| Διαβάστε περισσότερα... |
Γράφει ο Κωνσταντίνος Χολέβας – Πολιτικός Επιστήμων.
Ο πρόσφατος εορτασμός της επετείου της Ελληνικής Επαναστάσεως έφερε στον νου μας τις διάφορες απόπειρες αποδομήσεως της Ιστορίας μας και της εθνικής ταυτότητας, οι οποίες εμφανίζονται κατά καιρούς. Το ευχάριστο είναι ότι αυτές οι απόπειρες αποτυγχάνουν, διότι προσκρούουν στα τεκμήρια, στις μαρτυρίες της εποχής και στον ερευνητικό ζήλο ορισμένων επιστημόνων.
Επί πολλές δεκαετίες κατεβλήθη προσπάθεια από μαρξιστές διαφόρων τάσεων να παρουσιασθεί η Επανάσταση του 1821 ως κοινωνική-ταξική και όχι εθνική. Την απάντηση τούς δίνουν οι άνθρωποι που έζησαν τα γεγονότα. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του Θεοδώρου Κολοκοτρώνη στη “Διήγηση Συμβάντων της Ελληνικής Φυλής”, δηλαδή στα Απομνημονεύματά του. Εκεί τονίζει τον εθνικό και όχι ταξικό χαρακτήρα της Εθνεγερσίας:
«Η επανάστασις η εδική μας δεν ομοιάζει με καμμιάν απ΄όσαις γίνονται την σήμερον εις την Ευρώπην. Της Ευρώπης αι επαναστάσεις εναντίον των διοικήσεών των είναι εμφύλιος πόλεμος. Ο εδικός μας πόλεμος ήτον ο πλέον δίκαιος, ήτον έθνος με άλλο έθνος»!
Ο Γέρος του Μωρηά ως αυτόπτης μάρτυς ξέρει καλύτερα από όλους και απορρίπτει, μεταξύ άλλων, την άποψη οτι η Ελληνική Επανάσταση ήταν πνευματικό τέκνο της Γαλλικής.
Την ίδια άποψη για τον εθνικό και όχι κοινωνικό χαρακτήρα του 1821 είχε και ένας από τους φανατικούς αντιπάλους των ξεσηκωμένων Ελλήνων. Ο Αυστριακός Καγκελάριος κόμης Μέττερνιχ σε μία επιστολή του γραμμένη το 1826 γράφει:
«Η Ελληνική Επανάστασις ομοιάζει πολύ περισσότερον με τας ταραχάς, αι οποίαι κατά καιρούς λαμβάνουν εν Ιρλανδία (εννοεί: απόσχιση από τη Μ. Βρετανία) παρά με τα γεγονότα, τα οποία ηφάνισαν την Ισπανίαν, την Πορτογαλίαν και την Ιταλίαν, και τα οποία είχον εις πολύ μεγάλον βαθμόν τα χαρακτηριστικά της Γαλλικής Επαναστάσεως».
Η πρόσφατη ψηφιοποίηση ολοκλήρου του αρχείου επιστολών του Θεοδώρου Κολοκοτρώνη (kolokotronis-archive.org), η οποία παρουσιάσθηκε επισήμως στο κοινό, με επιμέλεια του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, συγκεντρώνει 1100 ψηφιοποιημένα έγγραφα, τα οποία ανήκουν στο Κοινωφελές Ίδρυμα Μιχαήλ Ν. Στασινόπουλος- ΒΙΟΧΑΛΚΟ και στο Κοινωφελές Ίδρυμα Κοινωνικού και Πολιτιστικού Έργου (ΚΙΚΠΕ).
Από τις επιστολές αυτές αποδεικνύεται περίτρανα ότι ο Θ. Κολοκοτρώνης μετά την άδικη φυλάκισή του κατά τον β΄ εμφύλιο επανήλθε ενεργός στην πολεμική δράση και κατεδίωξε όχι μόνο τον στρατό του Ιμπραήμ, αλλά και τους προσκυνημένους Νενέκους. Η δράση του κατά την περίοδο 1825-1828 είναι μαχητική και εντυπωσιακή, όπως προκύπτει από το ψηφιοποιημένο αρχείο. Πρόκειται για συντριπτική απάντηση σε μία ομάδα αποδομητών, οι οποίοι καθ΄ όλη τη διάρκεια του 2021 γύριζαν την Ελλάδα και κατηγορούσαν τον Πελοποννήσιο ηγέτη ότι «μετά το 1826 δεν πολεμούσε, αλλά μόνο πολιτικολογούσε και έκανε ίντριγκες».
Είναι θλιβερό το γεγονός ότι θορυβώδεις μειοψηφίες διανοουμένων και ιστορικών ερευνητών επιχειρούν να γίνουν διάσημοι ή να εμφανισθούν ως δήθεν προοδευτικοί σπιλώνοντας τη μνήμη αγωνιστών της Ελευθερίας. Άραγε, τώρα που υπάρχουν στη διάθεση όλων αυτά τα ντοκουμέντα για την περίοδο 1825-1828, οι αποδομητές θα ζητήσουν δημοσίως συγγνώμη;
Οι νέες τεχνολογίες –ευτυχώς- βοηθούν στην ευρύτερη διάδοση της αλήθειας και των τεκμηρίων και κατατροπώνουν τις ανακρίβειες των προπαγανδιστών. Η πατριωτική υπερηφάνεια, την οποία αισθάνθηκαν οι Έλληνες κατά την πρόσφατη αποστολή πλοίων και αεροσκαφών στην Κύπρο, δείχνει ότι οι αποδομητές απέτυχαν να αλλοιώσουν την εθνική ταυτότητα και την ιστορική μνήμη.
Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 28.3.2026
1 April, 2026
Επί πολλές δεκαετίες κατεβλήθη προσπάθεια από μαρξιστές διαφόρων τάσεων να παρουσιασθεί η Επανάσταση του 1821 ως κοινωνική-ταξική και όχι εθνική. Την απάντηση τούς δίνουν οι άνθρωποι που έζησαν τα γεγονότα. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του Θεοδώρου Κολοκοτρώνη στη “Διήγηση Συμβάντων της Ελληνικής Φυλής”, δηλαδή στα Απομνημονεύματά του. Εκεί τονίζει τον εθνικό και όχι ταξικό χαρακτήρα της Εθνεγερσίας:
«Η επανάστασις η εδική μας δεν ομοιάζει με καμμιάν απ΄όσαις γίνονται την σήμερον εις την Ευρώπην. Της Ευρώπης αι επαναστάσεις εναντίον των διοικήσεών των είναι εμφύλιος πόλεμος. Ο εδικός μας πόλεμος ήτον ο πλέον δίκαιος, ήτον έθνος με άλλο έθνος»!
Ο Γέρος του Μωρηά ως αυτόπτης μάρτυς ξέρει καλύτερα από όλους και απορρίπτει, μεταξύ άλλων, την άποψη οτι η Ελληνική Επανάσταση ήταν πνευματικό τέκνο της Γαλλικής.
Την ίδια άποψη για τον εθνικό και όχι κοινωνικό χαρακτήρα του 1821 είχε και ένας από τους φανατικούς αντιπάλους των ξεσηκωμένων Ελλήνων. Ο Αυστριακός Καγκελάριος κόμης Μέττερνιχ σε μία επιστολή του γραμμένη το 1826 γράφει:
«Η Ελληνική Επανάστασις ομοιάζει πολύ περισσότερον με τας ταραχάς, αι οποίαι κατά καιρούς λαμβάνουν εν Ιρλανδία (εννοεί: απόσχιση από τη Μ. Βρετανία) παρά με τα γεγονότα, τα οποία ηφάνισαν την Ισπανίαν, την Πορτογαλίαν και την Ιταλίαν, και τα οποία είχον εις πολύ μεγάλον βαθμόν τα χαρακτηριστικά της Γαλλικής Επαναστάσεως».
Η πρόσφατη ψηφιοποίηση ολοκλήρου του αρχείου επιστολών του Θεοδώρου Κολοκοτρώνη (kolokotronis-archive.org), η οποία παρουσιάσθηκε επισήμως στο κοινό, με επιμέλεια του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, συγκεντρώνει 1100 ψηφιοποιημένα έγγραφα, τα οποία ανήκουν στο Κοινωφελές Ίδρυμα Μιχαήλ Ν. Στασινόπουλος- ΒΙΟΧΑΛΚΟ και στο Κοινωφελές Ίδρυμα Κοινωνικού και Πολιτιστικού Έργου (ΚΙΚΠΕ).
Από τις επιστολές αυτές αποδεικνύεται περίτρανα ότι ο Θ. Κολοκοτρώνης μετά την άδικη φυλάκισή του κατά τον β΄ εμφύλιο επανήλθε ενεργός στην πολεμική δράση και κατεδίωξε όχι μόνο τον στρατό του Ιμπραήμ, αλλά και τους προσκυνημένους Νενέκους. Η δράση του κατά την περίοδο 1825-1828 είναι μαχητική και εντυπωσιακή, όπως προκύπτει από το ψηφιοποιημένο αρχείο. Πρόκειται για συντριπτική απάντηση σε μία ομάδα αποδομητών, οι οποίοι καθ΄ όλη τη διάρκεια του 2021 γύριζαν την Ελλάδα και κατηγορούσαν τον Πελοποννήσιο ηγέτη ότι «μετά το 1826 δεν πολεμούσε, αλλά μόνο πολιτικολογούσε και έκανε ίντριγκες».
Είναι θλιβερό το γεγονός ότι θορυβώδεις μειοψηφίες διανοουμένων και ιστορικών ερευνητών επιχειρούν να γίνουν διάσημοι ή να εμφανισθούν ως δήθεν προοδευτικοί σπιλώνοντας τη μνήμη αγωνιστών της Ελευθερίας. Άραγε, τώρα που υπάρχουν στη διάθεση όλων αυτά τα ντοκουμέντα για την περίοδο 1825-1828, οι αποδομητές θα ζητήσουν δημοσίως συγγνώμη;
Οι νέες τεχνολογίες –ευτυχώς- βοηθούν στην ευρύτερη διάδοση της αλήθειας και των τεκμηρίων και κατατροπώνουν τις ανακρίβειες των προπαγανδιστών. Η πατριωτική υπερηφάνεια, την οποία αισθάνθηκαν οι Έλληνες κατά την πρόσφατη αποστολή πλοίων και αεροσκαφών στην Κύπρο, δείχνει ότι οι αποδομητές απέτυχαν να αλλοιώσουν την εθνική ταυτότητα και την ιστορική μνήμη.
Άρθρο στα ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ, 28.3.2026
Εἰς τὸν τόπον, τὸν ὁποῖον κατοικοῦμε, ἐκατοικοῦσαν οἱ παλαιοὶ Ἕλληνες, ἀπὸ τοὺς ὁποίους καὶ ἡμεῖς καταγόμεθα καὶ ἐλάβαμε τὸ ὄνομα τοῦτο. Αὐτοὶ διέφεραν ἀπὸ ἡμᾶς εἰς τὴν θρησκείαν, διότι ἐπροσκυνοῦσαν τὲς πέτρες καὶ τὰ ξύλα. Ἀφοῦ ὕστερα ἦλθε στὸν κόσμο ὁ Χριστός, οἱ λαοὶ ὅλοι ἐπίστευσαν εἰς τὸ Εὐαγγέλιό του, καὶ ἔπαυσαν νὰ λατρεύουν τὰ εἴδωλα. Δὲν ἐπῆρε μαζί του οὔτε σοφοὺς οὔτε προκομμένους, ἀλλ᾿ ἁπλοὺς ἀνθρώπους, χωρικοὺς καὶ ψαράδες, καὶ μὲ τὴ βοήθεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἔμαθαν ὅλες τὲς γλῶσσες τοῦ κόσμου, οἱ ὁποῖοι, μολονότι ὅπου καὶ ἂν ἔβρισκαν ἐναντιότητες καὶ οἱ βασιλεῖς καὶ οἱ τύραννοι τοὺς κατέτρεχαν, δὲν ἠμπόρεσε κανένας νὰ τοὺς κάμῃ τίποτα. Αὐτοὶ ἐστερέωσαν τὴν πίστιν… |
Σὰν εἶδε τοῦτο ὁ σουλτάνος, διόρισε ἕνα βιτσερὲ [ἀντιβασιλέα], ἕναν πατριάρχη, καὶ τοῦ ἔδωσε τὴν ἐξουσία τῆς ἐκκλησίας. Αὐτὸς καὶ ὁ λοιπὸς κλῆρος ἔκαμαν ὅ,τι τοὺς ἔλεγε ὁ σουλτάνος. ( σσ όπως και σήμερα τον διατάζει η νυν αντιβασιλεία) Ὕστερον ἔγιναν οἱ κοτζαμπάσηδες [προεστοὶ] εἰς ὅλα τὰ μέρη…. |
καὶ ἔτσι ὁ λαός, ὅστις στερημένος ἀπὸ τὰ μέσα τῆς προκοπῆς, ἐκατήντησεν εἰς ἀθλίαν κατάσταση, καὶ αὐτὴ αὔξαινε κάθε ἡμέρα χειρότερα· διότι, ἂν εὑρίσκετο μεταξὺ τοῦ λαοῦ κανεὶς μὲ ὀλίγην μάθηση, τὸν ἐλάμβανε ὁ κλῆρος, ὅστις ἔχαιρε προνόμια, ἢ ἐσύρετο ἀπὸ τὸν ἔμπορο τῆς Εὐρώπης ὡς βοηθός του ἢ ἐγίνετο γραμματικὸς τοῦ προεστοῦ. Καὶ μερικοὶ μὴν ὑποφέροντες τὴν τυραννίαν τοῦ Τούρκου καὶ βλέποντας τὲς δόξες καὶ τὲς ἡδονὲς ὁποὺ ἀπελάμβαναν αὐτοί, ἄφηναν τὴν πίστη τους καὶ ἐγίνοντο Μουσουλμάνοι. Καὶ τοιουτοτρόπως κάθε ἡμέρα ὁ λαὸς ἐλίγνευε καὶ ἐπτώχαινε. |
Εἰς αὐτὴν τὴν δυστυχισμένη κατάσταση μερικοὶ ἀπὸ τοὺς φυγάδες γραμματισμένους ἐμετάφραζαν καὶ ἔστελναν εἰς τὴν Ἑλλάδα βιβλία, καὶ εἰς αὐτοὺς πρέπει νὰ χρωστοῦμε εὐγνωμοσύνη, διότι εὐθὺς ὁποὺ κανένας ἄνθρωπος ἀπὸ τὸ λαὸ ἐμάνθανε τὰ κοινὰ γράμματα, ἐδιάβαζεν αὐτὰ τὰ βιβλία καὶ ἔβλεπε ποίους εἴχαμε προγόνους, τί ἔκαμεν ὁ Θεμιστοκλῆς, ὁ Ἀριστείδης καὶ ἄλλοι πολλοὶ παλαιοί μας, καὶ ἐβλέπαμε καὶ εἰς ποίαν κατάσταση εὑρισκόμεθα τότε. Ὅθεν μᾶς ἦλθεν εἰς τὸ νοῦ νὰ τοὺς μιμηθοῦμε καὶ νὰ γίνουμε εὐτυχέστεροι. Καὶ ἔτσι ἔγινε καὶ ἐπροόδευσεν ἡ Ἑταιρεία. |
Ὅταν ἀποφασίσαμε νὰ κάμωμε τὴν Ἐπανάσταση, δὲν ἐσυλλογισθήκαμε οὔτε πόσοι εἴμεθα οὔτε πὼς δὲν ἔχομε ἄρματα οὔτε ὅτι οἱ Τοῦρκοι ἐβαστοῦσαν τὰ κάστρα καὶ τὰς πόλεις οὔτε κανένας φρόνιμος μᾶς εἶπε «ποῦ πᾶτε ἐδῶ νὰ πολεμήσετε μὲ σιταροκάραβα βατσέλα», ἀλλὰ ὡς μία βροχὴ ἔπεσε εἰς ὅλους μας ἡ ἐπιθυμία τῆς ἐλευθερίας μας, καὶ ὅλοι, καὶ ὁ κλῆρος μας καὶ οἱ προεστοὶ καὶ οἱ καπεταναῖοι καὶ οἱ πεπαιδευμένοι καὶ οἱ ἔμποροι, μικροὶ καὶ μεγάλοι, ὅλοι ἐσυμφωνήσαμε εἰς αὐτὸ τὸ σκοπὸ καὶ ἐκάμαμε τὴν Ἐπανάσταση. |
Ήλθαν μερικοί και ηθέλησαν να γένουν μπαρμπέρηδες εις του κασίδη το κεφάλι. Μας πονούσε το μπαρμπέρισμά τους. (σσ κι αυτό το κούρεμα κρατάει αιώνες .. και δεν είναι μόνο capital control.. ότι πάει να πετάξει φύτρο το πνίγουν οι παραφυάδες του παρασυστήματος) Μα τι να κάμομε; Είχαμε και αυτουνών την ανάγκη. Από τότε ήρχισεν η διχόνοια..(σσ εκεί είμαστε σήμερα χωρίς ” εμείς” και θολό ”ανήκειν”…κατακερματισμένοι, διάσπαρτοι… |
Από το Λόγο του Κολοκοτρώνη στην Πνύκα..7/10/1838
|
Ἐπ΄ εὐκαρίᾳ τῆς συμπληρώσεως 183 ἐτῶν ἀπὸ τὴν εἰς Κύριον ἐκδημία τοῦ γενναιοτάτου Στρατηλάτου μας Θεοδωράκη Κολοκοτρώνη θεωρεῖ ὑπέρατο χρέος νὰ ἀναφερθῇ στὴν σπουδαιοτάτη προσωπικότητα του
ὁ Ὅμιλος τῶν κοινωφελῶν καὶ πνευματικῶν φορέων μας, ἀποτελουμένων ἐκ τῶν:
Ἱδρύματος Προασπίσεως Ἠθικῶν καὶ Πνευματικῶν Ἀξιῶν,
τοῦ Σωματείου «οἱ Φίλοι τοῦ Τάματος τοῦ Ἔθνους»
τοῦ Διορθοδόξου Συνδέσμου «Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος» καὶ
τοῦ Περιοδικοῦ «Φωτεινὴ Γραμμή»,
ἔχοντας ἕνα ἀπὸ τοὺς κύριους σκοποὺς του καὶ τὴν πραγματοποίησιν τοῦ Τάματος τῶν Ἡρώων τῆς Ἐθνκῆς μας Παλιγγενεσίας τοῦ 1821, πρωτεργάτης τῆς ὁποίας ἦταν ὁ μέγιστος ἥρωάς μας, ὁ Στρατηλάτης μας Θεοδωράκης Κολοκοτρώνης.
Εὐτυχῶς οἱ δικαστὲς Πολυζωίδης καὶ Τερτσέτης δὲν ὑπέκυψαν στὶς ἀφόρητες πιέσεις ποὺ τοὺς ἔκαναν νὰ ψηφίσουν τὴν θανατική του καταδίκη καὶ ὡς ἐκ τοῦτο ὄχι μόνον δὲν ἐξετελέσθη ἀλλὰ ἀπεναντίας τὸν ἔβγαλαν ἀπὸ τὰ θεοσκότεινα κάτεργα.
Ἀμέσως ἔδωσε τὴν σωτήριον ἐντολὴ «φωτιὰ καὶ τσεκούρι στοὺς Νενέκους» καὶ ὡς ἐκ τοῦτο ἐσώθηκε καὶ συνεχίσθηκε ἡ ὁλοκλήρωσις τῆς Ἐθνικῆς μας Παλιγγενεσίας.
ΤΑΜΑ ΤΟΥ ΓΕΝΝΑΙΟΤΑΤΟΥ ΣΤΡΑΤΗΛΑΤΗ ΜΑΣ
ΚΑΙ ΟΛΩΝ ΤΩΝ ΗΡΩΩΝ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΜΑΣ ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑΣ
ΦΩΤΕΙΝΗ ΓΡΑΜΜΗ ΤΗΛ 210 3254321
Κολοκοτρώνης Θεόδωρος
ο ορθόδοξος αρχιστράτηγος του 1821.
Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ο ήρωας, ο ηγέτης, ο Έλληνας Χριστιανός πατριώτης, η ψυχή της εθνικής παλιγγενεσίας. Ο άνθρωπος σύμβολο ενός σκλαβωμένου, αλλά με ένδοξη παρουσία και προσφορά ενός λαού εις την παγκόσμιο ιστορία. Ενός λαού τον οποίο δεν έπρεπε σκλαβιά και δουλεία αιώνων. Εις τον Ελληνικό Λαό, και σε κανένα Λαό, δεν αρμόζει η σκλαβιά. Ήταν γραπτό το σκλαβωμένο Γένος να ελευθερωθεί, να αναστηθεί και να μεγαλουργήσει. Εις το σωτήριο κάλεσμα έδωσε βροντερό παρών και ηγήθηκε του πανεθνικού ξεσηκωμού ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο επονομαζόμενος ¨Γέρος του Μωριά¨. Ηγετική μορφή της Επανάστασης του 1821, “το μυαλό, η καρδιά και το όπλο του αγώνα”, σημειώνει μεταξύ άλλων η Έλλη Αλεξίου, στην εισαγωγή της στα «Άπαντα Κολοκοτρώνη». Δεν είναι εύκολο να γράψεις για την προσωπικότητα και την προσφορά του εις τον αγώνα του ‘21. Σχεδόν, βέβαιο, είναι ότι θα τον αδικήσεις τον ήρωα.
Ο Θοδωρής Κολοκοτρώνης γεννήθηκε το 1770, 3 Απριλίου, την Δευτέρα του Πάσχα, εις το χωριό Ραμοβούνι Μεσσηνίας. Τολμώ να γράψω ότι ήταν σημάδι για την ανάσταση του γένους των Ελλήνων και ότι το νεογεννημένο τέκνο του Κωνσταντή Κολοκοτρώνη θα ήταν ο πρωταγωνιστής της αναστάσεως την οποία και θα χαιρόταν. Ο πατέρας του έκανε λανθασμένη πρόβλεψη, δηλαδή ότι ο νεογέννητος Θοδωρής δεν θα έβλεπε την πατρίδα του Ελλάδα ελεύθερη.
Η οικογένεια των Κολοκοτρωναίων πρόσφερε πάρα πολλά εις τον αγώνα του ‘21. Ο πατέρας του έλαβε μέρος εις την εξέγερση του 1770 την οποία είχε υποκινήσει η Αικατερίνη η Β΄ της Ρωσίας μαζί με δυο αδελφούς του. Σκοτώθηκε αργότερα από τους Τούρκους και ο μικρός Θεόδωρος έμεινε ορφανός. Σε ηλικία 15 ετών έγινε πολεμιστής εναντίον των αρματολών και των τούρκων. Η πολεμική του δράση και φήμη γρήγορα κάλυψε την Πελοπόννησο.
Έγινε επικίνδυνος για τους τούρκους κατακτητές. Ο βοεβόδας της Πάτρας το 1806 , κατόρθωσε να εκδοθεί σουλτανικό φιρμάνι το οποίο επικήρυξε τον Κολοκοτρώνη. Έδινε μεγάλη αμοιβή σε εκείνον ο οποίος θα προσκόμιζε το κολοκοτρωναίικο κεφάλι. Πολλοί για να πάρουν την πλούσια αμοιβή προσκόμιζαν εις τους τούρκους άλλα κεφάλια καθώς οι κατακτητές δεν γνώριζαν τον ήρωα. Ο αγωνιστής με μυθιστορηματικό τρόπο πολεμώντας και διωκόμενος έφθασε εις την Ζάκυνθο. Υπηρέτησε από το 1810 εις το ελληνικό σώμα του αγγλικού στρατού και για τις διακρίσεις του έφθασε εις τον βαθμό του ταγματάρχη.
Το έτος 1818 είναι η χρονιά κατά την οποία ο Κολοκοτρώνης μυείται εις την Φιλική Εταιρεία και γίνεται ενεργό μέλος της. Όταν πλησιάζει η ώρα της επανάστασης, τον Ιανουάριο του 1821 επιστρέφει εις την Μάνη της Πελοποννήσου και περιμένει προετοιμάζοντας την μεγάλη ημέρα του παλλαϊκού ξεσηκωμού.
Πράγματι, εις την αναίμακτη κατάληψη της Καλαμάτας υπό τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη, την 23η Μαρτίου ‘21, ήταν παρών. Για την 25η Μαρτίου είχε οριστεί ο κάθε οπλαρχηγός να βρίσκεται εις την ορισθείσα θέση για να κηρυχτεί επίσημα η επανάσταση. Όπως, πράγματι, έγινε.
Σε πολλές πολεμικές επιχειρήσεις συμμετείχε και ο πρωταγωνιστικός ιθύνων νους. Αναφέρω την μάχη εις το Βαλτέτσι (14 Μαΐου 21), άλωση της Τριπολιτσάς (23 Σεπτεμβρίου 21)και εις την καταστροφή της στρατιάς του Δράμαλη εις τα Δερβενάκια (26 Ιουλίου 22). Η νίκη αυτή διέσωσε τον αγώνα εις την Πελοπόννησο και εις την οποία αναδείχτηκε η ευφυΐα και ο στρατηγικούς νους του Κολοκοτρώνη. Μετά από αυτή την επιτυχία ανακηρύχτηκε αρχιστράτηγος του αγώνα. Για τις μάχες αυτές χρειάζονται ειδικά άρθρα. Εδώ θα αναφέρω μόνο ένα γεγονός το οποίο μαρτυρά το ψυχικό μεγαλείο της ελληνορθόδοξης ψυχής του Κολοκοτρώνη. Εις τα απομνημονεύματά του διαβάζουμε : «Όταν έμβηκα εις την Τριπολιτσά, με έδειξαν τον Πλάτανο εις το παζάρι όπου εκρέμαγαν τους Έλληνας. Αναστέναξα και είπα: «Άιντε, πόσοι από το σόγι μου και από το έθνος μου εκρεμάσθηκαν εκεί και διέταξα και το έκοψαν».
Ως γνωστόν τις νίκες και επιτυχίες των πρώτων χρόνων διαδέκτηκαν εμφύλιες διαμάχες και ένοπλες συγκρούσεις, τις ο οποίες ο ¨γέρος του Μωριά¨ προσπάθησε να εξομαλύνει με αποτέλεσμα να συλληφθεί και να οδηγηθεί εις την φυλακή του Ναυπλίου.
Η επανάσταση συνεχίζεται, κάποια στιγμή σταμάτησαν οι εμφύλιες εχθροπραξίες. Ο Σουλτάνος για να σταματήσει την ελληνική επανάσταση ζητά την βοήθεια της Αιγύπτου. Πράγματι ο διάδοχος του θρόνου Ιμπραήμ το 1825 αποβιβάζεται εις την Πελοπόννησο και ανακαταλαμβάνει τις πόλεις Σφακτηρία και Ναβαρίνο. Τα δύσκολα είναι μπροστά και ο Κολοκοτρώνης εις την φυλακή. Εκτιμώντας τον κίνδυνο απώλειας του αγώνος και την αξία του Κολοκοτρώνη, τον αποφυλακίζουν και του αναθέτουν την ευθύνη μαζί με τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη να αντιμετωπίσουν τον Ιμπραήμ. Αγώνας άνισος αριθμητικά. Λίγοι οι επαναστάτες Έλληνες, πολλοί οι Αιγύπτιοι. Ο Ιμπραήμ εφαρμόζει σχέδιο εξόντωσης των επαναστατών. Ξεριζώνει τα αμπέλια, τα λιόδενδρα‧ καταστρέφει τις περιουσίες των για να τους οδηγήσει σε θάνατο δια της πείνας. Συγχρόνως εκδίδει και το διάταγμα της αμνηστίας. Με βάση αυτό όποιος επαναστάτης Έλληνας εγκατέλειπε τον αγώνα και γύριζε εις τον τόπο του δεν είχε συνέπειες και επί πλέον λάμβανε και αμοιβή. Υπήρξαν αγωνιστές οι οποίοι εγκατέλειψαν την αγώνα και προσκύνησαν τον Ιμπραήμ. Διαβλέποντας τον κίνδυνο ο πατριώτης πολεμιστής ο Κολοκοτρώνης εμψυχώνει τους αγωνιζόμενους επαναστάτες μαχητές με λόγους πύρινους και με την περίφημη φράση: «Φωτιά και τσεκούρι εις τους προσκυνημένους». Με τακτική κλεφτοπολέμου από την μεριά του Κολοκοτρώνη οι επιχειρήσεις διαρκούν έως το 1828, όπου φθάνει εις την αγωνιζόμενη και επαναστατημένη Ελλάδα ο στρατηγός Μεζόν με το στράτευμά του με εντολή του Καρόλου του Ι΄της Γαλλίας για να διασώσει την Ελλάδα από τα Αιγυπτιακά στρατεύματα.
Ο Κολοκοτρώνης εξ αιτίας του ακέραιου του χαρακτήρα του, την γενναιότητα, την ευθύτητα και το υψηλό αίσθημα τιμιότητας και δικαιοσύνης και κατά την διάρκεια της παλιγγενεσίας αλλά και μετά την απελευθέρωση δεν διήγε βίο ήσυχο. Ο πρώτος κυβερνήτης Καποδίστριας συμπαθούσε τον Γέρο και οι εχθρικές διαθέσεις των αντιπάλων του ήταν σε λανθάνουσα κατάσταση. Μετά την δολοφονία του Καποδίστρια το 1831 τα πράγματα εις την ελεύθερη Ελλάδα αλλάζουν. Αναλαμβάνει βασιλέας ο ανήλικος Όθων και ορίζεται τριμελής αντιβασιλεία μέχρι την ενηλικίωσή του. Επικεφαλής της τριμελούς αντιβασιλείας διορίστηκε ο Άρμανσπεργκ. Δεύτερο μέλος ήταν ο Μάουρερ, νομικός. Τρίτος αντιβασιλέας διορίστηκε ο στρατηγός Έυντεκ. Διορίστηκαν και δύο αναπληρωματικοί. Ο Άβελ και ο Γκράϊνερ.
Την νέα κατάσταση πραγμάτων πλησίασαν και συνεργάστηκαν άνθρωποι οι οποίοι προσπαθούσαν να πλουτίσουν και να αποκτήσουν αξιώματα και θέσεις εις βάρος του Λαού. Η κατάσταση αυτή δεν άρεσε σε πολλούς ήρωες μαχητές αγώνα οι οποίοι αντέδρασαν μαζί τους και ο Κολοκοτρώνης, ο Μακρυγιάννης, κι ο Πλαπούτας, ο Μαμούρης, ο γιός του Κολοκοτρώνη ο Γενναίος Κολοκοτρώνης. Όλοι οι οπλαρχηγοί του αγώνα έβλεπαν με δυσπιστία τους νέους δυνάστες και τους συνεταίρους τους.
Οι κρατούντες αντιδρούν στήνοντας δίκες με ψευδομάρτυρες. Τα πρώτα κρατητήρια περιμένουν το 1833 τον Κολοκοτρώνη και τον γιό του, Γενναίο.Μαζί με αυτούς και ο Πλαπούτας, ο Ν. Μούκουρας, ο Κωνστ. Πελοπίδας, που ήταν γιατρός και μεγάλο στέλεχος της Φιλικής Εταιρείας, και άλλοι.
Κατά την άφιξη του Όθωνα εις το Ναύπλιο(πρωτεύουσα της Ελλάδας) κατά την επιθυμία του δόθηκε η δυνατότητα να παραστεί ο Γέρος άοπλος και με συνοδεία γαλλικής φρουράς γιατί ήταν επικηρυγμένος.
Το 1833 ο Κολοκοτρώνης και άλλοι αγωνιστές φυλακίζονται εις το Ίτς Καλέ και ένα χρόνο αργότερα μαζί με τον Πλαπούτα καταδικάζονται εις θάνατο. Η αδέκαστος Ιστορία καταγράφει με χρυσά γράμματα την άρνηση δυο δικαστών, ακέραιων και αδέκαστων, να συμφωνήσουν εις την καταδίκη των δυο αγνών ηρώων. Πρόκειται για τους δικαστάς Γ. Τερτσέτη και Αθαν. Πολυζωίδη. Η απόφαση, φυσικά, δεν άλλαξε.
Το 1835 ενηλικιώνεται ο Όθων και με την ανάληψη της βασιλείας μετατρέπει την θανατική ποινή σε 20σαετή φυλάκιση και σε μικρό χρονικό διάστημα τον αποφυλακίζει.
Το 1843 φθάνει το βιολογικό τέλος του Κολοκοτρώνη. Ένα βράδυ επιστρέφοντας από ένα γλέντι εις τα ανάκτορα του Όθωνα, το οποίο ήταν λίγες ημέρες μετά το γάμο του υιού του. Ήπιε, έφαγε και χόρεψε περισσότερο από τα συνηθισμένα. Γυρίζοντας εις το σπίτι του ξάπλωσε και κοιμήθηκε τον αιώνιο ύπνο. Ευτυχισμένος και πικραμένος. Ευτυχής γιατί είδε την Ελλάδα(ένα τμήμα της)ελεύθερη χύνοντας αίμα . Πικραμένος, λέγω εγώ, για τις περιπέτειες τις οποίες έζησε εξ αιτίας των αντιπάλων του. Ήταν, όπως μαρτυράει η Ιστορία, ανεξίκακος και, τολμώ να γράψω, καλός Χριστιανός αφού έκανε τραπέζι εις τον φονιά του αδελφού του και εις την παρατήρηση της μάνας του απάντησε αυτό είναι το καλύτερο μνημόσυνο για τον γιό σου και αδελφό μου.
Θα κλείσω το παρόν κείμενο αναφέροντας ιστορικές φράσεις του ήρωα Έλληνα πατριώτη, γενναίου αγωνιστή, φιλικού και χριστιανού Κολοκοτρώνη όπως τις κατέγραψε η άτεγκτος Ιστορία.
«Ο Θεός έβαλε την υπογραφή του για την λευτεριά της Ελλάδας και δεν την παίρνει πίσω».
«Μία φορά εβαπτισθήκαμεν με το λάδι, βαπτιζόμεθα και μίαν με το αίμα και άλλη μίαν δια την ελευθερία της πατρίδος μας».
«Οι Έλληνες είναι τρελοί, αλλά έχουν Θεόν φρόνιμον».
«Ο δικός μου ο ξεσηκωμός δε μοιάζει μήτε με των Φράγκων, μήτε με κανενού άλλου. Εμείς θ' αναστήσουμε μία πατρίδα που κεφάλι θάχει το Χριστό. Κι όχι ανθρώπους».
«Αντίκρυσα τόσες φορές το θάνατο και δεν τον φοβήθηκα».
«Σαν μια βροχή ήρθε σε όλους μας η επιθυμία της ελευθερίας και όλοι, και οι κληρικοί και οι προεστοί και οι καπεταναίοι και οι γραμματισμένοι και οι έμποροι, όλοι συμφωνήσαμε στον ίδιο σκοπό και κάναμε την επανάσταση».
« Η επανάστασις η εδική μας δεν ομοιάζει με καμμίαν από όσας γίνονται την σήμερον εις την Ευρώπην. Της Ευρώπης αι επαναστάσεις εναντίον των διοικήσεών τους είναι εμφύλιος πόλεμος· ο εδικός μας πόλεμος ήτο πλέον δίκαιος. Ήτον έθνος με άλλον έθνος».
Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης ταυτίζεται με τον ξεσηκωμό του ‘21. Ήταν το κεφάλι, ο εγκέφαλος, ο ιθύνων νους της παλιγγενεσίας. Ο ατρόμητος μαχητής, ο άφθαστος γενναίος στρατιώτης και στρατηγός. Ενέπνεε τον σεβασμό και όταν το απαιτούσαν οι περιστάσεις και τον φόβο.
Οι απόγονοί σου, τα ελληνόπουλα είναι υπερήφανα για σένα και, αν χρειαστεί, θα σε έχουν για οδηγό.
Μυργιώτης Παναγιώτης
Μαθηματικός
Ἡ Ἄλλη Ἑλλάδα- Θεόδωρος Κολοκοτρώνης
Τὸ χέρι τοῦ Κολοκοτρώνη
-Βέβαια, ἐσὺ Στρατηγέ μου, δὲν ξέρεις ἀπὸ ἐπιτροπές, ἁρμόδιους, σοφούς, προσκυνημένους καὶ ἄλλα τέτοια, ποὺ σ΄έκαναν νὰ ρίχνεις πίσω τὴν κεφαλὴ καὶ νὰ γελᾶς μὲ γέλιο πλούσιο, χορταστικό, ποὺ χόρταινε κι ἐσένα καὶ τὰ παλληκάρια σου ποὺ σὲ ἀγαποῦσαν καὶ σὲ πίστευαν καὶ δὲ χαμπάριαζαν ἀπὸ Νενέκους ποὺ σούρνονταν στὴ γῆς καὶ προσκυνοῦσαν. Ναί. Γέλαγες μὲ κάτι τέτοια καμώματα, γέλαγες ὅταν δὲν θύμωνες. Καὶ εἶχες ἕναν θυμό! Σὲ τρόμαζαν καὶ τὰ βουνὰ τῆς Ἀρκαδίας! Ἕναν θυμό! Αὐτός μας ἐλευθέρωσε. Γιατι εἶπες μέσα σου, Στρατηγέ μου, εἶπες μέσα σου τόσο σιγανά, ποὺ μόνον ἐσὺ καὶ ἡ Παναγιὰ τ΄ακούσατε, εἶπες: Ὡς ἐδῶ! Τέλος ἡ σκλαβιά!
Καὶ τέλειωσε. Ὄχι εὔκολα, ὄχι ξεκούραστα, ὄχι σὲ μιὰ μέρα... Μὰ τέλειωσε. Γιατι πρῶτα εἶχε τελειώσει στὸ μυαλὸ καὶ τὴν καρδιά σου. Καὶ εἶπες: Ποτὲ πιὰ ραγιᾶς! Καὶ τράβηξες καὶ τοὺς ἄλλους. Εἶχες τέτοιον θυμό, ποὺ τράβηξες- ὄχι μόνον τοὺς ἕτοιμους ποὺ μοιάζαν λὲς καὶ σὲ περίμεναν νὰ φανεῖς ἀπὸ τὰ Τρίκορφα γιὰ νά ΄ρθοῦν στὸ κατόπι σου- ἀλλὰ καὶ τοὺς ἄλλους ποὺ τρέμαν καὶ φοβόνταν καὶ ἔλεγαν:- ἄντε καὶ φέτο τὸ κεφάλι στοὺς ὤμους μας. Κεφάλι προσκυνημένο, δὲν πέφτει ποτέ.Ἔτσι ἔλεγαν καὶ ἔσκυβαν. Μὰ δὲν εἶχαν ὑπολογίσει τὸ θυμό σου. Τὸ θυμό σου- ποὺ σὰν ἀρχαῖο κοιμισμένο γιὰ αἰῶνες θεριό- ξύπνησε μὲς τὰ σωθικά σου, ἄνοιξε τὸ ἕνα μάτι, ὕστερα τὸ ζερβί, ἀνακλαδίστηκε, τεντώθηκε, πάτησε πόδι. Καὶ τότε φάνηκε τὸ μέγεθος καὶ τὸ μεγαλεῖο. Τέτοιος θυμὸς ποὺ ὧρες- ὧρες τὸν ἐτρόμαζες καὶ σὺ ὁ ἴδιος. Ναί. Σὲ τρόμαζε, Στρατηγέ μου, ὁ ἴδιος ὁ θυμός σου. Καὶ σὲ ποιόν νὰ τὸ πεῖς καὶ σὲ ποιόν νὰ τὸ μολογήσεις; Πρόστρεχες τότε στὴν Παναγιά, Τὴν εἶχες σὲ ἐκτίμηση, Μάνα σου Βασίλισσα καὶ Μάνα τοῦ λαοῦ σου. Πρόστρεχες καὶ ἔσκυβες ἐμπρός Της, ποιός; Ἐσύ! Ποὺ Τοῦρκο δὲν φοβήθηκες, οὔτε ἀγᾶ, οὔτε μπέη. Σ’Αυτήν ὅμως προσκύναγες καὶ ἔκλεινες τὸ γόνυ. Καὶ ἔλεες καὶ ἔλεες, ἱστοροῦσες τὸν καημό σου καὶ τὸν ἀρχαῖο τὸν θυμό. Καὶ ζήταγες συγγνώμη. Μὰ σὰ σήκωνες τὸ βλέμμα στὸ Ἅγιο Πρόσωπό Της, τὴν ἔβλεπες κι Αὐτὴ Θυμωμένη. Καὶ σὰ νὰ’χε πετάξει τὴν καλύπτρα καὶ στὸ κεφάλι φόραγε τὴν περικεφαλαία. Θαῦμα μέγα! Καὶ τότε ἀνασηκωνόσουν, σκούπιζες τὰ μάτια, φοροῦσες τὴν δική σου περικεφαλαία, τίναζες γιὰ λίγο τὴ χαίτη τὴν ἀλογίσια, ἅπλωνες τὸ χέρι μπροστὰ καὶ σιγοσφύριζες. Τὰ παλληκάρια στὸ κατόπι σου, ὁρκίζονταν πὼς ἄκουγαν στὸ σφύριγμά σου ἐπάνω, τῆς Ὑπερμάχου Στρατηγοῦ, τὸν μέγα ὕμνο. Καὶ πρὶν τὶς μάχες ἔβλεπαν μιὰ γυναῖκα πανώρια νὰ τραβᾶ μπροστὰ ἀρματωμένη καὶ ξέραν καὶ γνωρίζανε πὼς ἦταν θυμωμένη. Κι ἔτσι, ἔτσι ἀκριβῶς Στρατηγέ μου, ἑνώθηκαν οἱ θυμοί σας καὶ μᾶς λευτέρωσαν. Ὄχι ὅλους, ὄχι ὅλα, μὰ ἦρθε μιὰ λευτεριά. Μὲ πόνο, μὲ αἷμα, μὲ δάκρυα, μὲ λεβεντιὰ καὶ προδοσία, μὲ ὅλα καὶ μὲ πολὺ θυμό. Ἔτσι ἦρθε. Κι ἂν χάθηκαν πολλοί, ποὺ ἄξιζαν νὰ ζοῦν καὶ νὰ χαροῦν, κι ἂν ἦρθαν ἄλλοι ποὺ τοὺς ἄξιζε τὸ μαῦρο τὸ σκοτάδι κι ἂν ἀνέβηκαν σὲ θρόνους καὶ κατέβασαν ἐσένα σὲ φυλακή, τί μ’αυτό; Κι ἂν γκρέμισαν τὸν Ὀδυσσέα καὶ λάβωσαν τὸν Γιώργη καὶ τύφλωσαν τὸν Νικήτα καί χτύπησαν στὴν καρδιὰ τὸν Κυβερνήτη, τί μ’αυτό; Ἐσὺ ξανανέβηκες στὸ ἄλογο. Φόρεσες τὴν περικεφαλαία, σήκωσες τὸ χέρι τὸ δεξὶ καὶ δείχνεις. Δείχνεις καὶ περιμένεις, Καὶ σὰν στρέφεις τὴν κεφαλή, βλέπεις πίσω σου λαό. Καὶ σὰν μισοκλείνεις τὰ μάτια καὶ κοιτάζεις καλύτερα, βλέπεις ἀνάμεσό τους, τὸν Ὀδυσσέα, τὸν Γιώργη, τὸν Νικήτα μὲ τὰ μάτια του νὰ λάμπουν καὶ τὸν Πάνο σου, τὸν πρωτογιό, τὸ καμάρι σου. Καὶ ναί! Ὁ μαυροφορεμένος ἄνδρας μὲ τὸ ἀσημένιο κεφάλι ποὺ ξεχωρίζει ἀνάμεσα σὲ ὅλους, εἶναι ἐκεῖνος: Ὁ πρῶτος, ὁ ἀκέραιος, ὁ μόνος Κυβερνήτης. Μὴν κοιτᾶς, Στρατηγέ μου τὴν πληγὴ στὸ στῆθος του. Καὶ μὴ φοβᾶσαι πὼς θὰ ξανανοίξει. Ξέχασε το. Συχώρεσε το. Ὁ ἴδιος τὸ’χει κιόλας συχωρήσει. Καὶ μαζὶ ἔχει συχωρήσει κι ὅλους ἐμᾶς. Ποὺ σᾶς ἀφήσαμε. Καὶ σᾶς ξεχάσαμε. Καὶ δώσαμε στὰ παιδιὰ μας, τῆς λήθης τὸ νερό.
Καὶ σκύψαμε. Καὶ ἔτσι σκυφτοὶ καὶ δίχως μνήμη, περιμένουμε τὸ τέλος.
Μὴν μᾶς ἀκοῦς, Στρατηγέ! Δὲν ξέρουμε ποὺ πᾶμε καὶ πρὸς τὰ ποὺ βαδίζουμε. Μᾶς θόλωσαν τὸ νοῦ μαυροκορδάτοι καὶ ὕαινες. Τί θαρρεῖς; Μόνον ἐσένα ρῖξαν στὰ μπουντρούμια καὶ στὰ κάγκελα τὰ σιδερένια; Ἐσὺ καὶ πίσω ἀπ’τα κάγκελα, ἤσουν λεύτερος. Γιατι ἡ ψυχὴ σου δὲ γνώρισε σκλαβιά. Τώρα τὰ κάγκελα εἶναι παντοῦ. Στὸ νοῦ καὶ στὴν καρδιά μας. Γιαυτὸ μὴν μᾶς ἀκοῦς, Στρατηγέ. Ἐσὺ μπροστά! Ἔχεις θυμό. Ἔχεις σχέδιο. Ἔχεις ἔγκριση. Ἔχεις τάξιμο νὰ ξεπληρώσεις. Γιατι Της τὸ εἶπες καὶ Τῆς τὸ ἔταξες καὶ φίλησες τὴν ἄκρια τοῦ σπαθιοῦ σου.Τί;
Ὦ! Μὴν ξεχνᾶς, Στρατηγέ μου καὶ μὴν θυμώνεις γιὰ τὴν δική μας ἀτολμιά. Ἐσὺ κράτα. Καὶ πᾶρε τὸν Κυβερνήτη μαζὶ στὸ ἄλογό σου. Καὶ ὁ ἕνας μὲ τὴ φουστανέλα του κι ὁ ἄλλος μὲ τὸ μαῦρο του τὸ ροῦχο, ξεκινῆστε. Πίσω, ἔρχονται οἱ δικοί σας. Καὶ παραπίσω, ἐμεῖς. Γιατι νὰ ξέρεις καὶ τὸ ξέρεις βέβαια, γιαυτὸ μισογελᾶς κάτω ἀπὸ τὰ μουστάκια, πὼς κάποιοι δὲν ἤπιαν ἀπ’ τῆς λήθης τὸ νερό. Καὶ ἄλλοι τὸ μισογεύτηκαν καὶ τὸ’φτυσαν ἀμέσως. Καὶ θυμοῦνται. Καὶ σᾶς θυμοῦνται. Καὶ περιμένουν. Πότε θὰ ξεκινήσεις.
Στὸ μεταξύ- καὶ ἐρήμην τῶν ἁρμοδίων καὶ τῶν σοφῶν- τὰ κάγκελα τῶν φυλακῶν μας λυγίζουν. Καὶ δὲν εἶναι ἀπὸ φωτιά, μήτε ἀπὸ λεπίδι. Ἕνας ὕμνος παλιός, ποὺ ἄρχισε ἀπὸ παιδιοῦ μουρμουρητὸ καὶ πέρασε στὰ στόματα τοῦ πλήθους, θέριεψε κι ἔγινε φωνὴ καὶ γκρέμισε τὶς φυλακές. Ἕνας ὕμνος. Τὸν ξέρεις. Σὲ νανούριζε ἡ μάνα σου μωρὸ καὶ στὸ’γραψε μὲς τὴν ψυχή σου. Ἐσὺ ξέρεις τί ψάλλει ὁ λαός σου.
Εἶναι τὸ τάμα σου, ἡ ὑπόσχεση, τὸ δεξί σου χέρι.
Τὸ σήκωσες, τὸ ὕψωσες καὶ δείχνεις σ’έναν λαὸ τὸ πεπρωμένο του.
Καὶ στὴν Ὑπέρμαχο Στρατηγό, τὴν Πόλη.
Τὴν Πόλη Της!