Μεταμόρφωση του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, του Λυτρωτή και Σωτήρος του κόσμου.

 

Μεταμόρφωση του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, του Λυτρωτή και Σωτήρος του κόσμου.

Την 6η Αυγούστου η Αγία μας εκκλησία εορτάζει μια μεγάλη Δεσποτική εορτή. Τη Μεταμόρφωση του Σωτήρος Ιησού Χριστού. Η Μεταμόρφωση του Κυρίου είχε συμβεί πριν από το εκούσιο πάθος Του. Σαράντα ημέρες πριν από τη Σταύρωσή Του. Η εορτή συνέπιπτε την περίοδο της νηστείας και δια τούτο εορτάζεται 40 ημέρες πριν από την ύψωση του Τιμίου Σταυρού (14 Σεπτεμβρίου). Η Μεταμόρφωση τιμάται στο μέσον περίπου της εορταστικής περιόδου Πάσχα - Χριστούγεννα. Της δεσποτικής αυτής εορτής προηγείται αυστηρά νηστεία και μόνο την ημέρα της εορτής επιτρέπεται η κατάλυση ψαριών. Η νηστεία αυτή ανήκει στη νηστεία του 15αυγούστου. Ουσιαστικά πρόκειται για δυο συνεχόμενες νηστείες, μια προς τιμή της Μεταμορφώσεως του Χριστού και μια προς τιμή της Παναγίας. Προηγείται λοιπόν αυστηρά νηστεία όπως και στις δυο άλλες προαναφερθείσες δεσποτικές εορτές. Μεγάλη δεσποτική εορτή. Όσο βασική και σπουδαία για την σωτηρία μας είναι η εορτή των Χριστουγέννων και της Αναστάσεως τόσο σπουδαία και σημαντική είναι και η εορτή της Μεταμορφώσεως. Εφανερώθη η Θεότητα του Κυρίου, για μια ακόμη φορά.

Ο Κύριος για να προετοιμάσει τους μαθητάς Του για το εκούσιο πάθος του, πήρε τρεις από αυτούς: τον Πέτρο, τον Ιωάννη και τον Ιάκωβο και πορεύθηκε προς προσευχή εις το όρος Θαβώρ. Γιατί πήρε αυτούς;; Τον Πέτρο για τη μεγάλη πίστη και αγάπη που είχε προς τον Χριστό, τον Ιωάννη επειδή τον αγαπούσε ιδιαίτερα ο Κύριος, για την αγνότητα και την ολόψυχη προς Αυτόν αφοσίωσή του και τον Ιάκωβο επειδή αυτός θα έχυνε πρώτος το αίμα του για την αγάπη του Χριστού. Οι κουρασμένοι από την ταλαιπωρία κάθισαν να ξεκουραστούν και τους πήρε ο ύπνος. Κάποια στιγμή ξυπνούν και βλέπουν τον διδάσκαλό τους να λάμπει περισσότερο και από τον ήλιο. Δεν μπορούσαν τα γήινα μάτια των μαθητών Του να αντικρίσουν το άκτιστο φως και για αυτό έπεσαν κάτω με τα πρόσωπα προς την γη, λέγει ο Ευαγγελιστής, «ἔπεσον ἐπί πρόσωπον αὐτῶν καί ἐφοβήθησαν σφόδρα» (Ματθ. 17,6).

Επέτρεψε ο Κύριος να πάρουν μια γεύση από τη Θεότητά Του και πως θα είμαστε όλοι μας μετά την Δευτέρα παρουσία Του στη γη. Οι μαθητές του δεν είχαν λάβει τη χάρη του Αγίου Πνεύματος για να μπορούν να δουν το Άκτιστο Φως. Είδαν τον Κύριο να συνομιλεί με τον Μωυσή, εκπρόσωπο του νόμου και των κεκοιμημένων και τον Ηλία, εκπρόσωπο των Προφητών και των ζώντων. Έτσι λοιπόν φαίνεται καθαρά ότι ο Χριστός είναι Κύριος της Ζωής και του θανάτου και οι συνομιλητές Του είναι δούλοι Του. Συνομιλούν για το εκούσιο Πάθος Του που πρόκειται να συμβεί. Γράφει χαρακτηριστικά ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης: «Έφερε δε εις το μέσον τους τον Mωυσήν και τον Ηλίαν, διά να διορθώση τας σφαλεράς υποψίας, οπού είχον οι πολλοί περί αυτού. Kαθότι, άλλοι μεν έλεγον τον Kύριον, πως είναι ο Ηλίας. Άλλοι δε, πως είναι ο Iερεμίας. Διά τούτο λοιπόν επαράστησεν εις το Θαβώρ τους πρώτους και κορυφαίους Προφήτας, διά να γνωρίσουν οι μαθηταί, και διά των μαθητών όλοι οι άνθρωποι, πόση διαφορά είναι αναμεταξύ του Xριστού, και των Προφητών. O μεν γαρ Xριστός, είναι Δεσπότης. Oι δε Προφήται, είναι δούλοι. Kαι ίνα μάθουν, ότι ο Kύριος έχει την εξουσίαν του θανάτου και της ζωής. Διά τούτο, από μεν τους αποθαμένους, έφερε τον Mωυσήν. Aπό δε τους ζωντανούς, έφερε τον Ηλίαν». Προετοιμάζονται οι μαθητές Του για τα επερχόμενα. Ο Πέτρος ενθουσιασμένος και γεμάτος θεία γλυκύτητα προτείνει να φτιάξουν τρεις σκηνές για να μείνουν εκεί. Μία για τον Δάσκαλό Του και από μια για τον Μωυσή και τον Ηλία. Τότε νεφέλη τους σκέπασε και ακούστηκε φωνή λέγουσα «Οὗτος ἐστὶν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός· αὐτοῦ ἀκούετε» (Λουκά, θ' 28-36). Δηλαδή, Αυτός είναι ο Υιός μου ο αγαπητός, που τον έστειλα για να σωθεί ο κόσμος. Αυτόν να ακούτε. Είναι η φωνή του Θεού και Πατέρα, όπως και στην βάπτιση του Κυρίου. Τον αποκαλεί «υιόν αγαπητό». Για όλους εμάς τους θνητούς και φθαρτούς που πλάθουμε και κατασκευάζουμε τον Χριστό στα δικά μας ανθρώπινα και αμαρτωλά μέτρα. Ο Χριστός είναι το δεύτερο πρόσωπο της μιας, αγίας, ομοουσίου και αδιαιρέτου τριάδος: Πατήρ, Υιός και Άγιον Πνεύμα.

Στη Μεταμόρφωσή Του ο Κύριος απλά φανέρωσε ή, ακριβέστερα, επέτρεψε να δουν ανθρώπινα μάτια ένα μικρό μέρος της Θεότητός Του, «καθὼς ἠδὐναντο», όπως αναφέρεται στο απολυτίκιο της εορτής.

Ἀπολυτίκιον. Ἦχος βαρύς

Μετεμορφώθης ἐν τῷ ὄρει Χριστὲ ὁ Θεός, δείξας τοῖς Μαθηταῖς σου τὴν δόξαν σου, καθὼς ἠδυναντο. Λάμψον καὶ ἡμῖν τοῖς ἁμαρτωλοῖς, τὸ φῶς σου τὸ ἀΐδιον, πρεσβείαις τῆς Θεοτόκου, φωτοδότα δόξα σοι.

Κοντάκιον Ἦχος βαρύς. Αὐτόμελον.

Ἐπὶ τοῦ ὄρους μετεμορφώθης, καὶ ὡς ἐχώρουν οἱ Μαθηταί σου τὴν δόξαν σου, Χριστὲ ὁ Θεὸς ἐθεάσαντο, ἵνα ὅταν σε ἴδωσι σταυρούμενον, τὸ μὲν πάθος νοήσωσιν ἑκούσιον, τῷ δὲ κόσμῳ κηρύξωσιν, ὅτι σὺ ὑπάρχεις ἀληθῶς, τοῦ Πατρὸς τὸ ἀπαύγασμα.

Μεγαλυνάριον

Θέλων ἐπιδεῖξαι τοῖς Μαθηταῖς, δύναμιν ἐξ ὕψους καὶ σοφίαν παρὰ Πατρός, ἐν ὄρει ἀνῆλθες, Χριστὲ τῷ Θαβωρίῳ, καὶ λἀμψας ὡς Δεσπότης τούτους ἐφώτισας.

Ὁ οίκος

Ἐγέρθητε οἱ νωθεῖς, μὴ πάντοτε χαμερπεῖς, οἱ συγκάμπτοντες εἰς γῆν τὴν ψυχήν μου λογισμοί, ἐπάρθητε καὶ ἄρθητε εἰς ὕψος θείας ἀναβάσεως, προσδράμωμεν Πέτρῳ καὶ τοῖς Ζεβεδαίου, καὶ ἅμα ἐκείνοις τὸ Θαβώριον ὄρος προφθάσωμεν, ἵνα ἴδωμεν σὺν αὐτοῖς τὴν δόξαν τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, φωνῆς δὲ ἀκούσωμεν, ἧς περ ἄνωθεν ἤκουσαν, καὶ ἐκήρυξαν, τοῦ Πατρὸς τὸ ἀπαύγασμα.

Κάθισμα Ἦχος δ'. Κατεπλάγη Ἰωσὴφ.

Ἐπὶ τὸ ὄρος τὸ Θαβώρ, μετεμορφώθης ὁ Θεός, ἀναμέσον Ἠλιού, καὶ Μωϋσέως τῶν σοφῶν, σὺν Ἰακώβῳ καὶ Πέτρῳ καὶ Ἰωάννῃ, ὁ Πέτρος δὲ συνών, ταῦτά σοι ἔλεγε· Καλόν ὧδέ ἐστι, ποιῆσαι τρεῖς σκηνάς, μίαν Μωσεῖ, καὶ μίαν Ἠλίᾳ, καὶ μίαν σοὶ τῷ Δεσπότῃ Χριστῷ, ὁ τότε τούτοις, τὸ φῶς σου λάμψας, φώτισον τὰς ψυχὰς ἡμῶν.

Μυργιώτης Παναγιώτης

Μαθηματικός

Αγία Νόννα παράδειγμα μητέρας και συζύγου.

                                   Αγία Νόννα παράδειγμα μητέρας και συζύγου.

Δυο δρόμοι υπάρχουν στην πορεία του ανθρώπου προς την κατά χάρη θέωση. Είναι ο δρόμος του μοναχισμού, της εγκατάλειψης του κόσμου τούτου και η αφιέρωση εις τον Θεόν. Μακριά από τις μέριμνες της καθημερινότητας αφοσιώνεσαι στη δοξολογία του Σωτήρα μας Χριστού με κόπους, με νηστεία και προσευχές. Είτε σε μοναστήρι, είτε σε σκήτη, είτε σε καλύβη. Μοναδική μέριμνα η ευαρέστηση του Κυρίου με κάθε τρόπο. O άλλος δρόμος είναι ο έγγαμος βίος, η δημιουργία οικογένειας και γεννήσεως παιδιών, αν ο Θεός ευδοκήσει. Βεβαίως η εργασία για να αποκτήσομε τα απαραίτητα για να ζήσουμε, η φροντίδα για τα υπόλοιπα μέλη της οικογενείας αποτελούν καθημερινό μέλημα. Πολεμά και αυτούς ο αντίδικος, προσπαθεί να διαλύσει την οικογένεια. Είναι παραδεκτό ότι βασικός πυλώνας μιας σωστής οικογένειας είναι η γυναίκα ως σύζυγος και ως μάνα.

Θα γίνει αντιληπτό αυτό αν θυμηθούμε αυτό που ο θυμόσοφος λαός μας λέγει: πίσω από ένα πετυχημένο άνδρα κρύβεται μια γυναίκα. Ο ρόλος της γυναίκας μέσα στην οικογένεια είναι ιερός. Συμβάλλει τα μέγιστα για να στηθεί και να μεγαλουργήσει η οικογένεια. Εφ’ όσον η κάθε οικογένεια είναι το κύτταρο της κοινωνίας αυτό σημαίνει ότι η κοινωνία θα είναι σωστή, δεν θα έχουμε προβλήματα.

Θα ρίξουμε σήμερα μια ματιά για να γνωρίσουμε μια γυναίκα της οποίας η συμβολή στην δημιουργία σωστής οικογένειας ήταν πάρα πολύ σημαντική. Δημιούργησε πραγματικά, μια άγια οικογένεια. Αναφερόμαστε στην Αγία Νόννα. Θα προσπαθήσουμε να γνωρίζουμε την αγία βωτή της. Στην Καππαδοκία του Πόντου, σε ένα μικρό χωριό ονομαζόμενο Αριανζό κοντά στη πόλη Ναζιανζό το 304 μ.Χ. γεννήθηκε η Αγία Νόννα. Οι γονείς της Φιλτάτιος και Γοργονία ήταν απόγονοι ευγενών και εύπορων οικογενειών της περιοχής. Ήταν θεοσεβείς και ενάρετοι. Φοβόντουσαν τον Θεό, δηλαδή τον σέβονταν, και ήθελαν να τον ευαρεστούν. Ο Θεός στο ευσεβές αυτό ανδρόγυνο χάρισε δυο παιδιά. Τον Αμφιλόχιο και την Νόννα. Ναι, τα παιδιά είναι δώρο του Θεού ανεκτίμητης αξίας. Οι γονείς γίνονται συνδημιουργοί του Θεού στην γέννηση ενός παιδιού. Η Νόννα η ταπεινή χριστιανή νέα ήταν η χαρά της οικογένειας και ήθελε να ευαρεστεί σε καθημερινή βάση τον Θεό. Ο Άγιος Γρηγόριος ο θεολόγος λέγει για την μητέρα του Νόννα: «Βλαστὸς εκ ρίζης ιερής και ευσεβούς».

Όταν έφθασε η ώρα του γάμου της νυμφεύτηκε τον συμπατριώτη της Γρηγόριο. Ο Γρηγόριος ήταν νέος, γνωστός νομικός και σώφρων. Θα λέγαμε τυχερή η Νόννα. Υπήρχε ένα πρόβλημα‧ ο Γρηγόριος ήταν χριστιανός, αλλά αιρετικός. Τώρα θα λέγαμε άτυχη η Νόννα. Ο Γρηγόριος πίστευε στην αίρεση των Υψισταρίων, δηλαδή δεχόταν τον Ύψιστο μονοπρόσωπο και δεν πίστευε στην Τριαδικότητά του. Δέχτηκε η Νόννα ως ευλογία το πρόβλημα. Γνωρίζουμε ότι ο Θεός στέλνει πειρασμούς ή επιτρέπει για την δική μας ψυχική ωφέλεια και τέτοιους που μπορούμε να αντέξουμε. Ποτέ δεν θα μας φορτώσει ο Θεός ένα σταυρό βαρύ που να μη μπορούμε να σηκώσουμε. Τα πάντα γίνονται για το δικό μας καλό αν και πολλές φορές το αμφισβητούμε.

Η Νόννα σήκωσε τον σταυρό της με συνεχή προσευχή και δάκρυα για τον πλανηθέντα σύζυγο. Σιγά σιγά με συζήτηση, νουθεσία, προσευχή δακρύβρεκτη ο σύζυγός της Γρηγόριος επανήλθε στον σωστό δρόμο. Αντιλήφθηκε το λάθος του, το διόρθωσε και έγινε πιστός Ορθόδοξος Χριστιανός. Προχώρησε πνευματικά και έγινε κληρικός. Έφθασε στον βαθμό του επισκόπου και μάλιστα η Αγία μας Εκκλησία τον κατέταξε στην χορεία των Αγίων. Η μνήμη του τιμάται την πρωτοχρονιά.

Το αντρόγυνο Γρηγόριος -Νόννα είχε και άλλο σταυρό να κουβαλήσει. Ο Θεός δεν τους χάριζε παιδιά, παρά το ότι ζητούσαν να τους χαρίσει. Πράγματι, η Νόννα σε προχωρημένη ηλικία γέννησε τρία παιδιά. Τον Γρηγόριο, «που τον προσφέρει δώρο στον Θεό, αυτόν που γύρευε να λάβει», τη Γοργονία και τον Καισάριο. Μεγάλη η χαρά του Γρηγορίου και της Νόννας και η δοξολογία προς τον Θεό που άκουσε τις προσευχές τους και τους δώρισε τρία παιδιά, μεγάλος και ο πόθος τους να δώσουν το παιδί τους ζωντανή προσφορά στον Θεό.

Η Αγία Νόννα γίνεται η παιδαγωγός για τα τρία παιδιά. Με την Αγία Γραφή στα χέρια, με την προσευχή, τη διδασκαλία και προπάντων με το ενάρετο παράδειγμα και με την αγάπη της. Θα έλεγε κανείς ότι μέσα σε αυτή την οικογένεια επικρατούσε «παροξυσμός αγάπης». Η αγάπη, ξέρουμε, είναι πηγή χαράς και ευτυχίας στην οικογένεια. Για τα παιδιά της αφιέρωνε ολονύχτιες προσευχές για να τα αναδείξει ανθρώπους του Θεού, «χριστοφόρους ναούς», «αθλητάς επουρανίους».

Γράφει ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος για τη μητέρα του: «Άλλη φημίζεται για κόπους της μέσα στο σπίτι, άλλη για ομορφιά και φρονιμάδα της, άλλη για έργα ευσεβείας ή γι’ ασθένειες στο σώμα, ή για δάκρυα, για προσευχές, για περίθαλψη πτωχών. Η Νόννα καλοτυχίζεται για όλα.»

Η Αγία Νόννα ήταν φιλόπτωχος και ελεήμων όπως και ο σύζυγός της. Για τις ελεημοσύνες και τις φιλανθρωπίες είχαν κοινό ταμείο. Επιθυμούσαν με τα αγαθά έργα τους να κληρονομήσουν την Βασιλεία των Ουρανών. Ήθελαν το σπίτι τους να είναι το απάνεμο λιμάνι,. Να βασιλεύει η άγια και ειρηνική ατμόσφαιρα. Προσπαθούσαν να τους κυβερνά το Άγιο Πνεύμα και όχι ο κόσμος της αμαρτίας.

Μιλούσε, η Αγία, στους οικείους της για «τον απύθμενον ωκεανόν της θείας ωραιότητος! Άναβε τον πόθο για την αιωνιότητα!

Η μνήμη της Αγίας τιμάται την 5^η Αυγούστου και των τέκνων της : Αγίου Γρηγορίου Ναζιανζού ή Θεολόγου στις 25 Ιανουαρίου, του Αγίου Καισάριου στις 9 Μαρτίου και της Αγίας Γοργονίας στις 23 Φεβρουαρίου.

Μυργιώτης Παναγιώτης

Μαθηματικός

Κρυφό Σχολείο τεράστια η προσφορά του εις την διατήρηση Ελληνισμού και Ορθοδοξίας

 

    Ο εορτασμός της επετείου του ξεσηκωμού των Ελλήνων την 25^η Μαρτίου 1821 φέρνει στην επικαιρότητα και το θέμα του Κρυφού Σχολείου. Υπάρχουν συνάνθρωποί μας που αναρωτιούνται αν υπήρξε κρυφό σχολειό και άλλοι, θορυβούσα μειοψηφία που ευθέως αμφισβητεί την ύπαρξή του και επιμένει να επιβάλλει την ανιστόρητη άποψή της.

Το θέμα είναι μεγάλο, αναφέρεται σε διάρκεια αιώνων και αφορά τον σκλαβωμένο Ελληνισμό για τετρακόσια χρόνια και πεντακόσια για άλλες περιοχές. Θα προσπαθήσω στον περιορισμένο χώρο ενός άρθρου να φωτιστεί το ομιχλώδες από κάποιους και για ολίγους τοπίο. Ο ελληνισμός με την πτώση της βασιλεύουσας εισήλθε σε μακραίωνη σκλαβιά στον Οθωμανό δυνάστη. Ένας δυνάστης που εστερείτο πολιτισμού και ανθρωπισμού και τη δύναμή του αντλούσε από την τρομερή όψη του γιαταγανιού. Από όσους τόπους πέρασε άφησε πίσω του κουφάρια, συντρίμμια, πόνο και αίμα. Να θυμηθούμε τις λεηλασίες της Πόλης;; Να συγκρίνουμε την συμπεριφορά των με την τακτική του Μεγάλου Αλεξάνδρου του εκπολιτιστή των, τότε, βαρβάρων;; Αποτελεί ιεροσυλία.

Ο ελληνισμός έζησε στα δύσκολα εκείνα χρόνια πολλά βάσανα και με πολλούς κινδύνους και στερήσεις. Χωρίς δικαιώματα και χωρίς να του αναγνωρίζεται καμιά ανθρώπινη αξιοπρέπεια και ανθρώπινο δικαίωμα. Οι γυναίκες τροφοδοτούσαν τα χαρέμια και τα όμορφα και εύρωστα ελληνόπουλα οδηγούσαν στα τάγματα των γενιτσάρων ή στις κρεβατοκάμαρες για την ικανοποίηση των ανώμαλων ορέξεών τους. Δείγματα ζήσαμε και τις τελευταίες δεκαετίες στο πετσί μας.

Ο Οθωμανός κατακτητής γνώριζε ότι αν στον σκλαβωμένο Έλληνα έδινε το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης των θρησκευτικών του πεποιθήσεων και της παιδείας, μια μέρα ο ελληνισμός θα κυριαρχούσε σε ολόκληρη την τότε οθωμανική αυτοκρατορία. Καλό θα ήταν εδώ να θυμηθούμε την ρήση του Ρωμαίου ποιητή Κικέρωνα: «Οι ρωμαίοι κέρδισαν την Ελλάδα με τα όπλα και οι έλληνες τους κέρδισαν με τα γράμματα». Ας αφήσουμε τα παλιά και ας στοχαστούμε τα σχετικώς πρόσφατα. Ποιό στοιχείο κυριαρχούσε σε πόντο και μικρά Ασία. Ας αναλογιστούμε διαβάζοντας από τις πηγές ολίγα για την τότε κατάσταση.

Ο Κωνσταντίνος Κούμας μας αναφέρει πως ένας από τους κυριότερους παράγοντες που καταπίεζε τους Έλληνες ήταν οι ίδιοι οι μουσουλμάνοι συμπολίτες τους, ο απλός τουρκικός όχλος. «Εις τα πόλεις τας κατοικουμένας το πλείστον μέρος υπό Τούρκων έπασχαν οι άθλιοι [Έλληνες] κακά μεγάλα, ως επί το πλείστον από την κατωτέραν μερίδαν του έθνους τούτου».

Αυτήν την μαρτυρία του Κούμα επιβεβαιώνει απόλυτα στην ιστορία του ο Σ. Τρικούπης και στα Απομνημονεύματά του ο Κριτοβουλίδης.

Ο Ιησουίτης François Richard, ο οποίος εν έτει 1657, απορούσε για το πώς ήταν δυνατόν να υπάρχουν χριστιανοί στην Τουρκία, αφού οι διωγμοί που υφίσταντο οι χριστιανοί από την «οθωμανική διοίκηση» ήταν χειρότεροι ακόμα και από τους διωγμούς του Νέρωνα και του Διοκλητιανού(!)

Ο Στίβεν Ράνσιμαν έγραψε για την εποχή της τουρκοκρατίας ένα έργο, με τον τίτλο Η Μεγάλη Εκκλησία εν Αιχμαλωσία. Σ’ αυτό το έργο του ο Ράνσιμαν εκθέτει αναλυτικά, μέσα από τις πηγές, την κατάσταση του Ελληνισμού κάτω από τον τουρκικό ζυγό. Ανάμεσα στις πηγές του Ράνσιμαν συγκαταλέγεται και το βιβλίο του Άγγλου διπλωμάτη Sir Paul Rycaut, The Present State of the Greek and Armenian Churches. A.D. 1678, που εξέδωσε το 1679. Διαβάζουμε, ανάμεσα στα άλλα, και τα εξής:

«Είναι τραγική η μετατροπή των ιερών της θρησκείας, η αποπομπή του βασιλικού ιερατείου και η μετατροπή των ναών σε τζαμιά. Τα μυστήρια του θυσιαστηρίου τελούνται κρυφά σε μυστικές και σκοτεινές τοποθεσίες... Μάλλον είναι θαύμα, και επαλήθευση των λόγων του Χριστού πως πύλαι Άδου ου κατισχύσουσιν αυτής».

Όπως μας διαβεβαιώνει με τον πιο σαφή και επίσημο τρόπο ο καθηγητής Noehden, «Οι Τούρκοι απηγόρευαν επί κεφαλική ποινή την οικοδομήν νέων εκκλησιών. […] Εμπόδιζον δε δια της αυτής αυστηρότητος και την καθίδρυσιν δημοσίων σχολείων, φοβούμενοι μήπως οι χριστιανοί διδασκόμενοι αποβώσι δούλοι επικίνδυνοι και δυσκυβέρνητοι».

Το 1822 ο Κανέλλος έγραψε στον C. Iken μια σειρά από επιστολές, 12 τον αριθμό. Αυτές τις εξέδωσε το 1825 ο Iken με τον τίτλο Leucothea. Εκεί αναφέρει ο Iken «Οι Τούρκοι εμπόδιζαν τα σχολεία αυστηρότερα και από τας εκκλησίας. […] Δια τούτο… [οι Γραικοί] επροσπαθούσαν] να συστένουν κοινά σχολεία κρυφίως, όπου και των πτωχών τα τέκνα ανεξόδως εδιδάσκοντο».

Ο Κανέλλος δεν ήταν κάποιο τυχαίο πρόσωπο, αλλά ένας από τους «εκλεκτούς του νεοελληνικού διαφωτισμού».

Υπάρχουν μαρτυρίες προερχόμενες από έγκριτους εκπροσώπους της ελληνικής, και όχι μόνο, επιστήμης και διανόησης του 19^ου αιώνος που επιβεβαιώνουν απόλυτα τον Κανέλλο.

Πρόκειται για τις μαρτυρίες των α) Μισαήλ Αποστολίδη, καθηγητή της Θεολογικής σχολής, στα 1837 β) Κωνσταντίνου Οικονόμου του εξ Οικονόμων, στα 1842 γ) Φίλιππου Ιωάννου, του πρώτου καθηγητή της φιλοσοφίας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο, στα 1849 δ) Κωνσταντίνου Φρεαρίτη, καθηγητή της Νομικής, στα 1863 ε) Charles Tuckermann, πρώτου Αμερικανού προξένου στην Αθήνα, στα 1867 στ) Νικόλαου Δραγούμη, στα 1874 ζ) Γεωργίου Χασιώτη, ιστορικού της εκπαίδευσης, στα 1881.

Ο υπόδουλος ελληνισμός επέζησε στα 400 και πλέον χρόνια σκλαβιάς. Πως;; Μήπως οι Οθωμανοί επέτρεπαν την ύπαρξη και λειτουργία δημόσιων ελληνικών σχολειών;; Να μαθαίνουν τα ελληνόπουλα την γλώσσα τους, την ιστορία τους ,την θρησκεία τους;

Ο καθηγητής Ψαχαρόπουλος έγραψε σε ειδικό άρθρο του τα εξής ενδιαφέροντα για το κρυφό σχολειό: «[…]. Πάντως, σε κάθε περίπτωση είναι ξεκάθαρο ότι το κρυφό σχολειό βοήθησε στην διάσωση της ελληνικής γλώσσας και της εθνικής ταυτότητας».

Ο καθηγητής της Φιλοσοφικής Φίλιππος Ιωάννου το 1849 είπε σε λόγο που εκφώνησε πως η ελληνική νεολαία επί τουρκοκρατίας «εδιδάσκετο λαθραίως εν υπογείοις και εν ταις οπαίς της γης, τον τύραννον  διαφεύγουσα».

Ο πρώτος υπασπιστής του Κολοκοτρώνη, ο Φωτάκος, αναφέρει στα Απομνημονεύματά του:

«Μόνοι των οι Έλληνες εφρόντιζαν δια την παιδείαν, η οποία εσυνίστατο εις το να μανθάνουν τα κοινά γράμματα, και ολίγην αριθμητικήν ακανόνιστον. Εν ελλείψει δε διδασκάλου ο ιερεύς εφρόντιζε περί τούτου. Όλα αυτά εγίνοντο εν τω σκότει και προφυλακτά από τους Τούρκους».

Το κρυφό σχολειό αναφέρει και ο ερευνητής της παιδείας, ο Τρύφων Ευαγγελίδης. Στον πρόλογο βιβλίου του, λέει επί λέξει τα εξής: «...και όμως, παρ’ όλους τους απαγορευτικούς νόμους των Τούρκων, […] οι Έλληνες κρύφα και εν παραβύστω εκαλλιέργουν τας Μούσας».

Χαρακτηριστικά γράφουν οι Aliki Dragona και Carolyn Handa:

«..Παράδειγμα, τα κρυφά σχολεία τα οποία λειτουργούσαν κρυφά και «παράνομα» σε όλη την Ελλάδα, στα 400 χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας».

Η επόμενη μαρτυρία προέρχεται από τον Νικόλαο Δραγούμη που αναφέρεται στον πατέρα του Μάρκο που γεννήθηκε το 1770 και πέθανε το 1854, γράφοντας μεταξύ των άλλων τα εξής «Ουχί μόνον κοπιώντες, αλλά και κινδυνεύοντες εσπούδαζον οι πατέρες ημών γράμματα. Έκαστος των Τούρκων, και ο έσχατος, ως γνωστόν, είχε το δικαίωμα να τυραννή, να φορολογή και να φονεύη τους οπαδούς του Χριστού».

Δεν νομίζω πως μπορεί να υπάρξει πιο αξιόπιστη μαρτυρία, για την ύπαρξη του κρυφού σχολειού και για τον τρόπο με τον οποίο αυτό λειτουργούσε .Το σημαντικό είναι πως αποτελεί προσωπική κατάθεση του Μάρκου Δραγούμη, πατέρα του Νικολάου, την οποία έζησε και βίωσε άμεσα και προσωπικά ο ίδιος.

Στους τόσους αιώνες σκλαβιάς, δε θα μπορούσαν ποτέ να κρατήσουν οι Έλληνες τη θρησκεία και τη γλώσσα τους, αν δεν υπήρχαν το Κρυφά Σχολεία. Οι Τούρκοι δεν τους άφηναν να μάθουν γράμματα. Έκοβαν κεφάλια και γλώσσες χριστιανών που τολμούσαν να μιλήσουν Ελληνικά.

Έτσι δημιουργούνται τα Κρυφά Σχολειά, τα σχολειά της σκλαβιάς. Στην αρχή, από το 1581, μαθαίνουμε ότι ήταν, με δασκάλους παπάδες, ιερομόναχους ή μοναχούς, στην Κωνσταντινούπολη 10, στη Χίο 4, στην Πελοπόννησο 10, και σε άλλους τόπους περίπου 50.Τα Ελληνόπουλα διδάσκονταν από τα εκκλησιαστικά βιβλία, το οκτωήχι, το ψαλτήρι, το ωρολόγιο, τα μηναία.

 Το Κρυφό Σχολειό στην κρύπτη της Ι. Μονής Αγ. Παρασκευής στη Μάνδρα Θέρμου Αιτωλοακαρνανίας ανακαλύφτηκε κατά τη διάρκεια των εργασιών απομάκρυνσης των μπαζών από το εσωτερικό της κρύπτης. Τα ευρεθέντα στοιχεία ήλθαν να επιβεβαιώσουν την τοπική παράδοση ότι στο Μοναστήρι λειτουργούσε “Κρυφό Σχολειό” από το οποίο έμαθε τα πρώτου γράμματα ο Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, με δάσκαλο τον Ιερομόναχο Προκόπιο Γιαννέλο.

Ο όρος Κρυφό σχολειό είναι πραγματικός και παραπέμπει στην Μονή Φιλοσόφου, στη Δημητσάνα. Από τον 17^ο αιώνα, η Μονή ονομάζεται Κρυφό Σχολειό, σώζεται και σχετική πινακίδα που το επιβεβαιώνει, παράλληλα με τα σωζόμενα έγγραφα. Μαθητής του υπήρξε, μεταξύ πολλών άλλων σπουδαίων παραγόντων, ο Οικουμενικός πατριάρχης Διονύσιος ο Α΄.

Μυργιώτης Παναγιώτης

Μαθηματικός

Οικογένεια, μια αγκαλιά αγάπης.

 

«Ενορία εν δράσει» ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 31.7.2026

 ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

«Ενορία εν δράσει»

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ   31.7.2026   

 

 

«Παναγία μου,

Θέλω να με κοιτάς: Στοργικά, όταν φοβάμαι!

Με αγάπη, όταν αμαρτάνω!    Γλυκά, όταν σου μιλώ!

Με υπομονή, όταν σε ξεχνώ!    Με χαρά, όταν σε τιμώ!

Σαν μητέρα, όταν σ' αναζητώ!»

ΚΑΛΟ ΔΕΚΑΠΕΝΤΑΥΓΟΥΣΤΟ !

 

 

Παρακλητικοί Κανόνες – Ευχαριστήριοι Ύμνοι στη Θεοτόκο

Αρχιμ. Δανιήλ Αεράκη

Λέγεται Παρακλητικός Κανόνας η ακολουθία που ψάλλουμε κάθε βραδύ του Δεκαπενταύγουστου (άλλοτε τον Μεγάλο κι άλλοτε τον Μικρό). Είναι όμως και Ευχαριστήριος Κανόνας. Σ’ ένα από τα τροπάρια ψάλλουμε: «Απολαύοντες, Πάναγνε, των σων δωρημάτων, ευχαριστήριον αναμέλπομεν εφύμνιον, οι γινώσκοντές οε Θεομήτορα».

Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΕΔΩ:

https://synodoiporia.gr/2018/08/02/παρακλητικοί-κανόνες-ευχαριστήριοι/

῾Υπεραγία Θεοτόκε, σῶσον ἡμᾶς

π. Γεωργίου Δορμπαράκη

«῾Ικετεύω, Παρθένε, …τῆς ἀθυμίας τήν ζάλην, διασκεδᾶσαι μου…»

Πλησιάζοντας τήν ἀποκορύφωση τῶν θεομητορικῶν ἑορτῶν, τήν Κοίμηση τῆς Θεοτόκου, ἐπιμένουμε οἱ πιστοί νά ἀπευθυνόμαστε παρακλητικά στήν Παναγία Μητέρα τοῦ Κυρίου μας. Διότι, ὅπως λέει καί ὁ ποιητής, «δέν ἔχουν τέλος τά πάθια τοῦ κόσμου». Κι αὐτά τά «πάθια» μας καταθέτουμε σέ ᾿Εκείνην, πού ἀφενός τά πέρασε καί ξέρει τί σημαίνουν, καί ἀφετέρου μπορεῖ νά μᾶς ἐνισχύσει καί νά μᾶς παρηγορήσει. Στό προκείμενο τροπάριο ἀπό τήν τρίτη ὠδή τοῦ μικροῦ παρακλητικοῦ κανόνα, ὁ ὑμνογράφος ἐπισημαίνει κάτι πολύ σημαντικό πού συχνά, ἐνῶ τό βιώνουμε ὡς κάτι τό ἀρνητικό, δέν τό κατανοοῦμε, ἀγνοώντας ἑπομένως τήν αἰτία του καί τή δυνατότητα ὑπέρβασής του· τήν ἀθυμία. 

Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΕΔΩ:

https://synodoiporia.gr/2017/08/06/ὑπεραγία/

2 τόνους τρόφιμα και είδη προσωπικής υγιεινής στα Δέματα Αγάπης

από την Ευαγγελίστρια σε δοκιμαζόμενες οικογένειες

Μεγάλη η ανταπόκριση δεκάδων αδελφών μας, στην έκκληση που απηύθυνε η Ενορία Ευαγγελιστρίας Πειραιώς, για την συγκέντρωση τροφίμων ενόψει του καλοκαιριού. 

Όπως κάθε χρόνο, με την διακοπή του καθημερινού συσσιτίου για τους καλοκαιρινούς μήνες η Ευαγγελίστρια Πειραιώς διανέμει δέματα αγάπης, σε όλους όσοι σιτίζονται, καθώς και σε οικογένειες τις οποίες τροφοδοτούμε με τρόφιμα καθ’ όλη την διάρκεια της χρονιάς.

Χάρη στην μεγάλη ανταπόκριση η Ενορία συγκέντρωσε και διένειμε 2 τόνους τροφίμων σε δέματα που περιλάμβαναν μία ποικιλία ειδών όπως  Κρέας, Κοτόπουλο, Κιμά, Ζυμαρικά, Όσπρια, Λάδι, Γάλα, Ζάχαρι, Αλεύρι, Ντοματοπολτό, μπισκότα, δημητριακά, είδη καθαριότητος κ.λπ.

Η Ενορία ευχαριστεί θερμά τους δεκάδες συνανθρώπους μας που συνέδραμαν σε αυτήν την προσπάθεια, που για πολλούς αδελφούς μας αποτελεί ζήτημα καθημερινής επιβίωσης.

Η επανέναρξη των καθημερινών συσσιτίων θα γίνει συν Θεώ, στις 15 Σεπτεμβρίου. 

Θυμίζουμε ότι περισσότεροι από 120 άποροι εξυπηρετούνται καθημερινά, χάρη στις δωρεές και την εθελοντική εργασία συνεργατών της Ενορία μας.

Τρόποι δωρεάς:

• Στο Πνευματικό μας Κέντρο, καθημερινά 8.30 π.μ. – 3.00 μ.μ.

• Με κατάθεση στην Εθνική Τράπεζα: 

ΙΕΡΟΣ ΝΑΟΣ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΡΙΑΣ

ΙΒΑΝ: GR 5901101900000019029607611.

• Στο κουτί στην είσοδο του Ιερού Ναού.

Πληροφορίες: Πνευματικό Κέντρο Ευαγγελιστρίας, Τηλ.: 210 4125619.

• Ενημερωτική έκδοση Ιερού Ναού Ευαγγελιστρίας Πειραιώς.

«Νέα Ενοριακή» 2 Αυγούστου – 9 Αυγούστου 2026

https://synodoiporia.gr/2026/07/29/νέα-ενοριακή-2-αυγούστου-9-αυγούστο/

 

Το BAZAAR ΑΓΑΠΗΣ θα λειτουργεί και το καλοκαίρι…

Συγκινητική η ανταπόκριση πολλών αδελφών μας στην έκκληση για ενίσχυση και κάλυψη των αναγκών του καθημερινού συσσιτίου που τροφοδοτεί με φαγητό 120 συνανθρώπους μας.

Στην πλαϊνή αίθουσα του πνευματικού μας κέντρου λειτουργεί Bazaar αγάπης.

Όλα τα έσοδα εξυπηρετούν τις ανάγκες του καθημερινού συσσιτίου.

Το Βazaar αγάπης θα είναι ανοιχτό κάθε Σάββατο και Κυριακή μετά τη θεία λειτουργία.

Φιλανθρωπική Συναυλία από την Μητρόπολή μας 

στο Βεάκειο Θέατρο την Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου.

Προσκλήσεις διατίθενται στην Ενορία μας.

Η Ι. Μητρόπολη Πειραιώς διοργανώνει, για μία ακόμη χρονιά, μεγάλη φιλανθρωπική συναυλία, την Δευτέρα 28 Σεπτεμβρίου 2025, στις 20:00, στο εμβληματικό Βεάκειο Θέατρο Πειραιά.

Στη μουσική βραδιά θα συμμετάσχουν αγαπητοί καλλιτέχνες, προσφέροντας στο κοινό μια αξέχαστη ερμηνευτική εμπειρία, με τραγούδια που έχουν αγαπηθεί από όλες τις ηλικίες. Μαζί τους, θα εμφανιστεί και η χορωδία των Εκπαιδευτηρίων της Μητροπόλεώς μας, συμβάλλοντας με τη δική τους ξεχωριστή παρουσία στη δημιουργία μιας όμορφης και αισιόδοξης ατμόσφαιρας.

Κατασκήνωση για Αποφοίτους και Φοιτητές

Η Ιερά Μητρόπολη Πειραιώς διοργανώνει Κατασκήνωση Αποφοίτων – Φοιτητών για αγόρια ηλικίας 18 ετών και άνω, η οποία θα πραγματοποιηθεί από την Πέμπτη 27 έως και την Κυριακή 30 Αυγούστου, στις κατασκηνωτικές εγκαταστάσεις της Μητροπόλεως στην Παιανία.

Υπεύθυνος της κατασκήνωσης έχει οριστεί ο Πρωτ. π. Ελισσαίος Κυνούσης, ενώ η συμμετοχή των νέων είναι δωρεάν.

Κατασκήνωση για Οικογένειες

Η Ιερά Μητρόπολη Πειραιώς διοργανώνει Κατασκήνωση Οικογενειών από την Παρασκευή 4 έως την Κυριακή 6 Σεπτεμβρίου, στις κατασκηνωτικές εγκαταστάσεις της Μητροπόλεως στην Παιανία.

Υπεύθυνος της κατασκήνωσης έχει οριστεί ο Πρωτ. π. Ιωάννης Παναγιώτου, Γενικός Αρχιερατικός Επίτροπος της Μητροπόλεὠς μας, ενώ η συμμετοχή όλων είναι δωρεάν.

Οι ενδιαφερόμενοι καλούνται να συμπληρώσουν τη σχετική Δήλωση Συμμετοχής και να την αποστείλουν έως 31 Ιουλίου στον Ιερό Ναό Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, στο email: isapostoloi@gmail.com ή στην κα Αναστασία Δημητρούλια, στο τηλέφωνο 2104178178, 9 π.μ. - 2 μ.μ., στο Πνευματικό Κέντρο του Ιερού Ναού Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης.

• Συνδέω το όνομά μου με το Παρεκκλήσιο της Αγίας Όλγας

Το παρεκκλήσιο της Αγίας Όλγας του Ιερού Ναού Ευαγγελιστρίας Πειραιώς, βρίσκεται στην οδό Γενναδίου 4 και Πύλης. 

Προχωρούμε στην ολοκλήρωση της αγιογράφησης.

Ζητούνται δωρητές για τις κάτωθι αγιογραφίες:

• Πεντηκοστή (κόστος 2.800 ευρώ)

• Ευαγγελιστής Ματθαίος (κόστος 1.200 ευρώ)

• Ολόσωμοι Προφήτες σε διάκοσμο (κόστος εκάστου 700 ευρώ) (Σολομών, Ησαΐας, Ιερεμίας, Δανιήλ, Ιακώβ, Ααρών, Αβακούμ, Σοφονίας, Αμώς, Ιωήλ)

• Μπούστα Προφητών (κόστος εκάστου 300 ευρώ) (Αγγαίος, Βαρούχ, Αβδειός, Νάθαν, Αχιά, Ιωάβ, Σωμεάλ, Αζαρίας, Ανανί).

Πληροφορίες στη Γραμματεία του Πνευματικού Κέντρου,

στο τηλέφωνο 210 4125619 καθημερινά 8.30 π.μ. – 4.00 μ.μ.

Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ ΕΔΩ:

https://synodoiporia.gr/2023/06/21/επανεκκίνηση-στην-αγιογράφηση-της-αγ/

______________________________________________________

ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΜΕΤΑΔΟΣΕΙΣ:

 

•  Σάββατο  1η  Αυγούστου 2006,    9.45  μ.μ.

ΑΓΡΥΠΝΙΑ (2.8.2026) Κυριακή Θ´ Ματθαίου

https://youtube.com/live/Hbbt4-xX-a8

 

•  Σάββατο  8  Αυγούστου 2006,    9.45  μ.μ.

ΑΓΡΥΠΝΙΑ (2.8.2026) Κυριακή μετά την εορτή της Μεταμορφώσεως

https://youtube.com/live/CPwWNFJCQiw

 

 

• Τα Link των επόμενων μεταδόσεων για περισσότερη ευκολία δημοσιεύονται εδώ:

 ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΤΩΝ ΖΩΝΤΑΝΩΝ ΜΕΤΑΔΟΣΕΩΝ

 

• Μπορείτε να παρακολουθείτε ρεπορτάζ και video από τις εκδηλώσεις

στο www.enoriaendrasei.gr, 

στο Facebook: Facebook/Enoria en drasei και

στο Instagram: enoria.en.drasei

 

•Για πληροφορίες μπορείτε να απευθύνεστε στη Γραμματεία, Τηλ. 210 4125619.

• Αν θέλετε να λαμβάνετε μήνυμα στο Viber, για την έναρξη μετάδοσης κάθε εκδήλωσης μαζί με το  Link

που μπορείτε να την παρακολουθήσετε, στείλτε μας στο email μας το κινητό σας τηλέφωνο να σας απευθύνουμε πρόσκληση ώστε να μπείτε στην ομάδα «ΕΝΟΡΙΑ εν δράσει».

 

• Ενημερωτική έκδοση Ιερού Ναού Ευαγγελιστρίας Πειραιώς.

«Νέα Ενοριακή» 2 Αυγούστου – 9 Αυγούστου 2026

https://synodoiporia.gr/2026/07/29/νέα-ενοριακή-2-αυγούστου-9-αυγούστο/

 

To αρχείο της ενημερωτικής έκδοσης «Νέα Ενοριακή», του Ιερού Ναού Ευαγγελιστρίας Πειραιώς, μπορείτε να το δείτε εδώ: «Νέα Ενοριακή»