Πέμπτη 12 Φεβρουαρίου 2026
Περί προσκυνημάτων ο λόγος
Μητροπολίτου Χαλκίδος Χρυσοστόμου-
Πλοηγώντας στο διαδίκτυο διάβασα αρκετά για το θέμα. Μεταξύ των διαφόρων τοποθετήσεων και μία, η οποία προσκαλεί τους αναγνώστες να μάθουν τι σημαίνει η λέξη προσκυνώ, ώστε να μην προσκυνούν..... «Μάθε τι σημαίνει η λέξη «προσκυνώ» για να μην προσκυνήσεις ξανά!» ήταν ο τίτλος του άρθρου.
Μου έκανε βέβαια εντύπωση ότι χρησιμοποιείται από τον αρθρογράφο και μία φωτογραφία γυναικός, η οποία, γονυκλινής και ξυπόλυτη, ανεβαίνει σκαλοπάτια, προφανώς Ιερού τινός Ναού! Είναι πλέον εμφανής ο στόχος? ποιά δηλαδή προσκύνηση πρέπει, κατά την άποψη του αρθρογράφου, να σταματήσει, μιάς και μία εικόνα είναι πιο εύγλωττη από χίλιες λέξεις!
Ωστόσο, δεν θα σχολιάσω αυτήν του την επιλογή, υπερασπιζόμενος άμεσα την αξιοπρέπεια της γυναίκας και το δικαίωμά της να πράττει και να εκφράζεται ελεύθερα…. Και φυσικά τούτη η ταπεινή μου κατάθεση είναι έκφραση καρδιακής αγάπης και προέρχεται από συναίσθηση ποιμαντικής ευθύνης και μόνον!
Μελετώ το κείμενο, στο οποίο γίνεται από τον αρθρογράφο ετυμολογική προσέγγιση. Στα Αρχαία Ελληνικά, το «φιλώ» είναι «κυνέω / κυνώ», εξ’ ου και το προσκυνώ (σημαίνει κάνω ένα βήμα μπροστά και δίνω ένα φιλί). Στον Όμηρο χρησιμοποιείται και σαν τέτοιο. Η σημασία του είναι κι αυτή, όπως και πολλές άλλες. Η ετυμολογία της λέξης όμως, η αρχική της προέλευση, είναι η εξής: “προσκυνώ, αόρ. προσκύνησα, μελ. προσκυνήσω: Συντίθεται από την πρόθεση “προς” και το ρήμα κυνέω-ώ που σημαίνει “υποδέχομαι με χαρά”. Η ρίζα του είναι η λέξη “κύων” που σημαίνει “σκύλος”. Έτσι, η λέξη σημαίνει στην κυριολεξία: “να πέφτω στα τέσσερα η να κάνω χαρές, όπως ακριβώς ο σκύλος”, Κάρολος Χούκ, “Κλείδα της ελληνικής διαθήκης: Επιλογή κειμένων με φιλολογική εξήγηση”, σελ. 6 και σελ. 142.
Προσκυνέω-ώ: Φιλώ ή θαυμάζω, από την ανατολίτικη συνήθεια να φιλούν τα χέρια ή τα γόνατα των ανωτέρων. Η απλούστερη σημασία του είναι “σκύβω”. Προέρχεται από το ρήμα “κυνέω” που σημαίνει “χαίρομαι” ή “φιλώ” σαν σκύλος.
Η λέξη “προσκυνώ” στην ουσία σημαίνει “μιμούμαι τον σκύλο” (F. Valpy, “Οι βασικές λέξεις της ελληνικής γλώσσας”, Πανεπιστήμιο Καίμπριτζ, σελ. 154 και 244).
“Το αρχαίο ρήμα “προσκυνώ” σήμαινε “υποκλίνομαι σε ένδειξη υποταγής, φιλώντας τα χέρια ή τα πόδια κάποιου” (Μπαμπινιώτης, “Ελληνικό Λεξικό”, σελ. 868)
“Η αρχική σημασία του “προσκυνώ” είναι “να συμπεριφέρομαι σαν τον σκύλο” (Webster, “Συντακτικό και Συνώνυμα της Καινής Διαθήκης, σελ. 253).
“Ουκ είθισται τοις Έλλησιν άνθρωπον προσκυνέειν”.
Ύστερα από όσα πιο πάνω αναφέρθηκαν, σωστά θεωρώ εναντιώνεται κάποιος στην προσκύνηση ανθρώπου από άνθρωπο. Η μεταξύ μας, όχι πάντοτε αυτονόητη, ισότητα απαγορεύει τέτοιου είδους δουλικές και χαμερπείς συμπεριφορές. Ας θυμηθούμε ότι και οι ίδιοι οι Απόστολοι του Χριστού αντιδρούσαν ζωηρά, όταν οι συνάνθρωποί τους, γεμάτοι από θαυμασμό για τα θαύματα που επιτελούσαν, τους προσκυνούσαν ως θεούς και όχι ως φορείς της χάριτός Του.
Ακολούθησαν το παράδειγμα του Κυρίου μας, ο Οποίος ενίκησε τον πειρασμό και του αρνήθηκε την προσκύνηση (Λουκ. δ΄ 5-9). Αυτά τα χνάρια του Ιδρυτού Της, ανέκαθεν ακολουθεί η Εκκλησία. Μας μαθαίνει να προσκυνούμε! Ναί, να προσκυνούμε! και να λατρεύουμε! Ποιόν όμως; Κύριον τον Θεόν μας! Ναι, γιατί είναι το αφεντικό μας, ο Κύριός μας! Αλλά τι είδους αφεντικό; Μοναδικό! Αφεντικό, που, χωρίς καμμιά ανάγκη ή σκοπιμότητα, μας έπλασε εκ του μηδενός, από την ανυπαρξία μας έφερε στην ζωή και όταν ακόμη εμείς Τον προδώσαμε και αποδημήσαμε από την Χάρη Του, δεν μας εγκατέλειψε, αλλ’ έκανε τα πάντα για να μας ανορθώσει, να μας αναπλάσει, να μας αποκαταστήσει και να μας χαρίσει την Βασιλεία Του την επουράνια! Από αγάπη και μόνο λύγισε τους ουρανούς και κατέβη! Έγινε άνθρωπος, «εαυτόν εκένωσε μορφήν δούλου λαβών» (Φιλιπ. β΄, 7). Ήλθε για να μας υπηρετήσει και όχι να Τον υπηρετήσουμε (Ματθ. κ΄, 28) και δεν δίστασε να πεθάνει για μας! Ο θάνατός Του έγινε η ζωή μας! Έγινε ο ελευθερωτής μας από τον πιο σκληρό και απάνθρωπο τύραννο τον διάβολο, ο λυτρωτής μας από τον πικρό θάνατο! Ένα τέτοιον ευεργέτη, που πρώτος και τόσο πολύ έως θανάτου μας αγάπησε, μόνον όποιος δεν Τον γνώρισε ή όποιος είναι εγωιστής, άφρων και αχάριστος θα αρνιόταν να προσκυνήσει.
Αντιθέτως, οι πιστοί πέφτουμε στην αγκαλιά Του, στα πόδια Του και Τον καταφιλούμε! με όλη την δύναμη της καρδιάς μας! Δεν Τον προσκυνούμε από δουλικό φόβο και τρόμο, αλλ’ από αγάπη και λατρεία! Άλλωστε, ο ίδιος ο Κύριος μας ονομάζει φίλους Του και παιδιά Του! Η αληθινή, λοιπόν, προσκύνηση είναι εκδήλωση μιάς μοναδικής σχέσης αφοσίωσης και αγάπης!
Υπάρχουν, βέβαια, διαχρονικά, και τα φιλιά του Ιούδα, που και σ’ αυτά ακόμη δεν αποστρέφει το πρόσωπό Του… Ιδιαίτερη, όμως, σημασία δίνει στα φιλιά, τα οποία προέρχονται από καρδιά που έχει συναίσθηση της αμαρτωλότητος και μετανοεί!
Όπως και νάχει, όμως, σκανδαλίζεται κάποιος, όταν ακούει να παρομοιάζεται ο άνθρωπος που προσκυνάει, με τον σκύλο! Δεν είναι βέβαια η πρώτη φορά που χρησιμοποιείται το παράδειγμα ενός ζώου για να χαρακτηρισθή η καλή ή κακή ανθρώπινη συμπεριφορά. Στην προκειμένη περίπτωση πάντως, η χρήση γίνεται προς έπαινον και ασφαλώς έχει συμβολικό χαρακτήρα και αναγωγικό σκοπό!
Η τραγικότητά μας, ωστόσο, είναι ότι, υπερασπιζόμενοι τάχα την ελευθερία και την αξιοπρέπειά μας, διστάζουμε να προσκυνήσουμε τον Θεό, ενώ τρέχουμε με φόβο, υπολογισμό και ιδιοτέλεια, πράγματι σαν σκυλάκια, πίσω από ανθρώπους και τους προσκυνούμε! Υπάρχει και το χειρότερο? τρέχουμε πίσω απ’ τον ανθρωποκτόνο διάβολο…. Η των πραγμάτων αλήθεια θα διακηρύσσει σθεναρά ότι μόνον ο Θεός υπερασπίστηκε και υπερασπίζεται έως θανάτου την αξιοπρέπεια του ανθρώπου! Αυτός τον εδόξασε με δόξα μόνιμη και άφθαρτη. Και αυτή η αλήθεια αποτυπώνεται και ιστορείται και στις ιερές Εικόνες.
Μετά την ενανθρώπηση του Θεού, εικονίζουμε την πίστη μας και με ευγνώμονα αγάπη προσκυνούμε αιώνες τώρα τις ιερές Εικόνες του Χριστού μας, της Παναγίας μας και των αγίων μας. Τον μεν προσκυνούμε ως Θεό και δεσπότη και σωτήρα μας, την δε Παναγία ως μητέρα Του και τους αγίους, ως φίλους Του και αδελφούς μας! Όποιος αρνείται τις Εικόνες στην πράξη αρνείται και όλο το περιεχόμενο της Πίστεως και το υπέρ του ανθρώπου έργο του Θεού. Και ο ασπασμός, η προσκύνησις, επί το πρωτότυπον μεταβαίνει! Και φυσικά, επειδή οι Εικόνες έχουν ουράνιο αντίκρυσμα, λειτουργούν αναγωγικά! Δεν έχουν καμμιά σχέση με τα είδωλα!
Είδωλο μπορεί να καταντήσει ο άνθρωπος, είδωλα εύκολα γίνονται η κτίση, η εξουσία, το χρήμα, η ομορφιά κ.ο.κ.
Η Εκκλησία μας ανοίγει τα μάτια και μας ευαγγελίζεται την Αλήθεια! Η αλήθειά Της έχει υπόσταση! Είναι πρόσωπο! Ο Κύριός μας και ο αληθινός Θεός μας! Και βέβαια τα είδωλα πέφτουν μπροστά σε όσους έχουν ανοικτά τα μάτια! Εδώ είναι και η πραγματική αιτία που ο μακράν του Θεού κόσμος μισεί την Εκκλησία και την καταδιώκει μετά μανίας! Τρομοκρατεί και κακοποιεί τους ανθρώπους Της! Γι’ αυτό η Εκκλησία έχει μάρτυρες! Ανθρώπους που αρνήθηκαν να προδώσουν τον σωτήρα τους, να πουλήσουν την ψυχή τους και να προσκυνήσουν τον διάβολο, ώστε να απολαύσουν, κατά τις υποσχέσεις του, τις γήινες παροχές του…. Δεν πουλήθηκαν σκλάβοι στου κόσμου το παζάρι, όπως λέει και ο στίχος ενός τραγουδιού.
Καταγράφοντας τούτες τις απλές σκέψεις, όλο και πιο πολύ μου δυναμώνει η πεποίθηση ότι ο αρθρογράφος, τελικά, μπορεί και να μην πετύχει το στόχο του…. Γιατί το βίωμα και η εμπειρία της Εκκλησίας για την προσκύνηση είναι αβίαστα πειστική, επειδή είναι αληθινή! Μπορεί μάλιστα, ο αρθρογράφος, να πετύχει και το αντίθετο! Ανήκει και αυτό το ενδεχόμενο στα μυστήρια του Θεού, που συνηθίζει να βγάζει από το πικρό γλυκύ…. Κάποιοι, λοιπόν, θα του απαντήσουν: Τώρα που έμαθα τι σημαίνει το προσκυνώ, όχι μόνον δεν θα παύσω, αλλά πιο θερμά και ενσυνείδητα θα προσκυνώ! Με ευλάβεια και πόθο!
Έτσι, αλλά χωρίς πάθος φανατικό, θα συνεχίσουμε, όσοι πιστοί, να προσκυνούμε και να δοξάζουμε τον ευεργέτη της ζωής μας, την ζωή μας και την Ανάστασή μας!!! Επειδή, μάλιστα, η σχέση είναι αμφίδρομη, στο Πρόσωπο μεταβαίνει ο ασπασμός και εκείθεν έρχεται προς εμάς ο αγιασμός, η θαυματουργός χάρις και η ευλογία! Η σχέση αυτή, πάντοτε, ξεπερνά κάθε είδους φόβο και νικά και αυτόν τον έσχατο εχθρό του ανθρώπου τον θάνατο!!!
Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου 2026
Άγιος Μελέτιος Αρχιεπίσκοπος Αντιοχείας

| Ημερομηνία Εορτής: | 12/02/2026 |
| Τύπος εορτής: | Σταθερή. Εορτάζει στις 12 Φεβρουαρίου εκάστου έτους. |
| Άγιοι που εορτάζουν: | Αγιος Μελετιος Αρχιεπισκοπος Αντιοχειας (; - 381) |
| Περιεχόμενα: | |
| |
Βιογραφία
Τὰς χεῖρας αἴρων Μελέτιος Κυρίῳ,
Ταῖς χερσί σου τίθημι τὴν ψυχήν, λέγει.
Δωδεκάτῃ Μελέτιος ἔδυ χθόνα πουλυβότειραν.
Ο Άγιος Μελέτιος γεννήθηκε περί το 310 μ.Χ. στην Μελιτηνή της Μικράς Αρμενίας. Η μαρτυρία περί της πρώτης εμφανίσεώς του στο προσκήνιο της ιστορίας, λίγο μετά το έτος 357 μ.Χ., τον καταδεικνύει ως αντίπαλο των αιρετικών Ομοιουσιανών και οπαδό του Επισκόπου Καισαρείας της Παλαιστίνης Ακακίου, ο οποίος δια Συνόδου, το έτος 358 μ.Χ., εκλέγει τον Άγιο Μελέτιο ως Επίσκοπο Σεβαστείας. Λόγω όμως της σφοδράς αντιδράσεως των οπαδών του προηγουμένου Επισκόπου Σεβαστείας Ευσταθίου, παραιτείται και μεταβαίνει στη Βέροια της Συρίας. Το 360 μ.Χ. εκλέγεται Πατριάρχης Αντιοχείας, μετατεθέντος του Πατριάρχου Ευδοξίου στον πατριαρχικό θρόνο της Κωνσταντινουπόλεως. Όταν ο Άγιος έφθασε στην Αντιόχεια, όλοι οι πιστοί βγήκαν στους δρόμους, για να τον υποδεχθούν και να λάβουν την ευλογία του. Στη νέα του όμως έδρα ο άγιος Μελέτιος παρέμεινε ένα μόνο μήνα, αφού οι αιρετικοί Αρειανοί έπεισαν τον αυτοκράτορα Κωνστάντιο (337 - 361 μ.Χ.) να τον εξορίσει στην Αρμενία και να εκλέξει στη θέση του τον παλαιό συνεργάτη του Αρείου Ευζώιο. Τα ορθόδοξα φρονήματα του Αγίου, ως και η εξορία του και η αντικατάστασή του, συνετέλεσαν στη δημιουργία μεγάλης παρατάξεως των οπαδών του, που ονομάσθηκαν «Μελετιανοί». Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος εξαίρει τα αποτελέσματα της επιδράσεως του αγίου Μελετίου στους πιστούς της Αντιόχειας σε τόσο λίγο χρονικό διάστημα. Και αναφέρει χαρακτηριστικά ότι ο άγιος Μελέτιος εθεμελίωσε τόσο και ενέβαλε τέτοιο ζήλο για την πίστη στους Χριστιανούς, ώστε, παρά τις αιρετικές δοξασίες και τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν αργότερα, η διδασκαλία του παρέμεινε άσειστη. Επίσης, ο ιερός Χρυσόστομος διηγείται το ακόλουθο επεισόδιο, το οποίο συνέβη κατά την απομάκρυνση του Αγίου από την Αντιόχεια: ο διοικητής της πόλεως οδηγούσε έξω από την Αντιόχεια με άμαξα τον Άγιο, για να τον θέσει στον δρόμο της εξορίας. Τα πλήθη των ορθοδόξων το επληροφορήθηκαν και αμέσως έτρεξαν, για να ζητήσουν την ευχή του. Στη θέα όμως του διοικητού τόσο πολύ αγανάκτησαν για την άδικη εξορία του Αγίου, ώστε άρχισαν να λιθοβολούν τον αντιπρόσωπο του αυτοκράτορος. Και τότε ο Άγιος Μελέτιος, επειδή δεν μπορούσε να εμποδίσει με λόγια την παραφορά του λαού, εσηκώθηκε και επροστάτευσε με το σώμα του το διώκτη του.
Η εξορία του Αγίου ετερματίσθηκε στις αρχές του έτους 362 μ.Χ. δια του διατάγματος του νέου αυτοκράτορος Ιουλιανού του Παραβάτου (361 - 363 μ.Χ.) περί θρησκευτικής ελευθερίας όλων των υπηκόων. Ο Άγιος εξορίσθηκε και πάλι την άνοιξη του 365 μ.Χ. και το 371 μ.Χ. από τον αυτοκράτορα Ουάλη (364 - 378 μ.Χ.) στην περιοχή Γήτασα της Αρμενίας, κοντά στα σύνορα της Καππαδοκίας, και είχε συχνή επαφή και επικοινωνία με τον Μέγα Βασίλειο. Επανήλθε στην Αντιόχεια το έτος 379 μ.Χ. Αμέσως συνεκάλεσε Σύνοδο, η οποία ομολογούσε την πίστη στις αποφάσεις της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου και κατεδίκασε όλες τις αιρέσεις.
Όταν ο αυτοκράτορας Θεοδόσιος ο Μέγας (379 - 395 μ.Χ.) συνεκάλεσε στην Κωνσταντινούπολη το 381 μ.Χ. τη Β΄ Οικουμενική Σύνοδο, ο Άγιος Μελέτιος εκλήθηκε να λάβει μέρος στη Σύνοδο και μάλιστα ως πρόεδρος αυτής. Δυστυχώς, ο Άγιος εκοιμήθηκε λόγω ασθενείας, πριν ολοκληρωθούν οι εργασίες της Συνόδου. Στην κηδεία συμμετείχε και ο αυτοκράτορας, τον δε επικήδειο εξεφώνησε ο Άγιος Γρηγόριος ο Νύσσης (βλέπε 10 Ιανουαρίου), ο οποίος ομίλησε για τον απορφανισμό της Εκκλησίας της Αντιοχείας, της Συνόδου και ολόκληρης της Ανατολής, για την γλυκύτητα και την υπομονή του Αγίου Μελετίου, ως και για τους διωγμούς τους οποίους υπέστη.
Το ιερό λείψανό του μεταφέρθηκε αργότερα με μεγάλη πομπή στην Αντιόχεια και εναπετέθη στον τάφο του Αγίου Μάρτυρος Βαβύλα, Επισκόπου Αντιοχείας (βλέπε 4 Σεπτεμβρίου), στον ομώνυμο ναό.
Λειτουργικά κείμενα
Ἀπολυτίκιον (Κατέβασμα)
Ἦχος γ’. Θείας Πίστεως.
Νόμον ἔνθεον, ἐμμελετήσας, τὴν οὐράνιον, γνῶσιν ἐκλάμπεις, τὴ Ἐκκλησία Ἱεράρχα Μελέτιε, τὴν γὰρ Τριάδα κηρύττων ὁμότιμον, αἱρετικῶν διαλύεις τᾶς φάλαγγας. Πάτερ Ὅσιε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἠμὶν τὸ μέγα ἔλεος.
Έτερον Ἀπολυτίκιον
Ἦχος α’
Κανόνα πίστεως, καὶ εἰκόνα πραότητος, ἐγκρατείας διδάσκαλον, ἀνέδειξε σε τῇ ποίμνῃ σου, ἡ τῶν πραγμάτων ἀλήθεια· διὰ τοῦτο ἐκτήσω τῇ ταπεινώσει τὰ ὑψηλά, τῇ πτωχείᾳ τὰ πλούσια. Πάτερ Ἱεράρχα Μελέτιε,...
Αγιογραφίες / Φωτογραφίες
Οπτικοακουστικό Υλικό
Άγιος Χρήστος ο Κηπουρός

| Ημερομηνία Εορτής: | 12/02/2026 |
| Τύπος εορτής: | Σταθερή. Εορτάζει στις 12 Φεβρουαρίου εκάστου έτους. |
| Άγιοι που εορτάζουν: | Αγιος Χρηστος ο Κηπουρος (; - 1748) |
| Περιεχόμενα: | |
| |
Βιογραφία
Tμηθείς ο Xρήστος δι’ αγάπην Kυρίου,
Kηπουρός ώφθη της Eδέμ του χωρίου.
Ο νεομάρτυρας αυτός καταγόταν από την Αλβανία. Σε ηλικία 40 χρονών πήγε στην Κωνσταντινούπολη και έκανε το επάγγελμα του κηπουρού. Κάποια μέρα φιλονίκησε με έναν Τούρκο για την τιμή των μήλων που πουλούσε. Συνελήφθη και οδηγήθηκε στον Κριτή, συκοφαντούμενος, ότι είπε ότι θα γίνει Τούρκος. Τότε τον έριξαν στη φυλακή, χωρίς ψωμί και νερό, και τον βασάνισαν σκληρά. Στην ίδια φυλακή βρισκόταν και ο λόγιος Καισάριος Δαπόντε, που παρακολούθησε τα βασανιστήρια του Αγίου και αργότερα έγραψε το μαρτύριο του. Ο Χρήστος παρέμεινε σταθερός στην πίστη των πατέρων του και αποκεφαλίστηκε στις 12 Φεβρουαρίου 1748 μ.Χ. στην Κωνσταντινούπολη.
Αγιογραφίες / Φωτογραφίες
Άγιος Αλέξιος ο Ιερομάρτυρας Επίσκοπος Βορονέζ

| Ημερομηνία Εορτής: | 12/02/2026 |
| Τύπος εορτής: | Σταθερή. Εορτάζει στις 12 Φεβρουαρίου εκάστου έτους. |
| Άγιοι που εορτάζουν: | Αγιος Αλεξιος ο Ιερομαρτυρας Επισκοπος Βορονεζ (; - 1930) |
| Περιεχόμενα: | |
| |
Βιογραφία
Ο Άγιος Ιερομάρτυρας Αλέξιος, Επίσκοπος Βορονέζ της Ρωσίας, μαρτήρησε το έτος 1930 μ.Χ. Δεν έχουμε περισσότερες λεπτομέρειες για τον Βίο του Αγίου.
Άγιος Μητροφάνης ο Ιερομάρτυρας εκ Ρωσίας

| Ημερομηνία Εορτής: | 12/02/2026 |
| Τύπος εορτής: | Σταθερή. Εορτάζει στις 12 Φεβρουαρίου εκάστου έτους. |
| Άγιοι που εορτάζουν: | Αγιος Μητροφανης ο Ιερομαρτυρας Εκ Ρωσιας (; - 1931) |
| Περιεχόμενα: | |
| |
Βιογραφία
Ο Άγιος Ιερομάρτυς Μητροφάνης ήταν πρωτοπρεσβύτερος και μαρτύρησε το έτος 1931 μ.Χ. Δεν έχουμε περισσότερες λεπτομέρειες για τον Βίο του Αγίου.
Τσικνοπέμπτη

| Ημερομηνία Εορτής: | 12/02/2026 |
| Τύπος εορτής: | Με βάση το Πάσχα. Εορτάζει 59 ημέρες πριν το Άγιο Πάσχα. |
| Άγιοι που εορτάζουν: | Τσικνοπεμπτη |
| Περιεχόμενα: | |
| |
Βιογραφία
Τσικνοπέμπτη είναι η Πέμπτη της δεύτερης εβδομάδας του Τριωδίου (οι τρεις εβδομάδες που συμπεριλαμβάνονται στο τριώδιο είναι, η Απολυτή ή Προφωνή, η Απόκρεω και η Τυροφάγος). Κατά τη διάρκεια της πρώτης εβδομάδας (Απολυτή) σταματούσε η συνηθισμένη νηστεία της Τετάρτης και της Παρασκευής, ενώ στη δεύτερη εβδομάδα (απόκρεω) ίσχυε η νηστεία, έτσι η Τσικνοπέμπτη αποκτούσε ιδιαίτερη σημασία και εθεωρείτο εορτάσιμη ημέρα και το τραπέζι ήταν γιορτινό. Ονομάζεται τσικνοπέμπτη γιατί την ημέρα αυτή το δείπνο αποτελείται από κρέας ψημένο στα κάρβουνα ή τηγανισμένο, δυο τρόποι μαγειρέματος που βγάζουν έντονη τσίκνα.
Μεσογαίας Νικόλαος: Η Εκκλησία σήμερα βρίσκεται σε ύπουλο διωγμό-Για πρωτοφανή πόλεμο σε βάρος τής Εκκλησίας κάνει λόγο ο Ιεράρχης
Αγαπητοί μου αδελφοί,
Α. Όλοι πλέον αντιλαμβανόμαστε ότι η Εκκλησία μας πορεύεται σε μία θάλασσα πρωτοφανούς ασεβείας, συντονισμένης ύβρεως, ισχυρών αμφισβητήσεων, αθεϊστικής μανίας, συστηματικής προσπάθειας απόρριψης κάθε έννοιας μυστηρίου και ιερότητος, ύπουλου διωγμού κατά τής χριστιανικής πίστεως αποκαλυπτικού διαμετρήματος, μάλιστα από τα ίδια τα χριστιανικά συστήματα.
Εκτιμάται ότι σε λίγα χρόνια, σε κάποιες μεγάλες Ευρωπαϊκές πόλεις, οι μουσουλμάνοι θα είναι περισσότεροι από τους χριστιανούς. Το πραγματικό όμως πρόβλημα δεν είναι ότι οι χριστιανοί θα είναι λιγότεροι, αλλά ότι ήδη είναι λιγότερο χριστιανοί και ακόμη περισσότερο ότι οι μεγαλύτεροι εχθροί τού χριστιανισμού είναι οι ίδιοι οι χριστιανοί.
Β. Εναντίον τής πίστεως έχει επιστρατευθεί η επιστήμη, η τεχνολογική παντοδυναμία, τα μέσα πληροφόρησης, οι μηχανισμοί ψηφιακού ελέγχου τών λεπτομερειών τής ζωής μας, η πολιτική, η κατευθυνόμενη παιδεία, ο υλιστικός τρόπος ζωής κ.λπ.
Γ. Ο φιλοσοφικός ορθολογισμός και οι ιστορικές και ανθρωπολογικές επιστήμες επιστρατεύονται στο να γκρεμίσουν την πίστη στον Θεό και να κατασυκοφαντήσουν την πορεία και τον ρόλο τής Εκκλησίας και γενικότερα τού χριστιανισμού στο παρελθόν και σήμερα.
Δ. Οι θεωρίες περί τυχαιότητος στη γένεση τού υλικού κόσμου επιδιώκουν να εξαφανίσουν κάθε ιδέα δημιουργικής επεμβάσεως στην αρχή τού σύμπαντος, άρα να μηδενίσουν την θείκή παρουσία και ανάγκη. Τύχη είναι το όνομα τού Θεού στη διάλεκτο τής αθείας!
Ε. Η έμφαση στην αυθαίρετη μονομερή ερμηνεία τής θεωρίας τής εξελίξεως, σε συνδυασμό με την ανάπτυξη τής γενετικής τεχνολογίας, υπερτονίζει τη βιολογικότητα και ζωικότητα τού ανθρώπου, προκειμένου να μηδενισθεί κάθε στοιχείο ιερότητός του.
ΣΤ. Οι βιαστικές εξαγγελίες περί κατασκευής συνθετικού γονιδιώματος και τεχνητής ζωής ή κλωνοποίησης τού ανθρώπου ή βιοτεχνολογικών θαυμάτων (DNA editing) ή στην Φυσική περί τής δήθεν «θεωρίας τών πάντων» αποσκοπούν στο να αντικαταστήσουν τον Θεό με τον άνθρωπο και έτσι να κλείσουν τον δρόμο και την προοπτική τής θεώσεως τού ανθρώπου και τής κοινωνίας του με τον Θεό. Η τύχη ως ερμηνευτικό επινόημα και ο άνθρωπος ως η κεντρική παρουσία στον κόσμο εξαφανίζουν τον Θεό και ως πρόσωπο και ως έννοια.
Ζ. Το ίδιο και οι τεχνολογίες τής γενετικής και εγκεφαλικής ενδυνάμωσης (Gene enhancement και Brain enhancing (pills and boosters), τα εγκεφαλικά εμφυτεύματα, η μεταμόσχευση προσώπου, οι τολμηρές τεχνολογικές παρεμβάσεις στο νευρικό και γενετικό κύτταρο, η προσπάθεια νευροβιολογικής ερμηνείας τών ψυχικών φαινομένων κ.λπ. επιδιώκουν την τεχνολογική αυθυπέρβαση τού ανθρώπου (transhumanism), αγνοώντας και απορρίπτοντας ταυτοχρόνως την αυτεξούσια κίνησή του προς τον Θεό και την κατά χάριν είσοδό του στην υπέρ φύσιν κατάσταση (θέωσις).
Η. Η αλλαγή τού φύλου, όχι ως διόρθωση υφιστάμενης ανατομικής και φυσιολογικής δυσαρμονίας, αλλά ως επιλογή αφύσικης απαίτησης και νοσηρού θελήματος, η αντικατάσταση τής ανατομικής και φυσιολογικής ταυτότητος τού φύλου με τον λεγόμενο σεξουαλικό προσανατολισμό ως επιλογή, και η με κάθε τρόπο δικαιολόγησή της, μάλιστα στη βάση τών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τής αντιρατσιστικής αντίληψης, συντρίβοντας την ιερότητα τής ψυχοσωματικής υποστάσεως τού ανθρώπου, τον απομακρύνουν βάναυσα από την κληρονομιά τής «κατ’ εικόνα και ομοίωσιν Θεού» παρακαταθήκης του.
Θ. Ο εκφυλισμός τής Εκκλησίας σε σύστημα κοινωνικής πρόνοιας ή πολιτιστικής κληρονομιάς, παράλληλα με την αντικατάσταση τής φιλανθρωπίας στο όνομα τού Θεού από έναν αποστεωμένο χωρίς Θεό ανθρωπισμό και έννοιες όπως αλληλεγγύη, αλληλοβοήθεια, φιλία, ειρηνική συνύπαρξη κ.λπ., στην ουσία καταργεί τον μυστηριακό χαρακτήρα τής Εκκλησίας ως πνευματικής κοινωνίας τών πιστών και την μεταμορφώνει σε μηχανισμό επίλυσης κοινωνικών προβλημάτων εντελώς επίγειας προοπτικής.
Ι. Η μεθοδευμένη επιδίωξη είτε να αμφισβητηθεί η ιστορικότητα τού Χριστού από τους αυτοαποκαλούμενους μυθικιστές είτε να συκοφαντηθεί η ακεραιότητα τής ζωής Του και η αυθεντικότητα τών ιερών κειμένων, και η παράλληλη προσπάθεια αποχριστιανοποίησης τών κοινωνιών μας με την κατάργηση τών συμβόλων και τον αποχριστιανισμό τής κοινωνικής ζωής και τής παιδείας, τελικά επισφραγίζουν την προσπάθεια αποδόμησης τής πίστεως. Η παγκόσμια ανασφάλεια, η μαζική καταστροφή αρχαιότατων πολιτισμών και η βίαιη μετακίνηση από τις ιστορικές ρίζες τους και ανακάτωμα ολόκληρων λαών συμπληρώνουν το όλο σκηνικό. Ένας κόσμος δίχως Θεό! «Οι άνθρωποι λησμόνησαν τον Θεό∙ από εκεί έρχονται όλα τα κακά» (Αλεξάντερ Σολζενίτσιν, 1983).
ΙΑ. Ο υπερτονισμός τών λεγομένων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όσο και αν φαίνεται ελκυστικός και θεμελιωτικός μιας νέας ηθικής περί τού ανθρώπου, καταργεί τα «δικαιώματα» τού Θεού και περιθωριοποιεί την χάρι Του. Ο αντιρατσισμός και η ανεκτικότητα, η πολυπολιτισμικότητα και η πολυθρησκευτικότητα, ενώ στην ουσία τους περιέχουν κάτι το βαθύ χριστιανικό, όπως παρουσιάζονται και όπως υποστηρίζονται, καίρια προσβάλλουν την ιερότητα τού ανθρώπου και ουσιαστικά αλλοιώνουν το πρόσωπο τού αληθινού Θεού. Η πολυθρησκευτικότητα μεταμορφώνει την πίστη στον Θεό σε κοινωνικό φαινόμενο.
ΙΒ. Όλα αυτά οδηγούν σε μια πρωτοφανή σύγχυση, σε αλλεπάλληλα αδιέξοδα, πλάνες, αιρέσες, παγκόσμια ηθική και πνευματική κατάρρευση, ανατροπή διαχρονικών ηθικών σταθερών, πολυμέτωπη προσβολή τής ανθρώπινης οντολογίας. Επί πλέον, αποδυναμώνουν την πίστη, υποβαθμίζουν την Εκκλησία, αποχριστιανοποιούν τον κόσμο, εξαφανίζουν τον Θεό και κάνουν τον λόγο και το όνομά Του αρχικά μεν μη αναγκαία, στη συνέχεια περιφρονητέα, ύστερα μη επιθυμητά και τέλος μισητά και αποδιοπομπαία. Έτσι θεμελιώνεται ο σύγχρονος αθεϊσμός και οργανώνεται ο σύγχρονος διωγμός τής πίστεως και τού χριστιανισμού.
ΙΓ. Τελικά, ο άνθρωπος καταντάει μια επίπεδη, μονοδιάστατη οντότητα, μια βιολογική μηχανή που η ζωή της εκτυλίσσεται απρόβλεπτα μέσα σε μία πολύ στενή ζώνη χρόνου, ο δε θάνατος προσδιορίζει την οριστική επιστροφή στην άβυσσο τής ανυπαρξίας. Χειρότερη από την εφημερότητα είναι η συνειδητοποίησή της ως περιορισμένης παροδικότητος. Τότε η λογική και η σκέψη αποτελούν τιμωρία και όχι δώρο. Και η ελευθερία τραγική παρακαταθήκη∙ ανάμεσα στον αιώνιο και θεωμένο άνθρωπο να επιλέγεις τον ζωικό και μηδενιστικό.
ΙΔ. Η Ορθόδοξη μαρτυρία τής κοινωνίας τού Θεού, διατυπωμένη και εμπειρικά τεκμηριωμένη μέσα στους ναούς μας και τα μοναστήρια μας, στα μυστήρια και τη ζωή μας πρέπει να κατατεθεί ως στεντόρεια πανορθόδοξη κραυγή στην εποχή μας. Η Ορθόδοξη θεολογία και εμπειρία είναι η μόνη που μπορεί να φωτίσει τη σύγχρονη πραγματικότητα και γι’αυτό οφείλει να καταθέσει τον λόγο της και προς επιστηριγμόν τών πιστών και ως μαρτυρία στον υπόλοιπο χριστιανικό κόσμο.
Για όλους τους προαναφερθέντες λόγους, σάς καλώ όλους μαζί ως τοπική Εκκλησία, να ξεκινήσουμε το Νέο Εκκλησιαστικό Έτος επαναλαμβάνοντας με τη ζωή και τον λόγο μας το Σύμβολο τής Πίστεως, όπως αυτό έχει εγκριθεί από την Α΄ και την Β΄ Οικουμενική Σύνοδο και όπως ομολογείται έκτοτε και για δεκαεπτά αιώνες από το σώμα τών Ορθοδόξων απαράλλακτο. Ανάγκη να το επαναλαμβάνουμε καθημερινά μέσα στο σύγχρονο πλαίσιο προβλημάτων, τάσεων, νοοτροπιών, και ως ένδειξη τής διαχρονικότητος τής Εκκλησίας. Αυτή η ομολογία αποτελεί και απάντηση στον σύγχρονο κόσμο.
https://www.oodegr.com/oode/epitheseis/filis_lavrewtikhs_2.htm










