Η Δικτατορία της 4ης Αυγούστου

 

Στις 4 Αυγούστου 1936 ο πρωθυπουργός Ιωάννης Μεταξάς με τη συγκατάθεση του βασιλιά Γεωργίου Β’ αναστέλλει βασικά άρθρα του Συντάγματος και κηρύσσει δικτατορία. Θα επιβάλλει ένα αυταρχικό καθεστώς με στοιχεία ολοκληρωτισμού, το οποίο θα καταρρεύσει μετά τον θάνατό του... Διαβάστε περισσότερα...

Ύμνος εις την Ελευθερίαν

Ποίημα του Διονυσίου Σολωμού, οι δύο πρώτες στροφές του οποίου σε μουσική του Νικολάου Μάντζαρου, αποτελούν τον Εθνικό Ύμνο της Ελλάδας και της Κύπρου.

Διαβάστε περισσότερα...

Σήμερα 4 Αυγούστου 2026 εορτάζουν:

 

Άγιοι Επτά Παίδες εν Εφέσω

Ανακομιδή των Ιερών λειψάνων της Αγίας Ευδοκίας

Άγιος Θαθουήλ

Ανάμνηση των Εγκαινιών του Ιερού Ναού του Σωτήρος Χριστού της Ιεράς Μο....

Αγία Ίας

Ανάμνηση των Εγκαινιών του Ιερού Ναού του Αγίου Προκοπίου

 

 

Νηστεία

Ι. Μητρ. Κυθήρων @ Αντικυθήρων, Ποιμαντορική Εγκύκλιος Δεκαπενταύγουστου 2026.

Posted on 2 Αυγούστου, 2026

Αγία Ελέσα Οσιομάρτυς

ὁ φοβερός «λίβας» τῆς χρεωκοπημένης πνευματικά Δύσεως, τῆς «νέας ἐποχῆς» καί τῆς «νέας τάξης πραγμάτων», ἔφερε τά ἄνω κάτω εἰς τήν Ἑλληνορθόδοξη Πατρίδα μας.

Πρός
Τόν Ἱερόν Κλῆρον καί
τόν Χριστώνυμον Λαόν
τῆς καθ΄ἡμᾶς Ἱερᾶς Μητροπόλεως
Κυθήρων καί Ἀντικυθήρων

«Πατρικήν ἐβδελύξω σύ Ἐλέσα ἀσέβειαν, μητρικῇ στηριχθεῖσα εὐσεβείᾳ πανάμωμε…» (Ἐκ τοῦ Ἀπολυτικίου τῆς Ἁγίας Ὁσιοπαρθενομάρτυρος Ἐλέσης)

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί καί Συλλειτουργοί,
Ἀδελφοί μου Χριστιανοί, Τέκνα μου ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά·
Καλόν μῆνα καί εὐλογημένον Δεκαπενταύγουστον!

Ἡ Πρόοδος – Λιτάνευσις τοῦ Τιμίου καί Ζωοποιοῦ Σταυροῦ καί ἡ φαιδρά ἑορτή τῆς Ἁγίας Ὁσιοπαρθενομάρτυρος Ἐλέσης, Προστάτιδος καί Ἐφόρου τῆς νήσου τῶν Κυθήρων, καί τῆς ἁγίας οἰκογενείας τῆς Ἁγίας Σολομονῆς, μετά τῶν ἑπτά (7) Μακκαβαίων παίδων της καί τοῦ διδασκάλου των Ἐλεαζάρου, ἀνοίγουν τόν μῆνα τοῦ Αὐγούστου μέ τίς Δεσποτικές καί Θεομητορικές ἑορτές του καί τίς καθημερινές Ἱερές Παρακλήσεις τοῦ Δεκαπενταυγούστου εἰς τήν Παναγία μας.

Ἡ Ἁγία Ὁσιοπαρθενομάρτυς Ἐλέσα ἀνατράφηκε «ἐν παιδείᾳ καί νουθεσίᾳ Κυρίου» ἀπό τήν εὐσεβέστατη μητέρα της, ἡ ὁποία πολύ ἐνωρίς κατ’ ἄνθρωπον μετέστη εἰς τά οὐράνια σκηνώματα. Τότε ἡ Ἁγία Ἐλέσα, νεαρή κόρη, ἀπαρνήθηκε τόν ἀσεβῆ εἰδωλολάτρη πατέρα της καί ἦλθε διά νά μονάσῃ εἰς τά ἀκατοίκητα τότε Κύθηρα (374 μ.Χ.). Καί μή πειθομένη στίς παρακλήσεις τοῦ πατέρα της νά γυρίσῃ εἰς τήν πατρίδα της, σφαγιάσθηκε ἀπό τό ἀνόσιο χέρι του καί ἔβαψε τόν ἱερό αὐτό βράχο (τοῦ βουνοῦ τῆς Ἁγίας Ἐλέσης) μέ τά παρθενικά της αἵματα.

Τήν ἴδια ἡμέρα ἑορτάζεται καί ἡ ἱερή μνήμη τῆς ἁγίας οἰκογένειας τῆς Ἁγίας Σολομονῆς μέ τά ἑπτά παιδιά της, τά ὁποῖα, κατά τήν πρό Χριστοῦ ἐποχήν, ἐμαρτύρησαν, τό ἕνα κατόπιν τοῦ ἄλλου, διά νά τηρήσουν τόν Μωσαϊκό νόμο, ὁ ὁποῖος ἀπαγόρευε τήν κρεωφαγία χοιρινοῦ κρέατος. Μέ τήν εὐσεβῆ ἀνατροφή καί χειραγωγία τῆς ἁγίας μητέρας τους Σολομονῆς καί τήν καθοδήγησι τοῦ θεοσεβοῦς διδασκάλου τους Ἐλεαζάρου ὑπέμειναν μέ Πίστη καί καρτερία τό φρικτό μαρτύριό τους διά νά ἀπολαύσουν τά ἄφθαρτα ἀγαθά τῆς ἐπουρανίου Βασιλείας, τοῦ Ἐπουρανίου Παραδείσου.

Δύο ἄξιες καί ἐνάρετες οἰκογένειες προβάλλονται κατά τήν σημερινή μας ἑορτή. Ἡ
εὐσεβής χριστιανική οἰκογένεια τῆς Ἁγίας Ἐλέσης, μέ τόν ἀσεβῆ, ὅμως, καί εἰδωλολάτρη πατέρα καί σύζυγο, καί ἡ εὐλογημένη ἑβραϊκή οἰκογένεια τῆς Ἁγίας Σολομονῆς, μέ τόν σοφό διδάσκαλο καί χειραγωγό της Ἐλεάζαρο.

«Τίμα τόν πατέρα σου καί τήν μητέρα σου, ἵνα εὖ σοι γένηται (διά νά εὐτυχήσῃς) καί ἵνα μακροχρόνιος ἔσῃ ἐπί τῆς γῆς», ὥριζε ὁ Μωσαϊκός νόμος.

Καί εἰς τήν περίοδον τῆς Χάριτος, τήν ὄντως Νέαν Ἐποχήν τῆς Καινῆς Διαθήκης, ὁ Θεῖος Διδάσκαλος Ἰησοῦς Χριστός εὐλόγησε μέ τήν παρουσία Του καί τό πρῶτο θαῦμα, «τήν ἀρχήν τῶν σημείων», τόν γάμο εἰς τήν Κανᾶν τῆς Γαλιλαίας, τήν δημιουργία τῆς θεοδίδακτης οἰκογένειας.

Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος εἰς τήν πρός Ἐφεσίους ἐπιστολήν του προβάλλει, κατά τό πρότυπο τῆς θυσιαστικῆς ἀγάπης τοῦ Νυμφίου Χριστοῦ πρός τήν Νύμφην Του Ἐκκλησίαν, τήν θυσιαστική ἀγάπη τοῦ συζύγου πρός τήν σύζυγο καί τήν ὀφειλόμενη ὑπακοή καί τόν σεβασμό τῆς συζύγου πρός τόν ἄνδρα της. Μέ ἄλλα λόγια, τά ἀμοιβαῖα καθήκοντα τῶν χριστιανῶν συζύγων (πρβλ. Ἐφεσ. 5, 22-33).

Στήν ἴδια ἐπιστολή του ὁ θεῖος Παῦλος συμβουλεύει τά μέλη τῆς χριστιανικῆς οἰκογένειας ὡς ἑξῆς (παραθέτουμε τήν μετάφρασι): «Τά τέκνα νά ὑπακούετε εἰς τούς γονεῖς σας σύμφωνα μέ τό θέλημα τοῦ Κυρίου. Διότι αὐτό εἶναι δίκαιο… Καί οἱ πατέρες μή ἐρεθίζετε καί μή κινῆτε εἰς θυμόν καί ὀργήν τά τέκνα σας, ἀλλά νά τά ἀνατρέφετε καί παιδαγωγεῖτε «ἐν παιδείᾳ καί νουθεσίᾳ Κυρίου», δηλ. μέ παιδαγωγία καί νουθεσία σύμφωνα μέ τό θέλημα τοῦ Κυρίου» (Ἐφεσ. 6, 1-4).

Τίς ἴδιες περίπου παραινέσεις γράφει ὁ Ἀπ. Παῦλος καί εἰς τήν πρός Κολοσσαεῖς ἐπιστολήν του (ἀντιγράφουμε ἀπό τήν μετάφραση): «Οἱ γυναῖκες νά ὑπακούετε εἰς τούς ἄνδρες σας, καθώς ἁρμόζει σέ ἀνθρώπους, πού συνδέονται στενά μέ τόν Κύριον. Οἱ ἄνδρες νά ἀγαπᾶτε τίς γυναίκες σας καί νά μή πικραίνεσθε μέ αὐτές. Τά τέκνα νά ὑπακούετε εἰς τούς γονεῖς σας σέ ὅλα, διότι αὐτό εἶναι ἀρεστό εἰς τόν Κύριο. Οἱ πατέρες μή ἐρεθίζετε τά παιδιά σας, διά νά μή χάνουν τό θάρρος των καί ἀπελπίζωνται» (Κολ. 3, 18-21).

Ἀγαπητοί μου Ἀδελφοί,

Εἴδαμε μέχρι τώρα τήν χριστιανική ἀνατροφή τῆς Ἁγίας Ὁσιοπαρθενομάρτυρος Ἐλέσης ἀπό τήν εὐσεβέστατη μητέρα της καί τήν θεοσεβῆ ἀγωγή καί παιδαγωγία, πού ἔλαβαν οἱ Μακκαβαῖοι παῖδες ἀπό τήν ἁγία μητέρα τους καί τόν σοφό κατά Θεόν καί ἐνάρετο διδάσκαλό τους Ἐλεάζαρο.

Εἴπαμε καί διά τήν πνευματική καί ὑλική εὐλογία, τήν ὁποία ἐχάρισε μέ τήν παρουσία Του εἰς τόν γάμο τῆς Κανᾶ τῆς Γαλιλαίας ὁ φιλάνθρωπος Κύριος καί Θεός μας. Παραθέσαμε καί τά σχετικά ἀποσπάσματα τῶν ἐπιστολῶν πρός Ἐφεσίους καί Κολοσσαεῖς τοῦ Ἀπ. Παύλου, τά ὁποῖα ἀφοροῦν εἰς τά ἀμοιβαῖα καθήκοντα τῶνμ Χριστιανῶν συζύγων καί τῶν μελῶν τῆς Χριστιανικῆς οἰκογένειας (τοῦ ἄνδρα, τῆς γυναίκας καί τῶν παιδιῶν) μεταξύ των.

Μέ ὅλα τά παραπάνω προβάλλεται ἡ παραδοσιακή, ἡ θεάρεστη καί χριστιανική οἰκογένεια. Καί οἱ λόγοι αὐτοί εἶναι ἐπίκαιροι, ὠφέλιμοι καί ἀξιοπρόσεκτοι περισσότερο ἀπό κάθε ἄλλη φορά. Σήμερα βάλλεται καί ὑπονομεύεται ἔμμεσα καί ἔντεχνα ἡ παραδοσιακή καί εὐλογημένη χριστιανική οἰκογένεια. Ἡ θεοστήρικτη οἰκογένεια, πού βασίζεται εἰς τήν διδασκαλία τῆς Ἁγίας Γραφῆς, καί ἰδιαίτερα τῆς Καινῆς Διαθήκης. Εἰς τούς Θείους καί Ἱερούς Κανόνας τῆς Ὀρθοδόξου Καθολικῆς Ἐκκλησίας μας (εἰς τό Ἐκκλησιαστικό καί Κανονικό Δίκαιο). Εἰς τό Ρωμαϊκό δίκαιο καί τό Συνταγματικό δίκαιο (εἰς τό Σύνταγμα τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους). Εἰς τήν μακραίωνα Ἐκκλησιαστικήν Παράδοσιν καί εἰς τήν ἀπό ἀρχαιοτάτων χρόνων παράδοσιν καί Ἱστορίαν τοῦ Ἑλληνικοῦ μας Γένους.

Καί ὅμως, ὁ φοβερός «λίβας» τῆς χρεωκοπημένης πνευματικά Δύσεως, τῆς «νέας ἐποχῆς» καί τῆς «νέας τάξης πραγμάτων», ἔφερε τά ἄνω κάτω εἰς τήν Ἑλληνορθόδοξη Πατρίδα μας. Δυστυχῶς νομοθετήθηκε καί ἐπισημοποιήθηκε «νέος τύπος οἰκογένειας» (δύο ἀτόμων τοῦ ἰδίου φύλου μέ δικαίωμα τεκνοθεσίας). Καί αὐτός ὁ νεωτερισμός περνάει καί εἰς τήν σχολική ἐκπαίδευσι, μέ ἀρχή εἰς τά βιβλία τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου, πού θά κυκλοφορήσουν ἀπό τόν Σεπτέμβριο τοῦ ἔτους αὐτοῦ. Θά διδάσκωνται τά παιδιά μας ὄχι ἕνα, ὅπως συνέβαινε μέχρι τώρα, ἀλλά καί ἄλλους δύο «τύπους οἰκογένειας» (ἄνδρα μέ ἄνδρα καί γυναίκας μέ γυναίκα), διά νά ἐπιλέξουν μελλοντικά τόν «τύπο οἰκογένειας», πού τούς ταιριάζει. Φοβερή κατάπτωσις! Καί τό χειρότερο: προβάλλεται σκίτσο μέ περίπτυξι καί φίλημα ἀνθρώπου σέ ζῶο! Ποῦ ὁδηγοῦνται τά παιδιά μας, στή ζωολατρεία ἀντί στή θεολατρεία;

Ἀδελφοί μου,

Μέ μεγάλη λύπη κάμνω τήν ἀναφορά μου αὐτή στίς σοβαρές αὐτές πνευματικές καί ἠθικές ἐκτροπές, ὅταν μάλιστα αὐτές στοχεύουν στίς ἁγνές παιδικές καί νεανικές καρδιές.

Ἔχουμε τήν φοβερή κατάστασι καί ἀπειλή γενικεύσεως καί ἐξαπλώσεως τοῦ πολέμου στόν βορρᾶ καί τόν νότο, μέ τίς καταστροφικές συνέπειές του, καί, ἀντί νά συνετισθοῦμε καί νά ζητήσωμε τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ, «πυρπολοῦμε» τήν παραδοσιακή καί χριστιανική οἰκογένεια μέ ὅ,τι καί μέ ὅσα αὐτό συνεπάγεται.

Δι’ αὐτούς τούς λόγους ἡ κάθε χριστιανική οἰκογένεια εἶναι ἀνάγκη νά λειτουργῇ ὡς «κατ’ οἶκον ἐκκλησία» καί ὡς ἕνα σύγχρονο «κρυφό σχολειό». Ὁ πατέρας, ἡ μητέρα καί τά παιδιά νά τρώγουν, εἰ δυνατόν, στό ἴδιο τραπέζι. Νά προσεύχωνται μαζί.
Νά ἐκκλησιάζωνται. Νά κοινωνοῦν τῶν Ἀχράντων Μυστηρίων. Νά συζητοῦν μέ τά
παιδιά αὐτά, πού λέγονται καί διδάσκονται στά Σχολεῖα καί νά διορθώνωνται τά ὅσα
καινοφανῆ καί ἀλλόκοτα σερβίρονται. Παλαιότερα οἱ χριστιανικές οἰκογένειες μελετοῦσαν ὅλοι μαζί τό Ἱερό Εὐαγγέλιο καί βίους Ἁγίων! Πόσον ἀπαραίτητος εἶναι σήμερα αὐτός ὁ πνευματικός συναγερμός! Οἱ καιροί εἶναι δύσκολοι καί «οὐ μενετοί», πολύ εὐμετάβολοι. «Ἰδού νῦν καιρός εὐπρόσδεκτος, ἰδού νῦν ἡμέρα σωτηρίας· ἀποθώμεθα οὖν τά ἔργα τοῦ σκότους καί ἐνδυσώμεθα τά ὅπλα τοῦ φωτός» (Ρωμ. 13, 12).

Εὐχόμενος ἀπό καρδίας νά εἶναι εὐλογημένη, εἰρηνική κατά Θεόν καί πολύκαρπη πνευματικά ἡ ἀρχόμενη σήμερα ἱερή περίοδος τοῦ Δεκαπενταυγούστου, μέ τήν δύναμι τοῦ Τιμίου καί Ζωοποιοῦ Σταυροῦ, τοῦ ὁποίου τήν πρόοδο καί ἱερή λιτάνευσι ἑορτάζουμε, μέ τήν Χάρι καί τίς πρεσβεῖες τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου καί μέ τίς εὐχές καί δεήσεις τῆς Ἁγίας Ὁσιοπαρθενομάρτυρος Ἐλέσης καί τῶν ἁγίων Μακκαβαίων, καί ὁ Πανάγιος Θεός νά εὐλογῇ καί νά περισκέπῃ τίς οἰκογένειες, τήν Ἑλληνορθόδοξη Πατρίδα μας καί ὅλο τόν κόσμο, διατελῶ,

Μέ πατρικές εὐχές καί εὐλογίες
Ὁ Μητροπολίτης

†ὁ Κυθήρων & Ἀντικυθήρων Σεραφείμ

ΙΕΡΑ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΣ ΚΥΘΗΡΩΝ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΥΘΗΡΩΝ

Ἡ τρικυμία. +Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης.

 Posted on 3 Αυγούστου, 2026

«Τί δειλοί ἐστε, ὀλιγόπιστοι;» (Ματθ. 8,26)

Οἱ ψαρᾶδες τῆς Γαλιλαίας, ὅπως εἴδαμε, δέχτηκαν μὲ μεγάλη προθυμία τὴν πρόσκλησι τοῦ Ἰησοῦ νὰ γίνουν ἀπὸ ἁλιεῖς ἰχθύων ἁλιεῖς ἀνθρώπων. Κι ἀπὸ τὴν ὥρα ποὺ τὸν ἀκολούθησαν γράφτηκαν σὲ σχολεῖο. Ἀλλὰ τί σχολεῖο!

Τὸ σχολεῖο τοῦ Ἰησοῦ ἦταν πρωτότυπο· διέφερε ἀπὸ τ ̓ ἄλλα ὅσο ὁ οὐρανὸς ἀπὸ τὴ γῆ. Κτήριο ὡρισμένο δὲν εἶχε· στὴν πλαγιὰ βουνοῦ, στὴν παραλία τῆς λίμνης, σὲ σπίτια, στὴ στοὰ τοῦ Σολομῶντος, ̓κεῖ ποὺ βάδιζαν στὸ δρόμο, στὴν πηγὴ ποὺ ξεκουράζονταν, ἐνῷ κάθονταν σὲ κοινὴ τράπεζα, παντοῦ γινόταν μάθημα. Βιβλία δὲν κουβαλοῦσαν μαζί τους. Πίνακες δὲν εἶχαν. Βιβλίο εἰκονογραφημένο μὲ ἄπειρες εἰκόνες, ποὺ συχνὰ τὸ ἄνοιγε ὁ Θεῖος Διδάσκαλος κ ̓ ἑρμήνευε τὸ περιεχόμενό του, ἦταν ἡ φύσι, ποὺ ἐκεῖ στὴν Παλαιστίνη ἔχει μιὰ σπάνια ὀμορφιά. Καὶ πίνακας, ὅπου γράφονταν τὰ μαθήματα, ἦταν ἡ μνήμη τῶν μαθητῶν. Τὸ σχολεῖο τοῦ Ἰησοῦ ἦταν σχολὴ ὑπαίθρια. Ποιός ἀπὸ ἐκείνουςποὺ ἵδρυσαν περίφημα λύκεια καὶ ἀκαδημίες θὰ ἔδινε ποτὲ σημασία σὲ μία μικρὴ ὁμάδα μαθητῶν, ποὺ καθισμένοι στὴ χλόη ἄκουγαν ἕνα ταπεινὸ δάσκαλο; Καὶ ὅμως τὸ σχολεῖο αὐτὸ νίκησε τὰ λύκεια καὶ τὶς ἀκαδημίες τοῦ κόσμου ὅλου. Γιατί, ἐὰν δὲν εἶχε κτήριο καὶ βιβλία καὶ πίνακες καὶ ἄλλα μέσα ποὺ ἀπαιτεῖ ἕνα σημερινὸ ἐκπαιδευτήριο, εἶχε ὅμως τὸ σπουδαιότερο ἀπ ̓ ὅλα· εἶχε δάσκαλο. Τί δάσκαλο! Μοναδικό, τὸν μόνο ποὺ ἀξίζει νὰ λέγεται Διδάσκαλος καὶ Καθηγητής, μὲ τὴν ἀπόλυτη ἔννοια· εἶχε τὸν Ἰησοῦ.

Σὲ τέτοιο σχολεῖο γράφτηκαν μαθηταὶ οἱ ψαρᾶδες τῆς Γαλιλαίας. Ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ νὰ ἐγγραφῇ κανεὶς σὲ σχολεῖο· πρέπει καὶ νὰ παρακολουθήσῃ ἀνελλιπῶς τὰ μαθήματα, νὰ ὑποστῇ τὶς νόμιμες ἐξετάσεις· μόνο μετὰ ἀπὸ δοκιμασία κρίνεται ἄξιος νὰ πάρῃ ἐνδεικτικὸ ἢ ἀπολυτήριο. Ὅποιος δὲν κριθῇ ἄξιος, ἀπορρίπτεται. Ἔτσι καὶ οἱ ψαρᾶδες, ποὺ ἀκολούθησαν τὸν Ἰησοῦ καὶ γράφτηκαν στὴ σχολή του καὶ ὠνομάστηκαν μαθηταί του· θὰ ἔπρεπε κι αὐτοὶ νὰ περάσουν ἀπὸ δοκιμασία καὶ ν ̓ ἀποδειχθοῦν ἄξιοι τῆς κλήσεώς τους.

Λέει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος ὅτι «ὁ παιδοτρίβης» (P.G. 51,180), ὁ δάσκαλος ποὺ θέλει νὰ ἐκπαιδεύσῃ νέους στοὺς ἀθλητικοὺς ἀγῶνες, δὲν τοὺς ἀφήνει ἀργούς· διαρκῶς τοὺς προγυμνάζει περνώντας ἀπὸ τὰ εὐκολώτερα στὰ δυσκολώτερα, ὥστε, ὅταν βρεθοῦν μέσα σὲ πραγματικοὺς ἀγῶνες, νὰ μὴν ταραχθοῦν, ἀλλὰ ν ̓ ἀντιμετωπίσουν μὲ θάρρος τοὺς ἀντιπάλους. Ἔτσι καὶ ὁ Κύριος, ποὺ ἤθελε οι μαθηταί του νὰ γίνουν γενναῖοι καὶ νὰ μὴ φοβοῦνται κανένα, τοὺς ὁδηγεῖ στὴν πρώτη ἄσκησι. Κι ὅπως ὁ ἀετός, γιὰ νὰ μάθῃ τοὺς νεοσσούς του νὰ πετοῦν, τοὺς παίρνει πάνω στὰ φτερά του, τοὺς τινάζει στὸ κενό, καὶ μόλις δῇ ὅτι κουράστηκαν τρέχει πάλι καὶ τοὺς σηκώνει ἐπάνω του, ἔτσι καὶ ὁ μεγαλοπτέρυγος ἀετός (βλ. Ἰεζ. 17,3. Ἀπ. 12,14), ὁ Χριστός· τοὺς δικούς του νεοσσούς, τοὺς μαθητάς, ποὺ μόλις ἄρχισαν νὰ βγάζουν φτερά, μὲ δοκιμασίες σὰν μὲ τινάγματα τοὺς ἀσκεῖ στὸ νὰ πετοῦν ὅλο καὶ διαρκέστερα καὶ ψηλότερα.

Καὶ ἡ πρώτη ἄσκησι, ἡ πρώτη δοκιμασία τῶν μαθητῶν ἦταν ἡ τρικυμία, ποὺ καὶ οἱ τρεῖς συνοπτικοὶ εὐαγγελισταὶ ἐξιστοροῦν (βλ. Ματθ. 8, 23-27. Μάρκ. 4,36-41. Λουκ. 8,22-25).

Πῶς ἔγινε ἡ τρικυμία; Ὁ Ἰησοῦς βρισκόταν στὸ δυτικὸ μέρος τῆς λίμνης, ὅπου ἦταν πόλεις καὶ κατοικοῦσε κόσμος, κ ̓ ἐκεῖ δίδασκε, θεράπευε, ἔβγαζε δαιμόνια. Ὅλη ἡ μέρα πέρασε χωρὶς καμμιά ἀνάπαυσι. Κουρασμένος ὁ Κύριος θέλησε ν ̓ ἀποσυρθῇ κάπου μαζὶ μὲ τοὺς μαθητάς του. Βρῆκε ἕνα ἁλιευτικὸ σκάφος καὶ τοὺς εἶπε· «Διέλθωμεν εἰς τὸ πέραν». Τὸ «πέραν» ἦταν τὸ ἀνατολικὸ μέρος, ποὺ ἐν ἀντιθέσει πρὸς τὸ δυτικὸ ἦταν ἔρημο. Στὴν ἔρημο ἤθελε γιὰ λίγο νὰ μείνῃ μαζὶ μὲ τοὺς μαθητάς του. Τὴν εὕρισκε καταλληλότερη γιὰ αὐτοσυγκέντρωσι καὶ προσευχή. Ἡ ζωὴ τοῦ Ἰησοῦ περνοῦσε μέσα στὴν κοινωνία, μὲ ἐργασία γιὰ τὸ κοινὸ καλό, γιὰ τὴ σωτηρία τῶν ἀνθρώπων· στὴν ἔρημο ἀποσυρόταν ἐκτάκτως.

Τὸ καραβάκι σηκώνει τὴν ἄγκυρα καὶ ξεκινᾷ. Ὁ Ἰησοῦς αἰσθάνεται ὡς ἄνθρωπος τὴν ἀνάγκη ὕπνου καί, ἁπλὸς ὅπως πάντα, γέρνει ὅπως ἕνας ναύτης στὸ κατάστρωμα, στὸ μέρος τῆς πρύμης. Ὁ Ἰησοῦς κοιμᾶται. Ὤ ὁ ὕπνος του! εἶνε ὁ ὕπνος τοῦ δικαίου, ποὺ ἀφοῦ ἐργάστηκε μπορεῖ γαλήνιος νὰ λέῃ μὲ τὸν ψαλμῳδό· «Ἐν εἰρήνῃ ἐπὶ τὸ αὐτὸ κοιμηθήσομαι καὶ ὑπνώσω…» (Ψαλμ. 4,9). Σεῖς πού κοπιάζετε καὶ μοχθεῖτε, στὸν φυσικὸ ὕπνο θὰ βρῆτε τὴν ἀνανέωσι τῶν σωματικῶν καὶ πνευματικῶν σας δυνάμεων, γιὰ νὰ σηκωθῆτε νὰ συνεχίσετε τὴν ἀποστολή σας. Ὁ ὕπνος εἶνε ἄριστο φάρμακο. Πόσο ἀξιοσυμπάθητοι εἶνε αὐτοὶ ποὺ πάσχουν ἀπὸ ἀϋπνία, ποὺ κατὰ τὸ πλεῖστον εἶνε ἀποτέλεσμα τῆς ἀγχώδους σημερινῆς ζωῆς!

Ὁ Ἰησοῦς κοιμᾶται στὴν πρύμη τοῦ πλοίου. Ποιός ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ τὸν ἔβλεπαν ἔτσι θὰ μποροῦσε νὰ φανταστῇὅτι μέσα σ ̓ αὐτὸ τὸν ἄνθρωπο κρύβεται ὁ ἄπειρος καὶ παντοδύναμος Θεός;

Ἀλλ ̓ ἐνῷ ὁ Ἰησοῦς κοιμᾶται, στὴ λίμνη γίνεται «σεισμὸς μέγας» κατὰ τὸν εὐαγγελιστὴ Ματθαῖο, «λαῖλαψ ἀνέμου μεγάλη» κατὰ τὸ Μάρκο καὶ τὸ Λουκᾶ. Ἡ λίμνη αὐτή, ποὺ ἡ ἐπιφάνειά της εἶνε 208 μέτρα χαμηλότερα ἀπὸ τὴ Μεσόγειο Θάλασσα, ταράζεται ὑπὸ τρικυμίες ποὺ σηκώνουν ἄνεμοι καθὼς ὁρμοῦν πάνω της ἀπὸ τὰ τριγύρω ὑψώματα. Καὶ ἡ τωρινὴ τρικυμία ἦταν ἀπὸ τὶς πιὸ μεγάλες. Κύματα μεγάλα σηκώθηκαν καὶ κάλυπταν τὸ καραβάκι, ποὺ σὰν καρυδότσουφλο πήγαινε ἐδῶ κ ̓ ἐκεῖ καὶ κινδύνευε νὰ καταποντιστῇ. Οἱ μαθηταί, μολονότι ἤξεραν τὶς ἰδιοτροπίες τῆς λίμνης, τέτοια τρικυμία δὲν εἶχαν ξαναδεῖ. Τοὺς ἔπιασε φόβος. Καὶ ἐνῷ ταραχὴ καί πανικὸς κυριαρχοῦν στὶς ψυχές τους καὶ ὅλων τῶν συνεπιβατῶν, ὁ Ἰησοῦς ἐξακολουθεῖ νὰ κοιμᾶται. Ἐὰν δὲν κοιμόταν, θὰ συλλογίζονταν, διαφορετικὴ θὰ ἦταν ἡ κατάστασι· μὰ τώρα ποὺ κοιμᾶται τί νὰ μᾶς κάνῃ; Εἶχαν βλέπετε ἐσφαλμένη ἰδέα γιὰ τὴ δύναμι τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Νόμιζαν, ὅτι μόνο ξυπνητὸς μποροῦσε νὰ τοὺς βοηθήσῃ. Καὶ κατὰ τὴν ἀνθρώπινη λογικὴ φαινόταν ὅτι ἔχουν δίκιο. Γιατὶ τί βοήθεια μπορεῖ νὰ προσφέρῃ ἕνας ἄνθρωπος ποὺ κοιμᾶται; Μήπως δὲν ξέρουμε παραδείγματα ἀνδρῶν δυνατῶν, φοβερῶν στοὺς ἀντιπάλους των, ποὺ συνελήφθησαν ὅταν κοιμοῦνταν καὶ βρῆκαν οἰκτρὸ θάνατο; Γιὰ τὸν Ἰησοῦ Χριστὸ ὅμως τά πράγματα διέφεραν. Ἐὰν σὰν ἄνθρωπος κοιμόταν στὴν πρύμη, σὰν Θεὸς ἔβλεπε τὰ πάντα. Αὐτὸς δὲν εἶνε ποὺ δημιούργησε τὰ ποτάμια, τὶς λίμνες, τὶς θάλασσες καὶ τοὺς ὠκεανούς; Ὡς δημιουργός, λοιπόν, γνωρίζει τί συμβαίνει στὰ νερὰ κ ̓ ἔχει ὅλη τὴ δύναμι νὰ ξηράνῃ ποτάμια καὶ λίμνες, καὶ ν ̓ ἀνοίξῃ στὴν ἔρημο πηγὲς ὑδάτων. Αὐτὸς σηκώνει θύελλες καὶ καταιγίδες, καὶ αὐτὸς καταπαύει τὸν τάραχο τῆς θαλάσσης.

Ἀλλὰ οἱ μαθηταί, μὲ τὴν ἀτελῆ ἰδέα τους γιὰ τὴ δύναμι τοῦ Ἰησοῦ ποὺ κοιμᾶται, ἀποφάσισαν νὰ τὸν ξυπνήσουν καὶ τοῦ φωνάζουν· «Κύριε, σῶσον ἡμᾶς, ἀπολλύμεθα» (Ματθ. 8,25) ἢ κατὰ τὸ Μάρκο «Διδάσκαλε, οὐ μέλει σοι ὅτι ἀπολλύμεθα;» (Μάρκ. 4,38). Εἶχαν φτάσει σὲ τέτοιο σημεῖο φόβου καὶ ἀπελπισίας, ὥστε ἡ σκέψι τους εἶχε θολώσει καὶ καταλόγιζαν στὸν Κύριο ἀμέλεια καὶ ἀδιαφορία γιὰ τὴ σωτηρία τους. Πόσοι κι ἀπὸ μᾶς, ὅσες φορὲς βρισκόμαστε μέσα σὲ θλίψεις καὶ δοκιμασίες, δὲν χάνουμε τὴν ψυχραιμία, δὲν πέφτουμε σὲ ἀπελπισία καὶ δὲν ἐπαναλαμβάνουμε, ἄλλοι ἐνδομύχως κι ἄλλοι ἐκφώνως, τὸ παράπονο «Κύριε, οὐ μέλει σοι ὅτι ἀπολλύμεθα;». Καὶ ὅμως Ἐκεῖνος, γιὰ τὸν ὁποῖον ἐμεῖς λέμε ὅτι ἀδιαφορεῖ, ἀγρυπνεῖ, καὶ ὡς αἰώνιος ἀρχιερεὺς δέεται ὑπὲρ ἡμῶν, «ἵνα μὴ ἐκλίπῃ ἡ πίστις» μας (πρβλ. Λουκ. 22,32).

Οἱ μαθηταὶ βρίσκονταν ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ φόβου. Ἐὰν εἶχαν πλήρη γνῶσι τοῦ μυστηρίου ποὺ κρυβόταν μέσα στὸ Χριστό, ποτέ δὲν θὰ ἔνιωθαν καὶ τὸν ἐλάχιστο φόβο. Ἀλλ ̓ ἕως ὅτου ν ̓ ἀποκτήσουν τὸ ἀληθινὸ φρόνημα γιὰ τὸν Ἰησοῦ Χριστό, θὰ περάσουν μέσα ἀπὸ τὸ καμίνι ἀλλεπαλλήλων δοκιμασιῶν· στὸ τέλος θ ̓ ἀποκτήσουν τὴν ἀκράδαντη πίστι, ἐκείνη ποὺ μετὰ τὴν Ἀνάστασι θὰ ἐκφράσῃ ὁ Θωμᾶς λέγοντας «Ὁ Κύριός μου καὶ ὁ Θεός μου» (Ἰω. 20,28). Ἀλλὰ καὶ τώρα, μὲ τὴν ἀτελῆ πίστι ποὺ ἔχουν, πέφτουν μπροστὰ στὸν Ἰησοῦ καὶ τὸν παρακαλοῦν νὰ κάνῃ αὐτὸ ποὺ μπορεῖ γιὰ νὰ σωθοῦν. Καὶ ὁ Ἰησοῦς, ποὺ θέλει νὰ τοὺς ἀνεβάσῃ σὲ ὑψηλότερα ἐπίπεδα πίστεως, τοὺς ἐλέγχει· «Τί δειλοί ἐστε, ὀλιγόπιστοι;». Τὸ νόημα τοῦ ἐλέγχου εἶνε· Ἡ δειλία σας εἶνε ἀποτέλεσμα τῆς λίγης, τῆς ἀτελοῦς πίστεως, ποὺ ἔχετε γιὰ μένα. Ὅπου ὑπάρχει πίστι ἀκράδαντη, ἐκεῖ κανένας φόβος. Δὲν εἶνε τὰ γεγονότα αὐτὰ ποὺ μᾶς τρομοκρατοῦν, ἀλλὰ ἡ νοσηρὴ σκέψι, τὸ ἀσθενὲς φρόνημα τῆς ψυχῆς, ἡ ὀλιγοπιστία. Οἱ ὀλιγόπιστοι μοιάζουν μὲ μικρὰ παιδιά, ποὺ οἱ μεγαλύτεροι τὰ τρομοκρατοῦν μὲ σκιές, μὲ ψεύτικα φόβητρα, μὲ «μπαμποῦλες». Ὁ πιστός, ὁ ἀληθινὰ πιστός, διαβαίνει ἀτρόμητος ἀνάμεσα ἀπὸ μύριους κινδύνους, ἔχοντας πεποίθησι στὸ Θεό. Μάχεται καὶ νικᾷ. Ὁ ὀλιγόπιστος καὶ τὸ ἐλάχιστο τὸ μεγαλοποιεῖ, καὶ μόνος του τρομοκρατεῖται, καὶ νικιέται μέσα του πρὶν ἀκόμη ἔλθῃ τὸ κακό, πρὶν ἀκόμη δώσῃ τὴ μάχη. Λιοντάρια, ἥρωες ποὺ προκαλοῦν τὸ θαυμασμό, ἀναδεικνύει τοὺς ἀνθρώπους ἡ ἀληθινὴ πίστι· λαγοὺς καὶ φοβητσιάρηδες τοὺς κάνει ἡ ἀπιστία.

Καὶ μετὰ τὸν ἔλεγχο νά ἡ ἀπόδειξις ὅτι, ἐφ ̓ ὅσον ἔχουν τὸν Ἰησοῦ μέσα στὸ πλοῖο, κανένας φόβος δὲν δικαιολογεῖται. Ὁ Ἰησοῦς γυρίζει πρὸς τὴ θάλασσα, ποὺ ἐκείνη τὴ στιγμὴ παρουσίαζε θέαμα φοβερό, καί, σὰν νὰ ἦταν καμμιὰ μικρὴ ἄτακτη ὑπηρέτρια τοῦ σπιτιοῦ, τὴν ἐπιτιμᾷ λέγοντας· «Σιώπα, πεφίμωσο».

Ὁποιοσδήποτε ἄλλος, ἂν ἐπιχειροῦσε νὰ διατάξῃ τὴ φουρτουνιασμένη θάλασσα, θὰ ἐγελοιοποιεῖτο, ὅπως γελοιοποιήθηκε κάποιος ὑπερήφανος βασιλιᾶς τῆς ἀρχαιότητος, ποὺ κατέβηκε ἔφιππος σὲ παραλία καὶ μὲ τὸ μαστίγιό του χτυποῦσε τὴν τρικυμισμένη θάλασσα γιὰ νὰ ἠρεμήσῃ. Αὐτὸς ὅμως, ποὺ ἐπιτίμησε ἐδῶ τοὺς ἀνέμους καὶ τὴ θάλασσα, εἶνε ὁ δημιουργός τους. Αὐτὸς «ἐποίησε» τοὺς ἀνέμους, τὶς λίμνες καὶ τοὺς ποταμούς, ἀπὸ αὐτὸν ἀκούστηκε ἐκεῖνο τὸ «Γενηθήτω» (Γέν. 1,3 κ.ἑ.), καὶ ἀπὸ αὐτὸν βγαίνει τώρα ἡ παντοδύναμη προσταγή «Σιώπα, πεφίμωσο». Καὶ τὸ ἀποτέλεσμα; Πρωτοφανές. Χωρὶς νὰ περάσῃ χρονικὸ διάστημα, «ἅμα ἔπος ἅμα ἔργον», ὅπως θὰ ἔλεγε ὁ ἀρχαῖος Ἡρόδοτος, «ὁ ἄνεμος ἐκόπασε καὶ ἐγένετο γαλήνη μεγάλη».

Κατάπληξι ἔνιωσαν ὅσοι ἦταν μέσα στὸ πλοιάριο. Μαθηταὶ καὶ ἐπιβάτες θαύμαζαν λέγοντας· «Ποταπός ἐστιν οὗτος, ὅτι καὶ οἱ ἄνεμοι καὶ ἡ θάλασσα ὑπακούουσιν αὐτῷ;».

Οἱ μαθηταὶ τὴν ἡμέρα ἐκείνη δοκιμάστησαν, ἀπὸ τὴ δοκιμασία ὅμως βγῆκαν ἐνισχυμένοι στὴν πίστι.

Ἀλλὰ τὸ θαῦμα αὐτὸ ἐπάνω στὴν ἄψυχη φύσι, ποὺ ἔκανε ὁ Κύριος τιθασεύοντας μόνο μὲ τὸ λόγο του τὴν τρικυμισμένη θάλασσα τῆς Τιβεριάδος, γεγονὸς πραγματικό, μπορεῖ νὰ θεωρηθῇ καὶ ὡς μία διδακτικὴ παραβολὴ γιὰ τοὺς πιστοὺς ὅλων τῶν αἰώνων. Πῶς; Νά.

Ἡ θάλασσα τῆς Γεννησαρέτ εἶνε μία εἰκόνα τοῦ κόσμου.

Ἐπάνω στὴ θάλασσα, μὲ πνευματικὴ ἔννοια, πλέει ἕνα σκάφος, ποὺ ἐξωτερικὰ δὲν δίνει τὴν ἐντύπωσι ποὺ δίνουν τά τεράστια σκάφη, οἱ πλωτοί κολοσσοί. Ἀλλὰ τὸ σκάφος αὐτὸ ἔχει κυβερνήτη τὸν Ἰησοῦν Χριστόν, ναῦτες τοὺς ἀποστόλους καὶ τοὺς ἑκάστοτε διδασκάλους καὶ πατέρες, καὶ ἐπιβάτες τοὺς πιστοὺς κάθε ἐποχῆς. Τὸ σκάφος αὐτὸ εἶνε ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία. Πλέει συνεχῶς. Σπανίως ἔχει γαλήνη. Συνήθως ὁ λεβιάθαν, ὁ σατανᾶς, σηκώνει ἐναντίον του ἄνεμο σφοδρό, τρικυμία, λαίλαπα, καὶ δημιουργεῖ στὴ θάλασσα σεισμό. Αὐτά, μὲ πνευματικὴ ἔννοια, εἶνε οἱ λυσσασμένες ἐπιθέσεις ποὺ κάνουν κατὰ τῆς Ἐκκλησίας, τῆς πνευματικῆς αὐτῆς ὁλκάδος ποὺ ποντοπορεῖ, οἱ ποικίλοι ἐχθροί της. Εἶνε στρατηγοί, ἡγεμόνες, βασιλεῖς, αὐτοκράτορες, ἀρχηγοὶ κρατῶν ποὺ ἀπὸ μῖσος στὸ Χριστὸ ἀγωνίστηκαν καὶ ἀγωνίζονται νὰ ἐξαλείψουν βιαίως τὴ Χριστιανικὴ Πίστι. Εἶνε οἱ ψευδοδιδάσκαλοι, οἱ ψευδοπροφῆτες, οἱ φοβεροὶ αἱρεσιάρχες, οἱ ὁποῖοι μὲ τὴν πλάνη ζητοῦν νὰ διαστρεβλώσουν τὴν ὀρθὴ πίστι καὶ νὰ ἐκτρέψουν τὸ σκάφος ἀπὸ τὴν πορεία ποὺ τοῦ χάραξε ὁ Θεός. Ὅλοι αὐτοὶ σὰν θύελλες καὶ λαίλαπες πέφτουν ἐναντίον τοῦ σκάφους τῆς Ἐκκλησίας. Εἶνε τόσο μανιώδεις οἱ ἐπιθέσεις τους, ὥστε οἱ ὀλιγόπιστοι μέσα στὸ πλοῖο χάνουν τὴν ψυχραιμία τους, ἔρχονται σὲ ἀπελπισία καὶ νομίζουν ὅτι ἡ Ἐκκλησία δὲν θ ̓ ἀντέξῃ πιά, ἀλλὰ θὰ καταποντιστῇ στὸν ὠκεανὸ ἐκεῖνο, μέσα στὸν ὁποῖο καταποντίζονται ὁλόκληρα βασίλεια καὶ αὐτοκρατορίες. Ἀλλ ̓ ἐνῷ ναῦτες καὶ ἐπιβάτες ἔ-
χουν ζαλιστῆ ἀπὸ τὴν τρικυμία, καὶ οἱ ἐχθροὶ μὲ χαιρεκακία περιμένουν ἀπὸ ὥρα σὲ ὥρα ν ̓ ἀπολαύσουν τὸ θέαμα τοῦ ναυαγίου τῆς Ἐκκλησίας, ξαφνικὰ μὲ τρόπο θαυμαστὸ οἱ ἄνεμοι κοπάζουν, γίνεται γαλήνη μεγάλη, καὶ ἡ Ἐκκλησία βγαίνει ἀπὸ τὰ ἄγρια κύματα τῆς θλίψεως καθαρώτερη καὶ λαμπρότερη. Πῶς; Τὸ φαινόμενο μία μόνο ἐξήγησι ἔχει· ὅτι ὁ Κύριος, ποὺ ἐπιτίμησε τὸν ἄνεμο καὶ τὴ θάλασσα καὶ εἶπε «Σιώπα, πεφίμωσο», ὁ ἴδιος ἀοράτως παρὼν μέσα στὴν Ἐκκλησίᾳ καὶ κυβερνώντας την, σὲ καιρὸ ποὺ αὐτὸς κρίνει κατάλληλο, ἀκούγεται νὰ λέῃ πρὸς τὴν τρικυμισμένη θάλασσα τῆς αἱρέσεως καὶ τῆς κακίας· «Σιώπα, πεφίμωσο». Μὲ σοφὲς ἐνέργειες καταπαύει τὴν ταραχὴ καὶ δωρίζει στὴν Ἐκκλησία πάλι τὴν εἰρήνη. Γι ̓ αὐτὸ οἱ πατέρες εἶπαν ἐκεῖνο τὸ ἀξιομνημόνευτο, ὅτι ἡ Ἐκκλησία «κλυδωνίζεται, ἀλλ ̓ οὐ καταποντίζεται· χειμάζεται, ἀλλὰ ναυάγιον οὐχ ὑπομένει» (ἱ. Χρυσόστ., εἰς Εὐτρ. α ́· P.G. 52,397-398).

Νά πῶς τὸ θαῦμα τῆς καταπαύσεως τῆς τρικυμίας στὴ λίμνη Γεννησαρὲτ διαρκῶς ἐπαναλαμβάνεται μέσα στὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ.

Ἀλλὰ κι ἀπὸ ἄλλη πλευρὰ τὸ θαῦμα αὐτὸ μᾶς προσφέρει πολύτιμο δίδαγμα. Ὡς θάλασσα σκέψου τὴν καρδιὰ τοῦ ἀνθρώπου. «Αὕτη ἡ θάλασσα ἡ μεγάλη…» (πρβλ. Ψαλμ. 103,25). Οἱ τρικυμίες, ποὺ συμβαίνουν σὲ λιμνοθάλασσες καὶ ὠκεανούς, εἶνε ὁρατὲς καὶ ταλαντοῦχοι συγγραφεῖς τὶς περιγράφουν. Ἀλλὰ ποιός ψυχολόγος, ποιός ἀνατόμος τοῦ ψυχικοῦ κόσμου θὰ μπορέσῃ νὰ περιγράψῃ τὶς φοβερὲς τρικυμίες ποὺ προκαλοῦν στὰ βάθη τῶν ψυχῶν μας οἱ λαίλαπες, τὰ ἀνθρώπινα πάθη; Ὦ ἀδελφέ μου! Καμμία λίμνη, καμμία θάλασσα, κανένας ὠκεανὸς δὲν ταράζεται τόσο βαθειὰ ὅσο ἡ ἀνθρώπινη καρδιά. Ἄγρια κύματα μαινομένης θαλάσσης, κύματα φιληδονίας, φιλοδοξίας, φιλαργυρίας, μίσους, θυμοῦ καὶ ἐκδικήσεως, μοχθηρίας καὶ φθόνου, ἀγνωμοσύνης, ἀχαριστίας, ἀπιστίας, βλασφημίας καὶ κάθε ἄλλης κακίας σηκώνονται μέσα στὴν ἀνθρώπινη καρδιὰ καὶ τὸ πλοιάριό μας κλυδωνίζεται μέσα σὲ πρωτοφανῆ τρικυμία, ποὺ καταποντίζει ὑπάρξεις καὶ γεμίζει ἠθικὰ ναυάγια τὴν κοινωνία. Ποιός τώρα θὰ πῇ στὴν τρικυμισμένη θάλασσα τῶν παθῶν τὸ «Σιώπα, πεφίμωσο»; Μόνο ὁ Θεάνθρωπος Κύριος. Μόνο ἡ δική του φωνή, ἐὰν ἀκούγεται μυστικὰ στὰ βάθη τῆς καρδιᾶς ποὺ πιστεύει, εἶνε ἱκανὴ νὰ κοπάσῃ τοὺς ἀνέμους καὶ νὰ γαληνεύσῃ τὴ θάλασσα, νὰ τιθασεύσῃ καὶ νὰ φιμώσῃ τὰ ὠρυόμενα θηρία τῶν παθῶν. Γι ̓ αὐτό, ἀπὸ τοῦτο τὸ θαῦμα τῆς γαληνεύσεως τῆς λίμνης Γεννησαρέτ, πιὸ ἐκπληκτικὸ εἶνε τὸ θαῦμα τῆς γαληνεύσεως μιᾶς καρδιᾶς ποὺ συνταράσσεται ἀπὸ τὰ πάθη της.

Ὦ Κύριε! Στὴν ὥρα τοῦ πειρασμοῦ, ποὺ ἡ καρδιά μου κλυδωνίζεται μέσα στὸν κόσμο τῶν παθῶν, ἔλα καὶ πὲς τὸν παντοδύναμο λόγο σου «Σιώπα, πεφίμωσο».

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

Στις ώρες του πειρασμού και στις φουρτούνες της ζωής (Κυριακή Θ’ Ματθαίου)

 Posted on 2 Αυγούστου, 2026

Εν Θεσσαλονίκη τη 2α Αυγούστου 2026
Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου
Θεολόγου – συγγραφέως

    Η σημερινή Κυριακή, αγαπητοί μου αδελφοί, είναι η ενάτη Κυριακή του Ματθαίου και το μεν Αποστολικό ανάγνωσμα είναι μια περικοπή από την προς Α΄ προς Κορινθίους επιστολή του αποστόλου Παύλου, το δε Ευαγγελικό μια περικοπή από το 14ο κεφάλαιο του κατά Ματθαίον Ευαγγελίου. Στην περικοπή αυτή ο ευαγγελιστής Ματθαίος μας περιγράφει κάποια μεγάλα και θαυμαστά γεγονότα, που επακολούθησαν μετά το εντυπωσιακό θαύμα του χορτασμού των πεντακισχιλίων. Όπως διηγείται ο Ευαγγελιστής, ο Κύριος, προκειμένου να αποτρέψει τις ενθουσιώδεις εκδηλώσεις του πλήθους, ανάγκασε τους μαθητές Του να ανεβούν στο πλοίο και να περάσουν στην απέναντι πλευρά της λίμνης, ενώ εκείνος, αφού διέλυσε τα πλήθη, ανέβηκε στο βουνό για να προσευχηθεί.

    Δεν είναι άνευ σημασίας το γεγονός ότι έρχεται να προσευχηθεί μόνος του στο βουνό, μέσα στη νύχτα, στην ησυχία και στην απομόνωση. Με τη διαγωγή του αυτή γίνεται σε όλους μας παράδειγμα προς μίμηση. Οι έρημες τοποθεσίες μας απομακρύνουν από τους θορύβους και τους περισπασμούς των πόλεων, ενώ η νύχτα και η απομόνωση μας εξασφαλίζει τη γαλήνη και το απερίσπαστο από συνομιλίες και άλλες απασχολήσεις. Είναι πολύ σημαντικό και εμείς να φροντίζουμε, όσο είναι δυνατόν, να επιδιώκουμε κατάλληλες συνθήκες για την ιερή ώρα της προσευχής. Να αφήνουμε το τηλέφωνο και τις συζητήσεις, να κλείνουμε την τηλεόραση και τον υπολογιστή και να αποσυρόμαστε σε ιδιαίτερο τόπο, για να αφοσιωθούμε στην προσευχή. Η σιωπή της νύχτας μας βοηθάει να ηρεμήσουμε, να δούμε καλύτερα τον εαυτό μας, να μελετήσουμε τον λόγο του Θεού, να προσευχηθούμε θερμά και με κατάνυξη. Ο ιερός Χρυσόστομος λέει ότι όπως τα φυτά αναπνέουν τη νύχτα έτσι και η ψυχή κυρίως τη νύχτα δέχεται τη Χάρη του Θεού.

    Ενώ ο Κύριος προσευχόταν στο όρος, οι μαθητές περνούσαν δραματικές ώρες μέσα στο πλοίο. Τα πελώρια κύματα, ο σφοδρός άνεμος και το πυκνό σκοτάδι προκαλούσαν τρόμο και πανικό στους έμπειρους ψαράδες της Γαλιλαίας.  Ήταν τόσο μεγάλη η τρικυμία, ώστε πίστευσαν ότι δεν έχουν καμιά ελπίδα να γλυτώσουν το θάνατο.  Και το χειρότερο ήταν ότι καθώς πάλευαν με τα κύματα, για να σώσουν τη ζωή τους, δεν είχαν τον Κύριο μαζί τους, για να τους βοηθήσει. Η ώρα περνούσε και όταν πλησίαζε να ξημερώσει, ήρθε επί τέλους ο Κύριος, περπατώντας πάνω στα νερά της λίμνης. Οι μαθητές τρόμαξαν, διότι νόμισαν, ότι έβλεπαν φάντασμα. Εκείνος όμως τους καθησύχασε. Τους είπε «Θαρσείτε, εγώ ειμί, μη φοβήσθε».

    Μαρτυρική νύχτα πέρασαν οι μαθητές. Γιατί όμως ο Κύριος τους άφησε να παλεύουν μόνοι τους τόσες ώρες; Την απάντηση μας δίδει ο ιερός Χρυσόστομος. Γράφει: «Επί μείζονα άγων αυτούς υπομονήν, όλην την νύκτα αφίησιν αυτούς κλυδωνίζεσθαι, διεγείρων αυτών πεπωρωμένην την καρδίαν». Δηλαδή για να τους βοηθήσει να αποκτήσουν μεγαλύτερη υπομονή στις θλίψεις. Για να ξυπνήσει την καρδιά τους, που δεν καταλάβαινε ακόμη, ποιος ήταν ο Κύριος. Αυτή η αργοπορία του Κυρίου είναι ένα μεγάλο δίδαγμα για όλους μας. Πολλές φορές συμβαίνει και εμείς να περνούμε στη ζωή μας θλίψεις και πειρασμούς και τότε στρεφόμαστε προς τον Κύριο και ζητάμε άμεση την επέμβασή του. Όμως ο Κύριος δεν επεμβαίνει αμέσως. Ας μην απογοητευόμαστε, όταν αισθανόμαστε μόνοι και αβοήθητοι στις δοκιμασίες, που αντιμετωπίζουμε. Επιτρέπει κάποτε ο Κύριος να παρατείνεται η δοκιμασία μας, προκειμένου να στερεωθεί η πίστη μας και να γίνουμε περισσότερο υπομονετικοί και γενναίοι.

   Στη συνέχεια, όπως διηγείται ο Ευαγγελιστής, ο Πέτρος βλέποντας τον Κύριο να περπατάει πάνω στα κύματα, του είπε: «Κύριε ει συ εί, κέλευσον με προς σε ελθείν επί τα ύδατα». Δηλαδή Κύριε, εάν είσαι συ, διάταξέ με να έλθω σε σένα πάνω στα νερά. Και ο Κύριος του είπε: Έλα. Και αφού κατέβηκε από το πλοίο ο Πέτρος, περπάτησε πάνω στα νερά. Όταν όμως είδε τον άνεμο δυνατό, φοβήθηκε και όταν άρχισε να βουλιάζει, φώναξε δυνατά: Κύριε σώσε με. Και αμέσως ο Ιησούς άπλωσε το χέρι του, τον έπιασε και του είπε: Ολιγόπιστε, γιατί εδειλίασες; Δηλαδή ενώ με είδες να περπατάω πάνω στα κύματα και επί πλέον έζησες και συ προσωπικά το ίδιο θαύμα, γιατί φοβήθηκες τον άνεμο; Μήπως είναι πιο ισχυρός ο άνεμος από τη θεϊκή μου δύναμη;

    Δεν μας ξαφνιάζει το πάθημα του Πέτρου, διότι και εμείς κάποτε εκδηλώνουμε παρόμοια ολιγοπιστία. Ενώ έχουμε δει πολλά θαύματα του Θεού στη ζωή μας, με την πρώτη δυσκολία που αντιμετωπίζουμε, εύκολα ξεχνάμε, κλονιζόμαστε και δειλιάζουμε. Δεν είναι λίγες οι φορές που η ολιγοπιστία μας λυγίζει μπροστά στις φουρτούνες της ζωής. Ποικίλες δοκιμασίες και θλίψεις γεμίζουν με φόβο τη ζωή μας. Φοβόμαστε τους σεισμούς, τις πλημμύρες, τους κεραυνούς, τα εγκλήματα, τις πυρκαγιές, που κάθε μέρα παρακολουθούμε στα μαζικά μέσα ενημερώσεως. Φοβόμαστε μπροστά στην κακία των ανθρώπων, που με διάφορους τρόπους προσπαθούν να μας βλάψουν. Φοβόμαστε από προλήψεις, δεισιδαιμονίες και όνειρα και νομίζουμε ότι κάτι κακό θα μας συμβεί. Αυτό το παθαίνουν ιδιαίτερα οι γυναίκες, που είναι περισσότερο ευαίσθητες στους φόβους. Αλλά και σε περιπτώσεις ασθενειών ελαφροτέρων, ή σοβαροτέρων, οι ψυχές μας γεμίζουν με φόβο. Φοβόμαστε για την υγεία μας, αλλά και για την υγεία των παιδιών μας. Φοβόμαστε ακόμη μπροστά στο άγνωστο μέλλον. Τι θα γίνει αύριο; Πως θα τα βγάλουμε πέρα; Πως θα συντηρηθούμε, πως θα τακτοποιηθούν τα παιδιά, πως θα εξελιχθεί η διεθνής παγκόσμια κατάσταση; Άραγε θα ξεσπάσει ένας νέος παγκόσμιος πόλεμος; Πολλοί τέτοιοι φόβοι και άλλοι παρόμοιοι μας βασανίζουν.

    Όμως ξεχνάμε ότι είναι αδύνατον να μας εγκαταλείψει και να μας αφήσει αβοήθητους ο Κύριος, καθώς εμείς έχουμε εναποθέσει όλες τις ελπίδες μας σ’ αυτόν, σύμφωνα με τον λόγον του: «Ου μη σε ανώ, ουδ’ ου μη σε εγκαταλείπω», δηλαδή δεν πρόκειται ποτέ να σε αφήσω, ούτε να σε εγκαταλείψω. Το μέλλον μας είναι στα χέρια του Θεού. Για τίποτε δεν πρέπει να ανησυχούμε, όπως τα παιδιά που αισθάνονται ασφαλισμένα κάτω από την φροντίδα του πατέρα τους. Ό,τι και αν μας συμβεί, ας το δεχθούμε με τέλεια εμπιστοσύνη στην πρόνοια του Θεού, ότι αυτό είναι το θέλημά του. Και ό,τι είναι θέλημα Θεού, είναι προς το συμφέρον μας και φέρνει μεγάλο πνευματικό κέρδος στην ψυχή μας. Και θα πρέπει πάντοτε να θυμόμαστε, ότι με το φόβο τίποτε δεν κερδίζουμε, αλλά ζημιωνόμαστε τα μέγιστα. Διότι τότε η ζωή μας γίνεται μια πραγματική κόλαση, τα νεύρα μας κλονίζονται και ο ύπνος μας γίνεται εφιαλτικός. Ο φόβος και η αγωνία είναι εκδηλώσεις ανθρώπων, που τους διακρίνει μια επιφανειακή και όχι βαθύτερη πίστη, σαν αυτή που είχε ο απόστολος Παύλος, ο οποίος έλεγε: «Πάντα ισχύω εν τω ενδυναμούντι με Χριστώ». Όλα μπορώ να τα κάνω με τη δύναμη του Χριστού, που με ενδυναμώνει.

    Εάν επομένως θέλουμε να λυτρωθούμε από τους φόβους και την ολιγοπιστία και να παραμένουμε ακλόνητοι στις θλίψεις και τις δοκιμασίες της ζωής, ας αγωνιζόμαστε να αποδείξουμε έμπρακτη την αγάπη μας προς τον Κύριο, μετέχοντας στη ζωή και στα μυστήρια της Εκκλησίας μας και τηρώντας τις εντολές του. Όπως λέει ο Ευαγγελιστής της αγάπης: «Η τελεία αγάπη έξω βάλει τον φόβον». Δηλαδή η τελεία, η έμπρακτη αγάπη μας προς τον Θεόν, διώχνει από την ψυχή μας τον φόβο της ενοχής. Μας κάνει να αισθανόμαστε απόλυτα ήρεμοι μέσα στην αγκαλιά του Θεού.

    Ας λάβουμε υπ όψη μας, αδελφοί μου, όλα όσα προηγουμένως αναφέραμε με αφορμή το σημερινό Ευαγγελικό ανάγνωσμα και ας αγωνιστούμε να τα βάλουμε σε πράξη. Στις ώρες του πειρασμού και στις φουρτούνες της ζωής ας φέρνουμε πάντα στη μνήμη μας τους λόγους του Κυρίου μας προς τους μαθητές του «Εγώ ειμί, μη φοβήσθε», όπως και τον λόγο του προς τον Πέτρο: «Ολιγόπιστε, εις τι εδίστασας;». Πράγμα που εύχομαι να γίνει σε όλους μας με τη Χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, τις πρεσβείες της Κυρίας Θεοτόκου και όλων των αγίων, αμήν.

Το σημείον του Σταυρού και το σημείον του Αντιχρίστου.

Posted on 3 Αυγούστου, 2026

Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου
από τη σειρά «Ομιλίες εις προσκυνητάς»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 14-9-1983] [Δ15Β΄]

     Ο προφήτης Ιεζεκιήλ, αγαπητοί μου, εις το 9ο κεφάλαιό του, μας αναφέρει ένα περιστατικό συγκλονιστικό. Λέγει ότι κάποτε ήτο εις το σπίτι του και συνωμίλει με ηλικιωμένους ανθρώπους, οπότε κάποιο χέρι τον άρπαξε εν οράματι και τον έφερε εις τα Ιεροσόλυμα. Και του λέγει: «Υἱὲ ἀνθρώπου, βλέπεις τι γίνεται μέσα εις την πόλιν αυτήν;». Συγκεκριμένα τον έφερε στον ναόν του Σολομώντος και εκεί του έδειξε τρεις εικόνες, τρεις σκηνές από βδελύγματα. Δηλαδή είδε εκεί ο προφήτης πώς οι ίδιοι οι ιερείς ειδωλολατρούσαν κρυφά και την διαφθορά της πόλεως. Τα είδε αυτά και έφριξε. Δεν αναφέρομαι στις εικόνες, γιατί θα έπρεπε πολύ χρόνο να καταναλώσω. Είναι στο 8ο κεφάλαιο.

     Στο 9ο, όμως, κεφάλαιο λέγει τα εξής: «Καὶ ἀνέκραγεν εἰς τὰ ὦτά μου φωνὴ μεγάλη λέγων· ἤγγικεν ἡ ἐκδίκησις τῆς πόλεως (:Άκουσα μια φωνή να μου λέγει: ‘’Επλησίασε η εκδίκηση της πόλεως. Ήρθε η ώρα της να τιμωρηθεί’’)· καὶ ἕκαστος εἶχε τὰ σκεύη τῆς ἐξολοθρεύσεως ἐν χειρὶ αὐτοῦ. Καὶ ἰδοὺ ἓξ ἄνδρες ἤρχοντο ἀπὸ τῆς ὁδοῦ τῆς πύλης τῆς ὑψηλῆς τῆς βλεπούσης πρὸς βορρᾶν, καὶ ἑκάστου πέλυξ ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ· καὶ εἷς ἀνὴρ ἐν μέσῳ αὐτῶν ἐνδεδυκὼς ποδήρη καὶ ζώνη σαπφείρου ἐπὶ τῆς ὀσφύος αὐτοῦ· καὶ εἰσήλθοσαν καὶ ἔστησαν ἐχόμενοι τοῦ θυσιαστηρίου τοῦ χαλκοῦ (: Κι εκεί, λέει, είδα έξι άνδρες να κρατούν τσεκούρια. Ανάμεσά τους έναν άλλον άνδρα που φορούσε ποδήρη χιτώνα και η ζώνη του ήτο σαπφειρένια. Και στάθηκαν μπροστά εις το θυσιαστήριο το χάλκινο – το οποίον, όπως γνωρίζετε από την όλη οργάνωση του ναού του Σολομώντος, ήτο έξω εις την αυλή, όπου και προσεφέροντο εκεί οι θυσίες). Καὶ δόξα Θεοῦ τοῦ Ἰσραὴλ ἀνέβη ἀπὸ τῶν Χερουβὶμ ἡ οὖσα ἐπ’ αὐτῶν εἰς τὸ αἴθριον τοῦ οἴκου. Καὶ ἐκάλεσε τὸν ἄνδρα τὸν ἐνδεδυκότα τὸν ποδήρη, ὃς εἶχεν ἐπὶ τῆς ὀσφύος αὐτοῦ τὴν ζώνην, καὶ εἶπε πρὸς αὐτόν (: Δόξα Κυρίου ήρθε και στάθηκε από πάνω τους και η δόξα του Θεού είπε προς τον άνδρα που είχε τον ποδήρη χιτώνα και την σαπφειρένια ζώνη)· δίελθε μέσην τὴν Ἱερουσαλήμ καὶ δὸς τὸ σημεῖον ἐπὶ τὰ μέτωπα τῶν ἀνδρῶν τῶν καταστεναζόντων καὶ τῶν κατωδυνομένων ἐπὶ πάσαις ταῖς ἀνομίαις ταῖς γινομέναις ἐν μέσῳ αὐτῆς. Καὶ τούτοις εἶπεν ἀκούοντός μου· πορεύεσθε ὀπίσω αὐτοῦ εἰς τὴν πόλιν καὶ κόπτετε καὶ μὴ φείδεσθε τοῖς ὀφθαλμοῖς ὑμῶν καὶ μὴ ἐλεήσητε· πρεσβύτερον καὶ νεανίσκον καὶ παρθένον καὶ νήπια καὶ γυναῖκας ἀποκτείνατε εἰς ἐξάλειψιν, ἐπὶ δὲ πάντας, ἐφ’ οὓς ἐστὶ τὸ σημεῖον, μὴ ἐγγίσητε· καὶ ἀπὸ τῶν ἁγίων μου ἄρξασθε (: Άκουσα φωνή να λέγει σε εκείνον που είχε τον ποδήρη χιτώνα: ‘’Πήγαινε στη μέση της πόλεως και βρες όλους εκείνους που βλέπουν τα βρώμικα πράγματα μέσα στην πόλη, δεν μπορούν, όμως, να μιλήσουν, γιατί το κακό έχει παραγίνει στην πόλη και αυτοί είναι λίγοι. Αυτοί, όμως, στενάζουν και πονούν)».

    Θα ξαναπώ τις λέξεις: «καταστεναζόντων καὶ τῶν κατωδυνομένων ἐπὶ πάσαις ταῖς ἀνομίαις ταῖς γινομέναις ἐν μέσῳ αὐτῆς». Βλέπουν, στενάζουν, πονούν. Αλλά δεν μπορούν τίποτε να κάνουν· είναι οι λίγοι αυτοί. «Και σ’ αυτούς, στο μέτωπό τους, βάλε το σημείον. Αυτούς δεν θα τους πειράξουν οι έξι που ακολουθούν. Τώρα, εσείς, οι έξι, με τα τσεκούρια αρχίστε να κόβετε μέσα στην πόλη, χωρίς διάκριση. Να κόβετε άνδρες, γυναίκες, γέρους, παρθένους, παιδιά, νήπια, να σφάζετε, να σφάζετε, να μη μείνει κανείς μέσα στην πόλη που να μείνει ζωντανός. Μόνοι εκείνοι που θα έχουν το σημείο, αυτοί δεν πρέπει να βλαφτούν. Σε όσους βλέπετε το σημείο στο μέτωπο, αυτούς να μην τους πειράξετε. Και την αρχή θα την κάνετε από τους ιερείς μου». Θα ξαναπώ την φράση: «καὶ ἀπὸ τῶν ἁγίων μου ἄρξασθε». «Την αρχήν κάνετέ την από μέσα από τα άγια, δηλαδή μέσα από τον ναό, από τους ιερείς, την σφαγή μέσα από τον ναό»…

   Αγαπητοί μου, αυτή η τρομερή εικόνα έρχεται να δώσει ένα μέτρον αληθινά αποκαλυπτικόν, όχι μόνο για μία κατάσταση που υπήρχε τότε στα Ιεροσόλυμα, αλλά όπως είναι γνωστό, οι προφητείες της Παλαιάς Διαθήκης δεν εξαντλούνται. Αλλά συνεχώς βρίσκουν πραγμάτωση μέσα στην Ιστορία, όταν έχομε ανάλογες περιπτώσεις. Έχομε δε επί συγκεκριμένων ιστορικών περιπτώσεων εδώ πραγμάτωση, αλλά επανάληψη αυτής της πραγματώσεως της προφητείας. Οι προφητείες, ξαναλέγω άλλη μία φορά, της Παλαιάς Διαθήκης δεν εξαντλούνται. Αυτό το οποίον εκεί λέγει ο Θεός δια του προφήτου Ιεζεκιήλ, έχει πλήρωση και κατοπινά. Μάλιστα για όλα αυτά τα δεινά δεν έχει παρά κανείς να ρίξει μία προσεκτική ματιά, τόσο στα Ευαγγέλια και τις επιστολές,  Καινή Διαθήκη, όσο και εις το βιβλίο της Αποκαλύψεως, για να δει εκεί πώς οι ιεροί συγγραφείς κάνουν χρήση της Παλαιάς Διαθήκης επί γεγονότων, επί προφητειών που βρήκαν πλήρωση και πρόκειται να ξαναβρούν πάλι πλήρωση οι προφητείες αυτές. Και μάλιστα κατ’ επανάληψιν.

     Τι σημαίνουν όλα αυτά που συνέβησαν εκεί εν οράματι εις τον προφήτην, ο οποίος άρχισε να λέγει… «Έπεσα», λέει, «στα γόνατα και είπα: ‘’Κύριε, την πόλη Σου καταστρέφεις; Τον λαό Σου καταστρέφεις;’’». «Ε», λέει, « πια είναι αργά. Ο λαός αυτός με ξέχασε. Λένε ότι δεν υπάρχω». Αυτό που λέμε σήμερα «αθεΐα». Λένε ότι «πού είναι ο Θεός, πού είναι να προστατεύσει ο Θεός; Λένε… -να το πω με σύγχρονη έκφραση- ‘’δεν υπάρχω’’. Ήρθε, λοιπόν, η ώρα να τιμωρηθεί αυτός ο λαός».

    Αλλά ας προσέξομε, αγαπητοί μου. Ποιοι είναι εκείνοι, όμως, οι οποίοι δεν θα τιμωρηθούν. Εκείνοι επί των μετώπων των οποίων αυτός, ο φορών τον ποδήρη χιτώνα, έβαλε το σημείον. Ποίο σημείον; Προσέξτε τώρα εδώ. Το σημείον αυτό, έτσι μεταφράζεται από τους εβδομήκοντα, ενώ στο εβραϊκό κείμενον λέγει: «βάλε στα μέτωπά τους το σημείον Τ», «Καὶ σημειώσῃς Τ ἐπὶ τὰ μέτωπα αὐτῶν», «να βάλεις Τ». Είναι ένα γράμμα του αλφαβήτου. Το γράμμα αυτό του αλφαβήτου είναι και εις το εβραϊκόν αλφάβητον. Τα πιο πολλά, αν όχι όλα, τα πιο πολλά γράμματα του εβραϊκού αλφαβήτου μοιάζουν με κάποιες ελαφρές παραλλαγές, με το ελληνικόν αλφάβητον, το οποίον είναι φοινικικόν κ.ο.κ. Έχομε, δηλαδή, ένα περίπου κοινόν αλφάβητον. Ακόμα και στην εκφώνηση το γράμμα Τ το λέμε και ελληνικά, το λέμε και εβραϊκά. Πώς είναι το γράμμα Τ; Το γράμμα Τ το φοινικικόν και στο εβραϊκόν αλφάβητον, δεν είναι όπως στο σχήμα το δικό μας, που είναι μία κάθετος γραμμή και μία οριζοντία. Αλλά είναι σταυρός (t). Είναι όπως ακριβώς διασώζεται στην μικρογράμματη λατινική γραφή· που έχομε το t, όπως στις ευρωπαϊκές γλώσσες δηλαδή που είναι σταυρός. Στη μικρογράμματη γραφή.

      Αγαπητοί, ξέρετε τι έλεγε η φωνή προς τον φορώντα τον ποδήρη χιτώνα; «Βάλε στα μέτωπα τον σταυρόν». Και ποιος είναι αυτός ο φορών τον ποδήρη χιτώνα; Είναι ο Θεός Λόγος! Που θα ενηνθρώπιζε αργότερα. Και που τώρα παίρνει την παραγγελία από τον Ουράνιο Πατέρα να βάλει τον σταυρό στα μέτωπα εκείνων, οι οποίοι δεν μετέχουν των βδελυγμάτων της πόλεως.

     Είναι δε αξιοπρόσεκτον ότι οι άνθρωποι αυτοί δεν έρχονται να παρουσιάσουν κάποια ιδιαιτέρα, θα λέγαμε, αγιότητα και αρετή. Αλλά εννοείται όμως ότι υπάρχει όσο τούτο είναι δυνατόν. Από πού φαίνεται; Από τούτο, το ότι δεν συμφωνούν με το πνεύμα της εποχής των. Και ποιο ήτο το πνεύμα της εποχής των; Η αθεΐα και τα βδελύγματα. Διότι δεν είναι μόνον η αθεΐα, τότε, όπως μας τα λέγει εδώ ο προφήτης, αλλά ελάτρευαν και τα είδωλα. Δεν υπήρχε μόνο η αθεΐα, δεν πιστεύω στον Θεό, αλλά ελάτρευαν και είδωλα. Που σημαίνει δεν έχουν μετοχή αυτοί έναντι των όσων γίνονται εις την εποχή των. Είναι πολύ σημαντικό. Τι μπορούν, όμως, να κάνουν; Να αλλάξουν τα πράγματα; Δεν μπορούν. Τι κάνουν; Πονούν και στενάζουν.

     Που σημαίνει ότι το κάτω κάτω σκαλοπάτι της αγιότητος, το να σταθεί κανείς στην αμαρτωλή εποχή του, είναι να μην συμφωνεί. Να λυπάται και να κλαίει. Και να λέγει: «Θεέ μου, τι κακό μάς έχει βρει στην εποχή μας; Πού φθάσαμε οι άνθρωποι; Φώτισε και βοήθησε, Κύριε». «Αυτοί», λέγει, «δεν θα καταστραφούν. Αυτοί δεν θα σφαγούν, δεν θα τιμωρηθούν».

     Αλλά, αγαπητοί, αυτό το σημείον, που είναι ο Τίμιος Σταυρός, θα είναι το σημείον εκείνο το οποίον και στα έσχατα της Ιστορίας θα φανεί πάλι στον Ουρανό. Θα είναι το σημείον, όπως μας λέγει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης εις το Α΄ κεφάλαιον της Αποκαλύψεως, που θα φανεί, λέγει, «τὸ σημεῖον τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου». Για «τὸ σημεῖον τοῦ Υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου» μας ομιλούν και τα Ευαγγέλια, μας ομιλεί και ο Ίδιος ο Χριστός. Αυτό, λοιπόν, το σημείον δεν είναι παρά ο Τίμιος Σταυρός που θα φανεί στον ουρανό. Και τότε αυτό θα είναι τρόπον τινά η πρώτη φάσις της Δευτέρας του Χριστού Παρουσίας. Πρώτα θα εμφανιστεί ο Τίμιος Σταυρός και μετά ο Χριστός.

    Και τότε εκείνοι που θα δουν τον Σταυρόν, θα αντιληφθούν… ποιοι; Όχι της εποχής του Χριστού, αλλά όλων των αιώνων και όλων των εποχών, θα σας το εξηγήσω λίγο πιο κάτω, «αυτοί», λέγει, «θα αρχίσουν να κόπτονται, αφού θα δουν Εκείνον τον Οποίον εξεκέντησαν». Δηλαδή του ότι συνετέλεσαν εις την Σταύρωσιν του Υιού του Θεού, αυτοί θα πουν: «Τι πάθαμε; Γιατί το κάναμε αυτό;». Και θα αρχίσουν να χτυπούν το στήθος τους, θα κόπτονται, θα χτυπιώνται. Γιατί θα δουν ότι έχουν πλανηθεί. Αλλά, σας είπα, είναι για όλους τους αιώνες και όλες τις εποχές. Να πώς. Δεν λέγει στους Φιλιππησίους ο Απόστολος Παύλος για μερικούς Χριστιανούς, οι οποίοι ζούσαν κοσμική ζωή, με κοσμικό φρόνημα ζώντες και λέγει δι’ αυτούς ότι ο θεός τους είναι η κοιλία. «Κοιλία» είναι γενικά οι ηδονές. Προσέξτε, είναι γενικά οι ηδονές. Είναι η απόλαυσις του κοσμικού φρονήματος στην πράξη. «Ὧν ὁ Θεὸς ἡ κοιλία». Και τους αποκαλεί «εχθρούς του Σταυρού του Χριστού».

      Γιατί τους αποκαλεί «εχθρούς του σταυρού του Χριστού»; Διότι στρέφονται με τη ζωή τους εναντίον του περιεχομένου του Ευαγγελίου, το οποίον είναι σταυρικόν. Τι θα πει «σταυρικόν»; Σήμερα, επί παραδείγματι, νηστεύομε, γιατί είναι ημέρα που γιορτάζομε την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού. Αυτοί θα έλεγαν: «Ωχ καημένε τώρα… που θα νηστέψω». Άρα στρέφονται εναντίον του σταυρικού μηνύματος του Ευαγγελίου, εναντίον της ασκήσεως, εναντίον του πνεύματος του Θεού, που ήρθε να στραφεί εναντίον του κοσμικού πνεύματος. Αυτοί οι άνθρωποι λέγονται χαρακτηριστικότατα «εχθροί (όχι του Χριστού), εχθροί του Σταυρού του Χριστού». Γιατί ο Σταυρός είναι το κέντρον της ασκήσεως μέσα στην πνευματική μας ζωή. Μην το ξεχνάμε αυτό ποτέ.

     Ώστε βλέπετε ότι εχθροί του Σταυρού δεν είναι μόνο εκείνοι που σταύρωσαν τον Χριστό τότε. Κάπου αλλού λέει ο Απόστολος Παύλος «οἱ ἀνασταυροῦντες τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ». Αυτοί που «ανασταυρώνουν», δηλαδή ξανασταυρώνουν. Κι αγαπητοί μου, όσες φορές θα αμαρτήσομε, ξανασταυρώνομε τον Χριστό. Αλλά το ξανασταύρωμά Του γίνεται όταν εμφορούμεθα από κοσμικό πνεύμα. Διότι ποιος είναι καθαρός από ρύπου; Όλοι αμαρτάνομε. Αλλά μετανοούμε. Το βαρύ αμάρτημα εναντίον του Θεού, εναντίον του Σταυρού του Χριστού, είναι το κοσμικόν φρόνημα.

      Πώς το λέει ο Απόστολος στο πρώτο κεφάλαιο προς Κορινθίους που ακούσαμε σήμερα στην αποστολικήν περικοπήν; Τους λέγει «ἀπολλυμένους». Χαμένους. Αυτοί που δεν κατανόησαν τον λόγον του Σταυρού, το κήρυγμα του Σταυρού, το μήνυμα του Σταυρού. Αυτοί είναι οι «ἀπολλυμένοι», οι χαμένοι. Γιατί στράφηκαν με τη ζωή τους, το κοσμικό τους φρόνημα, εναντίον του Τιμίου Σταυρού, εναντίον του πνεύματος του Τιμίου Σταυρού. Ώστε εδώ έχομε κάτι πάρα πολύ σημαντικό, αγαπητοί μου, κάτι πάρα πολύ σημαντικό, διότι πρέπει να σας εξηγήσω ότι έχομε και ένα αντίθετον σημείον. Το οποίον και αυτό θα μπει στα μέτωπα. Είναι το σημείον του Αντιχρίστου.

     Στο 13ο κεφάλαιο, ο ευαγγελιστής Ιωάννης, στην Ἀποκάλυψή του, μας το λέγει σαφώς. Ότι ο Αντίχριστος κι αυτός θα σφραγίσει τους δικούς του ανθρώπους, επί του μετώπου και στο δεξί χέρι. Τι σημαίνει αυτό; Τι σφραγίδα θα βάλει; Ποια είναι η σφραγίδα του Αντιχρίστου; Είναι ο αριθμός 666. Δηλαδή είναι το όνομα του Αντιχρίστου. Θα μου πείτε: «Το ξέρομε αυτό ποιο είναι;». Δεν έχει σημασία να το ξέρομε. Είναι το πνεύμα του Αντιχρίστου. Μερικοί προσπαθούν να μάθουν: «Άραγε ποιος να είναι αυτός ο Αντίχριστος;». Βέβαια είναι ένα ιστορικό πρόσωπο. Θα έρθει.

    Αλλά, όμως, το πνεύμα του Αντιχρίστου ήδη υπάρχει. Δεν λέγει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης ότι «Ακούσατε ότι θα ‘ρθει ο Αντίχριστος, αλλά τώρα υπάρχουν πολλοί Αντίχριστοι εις τον κόσμον». Τι θα πει «πολλοί Αντίχριστοι»; Υπάρχει το πνεύμα του Αντιχρίστου. Και ποιο είναι αυτό το «πνεύμα του Αντιχρίστου»; Προσέξατέ το· το αντι-σταυρικόν. Γι΄αυτό και λέγεται Αντίχριστος. Είναι ο αντίθετος του Χριστού. Άρα το πνεύμα του Αντιχρίστου τι πρέπει να είναι; Πρέπει να είναι αντισταυρικόν, εναντίον του Σταυρού, εναντίον του πνεύματος του Σταυρού. Αυτός είναι ο αριθμός 666. Μη, λοιπόν, σκαλίζομε, δεν ήρθε ακόμα να το μάθομε. Ο Θεός δεν το απεκάλυψε ακόμη. Δεν ήρθε ακόμη ο Αντίχριστος. Μη σκαλίζομε και λέμε: «Τι να είναι άραγε αυτό το 666;».

  Και αυτό θα αφορά σε εκείνους που θα ‘ρθουν; Ω, καθόλου! Αλλά αφορά από τη στιγμή που ο Χριστός ανελήφθη στον ουρανό, τότε, πριν από 2000 χρόνια. Μέσα σε ολόκληρη την Ιστορία οι άνθρωποι παίρνουν την σφραγίδα 666. Κι εμείς συνεπώς μπορούμε να την πάρουμε. Τίνι τρόπω; Όταν αρνηθούμε τον Χριστόν και δεχθούμε το πνεύμα του Αντιχρίστου.

    Τι αναμένει, φυσικά, εκείνους που θα δεχθούν το πνεύμα του Αντιχρίστου; Το είδαμε στο όραμα του Ιεζεκιήλ. Η σφαγή. Και εν προκειμένω δεν θα είναι η σφαγή μόνο απλώς εδώ επάνω στη γη, που μπορεί να γίνει μια μεγάλη καταστροφή. Το θέμα είναι ότι… αυτό που λέγει ο Απόστολος Παύλος, η απώλεια. Και ποια είναι η απώλεια; Η αιωνία απώλεια, η αιωνία κόλασις. Η απουσία της Βασιλείας του Θεού.

     Ώστε, λοιπόν, βλέπετε, αγαπητοί μου, ότι έχομε δύο σημεία. Και υπάρχει ένας… ούτως ειπείν, ανταγωνισμός μέσα στην Ιστορία. Το σημείον του Χριστού, που είναι ο Σταυρός και το σημείον του Αντιχρίστου, που είναι το πνεύμα του Αντιχρίστου, ο αριθμός 666. Κι εμείς καλούμεθα να δεχθούμε ένα από τα δύο σημεία. Είναι αδύνατον δε να δεχθεί κανείς και τα δύο. Ή το ένα ή το άλλο. Δεν γίνεται. Μερικοί άνθρωποι δυστυχώς θέλουν να τα έχουν καλά και με τον Θεό και με τον διάβολο. Ο Χριστός απήντησε επάνω σ’ αυτό. Ότι «δεν μπορείτε να δουλεύετε σε δύο αφεντικά. Ή στο ένα ή στο άλλο αφεντικό. Δεν μπορείτε και στα δύο αφεντικά να δουλεύετε».

       Τι πρέπει να κάνομε; Πρέπει να ζούμε την πνευματική ζωή, αγαπητοί, την πνευματική ζωή. Το πνεύμα του Τιμίου Σταυρού πρέπει να είναι μπροστά στα μάτια μας. Θυμηθείτε εκείνο που λέγει ο Κύριος: «Όποιος θέλει να είναι μαθητής μου, όποιος θέλει να με ακολουθήσει, να σηκώσει τον σταυρό του και να ‘ρθει από πίσω μου». Ο σταυρός μας δεν θα είναι παρά ο αγώνας μας να ακολουθήσουμε τον Σταυρόν του Χριστού. Εδώ στη γη αυτή πρέπει να μπούμε μέσα στα παθήματα του Χριστού. Δεν λέγει ο Απόστολος ωραιότατα στους Κολοσσαείς: «Ἀνταναπληρῶ τὰ ὑστερήματα τῶν θλίψεων τοῦ Χριστοῦ ἐν τῇ σαρκί μου, ὑπὲρ τοῦ σώματος αὐτοῦ, ὅ ἐστιν ἡ Ἐκκλησία»; Ἀντι–ανα–πληρῶ. Ἀνταναπληρῶ. «Δέχομαι στην σάρκα την δική μου», λέγει, «τα παθήματα του Χριστού, εκείνα τα οποία δεν πρόλαβε ο Χριστός να δεχθεί στην Ιστορία, στον Σταυρό, εγώ στο δικό μου το σώμα, για λογαριασμό της Εκκλησίας Του, που είναι το σώμα Του». Ναι. Το σώμα του Χριστού είναι η Εκκλησία. Και το σώμα του Χριστού, η Εκκλησία, προσέξτε, είναι σταυρωμένη στον παρόντα κόσμο.

     Δεν λέγει ο Απόστολος Παύλος ότι «Εγώ εσταύρωσα τον εαυτό μου ως προς τον κόσμον»; Είναι σταυρωμένη η Εκκλησία. Δεν ήρθε η ώρα της αναστάσεώς της. Θα δεχθεί τον διωγμόν, την ειρωνεία, την καταπίεση, τα πάντα. Να είμεθα έτοιμοι. Μη μου πείτε κάτι που θα ‘ρθει αύριο. Υπάρχει και σήμερα, υπήρχε και χθες. Και μόνο γιατί ο άλλος θα σε κοροϊδέψει γιατί ζεις πνευματική ζωή, αυτό σημαίνει σταυρώνεσαι ως προς τον κόσμον. Και αν δεν φέρομε τα παθήματα του Χριστού, τα παθήματα του Χριστού επί του Σταυρού, δεν μπορούμε να λεγόμεθα μαθηταί του Χριστού, ούτε μέλη του σώματός Του που είναι η Εκκλησία. Διότι η ζώσα Εκκλησία θα σωθεί. Η ζωντανή Εκκλησία θα σωθεί. Όχι τα νεκρά της μέλη. Δυστυχώς δεν μου μένει πιο πολύς χρόνος να σας πω πώς το δείχνει αυτό το πνεύμα του Θεού στο βιβλίο της Ἀποκαλύψεως ότι εκείνοι που λέγονται Χριστιανοί, θα καταστραφούν. Όχι να λέγεσαι· να είσαι. Να είσαι. Αυτό έχει πάρα πολύ μεγάλη βαρύτητα. Ας το προσέξομε.

     Αλλά σύμβολον, τύπος της ενεργείας, της ακτίστου ενεργείας του Τιμίου Σταυρού σε όλη μας την ζωή και σε όλες μας τις πράξεις, είναι, αγαπητοί μου, όταν κάνομε το σημείον του Σταυρού· το οποίον πρέπει πάντοτε να κάνομε ευλαβώς και με συνείδηση.

       Λέγει ο άγιος Κύριλλος Ιεροσολύμων στην 13η Κατήχησή του τα εξής: «Να κάνομε», λέει, «τον σταυρό μας ἐπὶ μετώπου μετὰ παρρησίας δακτύλοις ἡ σφραγίς καὶ ἐπὶ πάντων ὁ σταυρὸς γινέσθω (:να γίνεται με τα δάχτυλά μας στο μέτωπό μας, να ξεκινάμε δηλαδή από το μέτωπό μας, μετά παρρησίας. Μην ντρεπόμαστε, μην κάνομε κάτω από το σακάκι μας τον σταυρό μας. Αλλά να τον κάνομε «μετά παρρησίας». Μην πούμε: «Είμαι στο εστιατόριο και πώς θα κάνω τον σταυρό μου, όταν οι άλλοι δεν κάνουν τον σταυρό τους». Μην ξεχνάμε το όραμα του Ιεζεκιήλ! Μην το ξεχνάμε! «Πώς θα κάνω τον σταυρό μου περνώντας από μία Εκκλησία, όταν είμαι μέσα στο λεωφορείο, οι άλλοι τραγουδάν, γελάν…». Θα κάνω τον σταυρό μου μετά παρρησίας. Και τον λέγει «σφραγίδα» τον σταυρόν ο άγιος Κύριλλος. Η σφραγίς)· ἐπὶ ἄρτων βιβρωσκομένων καὶ ἐπὶ ποτηρίων πινομένων (: στο ψωμί που θα φάμε. Υπάρχει μια ωραία συνήθεια, εγώ την βρήκα από τον πατέρα μου. Όταν έπαιρνε το καρβέλι της εποχής εκείνης, το καρβέλι, γύριζε από το πίσω μέρος και με το μαχαίρι έκανε τρεις σταυρούς. Και στα ποτήρια που θα πιούμε, θα τα σταυρώσουμε) ἐν εἰσόδοις, ἐν ἐξόδοις (όταν μπαίνομε στο σπίτι μας, να κάνομε τον σταυρό μας, γιατί μας γλύτωσε ο Θεός από τόσα ατυχήματα και άλλα πολλά. Όταν θα βγούμε από το σπίτι μας, θα κάνομε τον σταυρό μας, για να μη μας βρει ατύχημα. Αλλά με συναίσθηση και συνείδηση τι θα πει ‘’κάνω τον σταυρό μου’’) πρό τοῦ ὕπνου (:πριν κοιμηθούμε) κοιταζομένοις καὶ διανισταμένοις (: όταν είμαστε στο κρεβάτι μας, όταν σηκωνόμαστε από το κρεβάτι μας. Πάνω σε αυτό θα σας έλεγα…αν το θέλετε, δεχθείτε το. Όπως είσαστε στο κρεβάτι σας το πρωί και ανοίγουν τα μάτια σας, ανοίγουν κάποια στιγμή τα μάτια σας, φυσικά με το φως, τότε κάντε τον σταυρό σας και σηκωνόμενοι κάντε τον σταυρό σας και πείτε: «Δόξα Σοι τῷ δείξαντι τὸ φῶς». «Δόξα σε Σένα που μας έδειξες το φως». Αλλά για να φθάσει ο άνθρωπος να λέγει αυτόν τον δοξολογικόν στίχον, πρέπει να έχει πνεύμα Θεού. Και συνεπώς πέρα από το φως το ηλιακόν της ημέρας, πρέπει να αισθάνεται και το φως του Χριστού: ‘’Δόξα σε Σένα που μας έδειξες το φως Σου, ήτοι τον Εαυτό Σου’’. Γιατί ο Θεός είναι φως), ὁδεύουσι καὶ ἠρεμοῦσι (:όταν περπατά κανείς, ταξιδεύει ή καθόμαστε κάπου) μέγα τὸ φυλακτήριον, δωρεὰν διὰ τοὺς πένητας -μην πει κανείς: «Δεν έχω να πληρώσω». «Δωρεάν διά τούς πένητας». Είναι πολύ εύκολο να κάνεις τον σταυρό σου-, χωρὶς καμάτου διὰ τοὺς ἀσθενεῖς -ο άρρωστος δεν έχει να καταβάλει τίποτα κόπους. Κάνει τον σταυρό του. Δεν έχει να ξοδέψει δυνάμεις-ἐπειδὴ καὶ παρὰ Θεοῦ ἡ χάρις, σημεῖον πιστῶν καὶ φόβος δαιμόνων. Ἐθριάμβευσε γὰρ αὐτοὺς ἐν αὐτῷ, δειγματίσας ἐν παρρησίᾳ. Ὅταν γὰρ ἴδωσιν τὸν σταυρόν, ὑπομιμνῄσκονται τοῦ Ἐσταυρωμένου· φοβοῦνται τὸν συντρίψαντα τὰς κεφαλὰς τοῦ δράκοντος (:διότι εθριάμβευσε ο Χριστός για τους δαίμονες που φοβούνται, διότι παραδειγματικά, δημόσια τους ντρόπιασε πάνω στον Σταυρό τους δαίμονες. Κι όταν βλέπουν τον Σταυρό του Χριστού, οι δαίμονες και οι εχθροί του Σταυρού του Χριστού, τρέμουν και φοβούνται)».

     Ω αγαπητοί, ο Τίμιος Σταυρός που γιορτάσαμε σήμερα την Παγκόσμιον Ύψωσίν του, ο Τίμιος Σταυρός να στέκεται για μας όχι μόνο το σύμβολο, όχι μόνο ο τύπος αλλά η ουσία. Να βλέπομε στον Σταυρό Εκείνον που απλώθηκε επάνω. Τον Υιόν του Θεού που έγινε άνθρωπος. Διότι από εκεί είναι η δύναμις του Τιμίου Σταυρού· στον Χριστόν. Να βλέπομε στο πρόσωπό Του ότι είναι ο Θεός μας, ο Κύριός μας, που ενηνθρώπησε πραγματικά. Δεν είναι κάποιος μεγάλος και κάποιος σοφός ο Χριστός. Δεν είναι κάποιος κοινωνιολόγος. Ο Χριστός είναι ο Υιός του Θεού, ο αιώνιος Θεός που ενηνθρώπησε και ήρθε ανάμεσά μας. Τότε μπορούμε, αγαπητοί μου, να λέμε ότι είμεθα Χριστιανοί. Όταν συμμορφούμεθα πάντοτε με την πίστη στον Χριστό και με την τήρηση του πνεύματος του Τιμίου Σταυρού Του.

                ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ

   και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή

             μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,

                         ψηφιοποίηση και επιμέλεια κειμένου:

                            Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

• Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
• https://arnion.gr/mp3/