τον Δεκέμβριο του 1981. Τότε, με τον φονικό σεισμό στη Λέσβο (7.2 Ρίχτερ), οι μεν ισχυρίζονταν ότι τον είχαν προβλέψει, οι δε αρνούνταν κατηγορηματικά ότι υπήρχε πρόβλεψη, με το Υπουργείο Δημοσίων Έργων να τάσσεται στο πλευρό των δεύτερων.

Το 1989, ωστόσο, μετά τον σεισμό 5.9 της κλίμακας Ρίχτερ στην Ηλεία η επιτυχία του ΒΑΝ επιβεβαιώθηκε από επίσημα χείλη, μιας και το ΥΠΕΧΩΔΕ αναγνώρισε το γεγονός πως πράγματι είχε προβλεφθεί.

Η κατάσταση «επιδεινώθηκε» στα 90s με τα δυο «στρατόπεδα» να συνεχίσουν να μάχονται μέχρι τελικής πτώσεως, με το όλο σκηνικό να θυμίζει ριάλιτι τις χειρίστης (ή βέλτιστης- όπως το δει κανείς) ποιότητας, καθώς πολλές εκπομπές μυρίστηκαν τηλεοπτικό «αίμα» και φρόντισαν ν’ αναπαράγουν και ν’ ανακυκλώνουν το θέμα.

Ο κ. Σταυρακάκης και οι συν αυτώ συνέχιζαν ν’ αμφισβητούν εντόνως το ΒΑΝ, τονίζοντας  πως «Το κλίμα αισιοδοξίας που σκόπιμα ή αυθόρμητα δημιουργήθηκε δεν περιγράφεται. Φαίνεται από τις στήλες των εφημερίδων της εποχής εκείνης. Ελπίδες, ενθουσιασμός, το δαιμόνιο πνεύμα των Ελλήνων… Κάθε αντίθετη επιστημονική άποψη χαρακτηριζόταν αυτόματα σκοταδιστική, αναχρονιστική, με παραπομπές στον Γαλιλαίο. Ας είναι, στην έρευνα δεν πρέπει να είσαι απόλυτος. Αναμένεις τα επόμενα αποτελέσματα…»

Κάπως έτσι- και με τα «επεισόδια» ν’ αναθερμαίνονται εκ νέου το 2001 όταν και εισήχθη η έννοια του «φυσικού χρόνου»- φτάνουμε στο σήμερα. Το ΒΑΝ παραμένει μια… αμφιβόλου ποιότητος μέθοδος για την πρόγνωση των σεισμών, αφού δεν έχει γίνει καθολικά αποδεκτό από την επιστημονική κοινότητα, παρότι χώρες όπως το Μεξικό και η Ιαπωνία χρησιμοποιούν τη μεθοδολογία της ομάδας ΒΑΝ.

Το ερώτημα, λοιπόν, συνεχίζει να πλανάται στο χώρο: άραγε το ΒΑΝ πράγματι «διαβάζει» τα σήματα και μπορεί να μας προειδοποιήσει ή όχι; Οφείλει να το λάβει κανείς σοβαρά υπόψη του ή αυτό θα ήταν ολέθριο λάθος; Το δίκιο είναι τελικά με τη μεριά του Βαρώτσου; Ερωτήματα που όπως δείχνει η πραγματικότητα, ίσως δεν απαντηθούν ποτέ…

menshouse

Τελικα μας ψεκαζουν για να αλλαξουν τον καιρο

 

μαθητευόμενοι μάγοι ή επιστήμονες; αντί να μάθουν να προσαρμόζονται στο φυσικό φαινόμενο της συνεχούς αλλαγής του κλίματος, επεμβαίνουν βίαια σε φυσικά φαινόμενα. μετά μας φταίει η φύση

 

Υπερθέρμανση του πλανήτη: Έριξαν χημικά στα σύννεφα

16-02-2024  - Πηγή: kathimerini.gr

0

 ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ ΕΡΕΥΝΑ

ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ. Οι μέχρι πρότινος αδιανόητες προτάσεις που καταθέτουν επιστήμονες για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, με τη ρίψη χημικών ουσιών στον ωκεανό ή αντανακλαστικών σωματιδίων στην ατμόσφαιρα, εξετάζονται σοβαρά, καθώς οι προσπάθειες περιορισμού των εκπομπών καυσαερίων αποτυγχάνουν.

Τέτοιες ερευνητικές προσεγγίσεις γεωμηχανικής, κάποτε ταμπού για την επιστημονική κοινότητα, εξασφαλίζουν σήμερα κρατικές χρηματοδοτήσεις, αποκαλύπτοντας τον επείγοντα χαρακτήρα της κλιματικής αλλαγής. Παρότι επιστήμονες και επενδυτές αναγνωρίζουν ότι η γεωμηχανική δεν μπορεί να αποτελέσει υποκατάστατο του περιορισμού των αερίων του θερμοκηπίου, μπορεί να προσφέρει βραχυπρόθεσμες λύσεις, καθυστερώντας την υπερθέρμανση του πλανήτη κατά μερικά χρόνια, έως ότου η οικονομία ολοκληρώσει τη μετάβαση από τον άνθρακα στην καθαρή ενέργεια, σύμφωνα με την εφημερίδα Wall Street Journal.

Αυτόν τον μήνα ερευνητές σε πλοίο στα ανοικτά των βορειοανατολικών ακτών της Αυστραλίας διοχέτευσαν χημικό μείγμα στην ατμόσφαιρα, προκειμένου να φωτίσουν τα χαμηλά σύννεφα πάνω από τον ωκεανό. Μεγαλύτερα και πιο φωτεινά σύννεφα, εκτιμούν οι επιστήμονες, θα αντανακλούν το ηλιακό φως μακριά από τη Γη και θα μειώσουν τη θερμοκρασία των υδάτων γύρω από τον μεγάλο κοραλλιογενή ύφαλο, όπου οι αυξημένες θερμοκρασίες συμβάλλουν στον μαζικό θάνατο κοραλλιών. Το πρόγραμμα, ύψους 64 εκατ. δολαρίων, χρηματοδοτείται από την αυστραλιανή κυβέρνηση και το ίδρυμα προστασίας του υφάλου.

Στη Μασαχουσέτη των ΗΠΑ, ερευνητές στο Ωκεανογραφικό Ινστιτούτο Γουντς Χόουλ σχεδιάζουν να απελευθερώσουν αυτό το καλοκαίρι 24.000 λίτρα υδροξειδίου του ασβεστίου, συστατικό του ασβέστη, στη θαλάσσια περιοχή ανοικτά της νήσου Μάρθας Βίνιαρντ. Η ερευνητική ομάδα ελπίζει ότι αυτή η βάση θα περιορίσει την οξύτητα των επιφανειακών υδάτων και θα επιτρέψει τη δέσμευση 20 τόνων διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα, αποθηκεύοντας το αέριο με ασφάλεια στον ωκεανό.

«Οταν νιώθεις καούρες παίρνεις φάρμακο, το οποίο διαλύεται και μειώνει την οξύτητα του στομάχου. Η τακτική μας αφορά την πρόσθεση αλκαλικού υλικού στο νερό, που επιτρέπει τη μεγαλύτερη απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα, χωρίς να αυξάνει την οξύτητα του νερού. Οσα έχουμε δει μέχρι στιγμής μας λένε ότι η μέθοδος είναι περιβαλλοντικά ασφαλής», λέει ο Ανταμ Σουμπάς, επικεφαλής της έρευνας.

Το σχέδιο, κόστους 10 εκατ. δολαρίων, γνωστό ως ενίσχυση αλκαλικότητας του ωκεανού, χρηματοδοτείται από την ομοσπονδιακή υπηρεσία ωκεανών, δύο φιλανθρωπικές οργανώσεις και μεγάλο αριθμό ιδιωτών. Η απελευθέρωση του υδροξειδίου του ασβεστίου, η οποία απαιτεί άδεια από την αμερικανική υπηρεσία προστασίας του περιβάλλοντος, θα πραγματοποιηθεί τον Αύγουστο.

Μιμούμενοι το Πινατούμπο

Πειράματα με στόχο τη μείωση της θερμοκρασίας της ατμόσφαιρας με την αντανάκλαση του ηλιακού φωτός μακριά από τη Γη αποτελούν απόπειρα μίμησης των επιπτώσεων ηφαιστειακής έκρηξης. Η έκρηξη του ηφαιστείου Πινατούμπο στις Φιλιππίνες το 1991 εκτόξευσε θείο και τέφρα στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, μειώνοντας τη θερμοκρασία της Γης κατά μισό βαθμό Κελσίου για έναν ολόκληρο χρόνο.

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, όμως, πολλοί επιστήμονες διαφωνούσαν με κάθε ανθρώπινη παρέμβαση στο κλίμα, εκτιμώντας ότι αυτό θα απάλλασσε την ανθρωπότητα από την ευθύνη της ανάληψης συλλογικής δράσης. «Θα μπορούσε εύκολα να γίνει δικαιολογία απραξίας. Οταν αρχίσουμε να παρεμβαίνουμε στη φύση, κινδυνεύουμε να προκαλέσουμε επικίνδυνες συνέπειες. Η παρέμβαση είναι αναγκαία, αλλά πρέπει να γίνει με ιδιαίτερη προσοχή», λέει ο Νταν Γιόργκενσεν, υπουργός Κλιματικής Πολιτικής της Δανίας.

Το 2021 η Εθνική Ακαδημία Επιστημών των ΗΠΑ δημοσίευσε μελέτη καλώντας σε προσεκτική προσέγγιση στις έρευνες για γεωμηχανικά συστήματα αντανάκλασης της ηλιακής ακτινοβολίας. Το 2023 ο Λευκός Οίκος εξέδωσε ερευνητικές κατευθυντήριες γραμμές για την απελευθέρωση αντανακλαστικών σωματιδίων στην ατμόσφαιρα, επισημαίνοντας ότι η τεχνολογία αυτή εμπεριέχει άγνωστους κινδύνους, όπως η εξασθένηση της ζώνης του όζοντος γύρω από τη Γη και η αλλοίωση της συχνότητας και του τόπου βροχοπτώσεων.

Οι προτάσεις των επιστημόνων, όμως, θα απαιτήσουν διεθνή συνεργασία και επενδύσεις τρισ. δολαρίων προτού είναι έτοιμες να αξιοποιηθούν. Η προοπτική αυτή απέχει ακόμη πολλά χρόνια από το μέλλον. «Ο πολιτικός δισταγμός είναι μεγάλος για κάθε παρεμβατικό πείραμα σε υπαίθριο χώρο. Θα χρειαστεί εντυπωσιακό θάρρος για να παραδεχθούμε ότι τα πειράματα αυτά είναι αναγκαία σε κάποιες περιπτώσεις και πρέπει να επιτρέπονται, υπό αυστηρή επίβλεψη», λέει η Τζέσικα Σέντον, αναλυτής του ινστιτούτου Τζάκσον του Πανεπιστημίου Γέιλ των ΗΠΑ.

μηχανικός

Διάτρητη η πληθωριστική θεωρία της «Μεγάλης Εκρηξης»

 ΚΟΣΜΟΛΟΓΙΑ

Ασύμβατη με τα πειραματικά δεδομένα από τον δορυφόρο Πλανκ. Προβλέπει τα πάντα, άρα τίποτα. Οταν η επιστήμη εισβάλλει στο χώρο της φιλοσοφίας το ιδεαλιστικό «καπέλο» τη μετατρέπει σε θεολογία

Σε άρθρο τους στο επιστημονικό περιοδικό «Scientific American», τρεις κορυφαίοι επιστήμονες, η Ανα Ιτζας, του Κέντρου Θεωρητικής Φυσικής του πανεπιστημίου Πρίνστον, ο κάτοχος της έδρας Αλμπερτ Αϊνστάιν του ίδιου πανεπιστημίου, Πολ Στάινχαρντ και ο Αβραάμ Λόεμπ, πρόεδρος του τμήματος αστρονομίας του πανεπιστημίου Χάρβαρντ, παίρνοντας υπόψη και τα νέα δεδομένα που έδωσε ο δορυφόρος Πλανκ του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA), αμφισβητούν την εδώ και 35 χρόνια καθιερωμένη θεωρία της «Μεγάλης Εκρηξης», τόσο με την πληθωριστική της εκδοχή, όσο και γενικότερα. Να σημειωθεί ότι ο Στάινχαρντ, είχε συμβάλει σημαντικά στην ανάπτυξη της πληθωριστικής θεωρίας της «Μεγάλης Εκρηξης».

Η θεωρία της «Μεγάλης Εκρηξης » («Big Bang») είναι μια κοσμολογική θεωρία που διατυπώθηκε για να εξηγήσει πώς προέκυψε η σημερινή όψη του ορατού σύμπαντος. Οπως κάθε φυσική θεωρία πρέπει να στηρίζεται στους φυσικούς νόμους, στη φυσική πραγματικότητα. Ομως, η θεωρία αυτή πάσχει εξαρχής, καθώς δέχεται ως αρχή του παρατηρούμενου σήμερα σύμπαντος μια σημειακή ανωμαλία μηδαμινού μεγέθους και άπειρης πυκνότητας. Πρόκειται για θεωρητικό κατασκεύασμα το οποίο δεν έχει παρατηρηθεί ποτέ και πουθενά στη φύση και στο οποίο εξ ορισμού δεν ισχύουν οι φυσικοί νόμοι. Πέρα από κάθε επιστημονικό δεδομένο είναι και η αντίληψη για ύπαρξη του χώρου και του χρόνου σε μια σφαίρα, έξω από την οποία, σύμφωνα με τη θεωρία, επίσης δεν ίσχυαν - και δεν ισχύουν - οι φυσικοί νόμοι. Οπως ήταν αναμενόμενο, σε συνθήκες κυριαρχίας της αστικής τάξης και της ιδεολογίας της, η θεωρία της «Μεγάλης Εκρηξης» στρεβλώθηκε, παίρνοντας μορφή θεολογίας. Η «αρχή», που υποθέτει, παρουσιάζεται ως η στιγμή της Δημιουργίας, ενώ η προέκταση της θεωρίας στο χρόνο από ορισμένους επιστήμονες καταλήγει στο θάνατο του σύμπαντος, στην κατάργηση της κίνησης της ύλης.

Χρησμός

Οι τρεις επιστήμονες υπενθυμίζουν στο άρθρο τους ότι στη διεθνή συνέντευξη Τύπου που είχε δώσει ο ESA το 2013 για να ανακοινώσει τα αποτελέσματα από την επεξεργασία των παρατηρήσεων του δορυφόρου Πλανκ, είχε υποστηρίξει ότι τα δεδομένα επιβεβαιώνουν πλήρως τις προβλέψεις των απλούστερων πληθωριστικών μοντέλων. Στην πραγματικότητα, συνέβαινε το αντίθετο και μάλιστα οι μετρήσεις αναδείκνυαν ακόμη περισσότερο τις θεμελιώδεις αδυναμίες της θεωρίας της «Μεγάλης Εκρηξης». Τα δεδομένα που συνέλεξε ο δορυφόρος Πλανκ στα χρόνια που μεσολάβησαν, ενίσχυσαν περαιτέρω την αμφισβήτηση της θεωρίας. Κατά τους Ιτζας, Στάινχαρντ και Λόεμπ, οι κοσμολόγοι στην πλειοψηφία τους αγνόησαν τα νέα στοιχεία, θεωρώντας εξ ορισμού ορθή την πληθωριστική θεωρία, επειδή προσφέρει τάχα τη μόνη απλή εξήγηση για τα παρατηρούμενα χαρακτηριστικά του (σ.σ. ορατού) σύμπαντος.

Ας υποθέσουμε, λένε, ότι κάποιο μαντείο μας είχε πει με βεβαιότητα ότι η πληθωριστική θεωρία ισχύει. Τότε θα περίμενε κανείς αυτή η θεωρία να μας εξηγεί πολλά από αυτά που παρατήρησε η διαστημική αποστολή Πλανκ. Καταρχάς, θα πρέπει να υπήρξε ένα μικροσκοπικό τμήμα χώρου γεμάτο με μια εξωτική μορφή Ενέργειας με απωθητική δράση, που να οδήγησε στην απότομη διόγκωση του σύμπαντος (όλες οι γνωστές στη φυσική μορφές Ενέργειας έχουν ελκτική δράση). Αυτή η πληθωριστική Ενέργεια είναι πλήρως υποθετική και δεν υπάρχει καμία απόδειξη για την ύπαρξή της. Επιστήμονες έχουν κάνει εκατοντάδες διαφορετικές προτάσεις για τη φύση της και κάθε πρόταση οδηγεί σε διαφορετικούς ρυθμούς διόγκωσης (πληθωρισμού). Είναι σαφές ότι η πληθωριστική θεωρία δεν είναι ακριβής θεωρία, αλλά ένα εξαιρετικά ευέλικτο πλαίσιο που περικλείει πολλές πιθανότητες.

Διά πάσαν νόσον

Αλλά, αν ο χρησμός του μαντείου ήταν αληθής για όλα τα μοντέλα, ανεξάρτητα από τον τύπο πληθωριστικής Ενέργειας, τότε με βάση την κβαντική φυσική η θερμοκρασία και η πυκνότητα της ύλης στο σύμπαν μετά την πληθωριστική φάση, θα έπρεπε να είχε διακυμάνσεις ανάλογες με τις διακυμάνσεις κατανομής που θα είχε η πληθωριστική Ενέργεια, τη στιγμή που μετατράπηκε σε κανονική ύλη και ακτινοβολία. Αυτό θα είχε ως αποτέλεσμα να υπάρχουν άλλα σημεία με υψηλότερη και άλλα με χαμηλότερη κοσμική ακτινοβολία μικροκυμάτων υποβάθρου (CMB) (βλ. κειμενολεζάντα). Μοιάζει μια καλή αρχή για πειραματικό έλεγχο, αν και κάπως ακαθόριστη. Θα μπορούσαμε να προβλέψουμε τον αριθμό και τη διάταξη των γαλαξιών στο χώρο; Την ποσότητα της ύλης και Ενέργειας (σ.σ. ύλης και πάλι), που υπάρχει στο σύμπαν; Η απάντηση είναι όχι. Η πληθωριστική θεωρία είναι τόσο ευέλικτη, που είναι δυνατό οποιοδήποτε αποτέλεσμα. Μήπως η θεωρία αυτή μάς λέει γιατί συνέβη η «Μεγάλη Εκρηξη» ή πώς προέκυψε ο μικροσκοπικός αρχικός χώρος που διογκώθηκε στο σύμπαν που παρατηρούμε σήμερα; Η απάντηση είναι και πάλι όχι.

Ακόμη κι αν ξέραμε κάπως ότι η πληθωριστική θεωρία ισχύει, δεν θα μπορούσαμε να προβλέψουμε πολλά για τα θερμά και ψυχρά σημεία που παρατήρησε ο δορυφόρος Πλανκ. Ο χάρτης του Πλανκ, όπως και προηγούμενοι ανάλογοι για τη CMB, δείχνουν ότι το μοτίβο θερμών και ψυχρών σημείων είναι σχεδόν το ίδιο όσο και αν «ζουμάρουμε» τα δεδομένα, μια ιδιότητα που επιστημονικά ονομάζεται «αναλλοίωτο κλίμακας». Η απόκλιση των λεπτομερέστερων δεδομένων του Πλανκ από το αναλλοίωτο κλίμακας είναι λίγες μονάδες επί τοις εκατό και η μέση διακύμανση θερμοκρασίας μεταξύ των διαφόρων σημείων είναι περίπου 0,01%. Οι οπαδοί της πληθωριστικής θεωρίας λένε ότι μπορεί να προβλέψει ένα μοτίβο με τέτοιες ιδιότητες. Κρύβουν, όμως, ότι μπορεί να προβλέψει και πολλά άλλα μοτίβα, όπου υπάρχει μεγάλη απόκλιση από το αναλλοίωτο κλίμακας και η διακύμανση θερμοκρασιών απέχει πολύ περισσότερο από την παρατηρούμενη. Αρα οι παρατηρήσεις του Πλανκ δεν επιβεβαιώνουν τη θεωρία της «Μεγάλης Εκρηξης».

Αιώνιο παλλόμενο σύμπαν

Αν όμως ίσχυε η θεωρία αυτή, τότε στις παρατηρήσεις του Πλανκ θα έπρεπε να εντοπίζονται και στρεβλώσεις του χωροχρόνου, που προήλθαν από τις κβαντικές διακυμάνσεις της πληθωριστικής Ενέργειας και θα εμφανίζονταν ως βαρυτικά κύματα, που θα διέτρεχαν το σύμπαν. Αν και οι επιστήμονες πρόσφατα εντόπισαν βαρυτικά κύματα προερχόμενα από συνένωση μαύρων τρυπών, τα προβλεπόμενα από την πληθωριστική θεωρία βαρυτικά κύματα δεν εντοπίστηκαν, ούτε από τον δορυφόρο COBE το 1992, ούτε από τον Πλανκ, ούτε από το πείραμα BICEP2 στο Νότιο Πόλο. Η απάντηση σ' αυτό, των υποστηρικτών της πληθωριστικής θεωρίας, ήταν νέα θεωρητικά «μπαλώματα», που απαιτούν πολύ συγκεκριμένες αρχικές συνθήκες, σχεδόν κατά παραγγελία. Τελικά, η πληθωριστική θεωρία δεν προσφέρει μια απλή ερμηνεία των αστρονομικών παρατηρήσεων.

Στο άρθρο των τριών επιστημόνων εντοπίζεται πλειάδα άλλων αδυναμιών της πληθωριστικής θεωρίας, που εστιάζονται στο γεγονός ότι προβλέπει σύμπαντα που μπορεί να έχουν πολύ διαφορετικές ιδιότητες από το παρατηρούμενο σύμπαν. Ομως μια καλή επιστημονική θεωρία υποτίθεται ότι εξηγεί γιατί συμβαίνει εκείνο που συμβαίνει και δεν συμβαίνει κάτι άλλο. Εκτιμούν ότι υπάρχουν δύο λογικές πιθανότητες. Είτε το σύμπαν είχε μια αρχή, που ονομάζουμε «Μεγάλη Εκρηξη», είτε υπήρχε πάντα και αυτό που αποκαλούμε «Μεγάλη Εκρηξη» είναι στην πραγματικότητα «Μεγάλη Αναπήδηση», μια μετάβαση από κάποια προηγούμενη κοσμολογική φάση στη σημερινή φάση του εκτατικού σύμπαντος. Αν και οι περισσότεροι κοσμολόγοι υποθέτουν έκρηξη, δεν υπάρχει καμία απόδειξη - απολύτως καμία - για το αν το γεγονός που συνέβη πριν 13,7 δισ. χρόνια ήταν έκρηξη ή αναπήδηση. Μια αναπήδηση, σε αντίθεση με την έκρηξη, δεν απαιτεί καμία παρεπόμενη πληθωριστική περίοδο για το σχηματισμό ενός σύμπαντος όπως το παρατηρούμενο. Επιπλέον, στο παλλόμενο σύμπαν ισχύει συνεχώς η γενική θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν και το σύμπαν μπορεί να αρχίσει να διαστέλλεται και πάλι πριν η συστολή το οδηγήσει σε μέγεθος, που να κυριαρχούν τα κβαντικά φαινόμενα.

Αποκαλυπτήρια

Θα περίμενε κανείς να ξεκινήσει μια ζωηρή επιστημονική αντιπαράθεση και προσπάθεια ελέγχου κατά το δυνατό των εναλλακτικών θεωριών. Ομως, η πληθωριστική θεωρία της «Μεγάλης Εκρηξης» δεν μπορεί να ελεγχθεί με βάση την επιστημονική μέθοδο. Αλλάζοντας ελαφρώς τις αρχικές συνθήκες και κάποιες άλλες παραμέτρους μπορεί να προκύψει οποιοδήποτε αποτέλεσμα. Κανένα πείραμα δεν μπορεί να την αποδείξει ούτε αληθή, ούτε ψευδή. Μερικοί επιστήμονες που, για ιδεολογικούς λόγους, επιμένουν σε αυτήν, έφτασαν να προτείνουν την απόρριψη μιας βασικής πλευράς της επιστημονικής μεθόδου: της συμφωνίας της θεωρίας με την πράξη! Αποκαλυπτήρια...

Μια κοσμολογική θεωρία μπορεί να «μπαλώνεται» πάλι και πάλι, ώστε να αποφεύγει τις περί του αντιθέτου παρατηρήσεις. Ετσι όμως, χάνει διαρκώς σε ερμηνευτική ισχύ, μέχρι του σημείου που παύει να έχει οποιαδήποτε αξία. Η ερμηνευτική ισχύς μιας θεωρίας είναι ανάλογη με το μέγεθος του συνόλου των πιθανοτήτων που εξαιρεί. Μια θεωρία που προβλέπει τα πάντα, που δεν εξαιρεί τίποτα, δεν προβλέπει τίποτα, έχει μηδενική ερμηνευτική ισχύ.

Η προσπάθεια να διαμορφωθούν επιστημονικές θεωρίες για την προέλευση της ίδιας της φυσικής πραγματικότητας, όπου εξ ορισμού η επιστήμη της φυσικής (και όλες οι επιστήμες) δεν έχει εφαρμογή, μπορεί να οδηγήσει σε παραδοξότητες, αντιεπιστημονικές παραδοχές και τελικά να ανοίξει το δρόμο για προβολή θεολογικών αξιωμάτων στη φυσική πραγματικότητα. Το πεπερασμένο του χώρου ή του χρόνου, η ανυπαρξία κίνησης της ύλης δεν έχουν επιβεβαιωθεί ποτέ και σε κανέναν τομέα της αντικειμενικής πραγματικότητας. Η αυθαίρετη παραδοχή τους ως γεγονός και τελικά η κατάργηση των φυσικών νόμων στο όνομα των ίδιων των φυσικών νόμων, είναι μη επιλύσιμη αντίφαση και δεν έχει να κάνει με την επιστήμη. Η ύπαρξη της φυσικής πραγματικότητας είναι αντικείμενο κοσμοθεωρίας όχι επιστήμης.

Επιμέλεια:

Σταύρος ΞΕΝΙΚΟΥΔΑΚΗΣ

Πηγή: «Scientific American» - Ριζοσπάστης

ΑΛΦΑΒΗΤΑ

Δεν συνέβη το Big Bang; Ευρήματα του διαστημικού τηλεσκοπίου James Webb προκαλούν σύγχυση στους κοσμολόγους

 Οι εικόνες που προσφέρει το υπερσύγχρονο διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb είναι εκπληκτικές, όμως προκαλούν σύγχυση στους επιστήμονες καθώς για κάποιους φαίνεται να ανατρέπουν όσα γνώριζαν μέχρι σήμερα.

Γράφει ο Φυσικός, Eric J. Lerner: «Σε όλους όσους τις βλέπουν, οι νέες εικόνες του σύμπαντος από το νέο διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb (JWST) προκαλούν δέος. Αλλά για τους περισσότερους επαγγελματίες αστρονόμους και κοσμολόγους, είναι επίσης εξαιρετικά αναπάντεχες -δεν δείχνουν καθόλου αυτό που προβλεπόταν από τη θεωρία. Στα αμέτρητα τεχνικά αστρονομικά έγγραφα και μελέτες που δημοσιεύτηκαν στο διαδίκτυο από τις 12 Ιουλίου, οι συγγραφείς αναφέρουν επανειλημμένως ότι οι εικόνες δείχνουν εκπληκτικά πολλούς γαλαξίες, γαλαξίες που είναι εξαιρετικά ομαλοί, απίστευτα μικροί και εκπληκτικά παλιοί. Είναι γεμάτες εκπλήξεις και όχι απαραίτητα ευχάριστες. Ο τίτλος μιας εφημερίδας ξεκινά με το επιφώνημα: «Πανικός!»

Γιατί οι εικόνες του James Webb προκάλεσαν πανικό στους κοσμολόγους; Και ποιες προβλέψεις στη θεωρία αντικρούουν; Τα έγγραφα δεν λένε στην πραγματικότητα. Η αλήθεια που δεν αναφέρουν τα έγγραφα είναι ότι οι εικόνες του JWST είναι κατάφωρα και επανειλημμένα αντικρουόμενες με την υπόθεση του Big Bang, ότι δηλαδή το σύμπαν ξεκίνησε πριν από 14 δισεκατομμύρια χρόνια σε μια απίστευτα καυτή, πυκνή κατάσταση και από τότε διαστέλλεται.

Δεδομένου ότι η συντριπτική πλειοψηφία των κοσμολόγων και θεωρητικών φυσικών υπερασπίζονται αυτή την υπόθεση για δεκαετίες ως αναμφισβήτητη αλήθεια, τα νέα δεδομένα έχουν προκαλέσει πανικό σε πολλούς από αυτούς. “Αυτή τη στιγμή βρίσκομαι να είμαι ξύπνια στις τρεις το πρωί” λέει η Alison Kirkpatrick, αστρονόμος στο Πανεπιστήμιο του Κάνσας στο Λόρενς, “και αναρωτιέμαι αν όλα όσα έχω κάνει είναι λάθος”.

Αν και συνήθως δεν ακούγαμε τον θόρυβο, υπάρχει μία δυσαρέσκεια με το Καθιερωμένο Πρότυπο ή το Καθιερωμένο Μοντέλο από τότε που προτάθηκε για πρώτη φορά από τον Ζωρζ Λεμαίτρ πριν από σχεδόν έναν αιώνα και το οποίο ξεκινά με τη Μεγάλη Έκρηξη. Κανείς όμως δεν περίμενε ότι το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb θα… συνείσφερε στη συζήτηση.

Ο Eric J. Lerner βεβαίως είναι ο συγγραφέας ενός βιβλίου με τον τίτλο «The Big Bang Never Happened» (1992) και αν και είναι άμεσα ενδιαφερόμενος, εντούτοις δεν σημαίνει ότι είναι λάθος σε όσα ισχυρίζεται. Ο φυσικός και συγγραφές θα μιλήσει στο φεστιβάλ «HowTheLightGetsIn» που θα πραγματοποιηθεί στις 17-18 Σεπτεμβρίου στο Λονδίνο, στην Αγγλία και χρηματοδοτείται από το Ινστιτούτο Τέχνης και Ιδεών (IAI). Ο Eric J. Lerner θα συμμετέχει στη συζήτηση «Cosmology and the Big Bust».

Η συζήτηση, στην οποία συμμετέχουν πέρα από τον Eric J. Lerner, ο φιλόσοφος της επιστήμης Bjørn Ekeberg και ο αστροφυσικός από το Πανεπιστήμιο του Yale, Priyamvada Natarajan περιγράφεται ως εξής:

«Η θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης εξαρτάται αποφασιστικά από την υπόθεση του «πληθωρισμού» ότι στην αρχή το σύμπαν επεκτάθηκε πολλές τάξεις μεγέθους ταχύτερα από την ταχύτητα του φωτός. Αλλά τα πειράματα απέτυχαν να αποδείξουν στοιχεία για τον κοσμικό πληθωρισμό και από την αρχή της, η θεωρία ήταν κατακλυσμένη από βαθιές απορίες και παζλ. Τώρα, ένας από αυτούς που τη διατύπωσαν, ο Paul Steinhardt καταγγέλλει τη θεωρία ως εσφαλμένη και «επιστημονικά ανούσια».

Άραγε πρέπει να εγκαταλείψουμε τη θεωρία του κοσμικού πληθωρισμού και να αναζητήσουμε μια ριζική εναλλακτική; Μπορούν εναλλακτικές θεωρίες όπως η Μεγάλη Αναπήδηση ή η εγκατάλειψη της ταχύτητας του φωτός να προσφέρουν μια λύση; Ή μήπως τέτοιες εναλλακτικές αποτελούν απλώς «τσιρότα» για να αποφευχθεί το πιο ριζοσπαστικό συμπέρασμα ότι είναι καιρός να εγκαταλείψουμε εντελώς τη Μεγάλη Έκρηξη;

Παρακάτω, ακολουθεί μια συζήτηση για αυτό το θέμα από το περσινό φεστιβάλ (τότε ωστόσο δεν υπήρχαν τα νέα δεδομένα από το James Webb) στην οποία συμμετέχουν η θεωρητική φυσικός Sabine Hossenfelder, συγγραφέας του Lost in Math: How Beauty Leads Physics Astray μαζί με τον Bjørn Ekeberg και τον σωματιδιακό φυσικό Sam Henry.

Οπότε ναι, πρόκειται για ένα σοβαρό θέμα συζήτησης που απασχολεί πολύ τους επιστήμονες μας. Ο πειραματικός φυσικός, Rob Sheldon προτείνει μία λύση:

Σύμφωνα με την τρέχουσα θεωρία, η εποχή της νουκλεοσύνθεσης της Μεγάλης Έκρηξης παρήγαγε 75% Υδρογόνο και 25% Ήλιο (κατά βάρος) και λίγη ποσότητα λιθίου αλλά όχι πολλά άλλα. Στη συνέχεια, μετά από 300 χιλιάδες χρόνια, το σύμπαν ψύχθηκε αρκετά ώστε να παράγει άτομα και η βαρυτική έλξη ξεκίνησε να δημιουργεί αργά, αργά αστέρια. Τα πρώτα ήταν αρκετά μεγάλα για να εκραγούν και τα ωστικά κύματα που στάλθηκαν μέσω του αερίου υδρογόνου προκάλεσαν τη δημιουργία θυλάκων που άρχισαν να δημιουργούν αστέρια.

Παρόλα αυτά, χρειάστηκαν ακόμα 500 εκατομμύρια χρόνια για να αποκτήσουμε αρκετά αστέρια για έναν γαλαξία. Όσο πιο νωρίς ωστόσο σχηματίζεται ένας γαλαξίας, τόσο πιο πίσω στο χρόνο και τόσο πιο μακριά βρίσκεται σήμερα από τους αστρονόμους, και όσο πιο μακριά βρίσκεται τόσο πιο γρήγορα απομακρύνεται από εμάς. Αυτή η κίνηση προκαλεί μετατόπιση του φωτός στο φάσμα του ερυθρού. Και είναι τόσο ισχυρή αυτή η σχέση, που οι αστρονόμοι αντικαθιστούν τον «χρόνο» με τη «ερυθρά μετατόπιση» (είναι η παρατηρούμενη αλλαγή στο χρώμα του εκπεμπόμενου φωτός από ένα αστέρι ή άλλο ουράνιο σώμα καθώς αυτό απομακρύνεται από τη Γη).

Το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble μπορούσε να δει μόνο το ορατό φως. Επομένως, όλοι αυτοί οι πρώτοι, γερασμένοι γαλαξίες ήταν τόσο μετατοπισμένοι στο ερυθρό που ήταν «ορατοί» μόνο στο υπέρυθρο, εκεί δηλαδή που διαπρέπει το τηλεσκόπιο James Webb. Έτσι, ένας από τους στόχους του τηλεσκοπίου James Webb ήταν να δει τους πρώτους γαλαξίες, και πράγματι, βλέπουνε πολλούς.

Τι σημαίνει λοιπόν το παραπάνω για το Καθιερωμένο Πρότυπο; Οι θεωρητικοί φυσικοί έχουν μια απάντηση. Πολλή συσσωρευμένη σκοτεινή ύλη έκανε το αέριο Υδρογόνο να συσσωρευτεί νωρίς. Κάτι που οδηγεί στο ερώτημα, «γιατί η σκοτεινή ύλη δεν είναι συσσωρευμένη τώρα;».

O Eric J. Lerner λέει: «….τα πρώτα αστέρια δεν δημιουργήθηκαν από υδρογόνο, αλλά ήταν φτιαγμένα από πάγο. Η Μεγάλη Έκρηξη συνέθεσε άφθονα άτομα άνθρακα και οξυγόνου (C και O) που συνδυάστηκαν με άτομα υδρογόνου (H) για να σχηματίσουν H20, CO2, CH4 κ.λπ. Αυτά τα αέρια πάγωσαν σχετικά νωρίς στο χρονικό πλαίσιο του σύμπαντος, οπότε η συσσώρευση δεν ήταν βαρυτική αλλά φυσικοχημική, όπως για παράδειγμα είναι ο σχηματισμός των νιφάδων χιονιού. Έτσι, δεν χρειάστηκε να περιμένουμε 500 εκατομμύρια χρόνια για να συσσωρευτούν οι νιφάδες χιονιού, αυτό συνέβη πολύ γρήγορα μόλις το σύμπαν ψύχθηκε κάτω από το σημείο πήξης. Ως εκ τούτου, το James Webb βλέπει πολλούς γαλαξίες με ερυθρά μετατόπιση από το πρώιμο σύμπαν». Η σχετική μελέτη για το παραπάνω βρίσκεται σε αυτόν τον σύνδεσμο.

Το παραπάνω, είναι μια πιθανή λύση. Και γνωρίζουμε ότι κάτι είναι επιστήμη όταν πάντα θέτει προκλήσεις. Οπότε θα μπορούσε το σύμπαν να υπήρχε από πάντα; Το πρόβλημα είναι ότι αν το σύμπαν υπήρχε για άπειρο χρονικό διάστημα, οτιδήποτε θα μπορούσε να συμβεί, θα πρέπει να έχει ήδη συμβεί άπειρες φορές, συμπεριλαμβανομένου και του ότι δεν υπάρχουμε και δεν υπήρξαμε ποτέ. Αλλά ξέρουμε ότι υπάρχουμε!

Όπως έχει επισημάνει ο Robert J. Marks, όταν κάνεις παιχνίδια με το άπειρο καταλήγεις σύντομα σε παραλογισμό. Για να κάνουμε επιστήμη, πρέπει να δεχτούμε ότι ορισμένα γεγονότα είναι πραγματικά και όχι αμοιβαίως αντιφατικά. Μπορούμε λοιπόν να υποθέσουμε ότι το σύμπαν πράγματι άρχισε κάποια στιγμή να υπάρχει. Απλώς τώρα, είμαστε λιγότερο σίγουροι για το πως ακριβώς συνέβη αυτό.

insomnia