Τρίτη 20 Ιανουαρίου 2026

Επιστημονική δημοσίευση: Εμπιστοσύνη και συστήματα αντιμετώπισης ζημιών από την άγρια πανίδα

 

 on 20/01/2026

Τον ρόλο που διαδραματίζει η εμπιστοσύνη των κτηνοτρόφων προς τα συστήματα αντιμετώπισης ζημιών από την άγρια πανίδα, με στόχο την επίτευξη της συνύπαρξης, αναδεικνύει επιστημονικό άρθρο που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό People and Nature. Στο επιστημονικό άρθρο συμμετέχουν από την Περιβαλλοντική Οργάνωση “Καλλιστώ” ο Δρ. Βιολογίας, Γιώργος Μερτζάνης, και ο Δρ. Περιβαλλοντικής Κοινωνιολογίας, Τάσος Χοβαρδάς.

Όπως σημειώνει η περίληψη της επιστημονικής δημοσίευσης, οι ζημιές που προκαλούνται από την άγρια πανίδα στην κτηνοτροφία και στις καλλιέργειες αποτελούν βασική αιτία συγκρούσεων και σημαντικό εμπόδιο για τη συνύπαρξη ανθρώπων και άγριας ζωής στην Ευρώπη και όχι μόνο. Τα δεδομένα σχετικά με τις ζημιές αυτές διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην κατανόηση και τη διαμόρφωση των συγκρούσεων αυτών. Σε ευρωπαϊκό θεσμικό επίπεδο δίνεται έμφαση στην πρόληψη και την αποζημίωση με στόχο τη στήριξη των πρακτικών της εκτατικής κτηνοτροφίας· ωστόσο, τα μέτρα αυτά δεν αποτρέπουν κατ’ ανάγκη τις συγκρούσεις, και έτσι η διαχείριση των ζημιών εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο έντονης αμφισβήτησης σε ορισμένες περιοχές.

Η εμπιστοσύνη των κτηνοτρόφων στο σύστημα αντιμετώπισης των ζημιών είναι καθοριστική για τις στρατηγικές συνύπαρξης. Η εμπιστοσύνη αυτή επηρεάζει πιθανότατα το κατά πόσο οι πληγέντες κτηνοτρόφοι υποβάλλουν αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με περιστατικά θήρευσης, οι οποίες είναι κρίσιμες για την εγκυρότητα των δεδομένων. Οι σχέσεις εμπιστοσύνης με τις αρμόδιες αρχές ενδέχεται επίσης να επηρεάζουν την προθυμία των κτηνοτρόφων να εφαρμόσουν μέτρα προστασίας του ζωικού κεφαλαίου. Παρ’ όλα αυτά, γνωρίζουμε ελάχιστα για το πώς οι επιλογές στον σχεδιασμό των συστημάτων αποζημίωσης και αντιμετώπισης ζημιών επηρεάζουν την εμπιστοσύνη.

Στο συγκεκριμένο άρθρο υποστηρίζεται ότι ένα σύνολο κρίσιμων πτυχών στην αλληλεπίδραση κτηνοτρόφων και συστημάτων αντιμετώπισης ζημιών  επηρεάζουν τρεις διαστάσεις της εμπιστοσύνης: (1) την εμπιστοσύνη στα θεσμικά αποτελέσματα, (2) την εμπιστοσύνη στις θεσμικές διαδικασίες και (3) τη διαπροσωπική εμπιστοσύνη. Λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία που έχει αποκτηθεί από την έρευνα και την εφαρμογή συστημάτων διαχείρισης μεγάλων σαρκοφάγων σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), καθώς και την ανάλυση μελετών περίπτωσης από πέντε κράτη-μέλη της ΕΕ με διαφορετικά συστήματα διαχείρισης της άγριας ζωής, εξετάζονται τέσσερις πτυχές των συστημάτων αντιμετώπισης ζημιών με σημαντικές επιπτώσεις στην εμπιστοσύνη: ο ρόλος του επιθεωρητή, ο βαθμός συγκεντρωτισμού και ο συντονισμός μεταξύ των εμπλεκόμενων διοικητικών φορέων, η ταχύτητα και η συνέπεια των ενεργειών και το επίπεδο αποζημίωσης.

Εκτός από την τεχνική αναβάθμιση, η οικοδόμηση εμπιστοσύνης θα πρέπει να αποτελεί κεντρικό στόχο της έρευνας και της πολιτικής. Τα συστήματα αντιμετώπισης ζημιών παραμένουν ανεπαρκώς μελετημένα και απαιτούν περαιτέρω εμπειρική και συγκριτική διερεύνηση, με μεγαλύτερη έμφαση στις απόψεις των κτηνοτρόφων. Ο επαγγελματισμός, η ουδετερότητα και η ενσυναίσθηση των επιθεωρητών μπορούν να καλλιεργήσουν θετικές εμπειρίες για τους κτηνοτρόφους και να ενισχύσουν τη διαπροσωπική εμπιστοσύνη στην καθημερινή διαχείριση της άγριας ζωής. Η θεσμική εμπιστοσύνη μπορεί να ενισχυθεί μέσω ενός καλά συντονισμένου και δίκαιου συστήματος αποζημιώσεων, το οποίο παρέχει αναμενόμενες και συνεπείες ενέργειες  εντός ενός συμφωνημένου —και ιδανικά σύντομου— χρονικού πλαισίου.

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο στο επιστημονικό περιοδικό People and Nature εδώ.

Πηγή: callisto.gr

Δεν υπάρχουν σχόλια: