Πετρολούκας Χαλκιάς: Η παραδοσιακή μουσική των Ελλήνων.

 -Στο Σωματείο Μουσικών της Αμερικής, που είχε οκτώ εκατομμύρια μέλη, γράφτηκα υποχρεωτικά.

Σε κάθε συνέλευση σηκωνόταν ο πρόεδρος, που ήταν ελληνικής καταγωγής, έδειχνε σε έναν χάρτη διαφορετικά μέρη του κόσμου και ρωτούσε αν υπάρχει κάποιος να μας δείξει τη μουσική παράδοση καθενός.

Κάποια φορά έφτασε και στην Ελλάδα.

Ένα παιδί που ήταν εκεί σηκώθηκε κι άρχισε να παίζει με το μπουζούκι του τα «Παιδιά του Πειραιά».

Μόλις τελείωσε, σηκώνομαι κι εγώ και λέω: «Δεν ξέρω καλά αγγλικά, αλλά αν κατάλαβα, δεν θέλετε νεοελληνική μουσική, θέλετε κάτι παραδοσιακό.

Εγώ παίζω αρχαία μουσική».

Παραγγέλνει ο πρόεδρος και μου φέρνουν ένα κλαρίνο.

Στη σκηνή βρίσκοταν ο ίδιος, που έπαιζε πιάνο, ένας μαύρος κιθαρίστας, Αμερικανός, πολύ διαβασμένος, και ένας Σκοπιανός ντράμερ.

Με ρωτάει: «Τι θα παίξεις, κύριε Χαλκιά;

Για να σε βοηθήσω».

Του λέω: «Συγγνώμη, πρόεδρε, αλλά σε αυτό που θα παίξω δεν θα μπορέσετε να με ακολουθήσετε».

Ήταν 1.200 άτομα στην αίθουσα.

Οι καλύτεροι μουσικοί.

Μόλις ο πρόεδρος εξήγησε στον Αμερικανό τι είπα, εκείνος σχολίασε πως λέω μεγάλες κουβέντες: «Εγώ έσκισα τα παντελόνια μου μέχρι να μάθω κιθάρα.

Διαβάζω, γράφω απταίστως και τα κάνω όλα».

Τότε ο Σκοπιανός του λέει: «Έι, περίμενε, οι Έλληνες έχουν διαφορετικούς ρυθμούς, πράγματα που εμείς εδώ δεν τα έχουμε». Πριν παίξω, τους ζήτησα να μεταφράσουν κάτι για τους υπόλοιπους.

«Πείτε τους ότι εμείς στην Ελλάδα δεν έχουμε ένα χρώμα μουσικής.

Έχουμε όλα τα χρώματα που υπάρχουν στον πλανήτη κι ένα χρώμα που δεν το έχει κανένας.

Είναι άλλα τα θρακιώτικα, άλλα τα μακεδονικά, άλλα τα ποντιακά, άλλα τα νησιώτικα, άλλα τα κρητικά, άλλα τα πελοποννησιακά και τα ηπειρώτικα, που δεν τα έχει κανένας στον κόσμο».

Δύο συνθέτες που κάθονταν μπροστά αναρωτήθηκαν αν είμαι τρελός.

«Παίξε μόνος», μου λένε, «να σε ακούσουμε».

Κι αρχίζω να παίζω κοιτάζοντάς τους στα μάτια, γιατί αν τον πελάτη τον «πιάσεις» και παίξεις αυτό που θέλει η ψυχή του, σηκώνεται στα ουράνια.

Και είχα «πιάσει όλους τους μουσικούς» εκεί μέσα.

Μόλις τελείωσα, χειροκροτήματα, σφυριχταριές, φώναζαν «κι άλλο, κι άλλο». Έρχονται οι δύο συνθέτες, μου δίνουν συγχαρητήρια και ο ένας μου λέει: «Aυτή η μουσική που έπαιξες για ηπειρώτικο μοιάζει με την τζαζ την αμερικανική.

Μήπως κλέψατε κάτι από εμάς και το παρουσιάζετε έτσι;».

Μου εξηγεί ο πρόεδρος, που έκανε τον διερμηνέα, και απαντάω: «Είναι δυνατόν ποτέ ο πατέρας να κλέψει από το παιδί του;».

Οι Έλληνες που ήταν μέσα χειροκρότησαν. «Συγγνώμη», μου λέει αυτός και μου ζητάει να παίξω κάτι.

Εγώ του έπαιξα για ειρωνεία μια μελωδία, ένα ηπειρώτικο και πιάνει και γράφει το «That's the way (I like it)» που έγινε παγκόσμιο σουξέ.

Ήταν ένας από τους KC and The Sunshine Band!

Όταν έγραψε το τραγούδι, ήρθε και με ξαναβρήκε και με ρώτησε: «Κύριε Χαλκιά, γιατί στην Ελλάδα δεν εκμεταλλεύεστε αυτήν τη μουσική και όταν ερχόμαστε εκεί ακούμε μπουζούκια;».

Δεν την αγάπησε καμία κυβέρνηση την παραδοσιακή μουσική.

Κανείς δεν φρόντισε να την πουλήσει όπως της αξίζει σε ολόκληρο τον κόσμο.

-Οι μουσικές είναι τρεις, η πεντατονική, η βυζαντινή και η ευρωπαϊκή.

Η πεντατονική με τη βυζαντινή έχουν κάποια στοιχεία που είναι κοντά-κοντά, ενώ η ευρωπαϊκή λέει «τόνος, ημιτόνιο».

Η βυζαντινή και η πεντατονική από τον τόνο ως το ημιτόνιο έχουν άλλες τέσσερις φωνές. Η πεντατονική, το ηπειρώτικο, είναι η μουσική των αρχαίων Ελλήνων.

Μου έκανε μια τιμητική βραδιά ο πρύτανης του πανεπιστημίου και μαζεύτηκε πολύς κόσμος.

Του έκανα μια ερώτηση: «Ξέρουμε ότι οι αρχαίοι Έλληνες βγάλαν τον αυλό και την άρπα, δεν μας είπε ποτέ κανένας τι παίζαν αυτοί».

«Πεντατονική» μου λέει.

Την πεντατονική την καταλαβαίνουν και τα ζώα.

Το φίδι, αν του παίξεις φλογέρα, σηκώνεται ν' ακούσει.

Οι παλιοί στο χωριό μου έλεγαν ότι κάποτε μια ομάδα οργανοπαίχτες κάπου παίζανε και τέλειωσαν στις 3 το πρωί.

Επειδή έκανε κρύο κι έβρεχε, έμειναν σε μια σπηλιά.

Στη σπηλιά όπου πήγαν ήταν μια αρκούδα. Την ξύπνησαν κι αυτή αγρίεψε και τότε ο γεροντότερος τους συμβούλεψε: «Μην τρέξετε, βγάλτε τα όργανα και παίξτε, μη φοβάστε». Έτσι σώθηκαν.

Θυμάμαι ότι σε κάποιο μέρος που με κάλεσαν ένα άλογο, κάθε φορά που έπαιζα, σηκωνόταν στα πίσω πόδια, όρθιο.

Μόλις σταματούσα, έπεφτε."

Απόσπασμα από συνέντευξη στους M. Hulot και Βασιλη Καψάσκη για τη LIFO(2017)

Αυτός που βραβεύτηκε από τον Ρόναλντ Ρήγκαν το 1986 για τη προσφορά του στη διάσωση της παραδοσιακής μουσικής,αλλά και αυτός που τα cd με τη μουσική του δώρισε ο πρόεδρος Στεφανόπουλος στον Αμερικανό πρόεδρο Κλίντον και ο οποίος δήλωσε ακούγοντας τα,πως ο Πετρολούκας Χαλκιας για το έργο του είναι Πολίτης του Κόσμου .

"The soul of Epirus " λεγόταν η τελευταία σου δισκογραφική δουλειά...αλλά ξέρω ότι εσύ στο γλυκολαλο κλαρίνο σου(τον μεταλλικό αυλό) χώραγες και κουβαλούσες όλη τη ψυχή της Ελλάδας.

Και σήμερα(ένα χρόνο μετά)ένα κομμάτι (ακόμα),μας λειβεται.

Σ'ευχαριστώ Πετρολούκα Χαλκιά...

https://youtu.be/Yw9A08g0wLs?si=NaOoTPzqxoy17dk5

ΒΑΣΙΛΗΣ ΛΑΜΠΟΓΛΟΥ 

Κωνσταντίνος Ροδοφοινίκης – Ο Κυνουριάτης συνεργάτης του Καποδίστρια στο Υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας

 

Κωνσταντίνος Ροδοφοινίκης – Ο Κυνουριάτης συνεργάτης του Καποδίστρια στο Υπουργείο Εξωτερικών της Ρωσίας

Posted on 15/01/2023 by karavaki

του Βασίλη Σιακωτού, Ιστορικού

Δύο χρόνια πριν σηκωθεί το λάβαρο της Επανάστασης, τον Απρίλιο του 1819, ο Ιωάννης Καποδίστριας προσκάλεσε στην Κέρκυρα τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη –που κατοικούσε στην Ζάκυνθο- για να σχεδιάσουν την Ελληνική Επανάσταση. Ταυτόχρονα, τις ίδιες ημέρες, ο Καποδίστριας είχε μυστικές συνομιλίες με τον Αλή Πασά, προκειμένου να επιτευχθεί ο τέλειος αντιπερισπασμός στο ξέσπασμα της Επανάστασης.

Η απόφαση για τον Αγώνα είχε παρθεί. Αμέσως μετά, ο μπαρουτοκαπνισμένος σύντροφος του Ρήγα Φεραίου, Χριστόφορος Περραιβός καταφτάνει στη Μάνη για να συμφιλιώσει τους αρχηγούς της και καταφέρνει να το πετύχει. Κατόπιν, ο Πρόκριτος του Μυστρά Παναγιώτης Κρεββατάς ζητάει την άδεια από τους Τούρκους να βγει από την Πελοπόννησο και πηγαίνει στην Κέρκυρα για να μάθει τις επαναστατικές διεργασίες.

Οι Απόστολοι της Φιλικής Εταιρίας διασχίζουν τον Ελλαδικό χώρο και προετοιμάζουν την Επανάσταση. Οι πρόκριτοι της Πελοποννήσου, ανήσυχοι από την δράση των συνωμοτών και φοβούμενοι μην επαναληφθεί το πάθημα των Ορλωφικών του 1770, αποφασίζουν να στείλουν τον Γραμματέα του Ρωσικού Προξενείου της Πάτρας Ιωάννη Παπαρηγόπουλο από τη Νάξο, για να μάθουν αν όντως η Ρωσία στηρίζει τις Επαναστατικές προετοιμασίες.

Σύμφωνα, με την διήγηση του Κανέλλου Δεληγιάννη, τα παραπάνω αποφασίζονται τον Μάιο του 1820 και ο απεσταλμένος τους θα συναντούσε τον συνετό άνδρα από την Κυνουρία Κωνσταντίνο Ροδοφοινίκη (1760-1838). Κ. Δεληγιάννη, Απομνημονεύματα, τ. Α΄, σ. 92 «να ανταμώση και ένα παλαιόν γέροντα Ροδοφοινίκην λεγόμενον, απο την Κυνουρίαν, άνθρωπον φρόνιμον και φιλόπατριν»

Ο Ροδοφοινίκης μέχρι σήμερα στην Ελληνική Ιστορία, είναι ένας μεγάλος αφανής των επαναστατικών μυστικών κινήσεων για την Απελευθέρωση της Ελλάδας. Η παρουσία και προσφορά του αρχίζει πολύ νωρίτερα, καθώς το 1804 πηγαίνει στην Σερβία και προσπαθεί να συντονίσει τη Σερβική Επανάσταση, με αντίστοιχες κινήσεις που σχεδίαζε ο Κωνσταντίνος Υψηλάντης, πατέρας των γνωστών μας Αλεξάνδρου και Δημητρίου.

Την εποχή για την οποία αναφέρεται ο Κανέλλος Δεληγιάννης, ο Ροδοφοινίκης βρισκόταν σε ένα κομβικό διπλωματικό πόστο στο Υπουργείο Εξωτερικών, την εποχή που ήταν Υπουργός ο Ιωάννης Καποδίστριας. Από το 1819 έως το 1837, υπηρετούσε ως Διευθυντής της Διεύθυνσης Ασιατικών Υποθέσεων του Υπουργείου Εξωτερικών της Ρωσίας, όπου υπάγονταν και οι Βαλκανικές Υποθέσεις.

Έως σήμερα γνωρίζαμε μόνο τον Κορακοβουνιώτη διπλωματικό υπάλληλο της Ρωσίας, Γεώργιο Λεβέντη, που τόσα πολλά προσέφερε στην οργάνωση της επανάστασης στην Μολδοβλαχία τον Φεβρουάριο του 1821. Από σήμερα όμως θα πρέπει να αναφερόμαστε και στον Κωνσταντίνο Ροδοφοινίκη, που αν και χαμηλών τόνων, προσέφερε υψηλές υπηρεσίες στην πατρίδα.

Κώστας Παπαγιώργης "είμαστε ένα δυτικό τσογλανοκρατίδιο"

 

Στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία το 1997

Μια συνέντευξη του Κωστή Παπαγιώργη

Άνθρωπος των γραμμάτων και του πνεύματος, ο Κωστής Παπαγιώργης παρείχε μια πρωτόγνωρη εμπειρία στους δημοσιογράφους που είχαν την τιμή να είναι ο δικός τους συνεντευξιαζόμενος, με τις γνώσεις και τις απόψεις του να είναι μοναδικές.

Δημοσιεύθηκε : Πέμπτη, 14 Μάρτιος 2013

Στο σπίτι του Κωστή Παπαγιώργη στο Χαλάνδρι μια «πρόσκληση σε γεύμα» δεν θα μπορούσε παρά να είναι απέριττη, λιτή, με φρούτα εποχής, στο κλίμα του κυρ-Αλέξανδρου, όπως αποκαλεί ο ίδιος τον Παπαδιαμάντη. Αφορμή γι’ αυτή τη συνάντηση, η κυκλοφορία του νέου βιβλίου του, Αλέξανδρος Αδαμαντίου Εμμανουήλ. Ο Κωστής Παπαγιώργης μας «τράβηξε» κατευθείαν στον μαγικό κόσμο της εποχής, που διαμόρφωσε το έργο του Παπαδιαμάντη.
– Πρέπει να σκεφτείς ότι η επανάσταση ξεκίνησε από έξω, από τους Έλληνες του εξωτερικού απ’ τις παραδουνάβιες περιοχές και από έναν αξιωματικό του τσάρου, τον Υψηλάντη. Συνεχίστηκε από τους Έλληνες και τελείωσε από τους ξένους, δηλαόή ήταν μια επανάσταση που κανείς δεν κατάλαβε πώς έγινε.
– Υπήρχε κάποιος πολιτικός λόγος για τον οποίο μια μερίδα Ελλήνων αρνούνταν το ρόλο της επανάστασης;

– Υπήρχε ένας ισχυρότατος λόγος. Ο πατριάρχης ήταν ανώτατος αξιωματούχος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και είχε την απόλυτη ευθύνη για το χριστιανικό βιλαέτι που περιελάμβανε Έλληνες, Αρμένηδες, Σέρβους, Βούλγαρους. Από την αρχή, η Ορθοδοξία είχε διεθνικό χαρακτήρα. Κι ακόμα σήμερα, ο πατριάρχης μιλάει για όλους τους ορθοδόξους. Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό πολιτικό στοιχείο. Το Πατριαρχείο τότε, λίγο πριν από την επανάσταση, έκανε μια σειρά από σχολεία σε όλες τις παραδουνάβιες περιοχές, στην Ιταλία, στην Ιωνία. Περίμενε με την άνοδο του βιωτικού επιπέδου και με την κατάρρευση της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας να ελευθερωθεί όλος ο ελληνισμός, όχι ένα ελλαδικό κομμάτι. Η Γαλλική Επανάσταση μας “έκαψε”, κατά μια άποψη, ή τουλάχιστον μας ελευθέρωσε».

– Ποια είναι η σχέση αυτής της ιστορικής κατάστασης με τη σημερινή πραγματικότητα;

– Υπάρχει μια θεωρία του Κιτσίκη που λέει ότι αν Τούρκοι, Σέρβοι, Έλληνες και Σύριοι είχαν κάνει μια ομοσπονδία, θα μπορούσαν να δημιουργήσουν μια μεγάλη δύναμη. Επειδή όμως το πήρανε χαμπάρι οι Δυτικοί, ότι μπορεί να συμβεί αυτό, το “πετσοκόψανε”. Πρόκειται περί ενός πολύ σημαντικού ζητήματος που μας απασχολεί ακόμα και σήμερα. Αυτό οραματιζότανε ο Ρήγας. Όταν μιλάει για ελευθερία δεν αναφέρεται μόνο στους Έλληνες. Λέει: Βούλγαροι, Τούρκοι, όλοι. Όλα αυτά καταστραφήκανε με τον Κοραή.
– Τώρα, κατά κάποιον τρόπο, έχει ξαναρχίσει η κουβέντα αυτή...

– Δεν θα σταματήσει ποτέ αυτή η κουβέντα, απλά την πνιγούνε εδώ γιατί δεν μας συμφέρει. Εμείς είμαστε ένα δυτικό τσογλανοκρατίδιο, ενώ η μοίρα μας και η θέση μας ήταν στην Ανατολή.
– Συγγνώμη, αλλά οι απόψεις σας δείχνουν να συμπίπτουν μ’ εκείνες των λεγόμενων νεορθόδοξων;

– Δεν υπάρχουν νεορθόδοξοι. Ο Παπαδιαμάντης είναι ο μόνος ο οποίος δεν είναι νεορθόδοξος, αλλά πιστός στο πνεύμα της Ανατολικής Εκκλησίας. Τα άλλα, περί νεορθόδοξων, είναι δημοσιογραφία. Ξέρεις τι σημαίνει 4ος αιώνας; Ποιοι είναι οι Πατέρες της Εκκλησίας; Ο Πλωτίνος είναι αρχαίος Έλληνας. Μα ο Μέγας Αθανάσιος, 100 χρόνια μετά, δεν είναι αρχαίος Έλληνας; Αυτά έλεγε ο Παπαδιαμάντης, αλλά τα θάψανε».
– Άρα, η ιστορία πρέπει να αποκατασταθεί...

– Τι να αποκατασταθεί, αποκατεστημένη είναι. Υπάρχουν τα κείμενα. Αφού υπάρχει ο Παπαδιαμάντης, δεν μπορεί να είναι ξεχασμένα. Απλώς, ο Νεοέλληνας, επειδή τον έχουν κάνει ανυποψίαστο, δεν το θυμάται αυτό.
– Ας υποθέσουμε ότι τα μαθαίνει όλα αυτά. Σε τι θα του χρησιμεύσουν τώρα, με τα προβλήματα που υπάρχουν;

– Όταν δεν ξέρεις το παρελθόν, δεν καταλαβαίνεις τι γίνεται. Ακόμα, ο Πάγκαλος μια μέρα, επειδή προσέχω τι λέει, μίλησε για ενδιάμεση περιοχή, ενώ η Ελλάδα ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Γιατί αυτό είναι το πρόβλημα στο βάθος, το οποίο δεν δέχεται καμία Ευρωπαϊκή Κοινότητα να το θέσει, ούτε μπορεί να τεθεί πιά. Το πρόβλημα υπάρχει ως πνευματικό ζήτημα, δεν έχει πολιτική χρησιμότητα. Αλλά, αν τα σκεφτείς όλα αυτά, θα ανακαλύψεις μια βιβλιοθήκη από δω μέχρι το Χαλάνδρι, την οποία δεν την κοιτάει ποτέ κανείς – τους Πατέρες της Εκκλησίας, για παράδειγμα. Είναι ελληνικά όλα αυτά.
– Μπορείτε να αναφέρετε ένα συγκεκριμένο παράδειγμα σε σχέση με τη σύγχρονη πραγματικότητα;

– Προχθές, άκουγα κάποιον που μιλούσε για τους Ολυμπιακούς αγώνες και αναφερόταν σ’ ένα λαό ο οποίος έχει βγάλει τον Περικλή, τον Πλάτωνα, τον Όμηρο, το Μιλτιάδη. Μετά απ’ αυτούς ανέφερε το Σολωμό. Σκέφτεσαι: απ’ τον Μέγα Αλέξανδρο, 3ο αιώνα π.Χ., ίοαμε τον 18ο αιώνα, δεν υπήρξε τίποτα ανάμεσα; Αυτή είναι η θεωρία του Κοραή, η θεωρία του νεοελληνικού κρατιδίου. Μετά τους αρχαίους, γίνεται ένα πήδημα και φτάνουμε εδώ. Το ενδιάμεσο διάστημα είναι ντροπή και σκοτάδι, πρέπει να εξαλειφθεί.
– Ο Καστοριάδης, αν θυμάστε, έλεγε ότι το Βυζάντιο είναι Μεσαίωνας...

– Ο Καστοριάδης, επειδή ακριβώς δεν είναι Έλληνας, δεν δέχεται τίποτε απ’ όλα αυτά. Εδώ μιλάμε για μας που ζούμε σε αυτή τη χώρα και που μιλάμε ελληνικά. Ο Καστοριάδης γράφει γαλλικά, μιλάει γαλλικά και ζει ως Γάλλος. Αυτή ήταν η θεωρία του Νίτσε, ο οποίος ήταν καθηγητής στη Γερμανία. Εδώ, εμείς, χθες βγάλαμε τη φουστανέλα. Πότε φόρεσαν ευρωπαϊκά ρούχα οι Έλληνες; Χθεσινά είναι αυτά τα πράγματα, ούτε δυο αιώνες πριν.
– Η Δύση, δηλαδή, μόνο μας έβλαψε; Δεν περνάμε κι εντελώς άσχημα.

– Το νεοελληνικό κρατίδιο στήθηκε με βάση ξένα λεφτά. Οι Ευρωπαίοι μάς πήραν στα σοβαρά όταν πήραμε το πρώτο δάνειο από την Αγγλία. Από τότε άρχισε το Σίτυ να λέει: Μήπως εκεί μπορούμε να κάνουμε καλές επενδύσεις; Μήπως μπορεί να στηθεί μια τράπεζα; Έχουμε μια ιστορία 15 αιώνων ντροπής. Οφείλεις να την ξέρεις. Όπως είναι και το θέμα της ελληνικής ταυτότητας. Τι είναι όλοι αυτοί έξω; Αρχαίοι Έλληνες; Αν δεν ξέρεις τους αρχαίους Έλληνες, αν δεν σε ενδιαφέρει η θρησκεία και το γλωσσικό ζήτημα, πρέπει να αναρωτηθείς: πώς εσύ μιλάς ελληνικά; Δεν μπορεί να σου κάνανε μια ένεση! Αν αρνείσαι να το ξέρεις, σημαίνει ότι φοβάσαι. Να μάθεις γιατί μιλάς ελληνικά σήμερα.
– Πώς φτάσαμε στο γλωσσικό ζήτημα;

– Το γλωσσικό ζήτημα, όπως τέθηκε, ήρθε από τη Γαλλία. Το γλωσσικό ζήτημα το είχε λύσει η Εκκλησία, αυτό υποστηρίζει ο Παπαδιαμάντης. Αν δεις τα συναξάρια, τον τρόπο που είναι γραμμένα, θα ανακαλύψεις μια γλώσσα κατανοητή – είναι κράμα βέβαια, αλλά την καταλαβαίνεις κι εσύ, και η γιαγιά σου ακόμα. Αυτή τη γλώσσα την “πνίξανε”, φέρανε από την Γαλλία αρχές και είπανε: να η λαϊκή γλώσσα. Αυτό λέει ο Παπαδιαμάντης: εμείς είμαστε εδώ οι συνεχιστές, κι έρχεται ένας από το Παρίσι και μας διδάσκει πώς να μιλάμε.
– Λέτε σε κάποιο σημείο ότι ο Παπαδιαμάντης δεν μπορεί να μεταφραστεί...

– Αν μεταφραστεί, τελείωσε. Όλο το κόλπο είναι ότι η γλώσσα του μιλάει από λυρικά, πλατωνικά μέχρι... Είναι ένα φοβερό κράμα• άμα λείψει, για παράδειγμα, η λέξηεαρισμός αντί για έρωτα, που είναι ομηρικό, τελείωσε, δεν υπάρχει. Δεν μπορεί να γίνει μετάφραση τέτοιας γλώσσας.
– Όμως ο κόσμος του, η θρησκεία, οι δεισιδαιμονίες, η ζωή σ’ ένα ψαροχώρι, τι μπορεί να μας προσφέρει;

– Αν διαβάσεις τον Όμηρο βλέπεις ότι μιλάει για το Δωδεκάθεο και τις ανθρωποθυσίες. Τα πιστεύεις όλα αυτά; Ο Ντοστογιέφσκυ γράφει για παρανοϊκούς δολοφόνους, ένας σκοτώνει μια γριά... θέλει κανείς από σας να σκοτώσει καμιά γριά; Στη Ρωσία του έλεγαν: εσύ μας έχεις βγάλει όλους τρελούς. Δεν βοηθάει ποτέ και σε τίποτα η λογοτεχνία. Αν φτάσει να χρησιμεύσει σε κάτι, γίνεται σοσιαλιστικός ρεαλισμός. Όταν θα διαβάσεις τον Παπαδιαμάντη, κανονικά όμως, θα σου γίνουνε τα μάτια... τόσα. Μιλάει για γριές, θα μου πεις. Ε, και; Όλη η λογοτεχνία μιλάει για γριές.

– Γιατί γράψατε αυτό το βιβλίο;

– Μιλάμε δυο ώρες και έχει ενδιαφέρον. Για ποιον να μιλήσεις; Ο Σολωμός είναι ξένος, Ιταλός, ο Καβάφης προέρχεται από την περιφέρεια, είναι ξένος ουσιαστικά, όπως είναι ξένος και ο Ψυχάρης που έφερε τη γλώσσα. Ο Ροΐδης είναι Γάλλος, μπορεί να γράφει σ’ αυτή τη γλώσσα και να σατιρίζει την ελληνική πραγματικότητα αλλά το όλο πνεύμα τού έργου του είναι γαλλικό. Ο Παπαδιαμάντης σού λέει για τη γριά. Αυτό είσαι εσύ, ο ντόπιος. Άλλο θέμα αν σου αρέσει.
– Ωραία όλα αυτά για τον κυρ-Αλέξανδρο. Ποια είναι, όμως, η εικόνα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας;

– Αυτή η στροφή στη ζωή της πόλης, που διαβάζουμε, είναι μίμηση που προέρχεται από την αμερικανική λογοτεχνία. Μόνο που ο Αμερικανός είναι κυρίαρχος του κόσμου, επομένως η καθημερινή του ζωή έχει μια μυθολογία. Η δυστυχία του Αμερικανού στη Νέα Υόρκη αποτελεί παγκόσμιο μύθο, ενώ η δυστυχία του Έλληνα στο Λιόπεσι τι να μας πει;

Δημοσιεύτηκε, το 1997, στο «Ε» της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας, Συνέντευξη στους δημοσιογράφους : Δ. Αναστασόπουλος - Γ. Καρουζάκης

matrix24

Μαυρίκιος Τιβέριος [539 – 27 Νοεμβρίου 602]

 

Ευαγγελία Κ. Λάππα

11 Νοεμβρίου 2022

Ο Μαυρίκιος Τιβέριος γεννήθηκε στην Αραβησσό της Καππαδοκίας το 539 και ήταν γιός του Έλληνα συγκλητικού Παύλου. Κατετάχθη στον στρατό της Ρωμανίας και ανήλθε στις υψηλές θέσεις της ιεραρχίας, σε σημείο ώστε να χρισθεί διάδοχος του αυτοκράτορα Τιβερίου Β’ Κωνσταντίνου.

Στα τέλη του 577 ο Μαυρίκιος, παρά την έλλειψη στρατιωτικής εμπειρίας, διορίστηκε Μάγιστρος του Στρατού1 Ανατολής (Μagister Μilitum Orientem) στον πόλεμο εναντίον των Περσών, διαδεχόμενος τον στρατηγό του Ιουστινιανού και το ίδιο χρονικό διάστημα έγινε Πατρίκιος. Το 581 νίκησε τους Πέρσες σε μια αποφασιστικής σημασίας μάχη. Κατόπιν αυτού ο αυτοκράτορας  Τιβέριος Β’ Κωνσταντίνος2 πάντρεψε την κόρη του Κωνσταντία με τον Μαυρίκιο, ο οποίος έγινε διάδοχος του θρόνου και το 582 μετά τον θάνατο του Τιβερίου, ανεκηρύχθη αυτοκράτορας.

Την εποχή που ο Μαυρίκιος έγινε αυτοκράτορας, η Ρωμανία λόγω των συνεχών πολέμων και καταστροφών από τις βαρβαρικές εισβολές, ήταν ουσιαστικώς χρεοκοπημένη. Η έλλειψη χρημάτων τον ανάγκασε να επιβάλλει εκτεταμένη μείωση των δαπανών, γεγονός που τον κατέστησε δυσάρεστο στο λαό και το στρατό. Υπό την απειλή των Βησιγότθων στην Ισπανία, ο Μαυρίκιος σκοπεύοντας να εξασφαλίσει την ακεραιότητα στις δυτικές επαρχίες, ίδρυσε τα «Εξαρχάτα»3 της Καρχηδόνας και Ραβέννας4, στα οποία ασκείτο ενιαία στρατιωτική και πολιτική διοίκηση.

Προσέδωσε στον Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως τον τίτλο του «Οικουμενικού», υποβαθμίζοντας τον ρόλο του Πάπα της Ρώμης, γεγονός που προκάλεσε την αντίδραση του τότε πάπα Γρηγορίου5.  Ο Μαυρίκιος αποφάσισε να διατηρήσει τις αποφάσεις της Δ’ Οικουμενικής συνόδου της Χαλκηδόνας6, συνεχίζοντας έτσι την δίωξη των Μονοφυσιτών. Η εν λόγω δίωξη τον οδήγησε σε διαμάχη με τον Πάπα, ο οποίος απελπισμένος από τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις μεταξύ αυτού, των θρησκευτικών αιρέσεων και του αυτοκράτορα, στράφηκε στους Λομβαρδούς.

Ο Μαυρίκιος συνέχισε τον πόλεμο κατά των Περσών τους οποίους νίκησε το 586, στην μάχη της Δάρα και το 588 στην Μαρτυρόπολη. Το 590 στη Περσία δύο Πάρθοι αδελφοί ο Vistahm και ο Vinduyih ανέτρεψαν τον βασιλέα Ορμίσδα Δ’7 και ανακήρυξαν βασιλέα τον γιό του Χοσρόη Β’8. Ωστόσο, ο στρατηγός Μπαχράμ Τσουμπίν, ο οποίος είχε εξεγερθεί κατά του Ορμίσδα, διεκδικώντας τον θρόνο για τον εαυτό του, νίκησε τον Χοσρόη, ο οποίος μαζί με τους δύο αδελφούς του διέφυγε στη Ρωμανία.

Ο Μαυρίκιος, παρά την αποτροπή της Γερουσίας, διέθεσε στον Χοσρόη στρατό 35.000 ανδρών, για να τον βοηθήσει στην επανάκτηση του θρόνου. Έτσι το 591 ο στρατός της Ρωμανίας με τους στρατηγούς Ιωάννη Μυστάκωνα9 και Ναρσή10 νίκησε τις δυνάμεις του Μπαχράμ Τσουμπίν στο Ganzak στη μάχη του Blarathon. Ο Χοσρόης σε ένδειξη ευγνωμοσύνης προς τον Μαυρίκιο, του παραχώρησε την Δυτική Αρμενία μέχρι τις λίμνες Βαν και Σεβάν και απέστειλε στη Κωνσταντινούπολη τον σταυρό και τα πολύτιμα αφιερώματα που είχαν αποσπάσει οι Πέρσες από τον Άγιο Σέργιο της Σεργιουπόλεως11.

Το 592 τα στρατεύματα της Ρωμανίας απελευθέρωσαν από τους Αβάρους12 το Singidunum (σημερινό Βελιγράδι) και το 593 ο στρατηγός της Ρωμανίας Πρίσκος νίκησε τους Σλάβους, τους Αβάρους και τους Γέπιδες νότια του Δούναβη. Το ίδιο έτος διέσχισε τον Δούναβη στη Βλαχία13 για να συνεχίσει τις νίκες του. Το 594 ο Μαυρίκιος αντικατέστησε τον Πρίσκο14 με τον αδελφό του Πέτρο, ο οποίος παρά τις αρχικές αποτυχίες, σημείωσε άλλη μια νίκη στη Βλαχία. Ο Πρίσκος επικεφαλής ενός άλλου στρατεύματος το 595, νίκησε και πάλι τους Αβάρους.

Το 597 ο Μαυρίκιος όντας ασθενής, συνέταξε την διαθήκη του στην οποία περιέγραψε τα σχέδιά του για την αυτοκρατορία. Βάσει αυτών, ο μεγαλύτερος γιος του, ο Θεοδόσιος, θα κυβερνούσε την Ανατολή, με έδρα την Κωνσταντινούπολη και ο δεύτερος γιος του, ο Τιβέριος, θα κυβερνούσε την Δύση με έδρα τη Ρώμη.

Το 598 πέτυχε την υπογραφή ευνοϊκότατης συνθήκης με το χαγάνο15 των Αβάρων. Με αντάλλαγμα μια μικρή αύξηση των ετήσιων φόρων στους Αβάρους, ο Δούναβης αναγνωρίστηκε ως βόρειο σύνορο της Ρωμανίας καθώς και το δικαίωμα του στρατού της Ρωμανίας να διασχίζει τον ποταμό όταν θα καταδίωκε Σλάβους.

Το 599 όμως ένας στρατηγός του Μαυρικίου παράδωσε στους Αβάρους ένα στράτευμα, δώδεκα χιλιάδων στρατιωτών, γιατί δήθεν στασίασε. Ο Μαυρίκιος αρνήθηκε την αποπληρωμή στους Αβάρους πολύ μικρού ποσού λύτρων για την απελευθέρωση 12.000 αιχμαλώτων στρατιωτών της Ρωμανίας, οι οποίοι τελικά εκτελέστηκαν. Σύμφωνα με το χρονογράφο Μιχαήλ Γλυκά, ο αυτοκράτορας προσευχόταν σε κάθε μοναστήρι γι’ αυτή την αμαρτία του και κάποτε ερχόμενος από εκεί, έμαθε από τον Μαγιστριανό πως η ψυχή του θα σωθεί, αν έχανε τον θρόνο του με πόνο και θλίψη. Λίγο αργότερα είδε στ’ όνειρό του τον τρόπο με τον οποίο θα πέθαινε.

Το 602, ο Μαυρίκιος διέταξε νέες επιχειρήσεις κατά των Σλάβων, οι οποίες στέφθηκαν από επιτυχία. Αντιμετωπίζοντας όμως σοβαρό οικονομικό πρόβλημα, διέταξε το στρατό να ξεχειμωνιάσει στο Δούναβη και να καθυστερήσει η μισθοδοσία των στρατιωτών. Αυτή η απόφαση όμως απεδείχθη σοβαρό λάθος καθώς προκάλεσε στους στρατιώτες μεγάλη δυσαρέσκεια, την οποία εκμεταλλεύτηκε ο τυχοδιώκτης εκατόνταρχος Φλάβιος Φωκάς16 και κατάφερε να προκαλέσει ανταρσία εναντίον του αυτοκράτορα.

Τα στρατεύματα ανακήρυξαν τον Φωκά ως ηγέτη τους και απαίτησαν από τον Μαυρίκιο να παραιτηθεί και να ανακηρύξει ως διάδοχο στο θρόνο, τον γιο του Θεοδόσιο, ή τον στρατηγό Γερμανό. Μετά την άρνηση του Μαυρικίου, τα επαναστατημένα στρατεύματα άρχισαν να προελαύνουν προς τη Κωνσταντινούπολη. Ο αυτοκράτορας βρέθηκε σε δυσμενέστατη θέση καθώς δεν διέθετε στρατεύματα πιστά σ’ αυτόν ούτε στην Κωνσταντινούπολη ούτε στην Ανατολή και κανείς δεν τον στήριζε ουσιαστικώς.

Ο Φωκάς εισήλθε στην Κωνσταντινούπολη στις 23 Νοεμβρίου 602, σκορπίζοντας δημαγωγικά νομίσματα στο πλήθος, και στέφθηκε αυτοκράτορας. Συνέλαβε το Μαυρίκιο και την οικογένειά του, τους εκτέλεσε στη Χαλκηδόνα στις 27 Νοεμβρίου 602 και έριξε τα πτώματά τους στη θάλασσα17.

Μετά την εκτέλεση του Μαυρίκιου και των γιων του, ακολούθησε ο απηνής πολιτικός διωγμός των αντιπάλων του. Μεταξύ των ανθρώπων που θεώρησε ο Φωκάς επικίνδυνους, ήταν και οι δύο ικανότεροι αρχιστράτηγοί του. Με το θάνατο σε μάχη και του τρίτου, ο στρατός της Ρωμανίας βρέθηκε ουσιαστικώς ακέφαλος, υπό την τυπική διοίκηση του ανίκανου ανιψιού του, Δομέντζιολου18.

Η οκταετής διακυβέρνηση του Φωκά υπήρξε από τις αμαυρότερες σελίδες της ιστορίας της Ρωμανίας και χαρακτηρίστηκε από τυραννία, τρομοκρατία και εξεγέρσεις19. Η προώθηση στα κρατικά αξιώματα και στις ανώτατες θέσεις όλων των συγγενών του και ο παραμερισμός όλων των αξιόλογων κρατικών στελεχών,  χάριν μικροσυμφερόντων, αποδυνάμωσαν την αυτοκρατορία. Το χειρότερο όλων όμως ήταν ότι ο βασιλιάς της Περσίας Χοσρόης Β’ εξέλαβε την ανατροπή και την δολοφονία του Μαυρίκιου ως αφορμή για να αρχίσουν λεηλασίες στη Μικρά Ασία ενώ, εξαιτίας της αδιαφορίας του Φωκά, οι Σλάβοι και οι Άβαροι άρχισαν πάλι επιδρομές στα Βαλκάνια20.

Σας παραθέτω ένα ποίημα μου που έγραψα για τον αυτοκράτορα Μαυρίκιο Τιβέριο:

Μαυρίκιος

Χαίρε Μαυρίκιε, θρέμμα Καππαδοκίας

Χαίρε στρατηγέ, αυτοκράτορα της Ρωμανίας

Χαίρε συ Εθνάρχη, νικητή της Περσίας.

θύμα μιας πανωλέθριας ανταρσίας.

***

Πέτυχες, Μαυρίκιε, συ, ν' ασφαλίσεις,

από την απειλή των βαρβάρων της Δύσης,

πόλεις στην Άνω και Κάτω Ιταλία

την Καρχηδόνα και την Σικελία.

***

Τους Πέρσες κατόρθωσες να νικήσεις

τα σκλάβα εδάφη ν’ ανακτήσεις

Δάρας, Νίσιβι και Αρμενία

πάλι ενέταξες στη Ρωμανία.

***

Πάλεψες με τους βόρειους βαρβάρους

με τους Σλάβους και τους Αβάρους.

Τα σύνορα επέκτεινες της Ρωμανίας

ως τα όρια της Ελληνικής Δακίας.

***

Μα μια ημέρα πικρή μες το Νοέμβρη

ένα σου σφάλμα δίχως πολύ σκέψη21

σήκωσε στο στρατό δυσαρέσκειας αγέρι,

πράγμα που όλεθρο μόνο θα φέρει.

***

Ένας τυχοδιώκτης22 βρήκε ευκαιρία

να προκαλέσει στο στρατό ανταρσία.

Κατάφερε, να σε εκθρονίσει

και επαίσχυντα την ζωή σου πια να σβήσει.

***

Χαίρε Μαυρίκιε, θρέμμα Καππαδοκίας

Χαίρε στρατηγέ, αυτοκράτορα της Ρωμανίας

Χαίρε συ Εθνάρχη, νικητή της Περσίας.

θύμα μιας πανωλέθριας ανταρσίας.

***

Η Ρωμανία βυθίστηκε σε κρίση.

Τρόμος επικράτησε και φρίκη.

Στων βαρβαρικών επιδρομών τη δίνη

δίχως εθνάρχη είχε μείνει!

 

Ευαγγελία Κ. Λάππα

20 Οκτωβρίου 2022

 

 

Πηγές

1. Μάνου Ν. Χατζηδάκη, Αυτοκρατορικός Ελληνισμός, 324 – 1081 π. Χ., πρώιμη & μέση βυζαντινή περίοδος: από τον Μέγα Κωνσταντίνο έως την άνοδο των Κομνηνών, Εκδόσεις Πελασγός, Αθήνα 2022
2. https://cognoscoteam.gr/μαυρίκιος-τιβέριος-539-602-ένας-αποτελεσ/ | Μαυρίκιος Τιβέριος (539 – 602): Ένας αποτελεσματικός αυτοκράτορας
3. http://skourtakrdiaf.blogspot.com/2014/03/blog-post_13.html | Τι συνέβαινε στους εισηγητές του Μνημονίου τον Μεσαίωνα...
4. https://ellinoistorin.gr/?p=29771 | Ελληνικό ημερολόγιο - 23 Νοεμβρίου

__________________________

 Ο Μάγιστρος του Στρατού ήταν ο ανώτατος Στρατιωτικός διοικητής (μετά τον Αυτοκράτορα). Σε αυτόν υπάγονταν ο magister peditum (στρατηγός πεζικού), ο magister equitum (στρατηγός ιππικού) και ο praefectus classis (αρχηγός του στόλου). Χαμηλότερα στην ιεραρχία ήταν οι Δούκες και μετά οι Λεγάτοι (διοικητές Λεγεώνων). Πάντως αυτό το σχήμα άλλαζε πολύ συχνά, ενώ κατά περιόδους στην στρατιωτική ιεραρχία παρεμβάλλονταν οι Κόμητες, οι Έξαρχοι, οι Έπαρχοι κ.ά. (Πηγή: https://byzantium.gr/axiombyz45.php | Βυζαντινά Αξιώματα και Ιεραρχία κατά τον 4ο και 5ο αιώνα)

2 Ο αυτοκράτορας της Ρωμανίας Τιβέριος κυβέρνησε από το 574 μέχρι το 582. Μπορεί να μην σημείωσε κάποια μεγάλη στρατιωτική επιτυχία, όμως διακρίθηκε για το ήθος του και την πολιτική του αρετή και τη γενικότερη στάση της ζωής του. Είχε όμως την ατυχία να βρεθεί χρονικά ανάμεσα σε δύο τεράστιες προσωπικότητες: τον Ιουστινιανό και τον Ηράκλειο και να πεθάνει πρόωρα μη προλαβαίνοντας να ολοκληρώσει το έργο του. (Πηγή: https://vizantinaistorika.blogspot.com/2014/09/h.html |Ο αυτοκράτορας Τιβέριος και η πολιτική του διαθήκη)

3 Διοικητική υποδιαίρεση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας η οποία διοικείτο από «Έξαρχο» θέση με αυξημένες αρμοδιότητες. Το εν λόγω σύστημα διοίκησης θεωρείται πρόδρομος των «Θεμάτων».

4 Πρόκειται για την αρχαία Ελληνική αποικία Ρήνη που ίδρυσαν οι Θεσσαλοί τον 6ο αιώνα π. Χ. (Πηγή: Μενελάου Παγουλάτου, Η ιστορία του Βυζαντινού Ελληνισμού, Η Δυναστεία του Θεοδόσιου έως την Δυναστεία του Ηρακλείου, Εκδόσεις Ταλώς Φ.)

5 Πρόκειται για τον Άγιο Γρηγόριο τον Διάλογο.

6 Πόλη στη θάλασσα του Μαρμαρά, κοντά στο Βόσπορο. Ιδρύθηκε το 675 π.Χ. ως αποικία των Μεγαρέων και ανεπτύχθη πολύ γρήγορα λόγω του πανελλαδικά φημισμένου εκεί Μαντείου του Απόλλωνα. Το όνομα Χαλκηδόνα έγινε γνωστό ως «πόλη των τυφλών», όπου η ιστορία είναι ότι το Βυζάντιο ιδρύθηκε μετά από μια προφητεία ότι ένα μεγάλο αστικό κέντρο θα χτιζόταν «απέναντι από την πόλη του τυφλού» (σημαίνοντας ότι οι άνθρωποι της Χαλκηδόνας πρέπει να είναι τυφλοί για να μην δουν την προφανή αξία της χερσονήσου στο χρυσό κέρατο ως φυσικό αμυντικό λιμάνι). Τελικά η Χαλκηδόνα άλλαξε πολλά χέρια κατ' επανάληψη, από τους Πέρσες, Βυθύνιους, Ρωμαίους, Βυζαντινούς, Άραβες, οι σταυροφόροι και οι Τούρκοι πέρασαν μέσω της περιοχής. Επί Αυτοκράτορα Διοκλητιανού στη πόλη αυτή μαρτύρησε η Αγία Ευφημία. Το 451 έγινε στην πόλη η Δ΄ Οικουμενική Σύνοδος, η μέχρι σήμερα λεγόμενη «Οικουμενική Σύνοδος της Χαλκηδόνας» και το 507 τοπική σύνοδος. (Πηγές: https://web.archive.org/web/20110310074514/http://istanbulcityguidegreek.com/city/area/kadikoy.html | Χαλκηδόνα Kadıköy και https://el.wikipedia.org/wiki/Χαλκηδόνα | Χαλκηδόνα)

7 Ο Ορμίσδας Δ' (540 - 590) ήταν βασιλιάς της Περσικής αυτοκρατορίας της Σασσανιδών από το 579 έως το 590 και ήταν γιος του Χοσρόη Α'. Ο Ορμίσδας Δ' κληρονόμησε από τον πατέρα του τους μακροχρόνιους πολέμους του με τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία και τους συνέχισε με ακόμα μεγαλύτερη επιμονή. Είχε απορρίψει τη συνθήκη ειρήνης που σχεδίαζε να υπογράψει ο ηλικιωμένος Χοσρόης Α' πριν τον θάνατό του αλλά συνάντησε έντονη αντίσταση γνωρίζοντας απανωτές ήττες από τον ικανό αυτοκράτορα Μαυρίκιο. Σε αντίθεση με την αδιαλλαξία του, απέναντι στο Βυζάντιο, στην εσωτερική θρησκευτική του πολιτική στάθηκε αρκετά ανεκτικός με τους οπαδούς των άλλων θρησκειών εκτός του Ζωροαστρισμού, ειδικά με τους χριστιανούς. Το 590 ο ένδοξος Πέρσης στρατηγός Μπαχράμ Τσουμπίν ανέτρεψε τον Ορμίσδα αναλαμβάνοντας ο ίδιος την βασιλική εξουσία ως Βραχάμ Στ'. (Πηγή: https://el.wikipedia.org/wiki/Ορμίσδας_Δ΄_της_Περσίας | Ορμίσδας Δ΄ της Περσίας)

8 Ο Χοσρόης Β΄ της Περσίας (570 - 28 Φεβρουαρίου 628) ήταν ο τελευταίος μεγάλος βασιλιάς της Περσίας από τη δυναστεία των Σασσανιδών. Βασίλευσε μεταξύ 590 και 628 και ήταν γιος και διάδοχος του βασιλιά της Περσίας Ορμίσδα Δ΄ και εγγονός του βασιλιά της Περσίας Χοσρόη Α΄. Είναι πασίγνωστος από τους σκληρούς θρησκευτικούς του πολέμους με τον αυτοκράτορα της Ρωμανίας Ηράκλειο. Ο Χοσρόης Β΄ χαρακτηρίστηκε μικρός. Σε αντίθεση με τον σπουδαίο παππού του Χοσρόη Α΄ ήταν βίαιος, αλαζόνας, είχε 3.000 συζύγους, με τις οποίες ζούσε σε απίστευτη χλιδή, αλλά το τέλος ήταν εξίσου σκληρό από τον ίδιο τον γιο του. Ο στρατός του είχε συντριβεί από τον αυτοκράτορα της Ρωμανίας Ηράκλειο και το κράτος του είχε αποδεκατιστεί. Οι Πέρσες εξοργισμένοι από τις ήττες και τις ταλαιπωρίες, τον ανέτρεψαν την ίδια χρονιά με συνωμοσία υπό την αρχηγία του ίδιου του μεγαλύτερου γιου του Σιρόη. Ο Σιρόης σε ακραίο βαθμό βίαιος σκότωσε 18 αδελφούς, του γιους τού Χοσρόη μπροστά του και στη συνέχεια έσφαξε τον ίδιο τον πατέρα του. Βασιλιάς των Περσών αναγορεύτηκε στην συνέχεια ο Σιρόης ως Καβάδης Β΄, αλλά απεβίωσε την ίδια χρονιά (628). Η διαλυμένη Περσία έπεσε αμέσως μετά στη νέα ανερχόμενη δύναμη των Αράβων, των οποίων έγινε επαρχία. (Πηγή: https://el.wikipedia.org/wiki/Χοσρόης_Β΄_της_Περσίας | Χοσρόης Β΄ της Περσίας)

9 Καταγόταν από τη Θράκη και ήταν εξέχων στρατηγός της Ρωμανίας στο πόλεμο με τους Πέρσες επί Τιβερίου Β΄. Το Μυστάκων ήταν παρωνύμιο λόγω του μεγάλου μουστακιού (μύστακος) του. (Πηγές: https://military-history.fandom.com/wiki/John_Mystacon | John Mystacon και Μάνου Ν. Χατζηδάκη, Αυτοκρατορικός Ελληνισμός, 324 – 1081 π. Χ., πρώιμη & μέση βυζαντινή περίοδος: από τον Μέγα Κωνσταντίνο έως την άνοδο των Κομνηνών, Εκδόσεις Πελασγός, Αθήνα 2022)

10 Ήταν ευνούχος αρμενικής καταγωγής, ο οποίος εξελίχθη σε ταμία των βασιλικών χρημάτων και εξαίρετος στρατηγός επί αυτοκράτορος Ιουστινιανού. Διακρίθηκε σε μάχες κατά των Οστρογότθων. Επί του σφετεριστή αυτοκράτορος Φωκά, επαναστάτησε αλλά απέτυχε και θανατώθηκε με επαίσχυντο τρόπο. (Πηγές: https://vizantinaistorika.blogspot.com/2016/07/blog-post_21.html |  Ο αυτοκράτορας Ηράκλειος και ο Τίμιος Σταυρός- α΄ μέρος και Μάνου Ν. Χατζηδάκη, Αυτοκρατορικός Ελληνισμός, 324 – 1081 π. Χ., πρώιμη & μέση βυζαντινή περίοδος: από τον Μέγα Κωνσταντίνο έως την άνοδο των Κομνηνών, Εκδόσεις Πελασγός, Αθήνα 2022)

11 Η σημερινή Ρεσάφα ή Ρουσάφα της Συρίας.

12 Τουρκομογγολικό φύλο που πρωτοεμφανίστηκε στα τέλη του 6ου και στις αρχές του 7ου αι. μ.Χ. στον Δούναβη και είχε ως κοιτίδα του τη Μογγολία και τη Μαντζουρία (επαρχία της Κίνας). (Πηγές: https://www.defence-point.gr/news/to-vyzantio-tsakizi-tous-aderfous-ton-tourkon-avarous |Το Βυζάντιο τσακίζει τους “αδερφούς” των Τούρκων Αβάρους… και Μάνου Ν. Χατζηδάκη, Αυτοκρατορικός Ελληνισμός, 324 – 1081 π. Χ., πρώιμη & μέση βυζαντινή περίοδος: από τον Μέγα Κωνσταντίνο έως την άνοδο των Κομνηνών, Εκδόσεις Πελασγός, Αθήνα 2022)

13 Σημερινή Ρουμανία.

14 Ο Πρίσκος ήταν στρατηγός επί των αυτοκρατόρων Μαυρίκιου, Φωκά και Ηράκλειου. Διακρίθηκε στους πολέμους του Μαυρίκιου κατά των Περσών. Βοήθησε τον Φωκά να γίνει αυτοκράτορας και, σε αναγνώριση των υπηρεσιών του έγινε έπαρχος και παντρεύτηκε την κόρη του Φωκά το 607. Αλλά η πολιτική του Φωκά τον απογοήτευσε και, όταν ο Ηράκλειος επαναστάτησε, ετάχθη με το μέρος του. Τοποθετήθηκε διοικητής της Καππαδοκίας. Απομακρύνθηκε όμως από τη θέση αυτή το 612, επειδή επέδειξε αδράνεια κατά την σύγκρουση με τους Πέρσες. (Πηγή: https://el.wikipedia.org/wiki/Πρίσκος_(στρατηγός) | Πρίσκος (στρατηγός))

15 Χαγάνος ή Χαγάν ή Χαν (хаан) στη μογγολική γλώσσα σημαίνει βασιλιάς και είναι ο τίτλος του ανώτατου άρχοντα που κυβερνά την αυτοκρατορία (χαγανάτο). Το θηλυκό ισοδύναμο είναι Χατούν.

16 Ο Φωκάς ήταν ένας αμόρφωτος χωριάτης από τη Θράκη, μέθυσος, χωρίς ηθικούς φραγμούς, ένας κοινός εγκληματίας που για βιοποριστικούς λόγους είχε καταταγεί στο στράτευμα. (Πηγή: https://vizantinaistorika.blogspot.com/2016/07/blog-post_21.html |  Ο αυτοκράτορας Ηράκλειος και ο Τίμιος Σταυρός- α΄ μέρος)

17 Μόνο εθνικοί ολετήρες και εφιάλτες μπορούν να πράξουν τέτοιες ανανδρίες και φρικαλεότητες σε τέτοιες προσωπικότητες. Γιατί; Πιστεύουν πως εξασφαλίζουν την εξουσία έτσι...

18 Σ’ αυτή του τη κίνηση ο Φωκάς θα βρει «υπεράξιο» μιμητή αιώνες μετά...

19 Τόσο που τη ζήλεψαν κι άλλοι εθνικοί εφιάλτες και ολετήρες αιώνες μετά...

20 Θα βρει αντάξιους μιμητές αργότερα...

21 Όχι καλά μελετημένη κίνηση.

22 Με την έννοια του καιροσκόπου.

Charles Aznavour: Ο αρμένιος με την υπέροχη φωνή που αγωνίστηκε για την αναγνώριση της γενοκτονίας και κυνηγήθηκε λυσσαλέα από τους τούρκους

 

Όλοι γνωρίζουν τον μεγάλο Γάλλο Charles Aznavour. Τον άνθρωπο με την υπέροχη φωνή, αλλά λίγοι γνωρίζουν την αρμενική του καταγωγή. Ακόμα πιο λίγοι γνωρίζουν τον τιτάνειο αγώνα που έδωσε για την αναγνώριση της γενοκτονίας. Αγώνας που που κόστισε την καριέρα του στην Αμερική, αφού οι τούρκοι τον κυνηγούσαν όπου τον έβρισκαν. Αυτή η αρμενική φωνή όμως, μία υπέροχη φωνή ανάμεσα στις τόσες υπέροχες φωνές πουέχει βγάλει αυτός ο μαρτυρικός τόπος, η Αρμενία, θα μείνει για πάντα στις ψυχές.

Ο Σαρλ Αζναβούρ (Charles Aznavour, πλήρες όνομα Σαχνούρ Βαγκινάγκ Αζναβουριάν, αρμενικά: Շահնուր Վաղինակ Ազնավուրեան ; Παρίσι 22 Μαΐου 1924 – Παρίσι 1 Οκτωβρίου 2018) ήταν Γάλλος, αρμενικής καταγωγής, τραγουδιστής, τραγουδοποιός, ηθοποιός, ακτιβιστής, διπλωμάτης και Ιππότης Ταγμάτων. Είναι γνωστός για την μοναδική φωνή τενόρου που διαθέτει : καθαρή και δυνατή στις ψηλές νότες, χάλκινη και βαθιά στις χαμηλές νότες. Με μια καριέρα που ξεπερνά τα 70 χρόνια, ηχογράφησε περισσότερα από 1,200 τραγούδια τα οποία έχουν ερμηνευθεί σε οκτώ γλώσσες. Τόσο για τον εαυτό του όσο και για άλλους καλλιτέχνες, έγραψε ή συνέγραψε τους στίχους σε περισσότερα από 1,000 τραγούδια. Ήταν ένας από τους πιο δημοφιλείς τραγουδιστές της Γαλλίας, με συνεχή παρουσία και παραγωγή στην μουσική βιομηχανία.

Πούλησε 180 εκατομμύρια δίσκους καθ’όλη την διάρκεια της ζωής του[1][2][3][4]και θεωρήθηκε ως ο Φρανκ Σινάτρα της Γαλλίας[5][6] Ο κριτικός μουσικής Στίβεν Χόλντεν περιέγραψε τον Αζναβούρ ως την «θεότητα της γαλλικής ποπ μουσικής»[7]. Θεωρήθηκε και ο πιο δημοφιλής Αρμένιος της εποχής του[8][9]. Το 1998, ο Αζναβούρ έλαβε τον τίτλο Ψυχαγωγός της Χρονιάς από το κανάλι CNN και από τους χρήστες του Time Online παγκοσμίως. Αναγνωρίστηκε ως ο καλύτερος ερμηνευτής του αιώνα, λαμβάνοντας σχεδόν το 18% των ψήφων, μαζί με τους Έλβις Πρίσλεϊ και Μπομπ Ντύλαν[10].

Ο Αζναβούρ τραγούδησε για προέδρους, πάπες και την βασιλική οικογένεια αλλά και για εκδηλώσεις με ανθρωπιστικό χαρακτήρα. Ως απάντηση στον σεισμό που έπληξε την Αρμενία το 1988, ίδρυσε τον φιλανθρωπικό οργανισμό Aznavour for Armenia («Ο Αζναβούρ για την Αρμενία») μαζί με τον επιστήθιο φίλο του Λεβόν Σαγιάν. Πραγματοποίησε την πιο πρόσφατη περιοδεία του το 2014.

Στις 24 Αυγούστου 2017 βραβεύτηκε με το 2.618ό αστέρι στην Λεωφόρο της Δόξας του Χόλυγουντ. Στις 19 Σεπτεμβρίου 2018, η τελευταία συναυλία του πραγματοποιήθηκε στο NHK Hall στην Οσάκα.

Την 1η Οκτωβρίου 2018 ανακοινώθηκε ο θάνατός του, σε ηλικία 94 ετών.

Ήταν ο μοναδικός στον κόσμο καλλιτέχνης που προς τιμή του έχει ανεγερθεί μνημείο, στο οποίο φέρεται ο ανδριάντας του.

https://el.m.wikipedia.org/wiki/Σαρλ_Αζναβούρ

και olympia.gr

Περί ἐφοπλιστικοῦ κεφαλαίου καί ἐθνικῶν θεμάτων.

 Γράφει ὁ Δημήτρης Καπράνος.

Τό ἑλληνικό ἐφοπλιστικό κεφάλαιο εἶναι τό πλέον σωβινιστικό! Οὐδείς ὑποχρέωσε τόσους καί τόσους Ἕλληνες ναυτίλους νά διαθέσουν τεράστια ποσά γιά νά δημιουργήσουν ἔργα κοινῆς ὠφελείας γιά τούς συμπατριῶτες τους. Καί ἐπειδή πολλοί –καί ἀρκετοί πολιτικοί– ὅποτε συζητοῦμε τό θέμα θά «πετάξουν» πάντοτε τήν «σπόντα» τους, λέγοντας τά γνωστά «τσιτάτα» περί «μή καταβολῆς φόρων», περί «ἐκπτώσεως τῶν δωρεῶν ἀπό τήν φορολογητέα ὕλη» καί ἄλλα φαιδρά, ἔχω φτιάξει τό δικό μου «τσιτάτο» μέ τό ὁποῖο τούς ἀντιμετωπίζω: «Νά μέ συμπαθᾶς, ἀλλά οἱ ἐφοπλιστές βγάζουν τά λεφτά τους στό ἐξωτερικό καί φέρνουν μεγάλο μέρος τους στήν Ἑλλάδα. Οἱ κρατικοδίαιτοι ἐπιχειρηματίες τούς ὁποίους οἱ πολιτικοί στηρίζουν μανιωδῶς, βγάζουν τά λεφτά τους ἐδῶ καί σκοτώνονται πῶς νά βγάλουν ἔξω!» τούς λέω, καί τό μάτς λήγει 1-0!

Ἀλήθεια, τί εἶχε νά ὠφεληθεῖ ὁ Διαμαντῆς Πατέρας ὅταν διέθετε χρήματα γιά τήν κατασκευή σύγχρονης Μονάδας Θεραπείας στόν «Εὐαγγελισμό»; Τί τόν «ἔκοφτε» τόν Ὠνάση νά χαρίσει στούς συμπατριῶτες του τό «Ὠνάσειο Καρδιολογικό Κέντρο» καί τό «Ἵδρυμα Ὠνάση»; Τί θά γινόταν, ἄραγε, ἄν ὁ Σταῦρος Νιάρχος δέν ἄφηνε πίσω του τό Ἵδρυμα γιά τό ὁποῖο περηφανεύεται ἡ Πρωτεύουσα; Τί τόν ἔπιασε τόν Ἰάκωβο Τσούνη καί ἄφησε ὅλη του τήν περιουσία στίς Ἔνοπλες Δυνάμεις; Εἶχε καμμία ἀνάγκη ὁ Παναγιώτης Τσάκος νά ἀναλάβει τήν δαπάνη τῆς μελέτης γιά τήν ἀποκατάσταση τῶν καμμένων περιοχῶν ἤ νά μπλεχτεῖ μέ τήν Μαρῖνα τῆς Χίου προκειμένου νά βοηθήσει τό νησί του; Εἶχε ἀνάγκη νά ἀγοράζει κομμάτι-κομμάτι τά οἰκόπεδα τῶν συγχωριανῶν του στήν Μεσσηνία ὁ Βασίλης Κωνσταντακόπουλος γιά νά φτιάξει τό παγκοσμίως καταξιωμένο πλέον «Κόστα Ναβαρῖνο»; Τί θά πάθαινε ἄν εἶχε ἀρκεσθεῖ στίς θαλασσινές ἐπενδύσεις του; Εἶχε καμμία ἀνάγκη ὁ Γιῶργος Προκοπίου νά μπλέξει μέ τά Ναυπηγεῖα ἤ μπῆκε σ’ αὐτό τό ρίσκο ἐπειδή ἔβλεπε ὅτι θά χανόταν μία ἀκόμη ἐθνικῆς σημασίας μονάδα γιά τήν πατρίδα; Εἶχε καμμία ἀνάγκη ὁ Θανάσης Μαρτῖνος νά ἀναστηλώνει βυζαντινές ἐκκλησίες στήν Πελοπόννησο ἤ ἀλλοῦ; Κερδίζει ὁτιδήποτε ὁ Πάνος Λασκαρίδης μέ τό νά χαρίζει κάθε τόσο σκάφη στό Πολεμικό Ναυτικό καί στό Λιμενικό Σῶμα; Τά θυμήθηκα αὐτά, ἐπειδή ἔλαβα τήν ἀκόλουθη ἀνακοίνωση: ἔπειτα ἀπό πρωτοβουλία τοῦ ὑπουργοῦ Ναυτιλίας Ἰω. Πλακιωτάκη, ὁ ἐφοπλιστής Θανάσης Μαρτῖνος ἀποδέχθηκε νά ἀναλάβει πλήρως τήν ἀποκατάσταση τοῦ ἱστορικοῦ ναοῦ τοῦ Ἁγίου Νικολάου στόν Ξερόκαμπο Σητείας, ὁ ὁποῖος καταστράφηκε ὁλοσχερῶς μετά τό χτύπημα τοῦ Ἐγκέλαδου.

Σέ ἐπικοινωνία πού εἶχαν ὁ ὑπουργός καί ὁ Θ. Μαρτῖνος, ὁ ἐφοπλιστής ἀποδέχθηκε τήν πρόταση καί θά ἀποκαταστήσει πλήρως τόν ἱστορικό ναό τοῦ Ἁγίου Νικολάου στόν Ξερόκαμπο. Πολύ σύντομα, τό ἐκκλησάκι τοῦ Ἁγίου Νικολάου θά εἶναι ἕτοιμο νά ὑποδεχθεῖ ξανά τούς πιστούς καί θά εἶναι ἀκόμη καλύτερο ἀπό πρίν. Ὁ Θ. Μαρτῖνος δέν εἶναι ἀπό τήν Σητεία. Οὔτε κἄν Κρητικός. Ἀρκάς εἶναι, καί ἐμεῖς, οἱ συμπατριῶτες του, εἴμαστε περήφανοι γιά ἐκεῖνον καί τήν οἰκογένειά του. Τί λέγαμε, λοιπόν, περί «σωβινιστικοῦ κεφαλαίου»;

 

“ΕΣΤΙΑ”, Πέ. 14 Όκτωβρίου 2021, φ. 42.086, σελ. 1, 4 (ἀναδημ. στήν ἡλεκτρονική ἔκδοση 15/10/2021).

https://www.antibaro.gr/article/31434

Νέαρχος

 

Αξιωματούχος του Μεγάλου Αλεξάνδρου, το όνομα του επανήλθε στην επικαιρότητα το καλοκαίρι του 2014, κατά την διάρκεια των ανασκαφών της Αμφίπολη.

Αξιωματούχος του Μεγάλου Αλεξάνδρου και από του 326 π.Χ. ναύαρχος του στόλου του. Το όνομά του επανήλθε στην επικαιρότητα το καλοκαίρι του 2014, κατά τη διάρκεια των ανασκαφών της Αμφίπολης. Εκφράστηκε η άποψη ότι το ταφικό μνημείο, που ανέσκαπτε τότε η αρχαιολόγος Αικατερίνη Περιστέρη στο λόφο Καστά, ανήκε στο Νέαρχο.

Ο Νέαρχος, γιος του Ανδροτίμου, γεννήθηκε γύρω στο 360 π.Χ. και καταγόταν από την Κρήτη. Μεγάλωσε στην Αμφίπολη, όπου είχε μεταναστεύσει η οικογένειά του κι έγινε ένας από τις πιο στενούς φίλους του νεαρού Αλέξανδρου.

Ο Φίλιππος Β' τον εξόρισε, επειδή εναντιώθηκε στο γάμο του με τη νεαρή Κλεοπάτρα, όπως και άλλους φίλους του Αλέξανδρου, που πήραν το μέρος του στη διένεξη με τον πατέρα του. Όταν ο Αλέξανδρος ανέλαβε την εξουσία, μετά τη δολοφονία του Φίλιππου, επανέφερε τον φίλο του Νέαρχο στην Αμφίπολη.

Ο Νέαρχος ακολούθησε τον Μέγα Αλέξανδρο στην εκστρατεία του στην Ασία και αρχικά διορίστηκε σατράπης της Λυκίας. Στη συνέχεια ανέλαβε την αρχηγία του στόλου, που ναυπήγησε ο Αλέξανδρος, μετά τη νίκη του επί του Ινδού βασιλιά Πώρου (326 π.Χ).

Με διαταγή του Αλέξανδρου, ο Νέαρχος πραγματοποίησε ένα μοναδικό άθλο για την εποχή εκείνη. Πραγματοποίησε τον πλου από τον Υδάσπη ποταμό στη δυτική Ινδία ως τον Περσικό Κόλπο, ακολουθώντας κατ’ αντίθετη διεύθυνση τον ρου του Ευφράτη ποταμού, αφού διήνυσε συνολικά 400 ναυτικά μίλια σε 130 ημέρες.

Απ’ εκεί συνέχισε το ταξίδι του αναπλέοντας τον Πασιτίγρητα ποταμό κι έφθασε θριαμβευτής στα Σούσα τον Φεβρουάριο του 324 π.Χ, όπου τιμήθηκε από τον Αλέξανδρο με χρυσό στεφάνι και τέλεσε τους γάμους του με την κόρη του ρόδιου μισθοφόρου Μέντορα και της περσίδας πριγκίπισσας Βαρσίνης.

Το ταξίδι του περιέγραψε σ’ ένα λεπτομερές χρονικό με τον τίτλο «Παράπλους», που αποτέλεσε οδηγό για την «Ινδική» του Αρριανού και έργα του Στράβωνα. Στο έργο του αυτό ο Νέαρχος αναφέρει όλα όσα συνάντησε στο περιπετειώδες αυτό ταξίδι, παραπλέοντας άγνωστες ακτές ανάμεσα σε αφιλόξενες θάλασσες και παλεύοντας με θαλάσσια κήτη.

Ο θάνατος του Αλέξανδρου (323 π.Χ.) ματαίωσε το μεγαλεπήβολο σχέδιό του για τον εποικισμό της Μεσογείου που θα αναλάμβανε να υλοποιήσει ο Νέαρχος. Στη διαμάχη των επιγόνων του Μεγάλου Αλεξάνδρου ο Νέαρχος συντάχθηκε με τον Αντίγονο Α' και τον βοήθησε να στεριώσει την εξουσία του στη Μικρά Ασία. Αργότερα, τον βρίσκουμε να δίνει συμβουλές στον νεαρό γιο του Δημήτριο, γνωστό με την επωνυμία Πολιορκητής.

Ο Νέαρχος πέθανε γύρω στο 312 π.Χ.

Πηγή: https://www.sansimera.gr/biographies/1012?utm_source=newsletter&utm_medium=email&utm_campaign=sinevi_san_simera&utm_term=2021-10-09

© SanSimera.gr