ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ Ϛ´ 14 - 21--------† ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΤΥΡΙΝΗΣ. «Ἀνάμνησις τῆς ἀπὸ τοῦ παραδείσου ἐξορίας τοῦ πρωτοπλάστου Ἀδάμ». Ἡ εὕρεσις τῶν ἱ. λειψάνων τῶν ἁγίων μαρτύρων τῶν ἐν τοῖς Εὐγενίου (†395-423).

 ΚΑΤΑ ΜΑΤΘΑΙΟΝ Ϛ´ 14 - 21

14 Ἐὰν γὰρ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, ἀφήσει καὶ ὑμῖν ὁ πατὴρ ὑμῶν ὁ οὐράνιος· 15 ἐὰν δὲ μὴ ἀφῆτε τοῖς ἀνθρώποις τὰ παραπτώματα αὐτῶν, οὐδὲ ὁ πατὴρ ὑμῶν ἀφήσει τὰ παραπτώματα ὑμῶν. 16 Ὅταν δὲ νηστεύητε, μὴ γίνεσθε ὥσπερ οἱ ὑποκριταὶ σκυθρωποί, ἀφανίζουσι γὰρ τὰ πρόσωπα αὐτῶν ὅπως φανῶσι τοῖς ἀνθρώποις νηστεύοντες· ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ὅτι ἀπέχουσιν τὸν μισθὸν αὐτῶν. 17 σὺ δὲ νηστεύων ἄλειψαί σου τὴν κεφαλὴν καὶ τὸ πρόσωπόν σου νίψαι, 18 ὅπως μὴ φανῇς τοῖς ἀνθρώποις νηστεύων ἀλλὰ τῷ πατρί σου τῷ ἐν τῷ κρυπτῷ· καὶ ὁ πατήρ σου ὁ βλέπων ἐν τῷ κρυπτῷ ἀποδώσει σοι ἐν τῷ φανερῷ. 19 Μὴ θησαυρίζετε ὑμῖν θησαυροὺς ἐπὶ τῆς γῆς, ὅπου σὴς καὶ βρῶσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κλέπται διορύσσουσιν καὶ κλέπτουσιν· 20 θησαυρίζετε δὲ ὑμῖν θησαυροὺς ἐν οὐρανῷ, ὅπου οὔτε σὴς οὔτε βρῶσις ἀφανίζει, καὶ ὅπου κλέπται οὐ διορύσσουσιν οὐδὲ κλέπτουσιν· 21 ὅπου γάρ ἐστιν ὁ θησαυρός ὑμῶν, ἐκεῖ ἔσται καὶ ἡ καρδία ὑμῶν.

Ερμηνευτική απόδοση Π. Τρεμπέλα

14 Πρέπει δέ, ὅταν ζητῆτε τὴν ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν σας, συγχωρῆτε καὶ σεῖς τοὺς ἄλλους, διότι, ἐὰν συγχωρήσετε τοὺς ἀνθρώπους τὰ ἁμαρτήματα, ποὺ ἔκαμαν εἰς σᾶς, καὶ ὁ Πατήρ σας ὁ οὐράνιος θὰ συγχωρήσῃ καὶ εἰς σᾶς τὰ ἰδικά σας ἁμαρτήματα. 15 Ἐὰν ὅμως δὲν συγχωρήσετε εἰς τοὺς ἀνθρώπους τὰ πρὸς σᾶς ἁμαρτήματά των, οὔτε ὁ Πατήρ σας θὰ συγχωρήσῃ τὰς πρὸς αὐτὸν ἁμαρτίας σας. 16 Ὅταν δὲ νηστεύετε, μὴ γίνεσθε σὰν τοὺς ὑποκριτὰς σκυθρωποὶ καὶ περίλυποι.Διότι ἀλλοιώνουν τὰ πρόσωπά των καὶ προσλαμβάνουν ὄψιν καὶ ἔκφρασιν καταβεβλημένου ἀπὸ τὰς στερήσεις ἀνθρώπου, διὰ νὰ φανοῦν εἰς τοὺς ἀνθρώπους ὅτι νηστεύουν.Ἀληθινὰ σᾶς λέγω, ὅτι ἔλαβαν ἐξ ὁλοκλήρου ἀπὸ τοὺς ἐπαίνους τῶν ἀνθρώπων τὴν ἀμοιβήν των. 17 Σὺ ὅμως, ὅταν νηστεύης, ἄλειψε τὴν κεφαλήν σου καὶ νίψε τὸ πρόσωπόν σου, ὥστε νὰ φαίνεσαι χαρούμενος. 18 Καὶ νὰ μὴ φανῇς εἰς τοὺς ἀνθρώπους, ὅτι νηστεύεις.Ἀλλὰ νὰ φανῇ ἡ νηστεία σου μόνον εἰς τὸν Πατέρα σου, ποὺ εἶναι μὲν ἀόρατος, ἀλλ’ εὑρίσκεται παρὼν καὶ εἰς αὐτὰ τὰ ἀπόκρυφα μέρη.Καὶ ὁ Πατήρ σου, ποὺ βλέπει εἰς τὰ κρυφά, θὰ σοῦ ἀποδώσῃ τὴν ἀμοιβήν σου εἰς τὰ φανερά. 19 Μὴ μαζεύετε χάριν τοῦ ἑαυτοῦ σας θησαυροὺς ἐπὶ τῆς γῆς, ὅπου ὁ σκόρος καὶ ἡ φθορὰ τῆς σαπίλας ἢ τῆς σκωρίας ἀφανίζουν τὰ ἀποθηκευόμενα εἴδη τοῦ πλούτου καὶ ὅπου κλέπται διατρυποῦν τοὺς τοίχους τῶν θησαυροφυλακίων σας καὶ τὰ κλέπτουν. 20 Μαζεύετε δὲ διὰ τοὺς ἑαυτούς σας θησαυροὺς εἰς τὸν οὐρανόν, ὅπου οὔτε σκόρος οὔτε σαπίλα καὶ σκωριὰ ἀφανίζουν τὰ θησαυριζόμενα καὶ ὅπου κλέπται δὲν τρυποῦν τοὺς τοίχους τῶν θησαυροφυλακίων οὔτε κλέπτουν. 21 Πρέπει δὲ νὰ θησαυρίζετε θησαυροὺς εἰς τὸν οὐρανόν, διὰ νὰ εἶναι καὶ ἡ καρδία σας προσκολλημένη εἰς τὸν Θεὸν καὶ εἰς τὰ οὐράνια.Διότι ἐκεῖ, ὅπου θὰ εἶναι ὁ θησαυρός σας, θὰ εἶναι καὶ ἡ καρδία σας.

ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ ΙΓ´ 11 - 14---------† ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΤΥΡΙΝΗΣ. «Ἀνάμνησις τῆς ἀπὸ τοῦ παραδείσου ἐξορίας τοῦ πρωτοπλάστου Ἀδάμ». Ἡ εὕρεσις τῶν ἱ. λειψάνων τῶν ἁγίων μαρτύρων τῶν ἐν τοῖς Εὐγενίου (†395-423).

                                             ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ ΙΓ´ 11 - 14

11 Καὶ τοῦτο, εἰδότες τὸν καιρόν, ὅτι ὥρα ἡμᾶς ἤδη ἐξ ὕπνου ἐγερθῆναι· νῦν γὰρ ἐγγύτερον ἡμῶν ἡ σωτηρία ἢ ὅτε ἐπιστεύσαμεν. 12 ἡ νὺξ προέκοψεν, ἡ δὲ ἡμέρα ἤγγικεν. ἀποθώμεθα οὖν τὰ ἔργα τοῦ σκότους καὶ ἐνδυσώμεθα τὰ ὅπλα τοῦ φωτός. 13 ὡς ἐν ἡμέρᾳ εὐσχημόνως περιπατήσωμεν, μὴ κώμοις καὶ μέθαις, μὴ κοίταις καὶ ἀσελγείαις, μὴ ἔριδι καὶ ζήλῳ, 14 ἀλλ’ ἐνδύσασθε τὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, καὶ τῆς σαρκὸς πρόνοιαν μὴ ποιεῖσθε εἰς ἐπιθυμίας.

ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ ΙΔ´ 1 - 4

1 Τὸν δὲ ἀσθενοῦντα τῇ πίστει προσλαμβάνεσθε, μὴ εἰς διακρίσεις διαλογισμῶν. 2 ὃς μὲν πιστεύει φαγεῖν πάντα, ὁ δὲ ἀσθενῶν λάχανα ἐσθίει. 3 ὁ ἐσθίων τὸν μὴ ἐσθίοντα μὴ ἐξουθενείτω, καὶ ὁ μὴ ἐσθίων τὸν ἐσθίοντα μὴ κρινέτω· ὁ Θεὸς γὰρ αὐτὸν προσελάβετο. 4 σὺ τίς εἶ ὁ κρίνων ἀλλότριον οἰκέτην; τῷ ἰδίῳ Κυρίῳ στήκει ἢ πίπτει· σταθήσεται δέ· δυνατὸς γάρ ἐστιν ὁ Θεὸς στῆσαι αὐτόν.

Ερμηνευτική απόδοση Π. Τρεμπέλα

ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ ΙΓ´ 11 - 14

11 Ἂς πράττωμεν δὲ τὰ ἔργα αὐτὰ τῆς ἀγάπης ἀκούραστοι καὶ χωρὶς ἀναβολήν, γνωρίζοντες εἰς ποῖον καιρὸν ζῶμεν. Ζῶμεν εἰς ἐποχήν, ποὺ ἀπαιτεῖ ἐπειγόντως τὴν ἄσκησιν τῆς ἀρετῆς. Διότι εἶναι πλέον ὥρα νὰ σηκωθῶμεν ἀπὸ τὸν ὕπνον τῆς ἀμελείας, ποὺ μᾶς κάνει δυσκολοκινήτους εἰς τὸ ἀγαθόν. Διότι τώρα ἡ ἡμέρα τῆς δευτέρας παρουσίας, ἡ ὁποία θὰ σημάνῃ τὴν πλήρη ἀπολύτρωσιν τῶν πιστῶν, εἶναι πλησιέστερα πρὸς ἡμᾶς παρὰ τότε ποὺ ἐπιστεύσαμεν. Ἐὰν λοιπὸν τότε ἐδείξαμεν ζῆλον καὶ δραστηριότητα, πολὺ περισσότερον πρέπει νὰ τὰ δείξωμεν καὶ τώρα. 12 Ὁ παρὼν βίος, ποὺ μοιάζει μὲ νύκτα σκοτεινήν, ἐπροχώρησε, ἡ δὲ ἡμέρα τῆς μελλούσης ζωῆς ἐπλησίασε. Καὶ ἐὰν ἀκόμη ὁ Κύριος δὲν ἔλθῃ σύντομα διὰ τῆς δευτέρας του ἐνδόξου παρουσίας, ἔρχεται ὅμως διὰ τὸν καθένα μας διὰ τοῦ θανάτου. Πλησιάζει λοιπὸν διὰ τὸν καθένα μας ἡ ἡμέρα τῆς μελλούσης ζωῆς. Ἂς ἀποθέσωμεν λοιπὸν σὰν ἄλλα νυκτερινὰ ἐνδύματα τὰ ἔργα τῆς ἁμαρτίας, ποὺ γίνονται εἰς τὸ σκοτάδι, καὶ ἂς ἐνδυθῶμεν σὰν ἄλλα ὅπλα τὰ φωτεινὰ ἔργα τῆς ἀρετῆς. 13 Ὅπως συμπεριφέρεται κανεὶς τὴν ἡμέραν, ποὺ τὰ βλέμματα πολλῶν τὸν παρακολουθοῦν, ἔτσι καὶ ἡμεῖς ἂς συμπεριφερθῶμεν μὲ εὐπρέπειαν καὶ εὐταξίαν· ὄχι μὲ ἄσεμνα φαγοπότια καὶ μέθας, οὔτε μὲ πράξεις αἰσχρότητος καὶ ἀσελγείας, οὔτε μὲ φιλονεικίας καὶ ζηλοτυπίας. 14 Ἀλλὰ φορέσατε σὰν ἔνδυμα τῆς ψυχῆς σας τὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, ὥστε εἰς τὴν ὅλην ζωήν σας νὰ ὁμοιάσετε τελείως πρὸς αὐτόν. Καὶ μὴ φροντίζετε διὰ τὴν σάρκα, πῶς νὰ ἰκανοποιῆτε τὰς παρανόμους ἐπιθυμίας της. Τέτοια πρέπει νὰ εἶναι ἡ συμπεριφορά σας μέσα εἰς τὴν κοινωνίαν ποὺ ζῆτε.

ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ ΙΔ´ 1 - 4

1 Υπάρχουν ὅμως καὶ μερικοὶ Χριστιανοὶ ἀδύνατοι εἰς τὴν πίστιν. Ἰδοὺ ποία πρέπει νὰ εἶναι καὶ πρὸς αὐτοὺς ἡ συμπεριφορά σας. Ἐκεῖνον, ποὺ ἀσθενεῖ κατὰ τὴν πίστιν καὶ ἐξαρτᾷ τὴν σωτηρίαν του καὶ ἀπὸ τὴν διάκρισιν φαγητῶν καὶ ἡμερῶν, πρέπει νὰ τὸν δέχεσθε μὲ καλωσύνην, χωρὶς νὰ συζητῆτε καὶ ἐπικρίνετε τὰς ἰδέας του. 2 Ἄλλος μὲν πιστεύει, ὅτι δὲν ἀπαγορεύεται νὰ φάγῃ πάντα τὰ φαγητά. Ὁ δὲ ἀσθενὴς κατὰ τὴν πίστιν τρώγει λάχανα καὶ ἀποφεύγει τὰ ἄλλα φαγητὰ ἐκ φόβου, μήπως μολυνθῇ ἀπὸ αὐτά. 3 Ἐκεῖνος, ποὺ λόγῳ τῆς ἰσχυροτέρας πίστεώς του τρώγει ἀπὸ ὅλα τὰ φαγητά, ἂς μὴ περιφρονῇ ὡς στενοκέφαλον ἐκεῖνον, ποὺ δὲν τρώγει ἀπὸ ὅλα. Καὶ αὐτός, ποὺ δὲν τρώγει ἀπὸ ὅλα, ἂς μὴ κατακρίνῃ ἐκεῖνον, ποὺ τρώγει. Διότι καὶ αὐτόν, ποὺ τρώγει ἀπὸ ὅλα, ὁ Θεὸς τὸν προσέλαβεν εἰς τὴν Ἐκκλησίαν του. 4 Ποῖος εἶσαι σύ, ποὺ κατακρίνεις ξένον δοῦλον; Ὄχι σέ, ἀλλὰ τὸν Θεὸν ἔχει Κύριον. Διὰ τὸν Κύριόν του λοιπὸν στέκεται ἢ πίπτει πνευματικῶς. Μάθε δὲ ὅτι, μολονότι σὺ τὸν κατακρίνεις, αὐτὸς θὰ σταθῇ στερεὸς εἰς τὴν πίστιν. Διότι ὁ Θεὸς εἶναι δυνατὸς νὰ τὸν ἀνορθώσῃ καὶ νὰ τὸν στερεώσῃ.

ΤΑ ΘΕΜΕΛΙΑ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ

Ἡ Ἐκκλησία τοῦ Θεοῦ μᾶς προσκαλεῖ καί πάλι νά εἰσέλθουμε στό στά διο τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς, μιᾶς περιόδου ὅπου ὁ πνευματικός μας ἀγώνας γίνεται πιό ἐντατικός. Καταβάλλουμε δηλαδή οἱ πι στοί κάθε σπουδή καί προσπάθεια νά ἐπανακατηχηθοῦμε στήν εὐσέβεια καί τήν πίστη τῆς Ἐκκλησίας, νά ἐμπιστευθοῦμε περισσότερο τόν Θεό, νά ἐπιδοθοῦμε μέ μεγαλύτερη συνέπεια στήν νηστεία καί τήν προσευ χή, νά συγχωρήσουμε τούς συνανθρώπους μας καί νά ζητήσουμε καί ἐμεῖς ἀπό ἐκείνους νά μᾶς συγχωρήσουν, νά τούς περιβάλλουμε μέ τήν ἀγάπη καί τήν στοργή μας. 

 Ἑπομένως, ἡ χριστιανική μας ἄσκηση συνίσταται στήν ἐπίγνωση τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ καί τήν προσφορά της στόν συνάνθρωπο, ἀκολούθως στήν ἀληθινή καί εὐάρεστη στόν Θεό νηστεία πού μᾶς ὁδηγεῖ στήν συν τριβή καί τήν μετάνοια καί, τέλος, στήν ἀπελευθέρωση ἀπό τήν πλεονε ξία ὡς πρός τούς ἐπίγειους θησαυρούς καί τήν στροφή πρός τόν θησαυ ρό τῆς καρδιᾶς μας, τόν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό. 

 Τό πνευματικό νόημα τῆς νηστείας

 Ἡ νηστεία τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς ἔχει ὡς πρότυπό της ὄχι μό νο βιβλικά ἱερά πρόσωπα, ὅπως τόν προφήτη Μωϋσῆ πού νήστευσε 40 ἡμέρες στό ὄρος Σινᾶ, ἤ τόν προφήτη Ἠλία πού ἐπίσης νήστευσε στήν ἔρημο Χωρήβ, ἀλλά τόν ἴδιο τόν Θεό, τόν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό, ὁ Ὁποῖος, μετά τήν βάπτισή Του καί πρίν ξεκινήσει τό δημόσιο ἔργο Του, ἔμεινε στήν Ἔρημο νηστεύοντας τεσσαράκοντα ἡμέρες καί νύκτες. Ἡ νηστεία εἶναι πράξη λατρείας πρός τόν Θεόν. Καθιστᾶ τό πνεῦμα καί τό σῶμα τοῦ πιστοῦ ἀνάλαφρα καί καθαρά γιά νά βρίσκονται σέ ἀδιάκοπη κοινωνία μέ τόν Θεό. Ἡ ἀληθινή νηστεία εἶναι βασικά πνευματική ἄσκηση, ὅπως εὔστοχα ἐπισημαίνει ὁ Μέγας Βασίλειος: «Ἄς νηστεύσουμε νηστεία δεκτή, εὐάρεστη στόν Κύριο· ἀληθινή νηστεία εἶναι ἡ ἀποξένωση ἀπό τό κακό, ἡ ἐγκράτεια τῆς γλώσσας, ἡ ἀποχή ἀπό τόν θυμό, ὁ χωρισμός ἀπό τίς ἀνάρ μοστες ἐπιθυμίες, τήν καταλαλιά, τό ψεῦδος καί τήν ἐπιορκία· ἡ ἐγκράτεια ἀπό αὐτά εἶναι νηστεία ἀληθινή καί εὐπρόσδεκτη» (περί Νηστ. Β΄ 7). 

 Τοιουτοτρόπως, ἡ νηστεία συνοδευόμενη ἀπό τήν προσευχή ἀπελευ θερώνει τό πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου ἀπό κάθε ἐπιβολή τῆς σαρκός καί τῆς ὕλης, ἀποτελεῖ προσωπική λατρευτική τοποθέτηση ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καί εἶναι ἔκφραση ὑπακοῆς στόν λόγο τοῦ Θεοῦ καί τήν παράδοση τῆς Ἐκκλη σίας.

 Ὁ Κύριος ἀναλαμβάνει τούς πειρασμούς τῶν πιστῶν 

 Ἀναφέρθηκε παραπάνω ὅτι ὁ Κύριος παρέμεινε 40 ἡμέρες καί νύκτες προσευχόμενος καί νηστεύων στήν Ἔρημο. Ἐκεῖ δέχθηκε τρεῖς μεγάλους δαιμονικούς πειρασμούς. Ὁ διάβολος ζήτησε ἀπό τόν Χριστό νά μεταβά λει τούς λίθους πού βρίσκονταν στήν Ἔρημο σέ ἄρτους. Ὁ Κύριος τοῦ ἀπαντᾶ ὅτι ὁ ἄνθρωπος δέν ζεῖ μόνο μέ τόν ἄρτο, ἀλλά μέ τόν λόγο καί τήν δύναμη τοῦ Θεοῦ. Ἔπειτα, ζήτησε ἀπό τόν Χριστό νά πέσει νά τόν προσκυνήσει γιά νά τοῦ δώσει τίς βασιλεῖες τοῦ κόσμου καί τήν δόξα τους· ὁ Κύριος τοῦ λέγει ὅτι μόνο τόν Θεό πρέπει νά προσκυνεῖ κάποιος καί νά λατρεύει. Καί, τέλος, τοῦ ζήτησε νά θέσει τόν ἑαυτό του σέ κίνδυ νο, νά ἀπαιτήσει τό θαῦμα, πέφτοντας κάτω, ἀπό τό πιό ψηλό μέρος τοῦ Ναοῦ. Ὁ Χριστός τοῦ ἀπαντᾶ ὅτι ὁ ἄνθρωπος δέν ἐπιτρέπεται νά θέτει σέ δοκιμασία τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Καί τότε «συντελέσας πάντα πειρασμόν ὁ διάβολος ἀπέστη ἀπ’ αὐτοῦ ἄχρι καιροῦ» (Λουκ. 4,1-13). 

 Ὁ Κύριος ἀναλαμβάνει τούς πειρασμούς τοῦ ἀνθρώπου καί βοηθεῖ στήν κατά Θεόν ἀντιμετώπιση καί ὑπέρβασή τους, καθώς λέγει ὁ ἀπόστο λος Παῦλος «ἐν ᾧ γάρ πέπονθεν αὐτός πειρασθείς, δύναται τοῖς πειραζο μένοις βοηθῆσαι» (Ἑβρ. 2,18), ἤτοι ἐπειδή ὁ ἴδιος ὁ Χριστός ὑπέφερε καί δοκιμάσθηκε, μπορεῖ τώρα νά βοηθήσει αὐτούς πού δοκιμάζονται. Μάλι στα, δέν χρειάζεται νά ἀναφέρουμε ὅτι, ἐφόσον ὁ Κύριος μᾶς βοηθεῖ στούς πειρασμούς μας, δέν πρέπει νά παραδίδουμε τόν ἑαυτό μας στήν ἀπελπισία καί τήν ἀπογοήτευση. 

 Ἡ ἔρημος τῆς Τεσσαρακοστῆς

 Οἱ πιστοί θά συνεξέλθουμε μαζί μέ τόν Κύριο στήν Ἔρημο τῆς Τεσσα ρακοστῆς καί θά συμμετάσχουμε στούς πειρασμούς Του. Τόν πρῶτο πει ρασμό ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ τόν ἀντιμετωπίζει μέ τήν νηστεία, τόν δεύτε ρο μέ τήν ἀδιάλειπτη λατρεία τοῦ Θεοῦ καί τόν τρίτο μέ τήν ταπείνωση. Εἴθε, ὁ Χριστός νά ἀναδείξει καί ἐμᾶς νικητές στόν ἀγῶνα μας κατά τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου καί νά μᾶς ἐνδυναμώνει στήν ἄσκηση τῆς νηστείας, τῆς διηνεκοῦς λατρείας τοῦ Θεοῦ καί τῆς ταπεινώσεως.

                                                                                                                     Ἀρχιμ. Ν. Κ

https://apostoliki-diakonia.gr/wp-content/data/fk/2026/08-2026(3795).pdf

Στις 23 Φεβρουαρίου 2026 εορτάζουν:

 

Καθαρά Δευτέρα

Άγιος Πολύκαρπος Επίσκοπος Σμύρνης

Αγία Γοργονία, αδελφή του Αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου

Άγιοι Ιωάννης, Μωυσής, Αντίοχος και Αντωνίνος

Όσιοι Ζεβινάς, Πολυχρόνιος, Δαμιανός και Μωυσής

Άγιος Κλήμης

Αγία Θεή

Όσιος Δαμιανός ο Εσφιγμενίτης

Άγιος Λάζαρος ο εκ Τριπόλεως Πελοποννήσου ο Νέος Ιερομάρτυρας

Όσιος Ιωάννης ο Θεριστής

Άγιοι Εβδομήντα Τρεις Μάρτυρες

Οσίος Πολύκαρπος του Μπρυάνσκ

Όσιος Μωυσής εκ Ρωσίας

 

 

 

Νηστεία

Καθαρά Δευτέρα

 

Καθαρά Δευτέρα

Ημερομηνία Εορτής:	23/02/2026
Τύπος εορτής:	Με βάση το Πάσχα. Εορτάζει 48 ημέρες πριν το Άγιο Πάσχα.
Άγιοι που εορτάζουν:	Καθαρα Δευτερα
Περιεχόμενα:	Βιογραφία Αγιογραφίες / Φωτογραφίες

Βιογραφία

Με την Καθαρά Δευτέρα ξεκινά η Σαρακοστή για την Ορθόδοξη εκκλησία, ενώ ταυτόχρονα σημάνει το τέλος των Απόκρεω. Η Καθαρά Δευτέρα ονομάστηκε έτσι γιατί οι Χριστιανοί «καθαρίζονταν» πνευματικά και σωματικά. Είναι μέρα νηστείας αλλά και μέρα αργίας για τους Χριστιανούς. Η νηστεία διαρκεί για 40 μέρες, όσες ήταν και οι μέρες νηστείας του Χριστού στην έρημο.

Την Καθαρά Δευτέρα συνηθίζεται να τρώγεται λαγάνα (άζυμο ψωμί που παρασκευάζεται μόνο εκείνη τη μέρα), και άλλα νηστίσιμα φαγώσιμα, κυρίως λαχανικά, όπως και φασολάδα χωρίς λάδι. Επίσης συνηθίζεται το πέταγμα χαρταετού.

Η Καθαρά Δευτέρα εορτάζεται 48 ημέρες πριν την Κυριακή του Πάσχα.

Η κυρά Σαρακοστή

Ένα έθιμο που έχει σχεδόν χαθεί είναι αυτό της Κυρά Σαρακοστής. Πρόκειται για ένα ιδιόμορφο ημερολόγιο με το οποίο μετρούσαν τις εβδομάδες της νηστείας (Σαρακοστής).

Η κυρά Σαρακοστή στις περισσότερες περιοχές ήταν μια χάρτινη ζωγραφιά. Απεικόνιζε μια γυναίκα με σταυρωμένα χέρια, λόγω προσευχής, σαν καλόγρια, χωρίς στόμα, λόγω νηστείας, και με εφτά πόδια που αναπαριστούσαν τις επτά εβδομάδες της Μεγάλης Σαρακοστής. Κάθε Σάββατο έκοβαν ένα πόδι και έτσι ήξεραν πόσες βδομάδες νηστείας απέμεναν μέχρι το Πάσχα. Το Μεγάλο Σάββατο, έκοβαν και το τελευταίο πόδι.

Αυτό το κομμάτι χαρτί το δίπλωναν καλά και το έκρυβαν σε ένα ξερό σύκο. Τοποθετούσαν το σύκο αυτό μαζί με άλλα, και σε όποιον το έβρισκε θεωρούνταν ότι του έφερνε γούρι.

Σε άλλα μέρη της Ελλάδας η Κυρά Σαρακοστή δεν ήταν φτιαγμένη από χαρτί, αλλά από ζυμάρι. Το ζυμάρι φτιαχνόταν με αλεύρι, αλάτι και νερό. Η διαδικασία ήταν κι εδώ η ίδια όπως και με την χάρτινη. Μια παραλλαγή του εθίμου της Κυράς Σαρακοστής είναι φτιαγμένη από πανί και γεμισμένη με πούπουλα.

Για την Κυρά Σαρακοστή έχουν γραφτεί και οι εξής στίχοι:

Την Κυρά Σαρακοστή που ‘ναι έθιμο παλιό
οι γιαγιάδες μας την φτιάχναν με αλεύρι και νερό.

Για στολίδι της φορούσαν στο κεφάλι έναν σταυρό
μα το στόμα της ξεχνούσαν γιατί νήστευε καιρό.

Και τις μέρες της μετρούσαν με τα πόδια της τα επτά.
Έκοβαν ένα την βδομάδα μέχρι ‘νάρθει η Πασχαλιά.

Λιγότερα (-)

Αγιογραφίες / Φωτογραφίες

Κυρά Σαρακοστή

Άγιος Λάζαρος ο εκ Τριπόλεως Πελοποννήσου ο Νέος Ιερομάρτυρας

 

Άγιος Λάζαρος ο εκ Τριπόλεως Πελοποννήσου ο Νέος Ιερομάρτυρας

Ημερομηνία Εορτής:	23/02/2026
Τύπος εορτής:	Σταθερή. Εορτάζει στις 23 Φεβρουαρίου εκάστου έτους.
Άγιοι που εορτάζουν:	Αγιος Λαζαρος ο Εκ Τριπολεως Πελοποννησου ο Νεος Ιερομαρτυρας
Τελευταία ενημέρωση:	16/09/2018 21:13
Περιεχόμενα:	Βιογραφία Λειτουργικά κείμενα Αγιογραφίες / Φωτογραφίες Σχετικά κείμενα Παραπομπές

Βιογραφία

Καίουσι τὸν Λάζαρο ἐν τῇ καμίνῳ,
ὄχλος κρατούντων εἵνεκεν τοῦ Δεσπότου.

Λάζαρον εἰκάδι ἠδὲ τρίτῃ φλογὶ Μάρτυρα καῦσαν.

Η πρώτη γραπτή αναφορά που έχομεν για το μαρτύριο του Αγίου νεοϊερομάρτυρος Λαζάρου, είναι αυτή του υπ. αρίθμ 797 κώδικα της Ιεράς Μονής Βατοπαιδίου που διασώζει την ακολουθία και το συναξάριο του Αγίου.

Ο Άγιος Λάζαρος ήταν ιερέας έχοντας ιδιαίτερη πατρίδα του την Τρίπολη. Οι ευσεβείς γονείς του, Νικόλαος και Αλεξάνδρα, τον μεγάλωσαν με νουθεσία και παιδεία Κυρίου, οδηγώντας τον σε τέλεια μέτρα αρετής. Όταν χειτονήθηκε ιερεύς, εκείνους που ζούσαν με ευσέβεια τους δίδασκε, τους δε άλλους τους νουθετούσε να μην αδικούν τους πτωχούς. Κάποιος που ζούσε στην ίδια την πόλη της Τριπόλεως, ονόματι Σέλετος, διέπρατε καθημερινά αδικίες. Αυτόν τον Σέλετον, ο ιερεύς και πράγματι ιερός Λάζαρος συνεχώς συμβούλευε να μην αδικεί τους άλλους. Όταν ο Σέλετος καταδικάστηκε σε θάνατο για τις αδικίες που είχε κάνει, αρνήθηκε τον Χριστό για να γλιτώσει. Τότε, γινόμενος μωαμεθανός και διαφεύγοντας τον κίνδυνο, μαζί με άλλους Τούρκους θέλησε να πείσει τον Άγιο Λάζαρο να εξομώσει και αυτός. Τον συκοφάντησαν πολλές φορές και τον οδήγησαν στο δικαστήριο λέγοντάς του πως αν αλλαξοπιστήσει θα του δώσουν πολλά αγαθά, αλλιώς θα τον θανατώσουν. Ο Άγιος αρνήθηκε την ανίερη προσφορά των απίστων, οι οποίοι αποφάσισαν να βασανιστεί με πολλά μαρτύρια, κοινά για τους περισσότερους νεομάρτυρες, όπως μαστιγώματα, στρεβλώσεις των άκρων, αποκοπή μελών, κακώσεις και άλλα πολλά. Τέλος, βλέποντας το ανυποχώρητο του μάρτυρος τον έρριξαν στη φωτιά μέσα στην οποία ο Άγιος παρέδωσε την μακαρία ψυχή του προσευχόμενος (23/02/±1605 μ.Χ.). Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως η μητέρα του τον στήριζε λέγοντάς του να υπομείνει την προσωρινή τιμωρία της φωτιάς, ώστε να κληρονομήσει την αιώνια Βασιλεία και να χαίρεται μαζί με τους άλλους μάρτυρες, αγγέλους, αρχαγγέλους, προφήτες και όλους τους αγίους. Κατ’ αυτό τον τρόπο τελειώθηκε ο άγιος νεοϊερομάρτυς Λάζαρος, οι δε παροιστάμενοι πιστοί και άπιστοι, έκπληκτοι και με φόβο εβεβαίωσαν πως φως εξ ουρανού έσκεπε τον τόπο του μαρτυρίου για τρεις συνεχόμενες μέρες. Κατόπιν, κάποιοι ευσεβείς χριστιανοί περισυνέλεξαν τα λείψανα και την κόνιν του Αγίου, τα οποία θεράπευαν εκείνους που τον επικαλούνταν με πίστη.

Βίο και πλήρη ακολουθία με τίτλο: «Ασματική Ακολουθία και Συναξάριον του Αγίου Ενδόξου Νέου Ιερομάρτυρος Λαζάρου του εν Τριπόλει αθλήσαντος, ου η μνήμη τελείται τη κγ’ Φεβρουαρίου», έχει εκδόσει ο Μοναχός Παίσιος Νεοσκητιώτης, Γέροντας της Ιεράς Καλύβης Αγίου Ιωάννου Θεολόγου, Νέας Σκήτης Αγίου Όρους.

Λιγότερα (-)

Λειτουργικά κείμενα

Ἀπολυτίκιον
Ἦχος πλ. α΄. Τὸν συνάναρχον Λόγον.
Ἱερόαθλε Μάρτυς Ὑψίστου Λάζαρε, ὁ κατασβέσας καμίνου τὸ πῦρ αἱμάτων ῥοαῖς, τῶν τιμίων σου ἐσχάτοις ἐν τοῖς ἔτεσιν, ὡς Μαντινείας φῶς λαμπρόν, καὶ Τριπόλεως φανόν, ὑπέρφωτον σὲ τιμῶμεν, καὶ ἐκζητοῦμεν σὴν χάριν, οἱ ἐν πυρὶ παθῶν καιόμενοι.

Κοντάκιον
Ἦχος β΄. Τοῖς τῶν αἱμάτων σου ῥείθροις.
Τοῖς τῶν δογμάτων σου λόγοις ὦ Λάζαρε, τοὺς ἐναντίους τελείως νενίκηκας· Θεός σοι τὸ κράτος δεδώρηται, καὶ ἐβεβαίωσας πίστιν ἐν ἅπασιν·...

Περισσότερα (+)

Αγιογραφίες / Φωτογραφίες

Άγιος Λάζαρος ο εκ Τριπόλεως Πελοποννήσου ο Νέος Ιερομάρτυρας

 

 

 

Σχετικά κείμενα

Ἀκολουθία Ἱερομάρτυρος ΛΑΖΑΡΟΥ τοῦ ἐκ Τριπόλεως

Συγγνώμη

 Αδελφοί μου αγαπημένοι,

με πόνο και συντριβή καρδίας στέκομαι ενώπιόν σας και σας ζητώ ταπεινά συγγνώμη.

Συγχωρέστε με αν σας λύπησα με λόγο ή με σιωπή, με σκέψη ή με οποιαδήποτε κίνηση της καρδιάς.

Αν φάνηκα σκληρός εκεί που έπρεπε να είμαι επιεικής.
Αν στάθηκα απόμακρος εκεί που χρειαζόταν μια αγκαλιά.
Αν άφησα τον εγωισμό μου να επισκιάσει την αγάπη.
Αν δεν τίμησα όπως όφειλα το πρόσωπό σας, που είναι γλυκιά εικόνα του αγαπημένου Θεού.

Ζητώ συγγνώμη για ό,τι φανερό και κρυφό βάρυνε τη σχέση μας·

για ό,τι ειπώθηκε και για ό,τι δεν ειπώθηκε,
για ό,τι έγινε και για ό,τι παραλείφθηκε.

Τίποτε δεν είναι πολυτιμότερο από τη μεταξύ μας ειρήνη και την εν Χριστώ ενότητα.

Γι’ αυτό, νοερά γονατίζω μπροστά σας και, από τα βάθη της ψυχής μου, σας ικετεύω: συγχωρέστε με.

Κι αν μπορείτε, εύχεστε για τη μετάνοιά μου και για την οικογένειά μου.

Με εν Χριστώ ειλικρινή, ταπεινή και καρδιακή αγάπη.

π. Ανδρέας Γκατζέλης