Οι εχθροί νίκησαν και τίμησαν τον Αυτοκράτορα, οι φίλοι του έβγαλαν τα μάτια – Η Μάχη του Μάντζικερ και η αρχή του τέλους της βυζαντινής κυριαρχίας

 

🕛 χρόνος ανάγνωσης: 3 λεπτά   ┋

Προσθέστε το ΕΘΝΟΣ στη Google

Ο Αυτοκράτορας του Βυζαντίου ηττήθηκε και οι εχθροί τον τίμησαν, αντίθετα οι δικοί του τον τύφλωσαν! Η Μάχη του Μάντζικερ σηματοδοτεί την αρχή του τέλους της βυζαντινής κυριαρχίας.

Ήταν μια μέρα σαν σήμερα, 26 Αυγούστου του 1071, όταν κοντά στη λίμνη Βαν έγινε η Μάχη του Μαντζικέρτ - το σημερινό Μαλαζγκίρτ - ανάμεσα στο βυζαντινό στρατό υπό τον αυτοκράτορα Ρωμανό Δ’ Διογένη και των Σελτζούκων Τούρκων με επικεφαλής τον Αλπ Αρσλάν.

Η μάχη εκείνη θεωρείται από τους ιστορικούς η αρχή του τέλους της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και ήταν η μάχη που άλλαξε τις ισορροπίες στην περιοχή της Μικράς Ασίας, αλλά και σε ολόκληρο τον μεσαιωνικό κόσμο. Σύμφωνα με τις απόψεις ιστορικών μελετητών η Μάχη του Μάντζικερτ, «υπήρξε η στιγμή εκείνη όπου ο ελληνικός κόσμος απώλεσε την οικουμενικότητά του και συρρικνώθηκε στη βαλκανική του διάσταση».

Τον αυτοκράτορα Ρωμανό Διογένη, συνόδευε ο πολιτικός του αντίπαλος Ανδρόνικος Δούκας. Το βυζαντινό στράτευμα ήταν κάτι σαν μωσαϊκό, που περιλάμβανε μέρος της Βαράγγιας Φρουράς και μονάδες Γεωργιανών, Αρμενίων και Σύρων, μισθοφόρων αμφιβόλου εμπιστοσύνης, Φράγκους και Νορμανδούς. Η συνολική δύναμη υπολογίζεται από 40.000 μέχρι 70.000 άνδρες. Από αυτούς, μόνο οι 10.000 ήταν καθαρά βυζαντινός τακτικός στρατός.

Ο Ρωμανός βάδισε προς τη λίμνη Βαν, με σκοπό να ανακαταλάβει την πόλη - φρούριο Μαντζικέρτ. Ο Σελτζούκος Σουλτάνος Αλπ Αρσλάν περίμενε τους Βυζαντινούς με 30.000 ιππείς, κάτι που ο Ρωμανός δεν γνώριζε και το έμαθε όταν ήταν πλέον αργά.
Ο Ρωμανός κατέλαβε το Μαντζικέρτ, όμως σύντομα οι δυνάμεις του βρέθηκαν αντιμέτωπες με την δύναμη κρούσης των Σελτζούκων.

Οι Βυζαντινοί πανικοβλήθηκαν και τράπηκαν σε άτακτη φυγή. Το μισθοφορικό ιππικό, θεωρώντας ότι ο αυτοκράτορας είχε ηττηθεί, εγκατέλειψαν τη μάχη αφήνοντας τον βυζαντινό αυτοκράτορα στο έλεος του εχθρού, κυριολεκτικά.
Ο Ανδρόνικος Δούκας - πολιτικός αντίπαλος του Ρωμανού - ήταν από τους πρώτους που άφησαν ακάλυπτο τον Αυτοκράτορα. Τα υπόλοιπα ήταν θέμα χρόνου.

Αιχμάλωτος ο Αυτοκράτορας!

Στη διάρκεια της μάχης στο Μαντζικέρτ αιχμαλωτίστηκε τραυματισμένος ο Ρωμανός Διογένης, ο οποίος, αφού απόλαυσε φιλοξενίας από τους αντιπάλους του αφέθηκε ελεύθερος έπειτα από ταπεινωτική συνθήκη και την υπόσχεση καταβολής ενός σημαντικού χρηματικού ποσού (το ποσό το έστειλε ο Ρωμανός στον Απλ Αρσλάν, αφού είχε εκθρονιστεί). Κι αν οι εχθροί σεβάστηκαν τον ηττημένο, δεν συνέβη το ίδιο με τους δικούς του. Οι Βυζαντινοί εκθρόνισαν τον Ρωμανό, τον τύφλωσαν και τον άφησαν να πεθάνει εξόριστος σε νησί της Θάλασσας του Μαρμαρά με φρικτούς πόνους και ανελέητη ντροπή.

Η μάχη δεν είχε τον χαρακτήρας της καταστροφικής σφαγής για τον βυζαντινό στρατό, που μέτρησε ελάχιστες απώλειες (περίπου 8.000 νεκροί και αιχμάλωτοι) συγκριτικά με άλλες ήττες, όμως ήταν το οριακό εκείνο χρονικό σημείο στο οποίο η βυζαντινή κυριαρχία στην Ανατολή αρχίζει να φθίνει τραγικά. Τετρακόσια χρόνια μετά, το Βυζάντιο θα είναι στα χέρια των Οθωμανών.

Δείτε και: Ρωμανός Διογένης: το οικτρό τέλος ενός από τους πιο τραγικούς Αυτοκράτορες του Βυζαντίου

ΕΘΝΟΣ

Η αστραπιαία επιχείρηση συγκάλυψης και ενταφιασμού της ιστορίας του Πειραιά.

Από τη στιγμή που το Παρατηρητήριο Πειραϊκής έφερε στο φως, μόλις πριν από 7 ημέρες, την ύπαρξη του οχυρωματικού καταφυγίου —ενός από τα μεγαλύτερα των Βαλκανίων κατά την Κατοχή— η απάντηση των υπευθύνων δεν ήταν η ανάδειξη, αλλά η τακτική της εσπευσμένης συγκάλυψης.

Ο Βομβαρδισμός του Πειραιά είναι η μεγαλύτερη τραγωδία στη νεότερη ιστορία της πόλης μας. Χιλιάδες άμαχοι έχασαν τη ζωή τους, γειτονιές ισοπεδώθηκαν και η πόλη έμεινε τραυματισμένη για δεκαετίες. Σήμερα, η μνήμη αυτού του γεγονότος επιζεί σχεδόν αποκλειστικά μέσα από προφορικές μαρτυρίες και παλιές φωτογραφίες, καθώς τα περισσότερα υλικά τεκμήρια έχουν εξαφανιστεί. Αυτό το καταφύγιο ήταν το μοναδικό αυθεντικό μνημείο που απέμεινε όρθιο για να θυμίζει τι έζησε ο λαός του Πειραιά στα έγκατα της γης.

Σε όλη την υπόλοιπη Ευρώπη, τέτοια καταφύγια δεν μπαζώνονται. Αξιοποιούνται ως Βιώσιμα Μουσεία Ιστορικής Μνήμης. Μετατρέπονται σε χώρους εκπαίδευσης και πολιτισμού, όπου οι πολίτες, οι επισκέπτες και τα σχολεία μπαίνουν μέσα στις στοές και βιώνουν αυθεντικά την ατμόσφαιρα, τους ήχους και το δέος εκείνης της εποχής.

Αντί ο Δήμος Πειραιά και το Υπουργείο Πολιτισμού να αδράξουν αυτή τη μοναδική ευκαιρία για να αποκτήσει η πόλη ένα διεθνούς εμβέλειας Μουσείο Πολιτικής Προστασίας και Ιστορικής Μνήμης, προτίμησαν την εύκολη λύση του εργολάβου.

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πειραιά φέρει βαρύτατες ευθύνες. Αντί να προστατεύσει το μνημείο, παρά γεγονός ότι της θέσαμε το θέμα εγκαιρως επέλεξε να το περιφράξει λαμαρίνες για να το κρύψουν από τα μάτια του κοινού και να συνταχθεί πλήρως με τα συμφέροντα του επενδυτή. Τσιμέντωσαν τη βάση και σφράγισαν τη στοά με διαδικασίες εξπρές, χωρίς καν το θέμα να παραπεμφθεί στην αρμόδια Υπηρεσία Νεωτέρων Μνημείων και χωρίς να ληφθούν οι απαραίτητες θεσμικές αποφάσεις.

Δεν πρόκειται να το αφήσουμε να περάσει έτσι.

Ζητάμε ΤΩΡΑ να δοθούν στη δημοσιότητα όλες οι αποφάσεις και τα έγγραφα με τα οποία καλύφθηκε και τσιμεντώθηκε το καταφύγιο.

Ζητάμε την ΑΜΕΣΗ ΔΙΑΚΟΠΗ των εργασιών στο οικόπεδο. Η ιστορική μνήμη του Πειραιά δεν θα θαφτεί κάτω από τα μπετόν του real estate.

Παρατηρητήριο Πειραϊκής

facebook

Ζηνοβία, η βασίλισσα της Παλμύρας

Η Ζηνοβία, μια δυναμική γυναίκα της Ανατολής, διετέλεσε βασίλισσα της Παλμύρας, μιας ρωμαϊκής αποικίας στην σημερινή Συρία από το 267 ή 268μ.Χ, έως το 272 μ.Χ. Διαβάστε περισσότερα...

Η γενοκτονία των Αρμενίων

 

Η πρώτη γενοκτονία του 20ου αιώνα, με τη συστηματική εξόντωση ενάμισυ εκατομμυρίου ανθρώπων από τις Οθωμανικές αρχές την τριετία 1915-1918. Διαβάστε περισσότερα...

Γενίτσαροι, Μπεκτασήδες και Αλεβίτες | Νίκος Ουζούνογλου

 

Βασίλι Αρκίποφ. Ο άνθρωπος που έσωσε τον κόσμο λέγοντας "όχι"

 

ΒΑΣΙΛΗΣ ΑΡΧΙΠΟΦ ..

Είσαι ζωντανός σήμερα χάρη σε 90 δευτερόλεπτα του 1962, όταν ένας άντρας είπε "Όχι"—και έσωσε 7 δισεκατομμύρια ανθρώπους που δεν είχαν ακόμη γεννηθεί.

27 Οκτωβρίου 1962. Μαύρο Σάββατο. Η ημέρα που ο κόσμος βρέθηκε σε απόσταση ενός ‘’χτύπου καρδιάς’’ από το τέλος του.

Βαθιά, κάτω από την Καραϊβική, αόρατο στον κόσμο της επιφάνειας, το σοβιετικό υποβρύχιο B-59 είχε μετατραπεί σε σιδερένιο φέρετρο. Η κλιματιστική μονάδα είχε χαλάσει εδώ και μέρες. Η θερμοκρασία μέσα στο υποβρύχιο άγγιζε τους 50°C. Οι άντρες κατέρρεαν από θερμοπληξία, ένας μετά τον άλλον, ‘’πέφτοντας σαν ντόμινο’’. Τα επίπεδα του διοξειδίου του άνθρακα είχαν φτάσει σε επίπεδα που η αναπνοή γινόταν ασφυκτική. Το πλήρωμα δεν είχε ακούσει νέα από τη Μόσχα για σχεδόν μία εβδομάδα. Και με όσα ήξεραν, πίστεψαν ότι ο Γ’ Παγκόσμιος Πόλεμος είχε ήδη ξεκινήσει.

Και τότε άρχισαν οι εκρήξεις. Ένδεκα αμερικανικά αντιτορπιλικά είχαν περικυκλώσει τη θέση τους και άρχισαν να ρίχνουν βόμβες βάθους πάνω από το υποβρύχιο—προειδοποιητικά σήματα για να αναγκάσουν το B-59 να βγει στην επιφάνεια. Αλλά οι Σοβιετικοί δεν είχαν τρόπο να το ξέρουν αυτό.

Για το πλήρωμα του B-59, παγιδευμένο στο σκοτάδι και την αφόρητη ζέστη, κάθε έκρηξη ακουγόταν σαν το θάνατο να πλησιάζει. Το μέταλλο του σκάφους ούρλιαζε. Ο εξοπλισμός έτρεμε. Ο Βαντίμ Όρλοβ, ένας από τους ναυτικούς, περιέγραψε αργότερα: "Ένιωθες σαν να κάθεσαι σε μια σιδερένια στήλη, την οποία κάποιος χτυπούσε συνεχώς με σφυρί."

Ο καπετάνιος Βαλεντίν Σαβίτσκι τα έχασε. Η ανεπαρκής οξυγόνωση, η εξάντληση από τη ζέστη και η πεποίθηση ότι ο πόλεμος ‘’είχε ήδη αρχίσει’’ τον έκαναν να φωνάζει διαταγές: "Ίσως ο πόλεμος έχει ήδη ξεκινήσει εκεί πάνω, ενώ εμείς εδώ κάνουμε περιστροφές! Θα τους χτυπήσουμε τώρα! Θα πεθάνουμε, αλλά θα τους βυθίσουμε όλους—δεν θα ντροπιάσουμε το Ναυτικό μας!"

Διέταξε το πλήρωμα να ενεργοποιήσει το "Ειδικό Όπλο".

Μια πυρηνική τορπίλη. Δεκαπέντε κιλοτόνοι. Περίπου η δύναμη της βόμβας της Χιροσίμα. Αρκετή για να εξαφανίσει αμέσως τον αμερικανικό στόλο από πάνω τους. Και αν εκτοξευόταν αυτό το όπλο, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πίστευαν ότι είχε αρχίσει ο πυρηνικός πόλεμος. Η Μόσχα θα αντέτεινε αμέσως. Λονδίνο, Παρίσι, Νέα Υόρκη. Εκατοντάδες εκατομμύρια νεκροί την πρώτη μέρα. Δισεκατομμύρια περισσότεροι στην πορεία.

Αλλά υπήρχε μια λεπτομέρεια. Ένα τεχνικό διοικητικό στοιχείο που έσωσε τον κόσμο.

Το σοβιετικό πρωτόκολλο απαιτούσε ομόφωνη συναίνεση και από τους τρεις ανώτερους αξιωματικούς του υποβρυχίου για να εκτοξευτεί το πυρηνικό όπλο. Στα άλλα υποβρύχια, αρκούσαν δύο υπογραφές. Αλλά το B-59 ήταν το ηγετικό υποβρύχιο και είχε τρεις αξιωματικούς διοίκησης.

Ο καπετάνιος Σαβίτσκι φώναξε την έγκρισή του. Ο Πολιτικός Υπεύθυνος, Ιβάν Μασλεννικόφ, έδωσε τη δική του. Δύο ψήφοι για την καταστροφή.

Και τότε γύρισαν στον τρίτο άντρα.

Βασίλι Αρκίποφ. 34 ετών. Διοικητής Φλοτίλας, υπεύθυνος για τη διοίκηση ενός στόλου υποβρυχίων. Ο άντρας που είχε επιβιώσει από την καταστροφή του υποβρυχίου K-19 έναν χρόνο νωρίτερα—σε ένα ατύχημα πυρηνικής τήξης που σκότωσε οκτώ μέλη του πληρώματος και άφησε τον ίδιο να υποφέρει από σοβαρές επιπτώσεις ακτινοβολίας.

Ο άντρας που καταλάβαινε, ίσως καλύτερα από οποιονδήποτε άλλο, τι σημαίνει να ενεργοποιείς ένα πυρηνικό όπλο. Κάθε ίνα της λογικής και του ενστίκτου του τον οδηγούσε προς το "ναι". Οι εκρήξεις ήταν αληθινές. Η απειλή ασφυξίας άμεση. Ο καπετάνιος του έδινε εντολή. Το πλήρωμα τον παρακολουθούσε. Η χώρα του βρισκόταν υπό πίεση. Ο Αρκίποφ κοίταξε τα πρόσωπα γύρω του. Άκουσε τις εκρήξεις. Ένιωσε τη συντριπτική ζέστη.

Και τότε είπε μία λέξη:

"Όχι."

Η φωνή του, απίστευτα ήρεμη μέσα στο χάος. "Αυτές δεν είναι επιθέσεις. Αυτά είναι σήματα. Προειδοποιήσεις να αναδυθούμε. Αν εκτοξεύσουμε αυτό το όπλο, θα καταστρέψουμε τον κόσμο. Δεν μπορούμε να ξέρουμε αν ο πόλεμος έχει αρχίσει. Πρέπει να αναδυθούμε και να επιβεβαιώσουμε."

Ο καπετάνιος Σαβίτσκι ξέσπασε. Άρχισε να φωνάζει μέσα στο ασφυκτικό δωμάτιο ελέγχου. Οι αξιωματικοί διαφωνούσαν. Οι άντρες φώναζαν. Η πίεση ήταν αφόρητη. Τα λεπτά φαίνονταν ώρες. Αλλά ο Αρκίποφ δεν υποχώρησε. Δεν γύρισε το κλειδί του. Δεν έδωσε την ψήφο του.

Χωρίς ομόφωνη έγκριση, η εκτόξευση ήταν αδύνατη.

Σταδιακά, απίστευτα, ο Αρκίποφ κατάφερε να πείσει τον Σαβίτσκι να αναθεωρήσει. Θα ανέβαιναν στην επιφάνεια. Θα επικοινωνούσαν. Θα μάθαιναν την αλήθεια πριν καταστρέψουν τον πολιτισμό. Το υποβρύχιο ανέβηκε από τα σκοτεινά νερά και βγήκε στην επιφάνεια. Τα αμερικανικά αντιτορπιλικά το περιέβαλαν. Πέρασαν μερικά τεταμένα δευτερόλεπτα, καθώς οι προβολείς φώτιζαν το σκάφος. Ένα αντιτορπιλικό είχε μάλιστα μια τζαζ μπάντα να παίζει στο κατάστρωμα—μια σουρεαλιστική λεπτομέρεια που ίσως έσωσε ακόμα περισσότερες ζωές, χαλαρώνοντας την ένταση.

Αλλά δεν υπήρχαν πύραυλοι. Δεν υπήρχαν επιθέσεις. Δεν υπήρχε πόλεμος.

Το B-59 συνοδεύτηκε πίσω στη βάση του. Το πλήρωμα γύρισε σπίτι. Ο κόσμος συνέχισε να γυρίζει, εντελώς ανίδεος για το πόσο κοντά είχε φτάσει στο τέλος του.

Όταν το B-59 επέστρεψε στα σοβιετικά ύδατα, αντιμετώπισε την ατίμωση. Είχαν εντοπιστεί. Αναγκάστηκαν να βγουν στην επιφάνεια από τους Αμερικανούς. Στη σοβιετική στρατιωτική ιεραρχία, αυτό θεωρήθηκε αποτυχία. Ο Αρκίποφ πέρασε το υπόλοιπο της καριέρας του στην αφάνεια. Ποτέ δεν αναγνωρίστηκε για την πράξη του. Πέθανε ήσυχα το 1998, σε ηλικία 72 ετών, από τις συνέπειες της ακτινοβολίας που υπέστη κατά το ατύχημα του K-19.

Ο κόσμος, όμως, δεν είχε την παραμικρή ιδέα για το τι είχε κάνει.

Μόνο το 2002, σαράντα χρόνια αργότερα, όταν αποχαρακτηρίστηκαν τα σοβιετικά αρχεία και πραγματοποιήθηκε μία διάσκεψη στην Αβάνα, αποκαλύφθηκε η πλήρης ιστορία. Αμερικανοί αξιωματούχοι καθόντουσαν σιωπηλοί, καθώς μάθαιναν πόσο κοντά είχαν φτάσει στον όλεθρο. Ο πρώην Υπουργός Άμυνας, Ρόμπερτ ΜακΝαμάρα, παραδέχτηκε: "Φτάσαμε πολύ, πολύ κοντά στον πυρηνικό πόλεμο, πιο κοντά απ’ όσο γνωρίζαμε τότε."

Ο Θόμας Μπλάντον, διευθυντής του Αρχείου Εθνικής Ασφάλειας, είπε τα λόγια που καθόρισαν την κληρονομιά του Αρκίποφ:

"Ο τύπος, ο Βασίλι Αρκίποφ, έσωσε τον κόσμο."

Σκέψου το για μία στιγμή.

Ένας άντρας. Μία λέξη. Μία απόφαση που ελήφθη υπό απίστευτη πίεση, μέσα σε αφόρητη ζέστη, περιτριγυρισμένος από χάος.

Δεν έσωσε μία πόλη. Δεν έσωσε ένα έθνος. Έσωσε κάθε άνθρωπο που γεννήθηκε μετά τις 27 Οκτωβρίου 1962. Κάθε παιδί που μεγάλωσε τη δεκαετία του ’70, του ’80, του ’90, του 2000. Κάθε μωρό που γεννήθηκε φέτος. Κάθε όνειρο που πραγματοποιήθηκε. Κάθε ερωτική ιστορία. Κάθε επιστημονική ανακάλυψη. Κάθε ανατολή του ήλιου.

Όλα αυτά υπάρχουν γιατί ένας άντρας, που κανείς δεν είχε ακούσει το όνομά του, διάλεξε τη λογική αντί για τον πανικό.

Το 2017, το Ινστιτούτο Μέλλοντος της Ζωής τίμησε τον Αρκίποφ μεταθανάτια με το πρώτο Βραβείο Μέλλοντος Ζωής, παραδίδοντας το στην κόρη του, Έλενα, και τον εγγονό του, Σέργι. Το βραβείο αναγνωρίζει "εξαιρετικά μέτρα, συχνά πραγματοποιούμενα παρά το προσωπικό ρίσκο και χωρίς προφανή ανταμοιβή, για να προστατέψουν το συλλογικό μέλλον της ανθρωπότητας."

Ο Βασίλι Αρκίποφ απέδειξε κάτι βαθύ για τη φύση του ανθρώπου. Ότι η αληθινή γενναιότητα δεν αφορά το πόσο γρήγορα μπορείς να τραβήξεις τη σκανδάλη—αφορά τη δύναμη να κρατήσεις το χέρι σου σταθερό όταν όλα γύρω σου φωνάζουν για δράση. Αφορά την επιλογή της λογικής όταν ο πανικός φαίνεται δικαιολογημένος. Αφορά την κατανόηση ότι κάποιες αποφάσεις είναι υπερβολικά σημαντικές για να ληφθούν από θυμό.

Κάθε αναπνοή που έχεις πάρει. Κάθε άνθρωπος που έχεις αγαπήσει. Κάθε στιγμή που έχεις ζήσει. Κάθε αύριο που θα ξυπνήσεις.

Όλα αυτά υπάρχουν γιατί εκείνη την καταπιεστική απογευματινή στιγμή του Οκτωβρίου 1962, κάτω από τα τιρκουάζ νερά της Καραϊβικής, ένας ήρεμος Σοβιετικός αξιωματικός αποφάσισε ότι η ανθρωπότητα άξιζε μια ακόμα ευκαιρία.

Θυμήσου το όνομά του: Βασίλι Αρκίποφ.

Ο άνθρωπος που έσωσε τον κόσμο λέγοντας "όχι".

Συνταξιούχοι ΕΡΤ-ΕΟΤ 

Η Στάση του Νίκα

 

Η Στάση του Νίκα Με αυτή την ονομασία έμεινε στην ιστορία η λαϊκή εξέγερση που συνέβη στο Βυζάντιο την εποχή του Ιουστινιανού και πνίγηκε στο αίμα από τον αυτοκράτορα.

Θεοδόσιος Α’ ο Μέγας: Ο τελευταίος αυτοκράτορας της ενιαίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας

 

Υπήρξε ο τελευταίος αυτοκράτορας της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας πριν από τη διάσπασή της και ο πρώτος του Ανατολικού Ρωμαϊκού Κράτους.

Διαβάστε περισσότερα...

Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος

 

Η μεγαλύτερη, πιο πολύνεκρη -και η πιο παράλογη για πολλούς ιστορικούς- πολεμική αναμέτρηση που γνώρισε ο κόσμος μέχρι την έκρηξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η μεγαλύτερη και πιο πολύνεκρη πολεμική αναμέτρηση που γνώρισε ο κόσμος μέχρι την έκρηξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Ξεκίνησε στις 28 Ιουλίου 1914, όταν η Αυστροουγγαρία κήρυξε τον πόλεμο κατά της Σερβίας και τελείωσε με την ταπεινωτική ήττα της Γερμανίας και των συμμάχων της στις 11 Νοεμβρίου 1918. Ονομάστηκε Α' Παγκόσμιος Πόλεμος ή Μεγάλος Πόλεμος, επειδή εξαπλώθηκε πέρα από τα σύνορα της Ευρώπης και αναμίχθηκαν σ’ αυτόν όλες οι μεγάλες δυνάμεις της εποχής.

Τα αίτια και η αφορμή του Α Παγκοσμίου Πολέμου

Τα αίτια, που οδήγησαν στην έκρηξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου θα πρέπει να αναζητηθούν στις οικονομικές συνθήκες της εποχής και στις επεκτατικές βλέψεις των διαφόρων κρατών, που αύξησαν τον μεταξύ τους ανταγωνισμό. Ειδικότερα, η οικονομική ανάπτυξη της Γερμανίας, που προήλθε από τη ραγδαία εκβιομηχάνισή της, οδήγησε στην όξυνση του ανταγωνισμού της με την Αγγλία για την κυριαρχία στις μεγάλες αγορές του κόσμου. Ταυτόχρονα, η γαλλική πολιτική της «ρεβάνς», δηλαδή η επιθυμία της Γαλλίας να αποκαταστήσει το γόητρό της και να ανακτήσει την Αλσατία και τη Λορένη (που είχε χάσει στο Γαλλογερμανικό πόλεμο του 1870 - 1871), είχε δημιουργήσει ένταση στις σχέσεις της με τη Γερμανία.

Την ίδια εποχή, η Αυστροουγγαρία βρισκόταν σε ανταγωνισμό με τη Ρωσία σχετικά με την κυριαρχία στα Βαλκάνια. Τα νέα εθνικά βαλκανικά κράτη, που είχαν δημιουργηθεί μετά την παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, κρατούσαν ευνοϊκή στάση απέναντι στις διεκδικήσεις των εθνικών μειονοτήτων της Αυστροουγγαρίας και απειλούσαν την ενότητά της. Έτσι, η Αυστροουγγαρία επιθυμούσε να διατηρηθεί το στάτους - κβο των Βαλκανίων. Η Ρωσία, από την άλλη πλευρά, επιθυμούσε να βρει διέξοδο στη Μεσόγειο, υποστήριζε την κίνηση του πανσλαβισμού και θεωρούσε τον εαυτό της φυσικό προστάτη των ορθόδοξων λαών των Βαλκανίων, πράγματα που έβρισκαν αντίθετες τη Γερμανία και την Αυστροουγγαρία.

Τη σπίθα του πολέμου άναψε η δολοφονία του διαδόχου του θρόνου της Αυστροουγγαρίας Φραγκίσκου Φερδινάνδου και της συζύγου του Σοφίας από τον νεαρό σερβοβόσνιο εθνικιστή Γκαβρίλο Πρίντσιπ στο Σαράγεβο της Βοσνίας στις 28 Ιουνίου 1914. Για τη δολοφονία οι Αυστριακοί θεώρησαν υπεύθυνη την κυβέρνηση της Σερβίας και τής κήρυξαν τον πόλεμο στις 28 Ιουλίου 1914.

Την 1η Αυγούστου η Γερμανία κηρύσσει τον πόλεμο κατά της Ρωσίας και δύο ημέρες αργότερα κατά της Γαλλίας. Στις 4 Αυγούστου η Αγγλία και στις 23 Αυγούστου η Ιαπωνία κηρύσσουν με τη σειρά τους τον πόλεμο κατά της Γερμανίας, όταν αυτή εισβάλει στο Βέλγιο (4 Αυγούστου).

Με το μέρος της Γερμανίας και της Αυστρίας τάχθηκαν η Οθωμανική Αυτοκρατορία και η Βουλγαρία, που αποτέλεσαν τις λεγόμενες «Κεντρικές Δυνάμεις». Από την άλλη πλευρά, με τους Αγγλογάλλους και τους Ρώσους συντάχθηκαν η Σερβία, το Μαυροβούνιο, το Βέλγιο, η Ιαπωνία, η Ιταλία, η Πορτογαλία, η Ρουμανία, η Ελλάδα (από το 1916 η «κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης» και από το 1917 το ενωμένο ελληνικό κράτος), η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες (από το 1917). Όλες μαζί οι δυνάμεις αυτές συγκρότησαν τον συνασπισμό, γνωστό ως «Αντάντ» (Entente=Συνεννόηση στα γαλλικά).

Οι πολεμικές επιχειρήσεις

Στην αρχή του πολέμου, οι πιο μεγάλες μάχες έγιναν στη Γαλλία και το Βέλγιο («Δυτικό Μέτωπο»). Οι Γερμανοί κυρίευσαν μεγάλο τμήμα των χωρών αυτών και απείλησαν το Παρίσι. Οι Γάλλοι κατόρθωσαν να οργανώσουν την άμυνά τους σ’ ένα μέτωπο 750 χλμ. από τη Βόρεια Θάλασσα ως το βορειοδυτικό άκρο της Ελβετίας, όπου έγινε ένας φοβερός πόλεμος χαρακωμάτων, που κράτησε έως το 1918.

Την περίοδο που οι Γερμανοί πολιορκούσαν το Παρίσι, τους επιτέθηκαν οι Ρώσοι και κυρίευσαν σημαντικά εδάφη της Ανατολικής Πρωσίας («Ανατολικό Μέτωπο»). Ο αρχιστράτηγος του γερμανικού στρατού φον Μόλτκε διόρισε διοικητή του στρατού της Ανατολικής Πρωσίας τον γηραιό στρατηγό Χίντεμπουργκ, ο οποίος κατόρθωσε να απωθήσει τους Ρώσους, νικώντας τους στις μάχες του Τάνεμπεργκ (26-31 Αυγούστου 1914) και των Μαζουριανών Λιμνών (9-14 Σεπτεμβρίου).

Οι Ρώσοι με νέες δυνάμεις οργάνωσαν την άμυνα τους στη γραμμή από την Ανατολική Πρωσία ως τα Καρπάθια (900 χλμ.) και ο πόλεμος αυτός έγινε αγώνας χαρακωμάτων. Τον Μάιο του 1915 οι Ρώσοι αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν, αφού έχασαν πολύ στρατό.

Τον Οκτώβριο του 1915, η «Αντάντ» κήρυξε τον πόλεμο κατά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, προσπαθώντας να βοηθήσει τους Ρώσους. Ο συμμαχικός στόλος με βάση τη Λήμνο επιχείρησε να περάσει τα στενά των Δαρδανελλίων, αλλά δεν το κατόρθωσε, γιατί οι Τούρκοι τους απώθησαν. Απόπειρα να εισχωρήσουν από την ξηρά με απόβαση στη χερσόνησο της Καλλίπολης, επίσης, απέτυχε. Οι Σύμμαχοι αναζητούσαν βάση για το στόλο και το στρατό τους στο Αιγαίο και χωρίς την άδεια της Ελλάδας, που τηρούσε ουδετερότητα, αποβιβάστηκαν στη Θεσσαλονίκη (2 Οκτωβρίου 1915). Οι Γερμανοί και οι Βούλγαροι κατέλαβαν τη Σερβία κι έτσι δημιουργήθηκε το «Βαλκανικό Μέτωπο».

Η παρουσία των συμμαχικών στρατευμάτων της «Αντάντ» στη Θεσσαλονίκη προκάλεσε αναστάτωση στην Ελλάδα, γιατί άλλα κόμματα είχαν φιλικές διαθέσεις προς τους συμμάχους και άλλα ήταν αντίθετα. Όταν οι Βούλγαροι κατέλαβαν τη Σερβία, ο ελληνικός στρατός δεν έσπευσε να βοηθήσει τους παλιούς του συμμάχους Σέρβους. Αυτό εξερέθισε τους Συμμάχους, που έριξαν την ευθύνη στο φιλογερμανό βασιλιά Κωνσταντίνο. Την άνοιξη του 1916 οι Βούλγαροι κατέλαβαν την Ανατολική Μακεδονία κι έκαναν φοβερές σφαγές σε βάρος των Ελλήνων.

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος τότε έκαμε το χωριστικό κίνημα (κίνημα «Εθνικής Αμύνης»). Πήγε στη Θεσσαλονίκη και σχημάτισε φιλική κυβέρνηση προς την «Αντάντ» (26 Αυγούστου 1916). Η Ελλάδα χωρίστηκε στα δυο: Το «κράτος των Αθηνών» υπό τον βασιλιά Κωνσταντίνο υποστήριζε την ουδετερότητα και το «κράτος της Θεσσαλονίκης» υπό τον Ελευθέριο Βενιζέλο την έξοδο στον πόλεμο στο πλευρό της «Αντάντ». Τη λύση έδωσαν οι Γάλλοι, δια του γερουσιαστή Ζονάρ, που υποχρέωσαν το βασιλιά Κωνσταντίνο να φύγει από την Ελλάδα. Έτσι, η ενωμένη Ελλάδα εισήλθε στον πόλεμο στο πλευρό της «Αντάντ» και στις 27 Ιουνίου 1917 κήρυξε τον πόλεμο κατά των «Κεντρικών Δυνάμεων».

Στο Δυτικό Μέτωπο, στις φονικές μάχες των χαρακωμάτων προστέθηκε το 1916 η φοβερή μάχη του Βερντέν, ανάμεσα σε Γάλλους και Γερμανούς, που κράτησε 10 μήνες (21 Φεβρουαρίου - 18 Δεκεμβρίου), με τρομακτικές απώλειες και για τους δύο αντιπάλους. Οι Σύμμαχοι, για να εξασθενήσουν τη Γερμανία, απέκλεισαν με τους στόλους τους τη Βαλτική και την Αδριατική. Οι Γερμανοί, όμως, με τα υποβρύχιά τους βύθισαν πολλά συμμαχικά πλοία. Στις 3 Φεβρουαρίου 1917, οι Ηνωμένες Πολιτείες εισήλθαν στον πόλεμο για να «εξασφαλίσουν την ελευθερία των θαλασσών», όπως διακήρυξε ο αμερικανός πρόεδρος Γούντροου Ουίλσον και βαθμηδόν η πλάστιγγα του πολέμου άρχισε να γέρνει προς τη μεριά της «Αντάντ».

Τον Μάρτιο του 1917 (Φεβρουάριο με το παλαιό ημερολόγιο) ξέσπασε επανάσταση στη Ρωσία που ανέτρεψε τον τσάρο Νικόλαο Β' και ανακηρύχτηκε δημοκρατία με επικεφαλής τον σοσιαλδημοκράτη πολιτικό Αλεξάντρ Κερένσκι. Ο ρωσικός στρατός συνέχισε να μάχεται στο ανατολικό μέτωπο, αλλά χωρίς ηθικό. Στις 24 Οκτωβρίου 1917, οι μπολσεβίκοι του Λένιν ανέτρεψαν τον Κερένσκι και ανέλαβαν την εξουσία, εγκαθιστώντας σταδιακά κομμουνιστικό καθεστώς στην αχανή χώρα («Οκτωβριανή Επανάσταση»). Το νέο καθεστώς υπέγραψε χωριστή συνθήκη με τη Γερμανία στις 3 Μαρτίου 1918 («Συνθήκη Μπρεστ-Λιτόφσκ») και η Ρωσία εξήλθε του πολέμου.

Παρά την απώλεια της Ρωσίας, η κατάσταση δεν άλλαξε δραματικά και το πάνω χέρι στον πόλεμο εξακολουθούσε να το έχει η «Αντάντ». Οι μεγάλες γερμανικές επιθέσεις στο «Δυτικό Μέτωπο» (μάχες Σεμέν Ντε Νταμ και Μάρνη) αποκρούστηκαν από τις γαλλοαμερικανικές δυνάμεις. Οι Άγγλοι νίκησαν τους Τούρκους στην Παλαιστίνη και τη Μεσοποταμία, όπως και ο ελληνικός στρατός τους Βούλγαρους στο Σκρα (17 Μαΐου 1918). Μεγάλες ήταν και οι επιτυχίες των Ιταλών κατά των Αυστριακών.

Το τέλος του Πολέμου

Οι Γερμανοί άρχισαν να βλέπουν ότι χάνουν τον πόλεμο και οι σύμμαχοί τους να τούς εγκαταλείπουν, υπογράφοντας χωριστές συνθήκες ειρήνης με τους δυτικούς συμμάχους. Για να αποφύγουν μεγαλύτερη αιματοχυσία, επαναστάτησαν και ζήτησαν να κλείσει ανακωχή με βάση τους 14 όρους του Αμερικανού προέδρου Γουίλσον, που είχαν δημοσιοποιηθεί σταδιακά από τις 8 Ιανουαρίου έως τις 27 Σεπτεμβρίου 1918 (4 Οκτωβρίου 1918).

Στις 9 Νοεμβρίου εγκαθιδρύεται στη Γερμανία καθεστώς αβασίλευτης δημοκρατίας και την επομένη ο αυτοκράτορας Γουλιέλμος Β' εγκαταλείπει τη χώρα. Στις 5 το πρω¨ϊ της 11ης Νοεμβρίου 1918 υπογράφεται η παράδοση της Γερμανίας μέσα σ’ ένα βαγόνι τραίνου στο δάσος της Κομπιένης (60 χλμ βόρεια του Παρισιού) και στις 11 το πρωϊ της ίδιας ημέρας, ο Α' Παγκόσμιος Πόλεμος, που στοίχισε 16 εκατομμύρια νεκρούς και εξαφανισθέντες, 20 εκατομμύρια τραυματίες στα πεδία των μαχών και ανυπολόγιστες ζημίες στην Ευρώπη, λαμβάνει τέλος. Οι συνέπειές του, όμως, θα στοιχειώνουν για πολλά χρόνια ακόμα τη Γηραιά Ήπειρο και θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στην έκρηξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Στις 18 Ιουνίου 1919, θα υπογραφεί η συνθήκη των Βερσαλιών, με τη συμμετοχή του Ελευθερίου Βενιζέλου, που επέβαλε επαχθείς όρους στην ηττημένη Γερμανία.

Η Ελλάδα, κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, είχε συνολικές απώλειες 27.000 ανδρών στα πεδία των μαχών (6.000 νεκρούς και αγνοούμενους και 21.000 τραυματίες). Η Ελλάδα βγήκε κερδισμένη εδαφικά από τον Μεγάλο Πόλεμο. Με την συνθήκη του Νεϊγί (27 Νοεμβρίου 1919) της αποδόθηκε η Δυτική Θράκη, ενώ με τη συνθήκη των Σεβρών (10 Αυγούστου 1920) της παραχωρήθηκαν η Ανατολική Θράκη (μέχρι τα πρόθυρα της Κωνσταντινούπολης), τα νησιά Ίμβρος και Τένεδος, καθώς και η δυνατότητα εξάσκησης κυριαρχικών δικαιωμάτων στην περιοχή της Σμύρνης. Στην Ιταλία δόθηκαν τα Δωδεκάνησα και το Καστελόρριζο, ενώ στη Μεγάλη Βρετανία αναγνωρίστηκε η προσάρτηση της Κύπρου.

Δείτε ακόμα...

• Πίνακες Στατιστικών Στοιχείων του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου

Πηγή: https://www.sansimera.gr/articles/802?utm_source=newsletter&utm_medium=email&utm_campaign=sinevi_san_simera&utm_term=2022-07-28

© SanSimera.gr

Γιαν Ζισκα. Ο εθνικός ήρως των Τσέχων - χουσιτών.

 

Μια ιστορία χωρίς Ευρώπη και Χριστιανισμό δεν είναι Ιστορία

 

του Βλαδίμηρου Μοζεγκόφ

Από το Ινστιτούτο Παγκόσμιας Ιστορίας της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, ανακοίνωσαν την ολοκλήρωση της σύνταξης ενός νέου δόγματος για τη διδασκαλία του σχολικού μαθήματος της παγκόσμιας ιστορίας, στην οποία σκοπεύουν να αφαιρέσουν τον «ευρωκεντρισμό».

Όπως δήλωσε ο ακαδημαϊκός Αλεξάντερ Τσουμπαριάν, εάν μέχρι τώρα τα μαθήματα της παγκόσμιας ιστορίας επικεντρώνονταν κυρίως σε γεγονότα εντός των συνόρων της Ευρώπης, σύμφωνα με τις νέες κατευθύνσεις, δίδεται σημασία και στην Ασία, την Αφρική και τη Λατινική Αμερική. Ταυτόχρονα, λένε στη Ρωσική Ακαδημία Επιστημών, το εκπαιδευτικό πρότυπο θα δώσει μόνον έναν κατάλογο γεγονότων και η απαραίτητη ισορροπία, βάσει αυτού, προτείνεται να αναζητηθεί από τους ίδιους τους καθηγητές.

Με μια πρώτη ματιά, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με έναν κάπως περίεργο και απειλητικό φιλελευθερισμό. Ειδικά αν τον δει κανείς μέσα από τα γεγονότα που λαμβάνουν χώρα στη σημερινή Δύση, τα οποία μας καταδεικνύουν ξεκάθαρα τη δική της εμπειρία «απόρριψης του ευρωκεντρισμού». Η νέα προοδευτική αντίληψη μετατρέπεται σε κατεδάφιση μνημείων των μεγάλων ηρώων της ευρωπαϊκής ιστορίας και σε πογκρόμ εκπαιδευτικών προγραμμάτων, απόρριψη της μελέτης της κλασικής μουσικής και της κλασικής λογοτεχνίας, υπέρ των προοδευτικών μαθημάτων τζαζ, ραπ και όποιας άλλης εθνογραφίας. Είναι προς αυτή την κατεύθυνση που οι έγκριτοι ακαδημαϊκοί προτείνουν να κινηθούμε συμβαδίζοντας με την εποχή; Ή θα επιδοθούν σε κάτι ακόμη πιο εντυπωσιακό;

Εντάξει, ας μην κλιμακώσουμε την κριτική μας μόνον με εικασίες, μέχρι τουλάχιστον να έχουμε αρκετές πληροφορίες για τις προτεινόμενες καινοτομίες. Ωστόσο, τι είναι, γενικά, ο ευρωκεντρισμός; Ναι, ναι, όλοι γνωρίζουμε πολύ καλά τι εννοούν οι σύγχρονοι δυτικοί αριστεροί με αυτή τη λέξη: είναι μια κουλτούρα λευκής καταπίεσης, αποικιοκρατικές αυτοκρατορίες που εκμεταλλεύονταν άτυχους μαύρους για αιώνες, έκαναν σταυροφορίες εναντίον ατυχών μουσουλμάνων και ακόμη και σήμερα συνεχίζουν να καταπιέζουν δυστυχείς τρανς και άλλες μειονότητες. Όλη αυτή την προπαγανδιστική ανοησία των εφημερίδων και των τηλεοπτικών καναλιών την εμπεδώσαμε στην εντέλεια.

Τι είναι, όμως, πραγματικά ο ευρωκεντρισμός;

Είναι πρωτίστως ο ελληνορωμαϊκός κόσμος, ο οποίος με πνευματικές ρίζες στον κρητικό-μυκηναϊκό και στον αιγυπτιακό πολιτισμό, μετά τις εκστρατείες του Μεγάλου Αλεξάνδρου, δημιούργησε μια ενιαία πολιτιστική οικουμένη, η οποία περιλαμβάνει, εκτός από τα ευρωπαϊκά εδάφη, και τη Βόρεια Αφρική, τη Μεσοποταμία, τη Βαβυλώνα, την Περσία, την Κεντρική Ασία μέχρι την Κασπία Θάλασσα, τα Ιμαλάια και τον Ινδικό Ωκεανό.

Αυτός ο ενοποιημένος πολιτιστικός κόσμος επεκτάθηκε στη συνέχεια από τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία και περιέλαβε ολόκληρη τη Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή, καθώς και τα εδάφη της Ισπανίας, της Γαλατίας, της Γερμανίας και των Βρετανικών Νήσων. Ο Μέγας Κωνσταντίνος, ο Μέγας Ιουστινιανός και οι μετέπειτα βυζαντινοί αυτοκράτορες μετέφεραν την πολιτιστική επέκταση του ελληνορωμαϊκού κόσμου ακόμη περισσότερο. Ο πολιτισμός του Βυζαντίου κάλυπτε σχεδόν πλήρως τη λεκάνη της Μαύρης Θάλασσας. Το Βυζάντιο βάφτισε τη Βουλγαρία και τη Ρωσία, και τις συμπεριέλαβε στο μεγάλο σύνολο του ανατολικού χριστιανικού πολιτισμού. Έχοντας πνευματική μητέρα το Βυζάντιο, η Ρωσία έφερε αυτόν τον πολιτισμό σε όλα τα μέρη της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, στη Σιβηρία και την Άπω Ανατολή, καλύπτοντας σχεδόν όλη την Ευρασία.

Πάμε από την άλλη πλευρά. Ο πολιτισμός είναι πρώτα και κύρια ένας πολιτιστικός κανόνας. Ο William McNeil (1917-2016, συγγραφέας του διάσημου στην εποχή του «The Triumph of the West»-1963), όρισε τον πολιτισμό ως «τη μέγιστη κοινότητα, ενωμένη από έναν κοινό λογοτεχνικό κανόνα και ιδέες για τον κόσμο και διαμορφωμένη από αυτόν τον κανόνα». Ας επεκτείνουμε αυτόν τον ορισμό στον «πνευματικό και πολιτιστικό κανόνα» και ας δούμε ποια ονόματα μας έρχονται στο μυαλό όταν ακούμε τη λέξη «Ευρώπη»: Όμηρος, Αισχύλος, Πλάτωνας, Αλέξανδρος – αυτή είναι η Ελλάδα. Βιργίλιος, Αύγουστος, Μέγας Κωνσταντίνος – αυτή είναι η Ρώμη. Αυγουστίνος, Καρλομάγνος, Δάντης – αυτή είναι η Δυτική Ευρώπη. Ο Μέγας Ιουστινιανός, ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, ο Μάξιμος ο Ομολογητής – αυτή είναι η Ανατολική Ρώμη. Για να σχηματίσει τον δικό της πολιτιστικό κανόνα, η Ρωσία θα πρέπει να προσθέσει σε αυτά και τα ονόματα του Αγίου Βλαδίμηρου, του Γιαροσλάβ του Σοφού, του Αντρέι Ρουμπλιόφ, του Σέργιου του Ραντόνεζ, και φυσικά του Πούσκιν. Αν τα πείτε όλα αυτά με μια λέξη, τότε αυτός θα είναι ο «ευρωκεντρισμός» μας. Αναρωτιέμαι ποια απ’ αυτά τα ονόματα θα μας προσφέρουν οι σεβαστοί κύριοι ακαδημαϊκοί; Ή τι να προσθέσω; Ξεχάσαμε τον Αννίβα, τον Αττίλα,  τον σεΐχη Αμπντουλάχ ιμπν Σάαντ [συνεργάτης του Μωάμεθ], τον Σαλαντίν, τον Τζένγκις Χαν, τον Μαμάι [ηγέτης της Χρυσής Ορδής]; Ποιους άλλους σπουδαίους Αφρικανούς, Λατινοαμερικανούς επιστήμονες, στοχαστές και ποιητές;

Εντάξει. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το σημερινό μάθημα ιστορίας του σχολείου πάσχει. Σ’ αυτό, για παράδειγμα, η ιστορία της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας πρακτικά δεν αντικατοπτρίζεται καθόλου, κάτι που, φυσικά, είναι μια πλήρης ανοησία και σκάνδαλο. Όταν η Δυτική Ευρώπη μόλις έβγαινε από τις σπηλιές της, και το Παρίσι ήταν ένας σκοτεινός λάκκος, που περιβαλλόταν από χωμάτινο προμαχώνα, η Κωνσταντινούπολη ήταν η μεγαλύτερη μητρόπολη του κόσμου και παρέμεινε έτσι μέχρι να την κατακτήσουν οι Τούρκοι. Και όταν στην τότε Ευρώπη έλεγαν «Πόλη», όλοι καταλάβαιναν για ποια πόλη μιλούσαν. Ωστόσο, η σημερινή ιστορία της ύστερης αρχαιότητας και του Μεσαίωνα είναι στην πραγματικότητα η ιστορία της Γαλλίας. Παραλογισμός; Παραλογισμός!

Υπερβολικά αχνή στο μάθημα της ιστορίας αντικατοπτρίζεται και η επανάσταση του Χριστιανισμού, για την οποία ο Πούσκιν είπε: «Η μεγαλύτερη πνευματική και πολιτική ανατροπή του πλανήτη μας είναι ο Χριστιανισμός. Σε αυτό το ιερό στοιχείο ο κόσμος χάθηκε και ανανεώθηκε. Η αρχαία ιστορία είναι η ιστορία της Αιγύπτου, της Περσίας, της Ελλάδας, της Ρώμης. Η σύγχρονη ιστορία είναι η ιστορία του Χριστιανισμού. Αλίμονο στις χώρες που είναι εκτός του ευρωπαϊκού συστήματος!».

Δεν υπάρχει τίποτα περίεργο στο γεγονός ότι ο Πούσκιν κατάλαβε την ιστορία καλύτερα από τους κυρίους ακαδημαϊκούς. Γι’ αυτό ήταν ιδιοφυΐα. Αλλά το γεγονός ότι οι κύριοι ακαδημαϊκοί επιθυμούν, στο πνεύμα των καιρών, να διορθώσουν τον Πούσκιν, ο οποίος φαινομενικά ακούγεται πολύ μισαλλόδοξος, έμφυλος, πατριαρχικός, ή ακόμα και να τον πετάξουν από το πλοίο της νεωτερικότητας, όπως πετάνε σήμερα στη Δύση τον Πλάτωνα, τον Αριστοτέλη, τον Δάντη, τον Όμηρο, αυτό θα πρέπει να μας κινητοποιήσει.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ένα καλό μάθημα ιστορίας θα πρέπει να περιλαμβάνει την ιστορία των ισλαμικών κατακτήσεων του 7ου-8ου και των επόμενων αιώνων, καθώς και την ιστορία των μεγάλων περσικών, κινεζικών και ινδικών αυτοκρατοριών. Αλλά για κάποιο λόγο, υπάρχουν αόριστες υποψίες ότι κάτω από τις λέξεις «στη νέα αντίληψη μια σημαντική θέση κατανέμεται στην Ασία, την Αφρική και τη Λατινική Αμερική», τα παιδιά μας, στο πνεύμα μιας κακώς κατανοητής φιλίας των λαών, θα τροφοδοτηθούν με ιστορίες για τους μεγάλους προοδευτικούς-δημοκρατικούς πολιτισμούς της Κεντρικής Αφρικής, της Λατινικής Αμερικής και των χωρών της Κοινοπολιτείας Ανεξάρτητων κρατών. Και ότι στο Ινστιτούτο Παγκόσμιας Ιστορίας της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, σύμφωνα με τις επιταγές των Βρετανών εταίρων μας και των Ευρασιατών φίλων μας, θέλουν απλώς να χώσουν τη μεγάλη ιστορία της Ρωσίας στην απέραντη ασιατική άμμο. Θα ήθελα οι σεβαστοί ακαδημαϊκοί μας να διαλύσουν αυτές τις αμφιβολίες το συντομότερο δυνατό.

https://sotiriosdemopoulos.blogspot.com/2022/02/blog-post.html

πηγή: https://vz.ru/opinions/2022/2/4/1141823.html

https://katohika.gr/diethni/mia-istoria-choris-evropi-kai-christianismo-den-einai-istoria/

Η σφαγή στο Γούντεντ Νι

 

Γνωστή και ως Μάχη στο Γούντεντ Νι. Συνέβη στις 29 Δεκεμβρίου 1890 στην τοποθεσία Γούντεντ Νι Κρικ της Νότιας Ντακότας και θεωρείται η τελευταία μεγάλη ένοπλη σύρραξη μεταξύ των Ινδιάνων και του Αμερικανικού Στρατού.

Ομαδικός τάφος για τα θύματα του Γούντεντ Νι

Γνωστή και ως Μάχη στο Γούντεντ Νι (Wounded Knee). Συνέβη στις 29 Δεκεμβρίου 1890 στην τοποθεσία Γούντεντ Νι Κρικ (Wounded Knee Creek) της Νότιας Ντακότας και θεωρείται η τελευταία μεγάλη ένοπλη σύρραξη μεταξύ των Ινδιάνων και του Αμερικανικού Στρατού.

Στις αρχές του 1890 οι διακρίσεις σε βάρος των Ινδιάνων στις ΗΠΑ βρίσκονταν στην ημερήσια διάταξη, παρά τις αποσπασματικές προσπάθειες της κυβέρνησης να τους εντάξει στην κοινωνία. Ο μεγάλος καταυλισμός των Σιου στη Νότια Ντακότα, που καταλάμβανε σχεδόν το σύνολο της πολιτείας, διαλύθηκε προς όφελος των λευκών εποίκων και των χρυσοθήρων. Στη θέση του δημιουργήθηκαν έξι μικρότεροι. Ο ζωτικός χώρος των Ινδιάνων μειωνόταν και οι κυνηγοί Σιου αντιμετώπιζαν έλλειψη θηραμάτων σε συνδυασμό με την άγονη γη.

Τότε εμφανίσθηκε δίκην προφήτη ένας σοφός Σιου ονόματι Γουοβόκα, που υποστήριξε ότι συνάντησε τον Θεό. Αυτός του είπε ότι πρέπει να διδάξει στους ανθρώπους του την αγάπη για τον πλησίον, την ειρήνη και τη συνεργασία με τους λευκούς και τη σκληρή δουλειά. Ο Θεός του δίδαξε ένα χορό, που θα μπορούσε να φέρει ξανά τη γονιμότητα στη γη και να γεμίσει την περιοχή του με βουβάλια.

Ο Γουοβόκα άρχισε να προσελκύει μεγάλα πλήθη Ινδιάνων και από άλλες φυλές. Αυτό ανησύχησε τους λευκούς, οι οποίοι παρερμήνευσαν το νόημα των λόγων του ινδιάνου προφήτη και διαμήνυσαν στην κυβέρνηση ότι οι Σιου είναι έτοιμοι για εξέγερση. Επί τόπου έφθασαν 3.000 άνδρες του 7ου Συντάγματος Ιππικού με τέσσερα ταχυβόλα τύπου «Χότσκις» και επικεφαλής τον συνταγματάρχη Τζέιμς Φορσάιθ.

Το πρωί της 29ης Δεκεμβρίου μια ίλη ιππικού από 500 άνδρες περικύκλωσε ένα καταυλισμό των Λακότα Σιου την ώρα που χόρευαν τον χορό του Γουοβάκα και τους ζήτησαν να παραδώσουν τα όπλα τους. Στον καταυλισμό εκείνη την ώρα βρίσκονταν 230 άνδρες και 120 γυναικόπαιδα. Οι περισσότεροι υπάκουσαν στη διαταγή, αλλά ένας Ινδιάνος με το όνομα Μαύρο Κογιότ ζήτησε χρήματα για να παραδώσει το όπλο του. Δημιουργήθηκε μια παρεξήγηση με δύο στρατιώτες, καθότι ήταν κουφός. Ήρθαν στα χέρια και το όπλο του Μαύρου Κογιότ εκπυρσοκρότησε.

Αυτό θεωρήθηκε επίθεση από τους πολυβολητές της ιλαρχίας και τα «Χότσκις» άρχισαν να «κελαηδάνε». Μέσα σε λίγα λεπτά ο καταυλισμός γέμισε από πτώματα. 146 Λακότα Σιου σκοτώθηκαν (84 άνδρες, 44 γυναίκες, 18 παιδιά) και 50 τραυματίστηκαν. Μεταξύ των νεκρών και ο αρχηγός τους, το Μεγάλο Πόδι. Το Ιππικό είχε 25 νεκρούς και 39 τραυματίες, οι περισσότεροι από φίλια πυρά.

Ο επικεφαλής της επιχείρησης συνταγματάρχης Φορσάιθ απαλλάχθηκε πάραυτα των καθηκόντων του με διαταγή του επιτελάρχη στρατηγού Νέλσον Μάιλς, που έκανε λόγο για «ηθελημένο μακελειό στο Γούντεντ Νι». Διαφορετική ήταν η άποψη των πολιτικών του προϊσταμένων, που τον απήλλαξαν από κάθε κατηγορία και τον αποκατέστησαν στη διοίκηση του 7ου Συντάγματος Ιππικού.

Η αμερικανική κοινή γνώμη πήρε το μέρος του στρατού, ενώ υποτυπώδεις ήταν οι αντιδράσεις των Ινδιάνων, εξαιτίας της αδύνατης θέσης τους και των μεταξύ τους αντιπαραθέσεων. Πολύ αργότερα, το Γούντεντ Νι έγινε σημείο αναφοράς και σύμβολο του αγώνα των Ινδιάνων για αξιοπρέπεια και δικαίωση. Μόλις μετά το 1970 άρχισαν να εμφανίζονται τα πρώτα κριτικά κείμενα για το αιματηρό περιστατικό. Πολλοί συγγραφείς θεωρούν τη Σφαγή στο Γούντεντ Νι μία από τις πιο θλιβερές σελίδες στην ιστορία των ΗΠΑ.

Πηγή: https://www.sansimera.gr/articles/374?utm_source=newsletter&utm_medium=email&utm_campaign=sinevi_san_simera&utm_term=2021-12-29

© SanSimera.gr