200 χρόνια ἀπὸ τὴν ἡρωϊκή ἔξοδο τοῦ Μεσολογγίου καὶ ἡ δική μας «ἔξοδος»…
(1826-2026)
Γράφει ὁ Ἀρχιμ. Παῦλος Ντανᾶς
Ἱεροκῆρυξ Ἱερᾶς Μητροπόλεως Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας
01/04/2026
Τὸ Μεσολόγγι ἐπαναστάτησε στὶς 20 Μαΐου 1821 μὲ ὁπλαρχηγὸ τὸν Δημήτριο Μακρή, ὁ ὁποῖος διαδραμάτισε σημαντικὸ ρόλο στὴν ὀργάνωση καὶ ὑπεράσπιση τῆς πόλης. Τὸ 1822, μετὰ τὴν ἥττα τῶν Ἑλλήνων στὴ μάχη τοῦ Πέτα, τὰ τουρκικὰ στρατεύματα κατευθύνθηκαν πρὸς τὸ Μεσολόγγι καὶ πολιόρκησαν τὴν πόλη. Στὴν ὑπεράσπισή της συνέβαλε καὶ ὁ Μάρκος Μπότσαρης, ὁ ὁποῖος διακρίθηκε γιὰ τὴν ἀνδρεία του. Ἡ πρώτη πολιορκία τοῦ Μεσολογγίου διήρκησε δύο μῆνες καὶ ἔληξε μὲ ἀποτυχία τοῦ Ὀμὲρ Βρυώνη καὶ τοῦ Κιουταχῆ νὰ καταλάβουν τὸ Μεσολόγγι τὸ 1822. Λίγο ἀργότερα, τὸ 1823, ὁ Μάρκος Μπότσαρης ἔπεσε ἡρωικὰ στὸ Κεφαλόβρυσο Καρπενησίου, γεγονὸς ποὺ συγκίνησε βαθιὰ ὅλο τὸ Ἔθνος, ἐνῶ τὸ σῶμα του μεταφέρθηκε καὶ τάφηκε στὸ Μεσολόγγι.
Στὴ συνέχεια, οἱ τουρκικὲς δυνάμεις σχεδίασαν νέα ἐκστρατεία μὲ σκοπὸ τὴν πολιορκία καὶ κατάληψη τοῦ Μεσολογγίου. Μετὰ ἀπὸ σκληρὲς καὶ ἐπίμονες μάχες στὴν περιοχή τῆς Εὐρυτανίας, τὰ τουρκικὰ στρατεύματα κινήθηκαν πρὸς τὸ Μεσολόγγι. Οἱ ἀρχὲς καὶ οἱ κάτοικοι τῆς πόλης προετοιμάστηκαν γιὰ τὴν ἐπερχόμενη πολιορκία μὲ σοβαρότητα καὶ ἀποφασιστικότητα, ὅμως οἱ πολιορκητὲς προτίμησαν νὰ στραφοῦν πρῶτα ἐναντίον τοῦ Αἰτωλικοῦ. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἀναφέρεται συχνὰ ὡς πολιορκία τοῦ Αἰτωλικοῦ καὶ δεύτερη πολιορκία τοῦ Μεσολογγίου.
Στὰ τέλη Φεβρουαρίου 1826, ὁ Ἰμπραὴμ στράφηκε ἐναντίον ἑνὸς ἀπὸ τὰ τελευταῖα ὀχυρὰ στηρίγματα τῆς ἄμυνας τοῦ Μεσολογγίου, τοῦ «Ἀνατολικοῦ» (σημερινοῦ Αἰτωλικοῦ). Τὴν ἄμυνα τοῦ χώρου κρατοῦσε μιὰ μικρὴ ἀλλὰ ἀποφασισμένη ὁμάδα Ἑλλήνων μαχητῶν, ὑπὸ τὸν ἐθνομάρτυρα Γρηγόριο Λιακατά, μὲ ἐλάχιστα μέσα καὶ σχεδὸν ἀνύπαρκτη βοήθεια. Παρά τὴν ἡρωϊκὴ τους ἀντίσταση, ἡ συντριπτικὴ ὑπεροχὴ τοῦ ἐχθροῦ ὁδήγησε στὴν κατάληψη τοῦ χώρου, καὶ ὁ Γρηγόριος Λιακατάς ἔπεσε μαχόμενος. Οἱ κάτοικοι τῆς πόλης, ἤδη ἐξαντλημένοι ἀπὸ τὸν πολυήμερο ἀποκλεισμὸ ποὺ εἶχαν ὑποστεῖ καὶ βαθιὰ ἀπογοητευμένοι ἀπὸ τὴ μὴ ἄφιξη τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου γιὰ τὴν ἐνίσχυσή τους μὲ τρόφιμα καὶ πολεμοφόδια, βρέθηκαν σὲ ἀπόγνωση. Ἡ πείνα, ἡ ἐξάντληση καὶ ὁ διαρκὴς φόβος τοῦ θανάτου εἶχαν λυγίσει τὶς δυνάμεις τους, καὶ ἔτσι ἀποφάσισαν νὰ προτείνουν ἀνακωχὴ καὶ παράδοση ὑπὸ ὅρους.
Οἱ ὅροι τῆς παράδοσης τοῦ Αἰτωλικοῦ, ὅπως διαμορφώθηκαν κατὰ τὶς διαπραγματεύσεις μὲ τὸν Ἰμπραὴμ καὶ τὸν Κιουταχῆ, προέβλεπαν ὅτι οἱ κάτοικοι θὰ διατηροῦσαν τὴ ζωή καὶ τὴν τιμή τους καὶ θὰ μεταφέρονταν ἀσφαλεῖς ὡς αἰχμάλωτοι στὴν Ἄρτα. Ἐπιπλέον, ἐπιτρεπόταν σὲ κάθε ἕναν νὰ κρατήσει ἕνα μικρὸ μέρος τῆς περιουσίας του, συγκεκριμένα 100 γρόσια καὶ τὴν πολυτιμότερη ἐνδυμασία του. Ὡστόσο, ἀνάμεσα στὶς διατυπώσεις τῆς συμφωνίας περιλαμβανόταν καὶ ὁ ἀόριστος ὅρος «ἄπαντες πλήν ἑνός», ὁ ὁποῖος ἀποδείχθηκε καθοριστικὸς καὶ τραγικός, καθὼς ἄφηνε ἀνοικτὴ τὴ δυνατότητα ἐξαίρεσης ἑνὸς προσώπου κατὰ βούληση τῶν πολιορκητῶν. Ἔτσι, ὁ Ἰμπραὴμ ἀπαίτησε νὰ τοῦ δοθεῖ ὡς λάφυρο ἡ νεαρὴ Ἀνατολικιώτισσα Τασούλα Κουρκουμέλη, ἡ ὁποία ξεχώριζε γιὰ τὴν ἐξαιρετικὴ ὀμορφιὰ καὶ τὴν ἀρχοντικὴ παρουσία της, μετατρέποντας ἔτσι τὴ συμφωνία σὲ πράξη ἀτιμίας καὶ φανερώνοντας τὴν σκληρότητα καὶ τὸν δόλο τῶν ὅρων τῆς παράδοσης. Ἡ ἀπαίτηση αὐτὴ καὶ ἡ ἀναγκαστικὴ ἀποδοχὴ της ἀποτέλεσαν μιὰ ὀδυνηρὴ καὶ ταπεινωτικὴ στιγμή γιὰ τοὺς Αἰτωλικιῶτες ποὺ ἔμεινε χαραγμένη στὴ μνήμη ὡς οἰκτρὴ ὑποχώρηση.
Ἡ δεύτερη φάση τῆς πολιορκίας ἔχει ὡς ἑξῆς: Ὁ Κιουταχὴς στρατοπέδευσε τὸ Μάρτιο τοῦ 1825 ἔξω ἀπὸ τὰ Ἰωάννινα καὶ ἄρχισε ἀθρόα στρατολογήματα μεταξὺ τῶν ὀθωμανικῶν πληθυσμῶν, ἐνῶ μὲ τὴ βοήθεια τοῦ ἐξωμότη Γιώργου Βαρνακιώτη καλοῦσε τοὺς Χριστιανοὺς σὲ ὑποταγὴ μὲ τὴν ὑπόσχεση τῆς ἔγγραφης ἀμνηστίας κατ’ ἐντολὴν τοῦ Σουλτάνου. Μπροστά στὴ μεγάλη ἀπειλὴ ποὺ συνιστοῦσε ἡ παρουσία τοῦ Κιουταχῆ, ὁ ὁποῖος ἔπειτα ἀπὸ συνολικὴ προετοιμασία 3,5 μηνῶν, στὶς 15 Ἀπριλίου 1825 ἔφθασε μπροστὰ στὸ Μεσολόγγι ἐπικεφαλῆς 30.000 Τούρκων. Ἡ Ἑλληνικὴ Ἐπιτροπὴ τῆς Δυτικῆς Ἑλλάδος ἐξέδωσε ἀνακοίνωση καλώντας τοὺς κατοίκους τῶν ἐπαρχιῶν Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας σὲ συστράτευση. Τὴν ἴδια στιγμή, στὸ ἐσωτερικὸ τῆς πόλης βρίσκονταν περίπου 4.000 ἄνδρες, ἀπὸ τοὺς ὁποίους οἱ 1.000 ἦταν σὲ προχωρημένη ἡλικία καὶ 12.000 γυναικόπαιδα.
Λίγο πρὶν ξεκινήσει τὸν βομβαρδισμὸ τῆς πόλης, ὁ Κιουταχὴς πρότεινε μὲ διαπραγματεύσεις τὴν παράδοση τῆς πόλης, ἐλπίζοντας ὅτι οἱ πολιορκημένοι, ἐξαντλημένοι ἀπὸ τὶς κακουχίες, θὰ ὑποκύψουν. Οἱ ὑπερασπιστὲς τοῦ Μεσολογγίου, ὅμως, παρὰ τὴν πείνα, τὴν ἐξάντληση καὶ τὴν ἀπόγνωση, ἀπέρριψαν μὲ σταθερότητα καὶ ἀξιοπρέπεια κάθε πρόταση παράδοσης, ἐπιλέγοντας νὰ συνεχίσουν τὸν ἀγῶνα. Ἀφοῦ οἱ τουρκικὲς προθέσεις ἀπορρίφθηκαν, τὸ Μεσολόγγι ἀποκλείστηκε διὰ θαλάσσης ἀπὸ τὸ στόλο τοῦ Μεχμὲτ Χιουρὲφ Πασᾶ καὶ τοῦ Γιουσοὺφ Πασᾶ, ποὺ κατόρθωσε νὰ προσπελάσει καὶ τὴ λιμνοθάλασσα. Οἱ πολιορκητὲς ἄρχισαν τὶς ἐφόδους ἀλλὰ οἱ πολιορκημένοι ἀμύνονταν μὲ ἐπιτυχία, ἐπιδιορθώνοντας τοὺς προμαχώνες καὶ διενεργώντας ἀλλεπάλληλες ἐξόδους.
Στὸν ἀγῶνα αὐτὸν ξεχώρισε καὶ ἡ συγκινητικὴ συμβολὴ τῶν γυναικῶν τοῦ Μεσολογγίου, οἱ ὁποῖες, παρά τὶς κακουχίες καὶ τὸν φόβο, συμμετείχαν ἐνεργὰ στὴν ἄμυνα τῆς πόλης, μεταφέροντας πολεμοφόδια, περιθάλποντας τοὺς τραυματίες καὶ ἐνισχύοντας τὸ ἠθικὸ τῶν πολιορκημένων μὲ ἀπαράμιλλο θάρρος καὶ αὐταπάρνηση. Στὶς 3 Ἰουλίου ἡ δύναμη τοῦ στόλου αὐξήθηκε μὲ ἄφιξη 40 ἑλληνικῶν πλοίων τὰ ὁποῖα τελοῦσαν ὑπὸ τὴν ἀρχηγία τοῦ Μιαούλη καὶ τοῦ Σαχτούρη. Ἡ κατάσταση μεταβλήθηκε δραματικά ὅταν στὰ τέλη τοῦ 1825 κατέφθασε στὸ ἐχθρικὸ στρατόπεδο ὁ Ἰμπραὴμ Πασάς μὲ πάνω ἀπὸ 15.000 ἐπίλεκτους Αἰγυπτίους, ἐνισχύοντας καθοριστικὰ τὶς δυνάμεις τῶν πολιορκητῶν καὶ καθιστώντας τὴν κατάσταση ἀκόμη πιὸ ἀπειλητικὴ γιὰ τοὺς πολιορκημένους. Ὁ Μεχμὲτ Χιουρὲφ ἐπανέλαβε τὸν ἀποκλεισμό, ἀλλὰ ὁ Μιαούλης κατάφερε νὰ ἀνεφοδιάσει τὸ Μεσολόγγι μὲ ὅπλα καὶ τρόφιμα.
Ἡ πίεση ἔγινε ἀφόρητη μετὰ τὴν ἀποχώρηση τοῦ ἑλληνικοῦ στόλου καὶ τὸ συστηματικὸ κανονιοβολισμὸ τοῦ Μεσολογγίου ἀπὸ τὸ πυροβολικὸ τοῦ Ἰμπραὴμ μὲ 2.000 βόμβες τὸ 24ωρο, ποὺ μετέτρεψαν τὴν πόλη σὲ πεδίο καταστροφῆς καὶ ἀπόγνωσης. Οἱ δυσβάστακτες πλέον συνθῆκες διαβίωσης τῶν κατοίκων, ὁ λιμός, οἱ ἀρρώστιες καθὼς καὶ ἡ νέα ἀποτυχία τοῦ Μιαούλη νὰ προσεγγίσει τὸ Μεσολόγγι, προκάλεσαν ἀπελπιστικὴ κατάσταση μεταξὺ τῶν πολιορκημένων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔβλεπαν πιά ἄλλη λύση ἀπὸ τὴν Ἔξοδο. Ἡ πείνα καὶ ἡ ἐξάντληση εἶχαν γονατίσει τοὺς κατοίκους, ἀλλὰ δὲν εἶχαν λυγίσει τὴν ψυχή τους. Ἔτσι, τὴ νύχτα τῆς 10ης Ἀπριλίου 1826, ξημερώματα Κυριακῆς τῶν Βαΐων, μέσα σὲ κλίμα βαθιᾶς συγκίνησης, προσευχῆς καὶ ἀποφασιστικότητας, ἔγινε ἡ Ἔξοδος τῶν Μεσολογγιτῶν, μία ἀπὸ τὶς ἡρωικότερες καὶ τραγικότερες στιγμὲς τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπανάστασης.
Ὅταν ἡ ὀγκώδης μάζα τῶν Ἑλλήνων ξεκίνησε στὶς 2 τὰ μεσάνυχτα τὴν Ἔξοδο μὲ ἀρχηγὸ τὸν Ἀθανάσιο Ραζηκότσικα, οἱ ἄνδρες τοῦ Ἰμπραὴμ καὶ τοῦ Κιουταχῆ ἦταν προετοιμασμένοι καὶ οἱ «ντάπιες» (προμαχῶνες) ποὺ εἶχαν ὁριστεῖ ὡς περάσματα τῶν Μεσολογγιτῶν εἶχαν ἀποκλειστεῖ. Ὁ αἰφνιδιασμὸς τοῦ Ἰμπραὴμ προκάλεσε μεγάλη σύγχυση στὴν ἑλληνικὴ πλευρὰ καὶ ὁ ἄνισος ἀγώνας ποὺ ἐπακολούθησε ἀπέβη συντριπτικὸς γιὰ τοὺς Ἕλληνες. Ὅσοι ἔμειναν πίσω ἀναγκάστηκαν νὰ ἀγωνιστοῦν σὲ φονικὲς ὁδομαχίες. Ἀνάμεσα στὸ πλῆθος ποὺ ἐπέστρεψε καὶ σφαγιάστηκε μέσα στὴν πόλη βρίσκονταν ὁ Ἐπίσκοπος Ρωγῶν Ἰωσήφ, ὁ Γιάκομπ Μάγερ, ὁ Μιχαὴλ Κοκκίνης (ἠθοποιὸς - ἀρχιτέκτονας), καὶ ὅσοι ἀνατινάχτηκαν μαζὶ μὲ τὸν Χρῆστο Καψάλη στὶς πυριτιδαποθῆκες. Ὑπολογίζεται ὅτι ἐκείνη τὴν ἡμέρα τῶν Βαΐων χιλιάδες σκοτώθηκαν, χιλιάδες αἰχμαλωτίστηκαν καὶ μόνο ἕνα μέρος τῶν πολιορκημένων διασώθηκε. Ὁ Τζὸρτζ Φίνλεϊ ὑπολογίζει σὲ περίπου 4.000 τοὺς πεσόντες, σὲ 3.000 τοὺς αἰχμαλωτισθέντες ἐνῶ ἀναφέρεται καὶ σὲ 2.000 διασωθέντες.
Ποιές ἦταν οἱ ὠφέλειες ἀπὸ τὴν ἡρωϊκή ἔξοδο τῶν Μεσολογγιτῶν καὶ ὅλων τῶν Ἑλλήνων καὶ Φιλελλήνων ποὺ θυσιάστηκαν στὸ Μεσολόγγι;
Διαλύθηκε ἡ Τρίτη Ἐθνοσυνέλευση τῆς Ἐπιδαύρου τοῦ 1826 καὶ ὁδήγησε στὴν παραίτηση τὴν κυβέρνηση Κουντουριώτη. Στὸ ἐξωτερικὸ ἀναθερμάνθηκε τὸ φιλελληνικὸ κίνημα καὶ ἐπιτάχυνε τὶς διαδικασίες γιὰ ἐπίτευξη συμφωνίας μεταξὺ τῶν μεγάλων δυνάμεων γιὰ τὴν τελικὴ λύση τοῦ ἑλληνικοῦ ζητήματος.
Σύμφωνα μὲ τὸν Ἀμερικανὸ Φιλέλληνα Σάμιουελ Γκρίντλεϊ Χάου, ἡ πτώση τῆς Ἱερᾶς Πόλεως ἀποτέλεσε τὴν «ἐνοχοποιητική» ἀπόδειξη τῆς ἐγωιστικῆς ἀδιαφορίας τοῦ «χριστιανικοῦ κόσμου».
Ὁ φρικτὸς ἐχθρὸς τῆς πατρίδας μας, καγκελάριος τῆς Αὐστρίας Μέτερνιχ, σὲ ἀπαίτηση τοῦ Σουλτάνου νὰ καταστείλουν τὰ στρατεύματα τῆς «Ἱερᾶς Συμμαχίας», φέρεται νὰ ἔδωσε τὴν ἀπάντηση: «Τώρα πια… μετὰ τὸ Μεσολόγγι αὐτὸ εἶναι ἀδύνατο…».
Ὁ ἡρωικὸς Ἐπίσκοπος Ρωγῶν Ἰωσὴφ εἶπε τὰ ἑξῆς: «Ἀπόψε Σάββατο τοῦ Λαζάρου ὁμοθυμαδὸν θὰ ἐξέλθουμε ὡς λέοντες, πῦρ πνέοντες, ἀποφασίσαντες ἵνα ἐπιτύχουμε τὸν σκοπόν μας καὶ νὰ ἐλευθερωθοῦμε ἢ νὰ χαθοῦμε ἐξ ὁλοκλήρου».
Ὁ Ἰάκωβος Μάγερ γράφει τὰ ἑξῆς: «Σὲ τοῦτες τὶς ντάπιες (προμαχῶνες) κρατᾶμε τὶς ντάπιες τῆς Ἑλλάδος, ὄχι μόνο τοῦ Μεσολογγίου. Ἡ φρουρὰ δὲν εἶναι μόνο Μεσολογγίτες. Εἶναι ἀπὸ ὅλη τὴν Ἑλλάδα. Σουλιῶτες καὶ Βαλτινοί, Μακεδόνες καὶ Νησιῶτες, ὅλη ἡ Ἑλλάδα κλεισμένη στὸ Μεσολόγγι...».
Ὁ Ἰωάννης Καποδίστριας λέει τὰ ἑξῆς: «Οἱ φλόγες τοῦ Μεσολογγίου θέρμαναν τὶς καρδιὲς τῶν πολιτισμένων λαῶν καὶ τοὺς ξεσήκωσαν σὲ μιὰ ἀληθινὴ Σταυροφορία γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους».
Ὁ ποιητὴς Διονύσιος Σολωμὸς μὲ τὸ ἔργο τοῦ «Ἐλεύθεροι Πολιορκημένοι» συνήγειρε τὰ πλήθη τῶν Ἑλλήνων καὶ τῶν ξένων.
«Τὰ μάτια ἡ πείνα ἐμαύρισε·
στὰ μάτια ἡ μάνα μνέει·
στέκει ὁ Σουλιώτης ὁ καλὸς
παράμερα καὶ κλαίει:
Ἔρμο τουφέκι σκοτεινό,
τί σ’ ἔχω γὼ στὸ χέρι;
Ὁποὺ σὺ μοῦ ’γινες βαρὺ
κι ὁ Ἀγαρηνὸς τὸ ξέρει.»
Καὶ ὁ Κωστής Παλαμᾶς ἀναφωνεῖ:
«Στὸ αἱματοπότιστο νησὶ
μιὰ χούφτα παλικάρια
Τὸ μέγα δένδρο ἀναστήσαμε,
τὰ χρυσὰ κλωνάρια.
Ὦ! Μεσολόγγι! Ὦ! Δόξας γῆ!
Καὶ ἀστράφτει στὸν αἰῶνα
ἡ Κλείσοβα τοῦ ὁλόφωτου
μετώπου σου Κορώνα!».
Ἕνα μοιρολόι γιὰ τὴν Ἔξοδο τοῦ Μεσολογγίου λέει:
«Σάββατο μέρα πέρασα,
κοντὰ στὸ Μεσολόγγι.
Ἦτο Σάββατο τοῦ Λαζάρου,
κι ἄκουσα μαῦρα κλάματα,
ἀνδρίκεια μοιρολόγια.
Παιδιά νὰ μεταλάβομε,
νὰ ξομολογηθοῦμε,
βράδυ γιουρούσ
θὰ κάμομε,
στὰ ἔξω γιὰ νὰ βγοῦμε.»
Καὶ ἕνα δημοτικὸ τραγούδι λέει:
«Νά ‘μουν πουλὶ νὰ πέταγα,
νὰ πήγαινα τ’ ἀψήλου
ν’ ἀγνάντευα τὴ Ρούμελη,
τὸ ἔρμο Μεσολόγγι,
πῶς πολεμᾶνε τὴν Τουρκιά,
μὲ τέσσερους πασάδες.
Πέφτουν κανόνια στὴ στεριὰ
καὶ μπόμπες τοῦ πελάγου».
Ἡ δική μας «ἔξοδος»…
Ὅλοι μας θὰ πρέπει νὰ ἐνστερνιστοῦμε τὸ μήνυμα τῶν Ἐξοδιτῶν τοῦ Μεσολογγίου. Οἱ Ἐξοδίτες ἔδωσαν τὴ ζωή τους καὶ τὸν ἑαυτό τους, θυσιαζόμενοι ὑπὲρ Πίστεως καὶ Πατρίδος, γιὰ νὰ μὴ χάσουν τὴ θεόσδοτη ἐλευθερία - τὴν ψυχικὴ καὶ σωματική - καὶ νὰ κρατήσουν ζωντανὰ τὰ «τζιβαϊρικά» τοῦ γένους μας, ὅπως μὲ ἀλήθεια καὶ πόνο ἔλεγε ὁ στρατηγός μας Ἰωάννης Μακρυγιάννης.
Στὴν ἐποχή μας πολεμεῖται ἡ Πίστη, ἡ Πατρίδα καὶ ἡ Οἰκογένεια. Μὲ ὅσα ἔχουν συμβεῖ στὴν πατρίδα μας, ζοῦμε μιὰ καινούργια πολιορκία. Ἀπὸ τὴν ὑγειονομικὴ σκλαβιὰ τοῦ κορονοϊοῦ ὁδηγούμαστε πλέον στὴν ἠλεκτρονικὴ σκλαβιὰ τῆς παγκόσμιας δικτατορίας τοῦ Ἀντιχρίστου μὲ τὴν ὑποχρεωτικὴ χρήση τοῦ Προσωπικοῦ Ἀριθμοῦ καὶ τῆς ἠλεκτρονικῆς ταυτότητας ποὺ ἐπιδιώκει νὰ ἐπιβάλλει ἡ Ἀντίχριστη καὶ Ἀνθελληνικὴ κυβέρνηση, μὲ τὴ συναίνεση καὶ ἄλλων πολιτικῶν δυνάμεων.
Οἱ Ἐγκύκλιοι τῆς Συνόδου...
Ὅπως θὰ ἀντιληφθεῖ ὁ ἀναγνώστης ἀπὸ τὰ κατωτέρω παρατεθέντα κείμενα, οἱ τρεῖς συνοδικές ἐγκύκλιοι ἐξέδωσαν ἰσάριθμες ἀντιφατικὲς ἀποφάσεις γιὰ τὸ ἴδιο θέμα. Σὲ ποιά ἐγκύκλιο λοιπὸν ὀρθοτομεῖ ἡ Ἱερὰ Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος; Δέν προκαλεῖται ἔτσι σύγχυση στὸ πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας μας;
Ἡ Ἐγκύκλιος 2641 τῆς Ἱερᾶς Συνόδου στὶς 9/2/1998 ἀναγράφει μεταξὺ τῶν ἄλλων:
«… Τὸ ζήτημα ἐξ ἄλλου τοῦ «χαράγματος», περὶ τοῦ ὁποίου λέγονται καὶ γράφονται ἐπ’ ἐσχάτων πολλὰ καὶ ποικίλα, ποὺ ἔχουν διαταράξει τὴν ψυχικὴ ἠρεμία τῶν πιστῶν καὶ δημιουργήσει ταραχή, ἀγωνία καὶ σάλο μεταξὺ πολλῶν ὑπευθύνων καὶ ἀνευθύνων, δὲν εἶναι προφανῶς θέμα οὔτε δημοσίων συζητήσεων καὶ ἀντεγκλήσεων οὔτε πολὺ περισσότερο ἀτομικῶν ἢ συλλογικῶν «αὐθεντικῶν» τοποθετήσεων. Οἱ Ἅγιοι Πατέρες μετὰ δέους ἅπτονται τῶν ζητημάτων τῆς Ἀποκαλύψεως καὶ μετὰ περισσὴ προσοχὴ ἀποφαίνονται, συνιστῶντες σὲ ὅλους ἐπαγρύπνηση καὶ νηφαλιότητα πρὸς ἔγκαιρη, μὲ τὸν φωτισμὸ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, διακρίβωση τῆς ταυτότητος τῶν βιουμένων ἱστορικῶν γεγονότων πρὸς τὰ προφητικῶς περιγραφόμενα στὴν Ἀποκάλυψη. Τὸ «χάραγμα», εἴτε αὐτὸ θὰ εἶναι τὸ ὄνομα τοῦ Ἀντιχρίστου, εἴτε ὁ ἀριθμὸς τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ, ὅταν ἔλθῃ ὁ καιρὸς νὰ ἐπιβληθῇ στὸν ἄνθρωπο, τότε μόνο συνεπάγεται τὴν ἄρνηση τοῦ Χριστοῦ καὶ τὴν σύνταξη μὲ τὸν Ἀντίχριστο, ἐφ’ ὅσον συντρέχει ἑκουσία ἀποδοχή του ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο. Ἡ ἑκουσία δὲ ἀποδοχὴ τοῦ «χαράγματος», ποὺ ἀποτελεῖ σαφὴ ἄρνηση τοῦ Χριστοῦ, καθιστᾶ τὴ Θεία Χάρη ἀνενεργόν, ἐφ’ ὅσον ὁ ἴδιος ὁ ἄνθρωπος μὲ τὴν θέλησή του δὲν γίνεται συνεργὸς αὐτῆς τῆς Χάριτος καὶ ἐπιμένει ἀμετανοήτως στὴν ἀπάρνηση αὐτῆς».
Τὸ ἀνακοινωθὲν τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου γιὰ τὴν κάρτα τοῦ πολίτη στὶς 17/11/2010 ἀναφέρει:
«Ἀπὸ τὴν πλευρὰ τῶν Μελῶν τῶν Συνοδικῶν Ἐπιτροπῶν τονίσθηκε, ὅτι ἡ Ἐκκλησία εἶναι ὑποχρεωμένη νά διαφυλάττει τήν ἐλευθερία τοῦ προσώπου καί να ὑπερασπίζεται τήν ἀκεραιότητα τῆς πίστεως».
Γι' αὐτό:
α) Ἡ «Κάρτα τοῦ Πολίτη» δέν πρέπει νά περιέχει κατ' οὐδένα τρόπο ἐμφανῆ ἡ ἀφανῆ τόν ἀριθμό "666".
β) Ἐπίσης κατ' οὐδένα τρόπο πρέπει μέ αὐτή νά παραβιάζονται οἱ προσωπικές ἐλευθερίες.
Στὶς 30 Ἰουνίου 2025 ἡ Διαρκὴς Ἱερὰ Σύνοδος τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος με ἀριθμὸ πρωτοκόλλου 3235/Διεκπ. 1511 καί θέμα «Περί τοῦ Προσωπικοῦ Ἀριθμοῦ» ἀπέστειλε ΕΓΚΥΚΛΙΟΝ ΣΗΜΕΙΩΜΑ πρός τήν Ἱεράν Ἀρχιεπισκοπήν Ἀθηνῶν καί τάς Ἱεράς Μητροπόλεις τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος:
«Ἐκ Συνοδικῆς Ἀποφάσεως, ληφθείσης ἐν τῇ Συνεδρίᾳ τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς 13ης μηνός Ἰουνίου ἐ.ἔ., γνωρίζομεν ὑμῖν ὅτι ἡ Ἱερά Σύνοδος, ἐν τῇ ῥηθείσῃ Συνεδρίᾳ Αὐτῆς, λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τήν ὑπ’ ἀριθ. 75/2025 Γνωμοδότησιν τοῦ Εἰδικοῦ Νομικοῦ Συμβούλου τῆς Ἱερᾶς Συνόδου ὑπό τόν τίτλον «Περὶ τοῦ Προσωπικοῦ Ἀριθμοῦ καὶ τῶν συνδεδεμένων αὐτῷ ὑπηρεσιῶν τοῦ Δημοσίου», τήν ὁποίαν ἀποστέλλομεν συνημμένως, ὁμοφώνως ἀπεφάσισεν ὅπως γνωρίσῃ τά κάτωθι:
α) Κατά τάς συναλλαγάς τῶν πολιτῶν μετά τοῦ Δημοσίου Τομέως, δέν θά γίνηται ταυτοποίησις ἀποκλειστικῶς βάσει τοῦ «προσωπικοῦ ἀριθμοῦ», ἀλλά θά ἐξακολουθήσουν νά ζητῶνται καί τά προσωπικά στοιχεῖα ληξιαρχικῆς φύσεως (ὄνομα, ἐπώνυμον, στοιχεῖα γεννήσεως κ.λπ.).
β) Ὁ προσωπικός ἀριθμός ὑποκαθιστᾶ ὑφισταμένους ἀριθμούς (ΑΔΤ, ΑΦΜ, ΑΜΚΑ), τούς ὁποίους ἤδη κατέχουν τά φυσικά πρόσωπα. Ἑπομένως ὡς πρός τόν προσωπικόν ἀριθμόν δέν δύναται νά ἐγερθῇ οὔτε ἐπιφύλαξις θεολογικῆς φύσεως οὔτε ἰσχυρισμός περί ἀντισυνταγματικοῦ περιορισμοῦ τῶν ἀτομικῶν ἐλευθεριῶν (π.χ. προσωπικῶν δεδομένων), λόγῳ τῆς ἀντικαταστάσεως τριῶν ὑφισταμένων ἀριθμῶν μητρώου ὑφ’ ἑνός ἑνιαίου ἀριθμοῦ».
Ὁ νέος Προφήτης τοῦ Γένους μας
Εἴχαμε τὴν εὐλογία νὰ γνωρίσουμε τὸν Ἅγιο Παΐσιο τὸν Ἁγιορείτη. Ὅταν συγκαταλέχθηκε στὸ Ἁγιολόγιο τῆς Ἐκκλησίας μας ἡ διδασκαλία του ἀπέκτησε περισσότερο κῦρος. Πολλοὶ, μάλιστα, τὸν γνώρισαν ἀπὸ κοντά καὶ πήγαιναν γιὰ νὰ ζητήσουν τὶς φωτισμένες του συμβουλὲς γιὰ τὸν ἑαυτό τους καὶ τὰ θέματα τῆς Ἐκκλησίας. Πῶς τολμοῦν Ἐπίσκοποι καὶ Κληρικοί νά ἀμφισβητοῦν τὴ διδασκαλία του; Μήπως θὰ πρέπει νὰ ἐλέγξουν τὶς συνειδήσεις τους; Καὶ ἐπειδὴ εἶχε τὸ προορατικὸ χάρισμα γνώριζε ὅτι θὰ ὑπάρξουν ἀκόμα καὶ πνευματικά του παιδιὰ τὰ ὁποῖα θὰ ἀμφισβητοῦσαν τὰ γραφόμενά του, γι’ αὐτὸ ἔγραψε τὸ χειρόγραφο «Σημεῖα τῶν καιρῶν 666». Στενοχωρούμαστε ποὺ Ἐπίσκοποι, πνευματικοὶ καὶ ἄλλοι κληρικοὶ πῆραν τὴ νέα ταυτότητα μὲ Προσωπικὸ Ἀριθμὸ καὶ κηρύττουν ὅτι «δὲν πειράζει πάρτε τὸν Προσωπικὸ Ἀριθμὸ ἀρκεῖ νὰ ἔχετε τὸν Χριστὸ στὴ καρδιά σας». Καὶ ἕνας κληρικὸς ὅταν τόν ρώτησαν ἂν πρέπει νὰ πάρουν τὴ νέα ταυτότητα τοὺς ἀπάντησε: «Δὲ ζοῦμε στὸ Μεσαίωνα!».
Ἔτσι ἐπαληθεύονται τὰ λόγια τοῦ Ἁγίου Παϊσίου:
«Δυστυχῶς, καὶ πάλι ὁρισμένοι «Γνωστικοὶ» φασκιώνουν τὰ πνευματικά τους τέκνα σὰν τὰ μωρά, δῆθεν γιὰ νὰ μὴ στενοχωριοῦνται. «Δὲν πειράζει αὐτό· δὲν εἶναι τίποτε. Ἀρκεῖ ἐσωτερικὰ νὰ πιστεύετε»! λένε: «Μὴ μιλᾶτε γι᾿ αὐτὸ τὸ θέμα - γιὰ τὶς ταυτότητες, τὸ σφράγισμα -, γιὰ νὰ μὴ στενοχωριοῦνται οἱ ἄνθρωποι». Ἐνῶ, ἂν τοὺς ποῦν «νὰ προσπαθήσουμε νὰ ζοῦμε πιὸ πνευματικά, νὰ εἴμαστε κοντὰ στὸν Χριστό, καὶ μὴ φοβᾶστε τίποτε, στὸ κάτω‐κάτω θὰ πᾶμε καὶ μάρτυρες», θὰ τοὺς προετοιμάσουν κάπως. Ἂν κανεὶς γνωρίση τὴν ἀλήθεια, προβληματίζεται καὶ ταρακουνιέται. Πονάει γιὰ τὴν σημερινὴ κατάσταση, προσεύχεται καὶ προσέχει νὰ μὴν πέση σὲ παγίδα».
Ὁ Γέροντας Παρθένιος, καθηγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Ἁγίου Παύλου τοῦ Ἁγίου Ὅρους, γιὰ τὸν Προσωπικὸ Ἀριθμὸ καὶ τὴν ψηφιακὴ ταυτότητα στὶς 18/08/2025 εἶπε τὰ ἑξῆς: «Σᾶς παρακαλῶ, μὴν βιαστεῖτε νὰ πάρετε αὐτὸν τὸν ἀτομικὸν ἀριθμό. Δὲν εἴμαστε ἄτομα, εἴμαστε Χριστιανοὶ στὸ ὄνομα τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ καὶ δὲν μᾶς σώνουν οἱ ἀριθμοὶ καὶ αὐτά. Μᾶς σώνει τὸ σῶμα καὶ τὸ αἷμα τοῦ Χριστοῦ. Ὅπως λέγει ὁ Χριστός: «Ὅστις δέν φάγει τὸ σῶμά μου καὶ πίει τὸ αἷμά μου, οὐ δύναται εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν». Αὐτὴ εἶναι ἡ Ἐκκλησία μας. Κι ἐμᾶς μᾶς κατηγοροῦν. Ἂς κάνουν ὅ,τι θέλουνε. Ἐγὼ δὲν κρίνω κανέναν, οὔτε κατακρίνω κανέναν. Τὴν κρίση τὴν ἔχει ὁ Θεός, ὁ παντοδύναμος Θεός. Ἀλλὰ αὐτὴ τὴν παρανομίαν, τὴν παρανομίαν δὲν μποροῦμε νὰ τὴν ἀκολουθήσουμε. Προσέχετε, ἀδελφοί μου, προσέχετε ἀδελφοί μου χριστιανοί. Προσέχετε ὅσο μπορεῖτε.
Οὔτε θὰ πεινάσουμε ἀκόμα, οὔτε θὰ διψάσουμε. Αὐτὰ εἶναι δόλια, αὐτὰ εἶναι ἀπὸ τὶς μασονικὲς στοὲς βγαλμένα καὶ πρέπει νὰ τὰ ὁμολογήσουμε. Καὶ πρέπει νὰ ὁμολογήσουμε. Ἦρθε ἡ ὥρα, εἴμαστε στὰ χρόνια τῆς Ἀποκαλύψεως. Αὔριο θὰ μᾶς ποῦνε θὰ κάνουνε μία ἀχρήματη κοινωνία. Μὰ δὲν τὴν ἔκανε ὁ Χριστὸς ἀχρήματη κοινωνία. Πάλι μᾶς ἄφησε ἐλεύθερους ὁ καθένας νὰ σκέπτεται καὶ νὰ ἀποφασίζει καὶ νὰ πράττει. Ὅλα αὐτὰ εἶναι δαιμονικὰ καὶ πειρασμικά. Εἶναι τῶν ἄθεων ἀνθρώπων. Ἐγὼ τὰ λέω αὐτὰ καὶ τὰ λέω καὶ τὰ πιστεύω. Καὶ τὰ λέω καὶ στὸν κόσμο. Προσέξετε, μὴ πάρετε αὐτὸν τὸν ἀριθμό. Αὐτὸς εἶναι δόλιος. Ἐμεῖς ἔχουμε ἀριθμό. Εἴχαμε τὴν ταυτότητά μας, τὴν οἰκογένειά μας ποὺ γεννηθήκαμε, ποὺ βαφτιστήκαμε. Τὰ ἄλλα εἶναι τοῦ πειρασμοῦ. Εἶναι δαιμονικά. Αὐτὸ πιστεύω καὶ αὐτὸ φρονῶ. Δὲν κρίνω κανέναν, δὲν εἶμαι κριτής. Δὲν μ’ ἔβαλε ὁ Θεὸς κριτὴ ἀλλὰ δὲν ἀκολουθῶ καὶ τὴν παρανομία».
Ὁ Ἁγιασμένος Γέροντας Γαβριὴλ ὁ Ἁγιορείτης τοῦ Ἱεροῦ Κελλίου Ὁσίου Χριστοδούλου τῆς Μονῆς Κουτλουμουσίου Ἁγίου Ὄρους ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: «Ὅπως ἔχω πεῖ κι ἄλλη φορά, σὲ αὐτὸν ποὺ λαμβάνει τὸν Προσωπικὸ Ἀριθμὸ πρέπει νὰ μπαίνει ἐπιτίμιο. Εἶναι βαριὰ πτώση. Οἱ πολιτικοί μας ἡγέτες εἶναι ἄνθρωποι ἀναξιόπιστοι, γιατί δὲν εἶναι πραγματικοὶ Χριστιανοί. Τὸ ἀντίθετο, μάχονται τὸν Θεὸν καὶ τοὺς νόμους Του. Αὐτοὶ ἤδη βάζουν τὸ 666 καὶ στὴν ταυτότητα καὶ στὸν Προσωπικὸ Ἀριθμό. Δὲν μποροῦμε νὰ τοὺς ἐλέγξουμε καὶ νὰ τοὺς ἔχουμε ἐμπιστοσύνη. Θὰ τὸ κάνουν κρυφὰ καὶ κάποια στιγμὴ θὰ τὸ ποῦν καὶ φανερὰ ἀλλὰ τότε θὰ εἶναι ἀργά».
Ὁ σεμνὸς πνευματικός μας πατέρας, πρωτοπρεσβύτερος Ἀθανάσιος Πίττας, Γέροντας τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτήρος Τσουκαλάδες Παραβόλας Ἀγρινίου, ἀναφέρει τὰ ἑξῆς: «Ὁ Προσωπικὸς Ἀριθμὸς εἶναι ἡ ῥίζα τοῦ κακοῦ».
Πνευματικὴ ἀφύπνιση
Γι’ αὐτὸ ἱκετεύουμε ὅλους τοὺς Ὀρθοδόξους Χριστιανοὺς καὶ Ἕλληνες νά προσυπογράψουμε τὸ κείμενο τῆς διακήρυξης τῆς Πανελλήνιας Κίνησης κατὰ τοῦ Ψηφιακοῦ Ὁλοκληρωτισμοῦ «ἜΞΟΔΟΣ» καί νά εἴμαστε ἕτοιμοι νὰ χύσουμε τὸ αἷμά μας γιὰ τὸν Χριστό μας, τὸν γλυκύτατο Νυμφίο τῆς ψυχῆς μας. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος μᾶς ἀφυπνίζει: «τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ; θλῖψις ἢ στενοχωρία ἢ διωγμὸς ἢ λιμὸς ἢ γυμνότης ἢ κίνδυνος ἢ μάχαιρα;» (Ρωμ. 8,35). Ἑρμηνεία: «Ποιός θὰ μᾶς χωρίσει ἀπὸ τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ; (Τί δηλαδὴ μπορεῖ νὰ μᾶς ἀλλοιώσει, ὥστε ὁ Χριστὸς νὰ παύσει νὰ μᾶς ἀγαπᾶ;). Θλίψη ἢ στενόχωρη κατάσταση ἢ διωγμὸς ἢ πεῖνα ἢ γυμνότητα ἢ κίνδυνος ἢ μαχαίρι;».
Παρακαλοῦμε τὴν ἀγάπη σας στὸν Κανόνα τῆς προσευχῆς μας, νὰ προσθέσουμε καὶ τὸν Ἱκετήριο Κανόνα στὸν Ἰησοῦ Χριστό, γιὰ νὰ θερμανθεῖ ἡ καρδιά μας ἀπὸ τὸν Θεῖο ἔρωτα. Αὐτὸ θὰ ἐπιτευχθεῖ ὅταν καθημερινὰ ὁ καθένας μας, εἴτε κληρικὸς εἶναι εἴτε λαϊκός, ἀγωνίζεται μὲ ταπείνωση, μετάνοια, συντριβὴ καρδίας, προσευχή, καθαρὴ ἐξομολόγηση, Θεία Κοινωνία, ἔργα ἀγάπης, καὶ ζεῖ καὶ ἀναπνέει μὲ τὸ Ὀρθόδοξο καὶ Ἐκκλησιαστικὸ φρόνημα ποὺ εἶχαν οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι, οἱ Προφῆτες, οἱ Ἅγιοι Πατέρες, οἱ Ὅσιοι, οἱ Μάρτυρες καὶ οἱ Νεομάρτυρες, ποὺ ἔδωσαν τὴν μαρτυρία τοῦ Χριστοῦ καὶ ἐφήρμοσαν τὰ λόγια τοῦ Ἀποστόλου Παύλου: «διὸ ἐξέλθετε ἐκ μέσου αὐτῶν καὶ ἀφορίσθητε, λέγει Κύριος, καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτεσθε, κἀγὼ εἰσδέξομαι ὑμᾶς, καὶ ἔσομαι ὑμῖν εἰς πατέρα, καὶ ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι εἰς υἱοὺς καὶ θυγατέρας, λέγει Κύριος παντοκράτωρ» (Β’ Κορ. 6, 17-18). Δηλαδὴ: «Γι’ αὐτὸ βγεῖτε καὶ φύγετε ἀπὸ τοὺς ἀπίστους καὶ ξεχωρισθεῖτε ἀπὸ αὐτούς, λέει ὁ Κύριος, καὶ μὴν ἀγγίζετε ὁτιδήποτε ἀκάθαρτο. Κι ἐγὼ θὰ σας δεχθῶ μὲ πατρικὴ στοργὴ καὶ θὰ γίνω πατέρας σας κι ἐσεῖς θὰ εἶστε γιοί μου καὶ κόρες μου, λέει ὁ Κύριος ὁ Παντοκράτωρ.».
Ὅσον ἀφορᾶ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι μᾶς χαρακτήρισαν ἐπὶ κορωνοϊοῦ καὶ τώρα μὲ τὸν Προσωπικὸ Ἀριθμό ὡς «ψυχοπαθεῖς», «ἀκραίους», «συντηρητικούς», «παλαιοημερολογίτες», «ζηλωτές», «παρανοϊκούς», «φανατικούς», «πλανεμένους», ἀναπαυόμαστε ἀπὸ τὰ λόγια τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου στὴν Ἀποκάλυψη: «Ὁ γὰρ καιρὸς ἐγγύς» (Ἀποκ. 1,3).
https://ppavlosntanas.blogspot.com/2026/04/200.html
