Ανακοίνωση της ΔΑΚΕ ΠΕΔΔΥ, σχετικά με την ανάγκη ενίσχυσης της Δασικής Υπηρεσίας και τον καθοριστικό ρόλο της στην πρόληψη και αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών.
ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΚΙΝΗΣΗ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΩΝ
(Δ.Α.Κ.Ε.) ΔΑΣΟΛΟΓΩΝ
ΙΣΧΥΡΗ ΔΑΣΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ – ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΔΑΣΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΛΗΨΗ ΤΩΝ ΠΥΡΚΑΓΙΩΝ
Στον απόηχο των μεγάλων δασικών πυρκαγιών και απέναντι στην πληθώρα δημοσιεύσεων και δημόσιων τοποθετήσεων, όπου ο καθένας, ανεξαρτήτως επιστημονικής γνώσης και θεσμικής αρμοδιότητας, αισθάνεται ελεύθερος να σχολιάζει επί παντός επιστητού, εργαλειοποιώντας μια φυσική καταστροφή για προσωπική προβολή, μικροκομματικές, μικροπαραταξιακές ή συντεχνιακές επιδιώξεις, η ΔΑΚΕ ΠΕΔΔΥ επιλέγει να απαντήσει με τεκμηρίωση, επιστημονική γνώση και καθαρές θέσεις.
Δεν θα επιτρέψουμε ούτε την απαξίωση της Δασικής Υπηρεσίας και των ανθρώπων της ούτε την υποκατάσταση της επιστημονικής γνώσης από εύκολες και εντυπωσιοθηρικές αναλύσεις.
Η προστασία των δασικών οικοσυστημάτων, η πρόληψη των δασικών πυρκαγιών και η αποκατάσταση των καμένων εκτάσεων είναι σύνθετα επιστημονικά και διοικητικά ζητήματα. Απαιτούν σχεδιασμό, συνέχεια, πόρους, προσωπικό και, πάνω απ’ όλα, μια ισχυρή Δασική Υπηρεσία με ουσιαστικό θεσμικό ρόλο.
ΔΑΣΙΚΟ ΟΔΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ: ΟΥΤΕ «ΔΡΟΜΟΣ ΠΑΝΤΟΥ» ΟΥΤΕ «ΔΡΟΜΟΣ ΠΟΥΘΕΝΑ»
Οι δασικοί δρόμοι είναι οι δρόμοι που κατασκευάζονται εντός δασών ή δασικών εκτάσεων ή στις παρυφές αυτών και εξυπηρετούν την προστασία και τη διαχείριση των δασών, την πρόσβαση σε υφιστάμενες τεχνικές εγκαταστάσεις ή αισθητικά τοπία, την εκτέλεση και συντήρηση δασικών έργων και υποδομών, καθώς και τη μεταφορά δασικών προϊόντων. Δεν συμπίπτουν με το εθνικό, επαρχιακό ή κοινοτικό οδικό δίκτυο της χώρας.
Η αναγκαιότητα διάνοιξης και η χάραξη του δασικού οδικού δικτύου αξιολογούνται από τη Δασική Υπηρεσία, με βάση τις πραγματικές ανάγκες προστασίας και διαχείρισης κάθε δασικού οικοσυστήματος.
Η υπερβολική και χωρίς επιστημονικό σχεδιασμό διάνοιξη δρόμων σε ευαίσθητα μεσογειακά οικοσυστήματα μπορεί να προκαλέσει διάβρωση του εδάφους, κατολισθήσεις και κατάτμηση βιοτόπων. Κατά τον σχεδιασμό διάνοιξης δασικής οδού είναι βασικό να αποφεύγεται η πολυδιάσπαση κι ο κατακερματισμός του δασικού χώρου και θα πρέπει να εξετάζεται σε συνάρτηση με το υφιστάμενο δασικό οδικό δίκτυο της κάθε περιοχής. Από την άλλη πλευρά, η ύπαρξη επαρκούς, λειτουργικού και καλά συντηρημένου δασικού οδικού δικτύου είναι κρίσιμη για την άμεση πρόσβαση των πυροσβεστικών οχημάτων και των δυνάμεων αντιμετώπισης των πυρκαγιών.
Επισημαίνεται επίσης ο σημαντικός ρόλος της δασικής οδοποιίας καθώς και του δικτύου δασικών μονοπατιών στη δυνατότητα πρόσβασης των δυνάμεων πρόληψης και καταστολής δασικών πυρκαγιών και κυρίως των πεζοπόρων τμημάτων μέσα από το δάσος.
Δεν θα δεχθούμε, λοιπόν, ούτε την ισοπεδωτική λογική «δρόμος παντού» ούτε την ιδεοληπτική λογική «δρόμος πουθενά». Η δασική οδοποιία απαιτεί επιστημονικό σχεδιασμό, τεκμηρίωση και ευθύνη.
Το πραγματικό πρόβλημα στη χώρα μας δεν είναι απλώς η ύπαρξη ή μη ύπαρξη δασικών δρόμων. Είναι κυρίως η κατάσταση, η βατότητα και η συντήρησή τους.
Για δεκαετίες, οι διαθέσιμες πιστώσεις για διάνοιξη, αποκατάσταση και βελτίωση της βατότητας του δασικού οδικού δικτύου ήταν ανεπαρκείς. Τα τελευταία χρόνια υπήρξε σημαντική αύξηση των διαθέσιμων κονδυλίων, μέσω του Πράσινου Ταμείου και ευρωπαϊκών πηγών χρηματοδότησης, όπως το ΠΑΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, στο πλαίσιο και του προγράμματος Antinero.
Η Δασική Υπηρεσία, παρά τη χρόνια και δραματική υποστελέχωσή της σε επιστημονικό, τεχνικό και διοικητικό προσωπικό, ανταποκρίνεται στην αποστολή της, σχεδιάζει, εποπτεύει και υλοποιεί τα απαιτούμενα έργα, αξιοποιώντας και απορροφώντας τους διαθέσιμους πόρους.
Αυτό δεν πρέπει να θεωρείται αυτονόητο. Είναι αποτέλεσμα της ευσυνειδησίας και της υπερπροσπάθειας των εργαζομένων της.
ANTINERO: ΠΡΟΛΗΨΗ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΗ ΔΑΣΟΠΡΟΣΤΑΣΙΑ
Τα έργα που χρηματοδοτήθηκαν από το πρόγραμμα Antinero αποτελούν ειδικά δασοτεχνικά έργα πρόληψης, όπως καθαρισμοί και απομάκρυνση υπερβάλλουσας βιομάζας, βελτίωση της βατότητας δασικών δρόμων, κατασκευή και συντήρηση υδατοδεξαμενών, δημιουργία και συντήρηση στεγασμένων και γυμνών αντιπυρικών ζωνών και δημιουργία μεικτών ζωνών βλάστησης πέριξ οικισμών.
Πρόκειται για έργα πρόληψης και όχι καταστολής των δασικών πυρκαγιών.
Κανένα έργο πρόληψης δεν μπορεί να εξαλείψει τον κίνδυνο πυρκαγιάς. Μπορεί, όμως, να συμβάλει καθοριστικά στη μείωση του κινδύνου έναρξης και εξάπλωσης μιας πυρκαγιάς, στην αποτροπή της μετατροπής μιας έρπουσας πυρκαγιάς σε επικόρυφη και, κυρίως, στη διευκόλυνση της πρόσβασης των δυνάμεων καταστολής.
Η απομάκρυνση της υπερβάλλουσας βιομάζας, όταν γίνεται με επιστημονικά κριτήρια και στο πλαίσιο εγκεκριμένων μελετών, δεν αποτελεί «καταστροφή του δάσους». Αντίθετα, αποτελεί εργαλείο διαχείρισης και προστασίας του δασικού οικοσυστήματος από τη φωτιά.
Οι μελέτες των έργων του Antinero ελέγχονται, διορθώνονται, επαληθεύονται και εγκρίνονται από Δασολόγους που υπηρετούν στις Δασικές Υπηρεσίες. Το ίδιο ισχύει και για την επίβλεψη της υλοποίησης των έργων.
Επομένως, είναι απαράδεκτο να επιχειρείται συλλήβδην η απαξίωση της επιστημονικής επάρκειας, του επαγγελματισμού και της ακεραιότητας των Δασολόγων και του συνόλου του στελεχιακού δυναμικού της Δασικής Υπηρεσίας.
Οι εργαζόμενοι της Δασικής Υπηρεσίας δεν είναι μέρος του προβλήματος. Είναι μέρος της λύσης.
Εργάζονται καθημερινά σε δύσκολες συνθήκες, συχνά με ελλείψεις σε προσωπικό, μέσα και υποδομές, αφιερώνοντας αμέτρητες εργατοώρες και υπερβαίνοντας πολλές φορές το καθορισμένο ωράριό τους, προκειμένου να σχεδιαστούν, να εγκριθούν, να υλοποιηθούν και να ολοκληρωθούν έγκαιρα τα έργα πρόληψης.
Η Πολιτεία οφείλει να αναγνωρίσει έμπρακτα αυτή την προσφορά.
ΑΠΟ ΤΟ 1998 ΜΕΧΡΙ ΣΗΜΕΡΑ: Η ΠΡΟΛΗΨΗ ΔΕΝ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ Ο «ΦΤΩΧΟΣ ΣΥΓΓΕΝΗΣ»
Από το 1998, όταν η ευθύνη της κατάσβεσης των δασικών πυρκαγιών μεταφέρθηκε στην Πυροσβεστική Υπηρεσία, η χώρα υιοθέτησε ένα μοντέλο δασοπυρόσβεσης που βασίστηκε κατεξοχήν στην καταστολή.
Τα αποτελέσματα επιβάλλουν να μιλήσουμε χωρίς υπεκφυγές.
Ένα σύστημα που επενδύει κυρίως στην καταστολή και δυσανάλογα λιγότερο στην πρόληψη δεν μπορεί να αποτελεί επαρκή απάντηση απέναντι στις ολοένα αυξανόμενες προκλήσεις της κλιματικής κρίσης και στην ένταση και συχνότητα των ακραίων πυρομετεωρολογικών φαινομένων.
Η χώρα χρειάζεται αλλαγή δόγματος.
Η πρόληψη δεν μπορεί να παραμένει ο «φτωχός συγγενής» της δασοπυρόσβεσης.
Η ψήφιση του Νόμου 5281/2026 (ΦΕΚ Α’ 28/25.02.2026), «Ενεργή Μάχη», του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, για την ολοκληρωμένη αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών φυσικών καταστροφών, αποτελεί ένα σημαντικό βήμα.
Η πραγματική, όμως, αλλαγή του δόγματος θα κριθεί στην πράξη.
Και αυτή προϋποθέτει γενναία και σταθερή χρηματοδότηση, αλλά κυρίως στελέχωση και ουσιαστική ενδυνάμωση της Δασικής Υπηρεσίας.
Η Δασική Υπηρεσία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως συμπληρωματικός μηχανισμός, ως θεατής ή ως υπηρεσία που καλείται εκ των υστέρων να διαχειριστεί τις συνέπειες μιας καταστροφής.
Πρέπει να αποτελεί βασικό επιστημονικό και επιχειρησιακό πυλώνα της πρόληψης και της προστασίας των δασικών οικοσυστημάτων.
Απαιτείται, συνεπώς, η ουσιαστική συμμετοχή της Γενικής Γραμματείας Δασών στον απολογισμό της αντιπυρικής περιόδου και στον σχεδιασμό του Στρατηγικού Σχεδίου Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών.
Η πρόληψη δεν γίνεται με ευχολόγια.
Εξασφαλίζεται με ορθολογική διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων, με σχεδιασμό και υλοποίηση έργων, με σταθερή χρηματοδότηση και, πάνω απ’ όλα, με μια ισχυρή, στελεχωμένη και επιχειρησιακά ικανή Δασική Υπηρεσία.
Η ΔΑΣΙΚΗ ΥΠΗΡΕΣΙΑ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΑΠΟΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΤΩΝ ΚΑΜΕΝΩΝ ΕΚΤΑΣΕΩΝ
Η αποστολή της Δασικής Υπηρεσίας δεν σταματά όταν σβήσει η φωτιά.
Η αποκατάσταση των δασικών οικοσυστημάτων αποτελεί κρίσιμο και ιδιαίτερα απαιτητικό πεδίο της επιστημονικής και επιχειρησιακής της δράσης.
Τα έργα που εκτελούνται και εποπτεύονται από τη Δασική Υπηρεσία περιλαμβάνουν αντιδιαβρωτικά έργα με κορμοδέματα, κλαδοπλέγματα και σανιδότοιχους, κορμοφράγματα για τη συγκράτηση φερτών υλικών, παρακολούθηση της φυσικής αναγέννησης και, όπου αυτό κρίνεται επιστημονικά αναγκαίο, συμπληρωματική τεχνητή αναδάσωση.
Παράλληλα, υλοποιούνται έργα ορεινής υδρονομίας και κατασκευάζονται φράγματα για την αποτροπή πλημμυρικών αιχμών και τη συγκράτηση φερτών υλικών.
Με τις παρεμβάσεις αυτές προστατεύονται τόσο τα ίδια τα δασικά οικοσυστήματα όσο και οι κατάντη περιοχές, οι αγροτικές δραστηριότητες, οι οικισμοί και οι υποδομές.
Η Δασική Υπηρεσία, λοιπόν, είναι παρούσα πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την καταστροφή.
Αυτό που δεν μπορεί να συνεχιστεί είναι να είναι παρούσα η Πολιτεία μόνο όταν έχει ήδη ξεσπάσει η κρίση.
Η ΔΑΚΕ ΠΕΔΔΥ ΔΙΕΚΔΙΚΕΙ – ΔΕΝ ΠΕΡΙΜΕΝΕΙ
Απέναντι στην καταστροφολογία, στις εύκολες καταγγελίες και στις ιδεολογικές αγκυλώσεις, η απάντηση δεν μπορεί να είναι άλλη μια συζήτηση χωρίς αποτέλεσμα.
Η ΔΑΚΕ ΠΕΔΔΥ διεκδικεί:
- Γενναία, σταθερή και πολυετή χρηματοδότηση της Δασικής Υπηρεσίας, αντίστοιχη με το μέγεθος των αναγκών και των προκλήσεων που καλείται να αντιμετωπίσει.
- Μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού όλων των ειδικοτήτων, με προτεραιότητα στην κάλυψη των τεράστιων κενών σε Δασολόγους, Δασοπόνους, υλωρικό, διοικητικό και λοιπό προσωπικό.
- Άμεση ενίσχυση των Δασικών Υπηρεσιών με σύγχρονα μέσα, οχήματα, μηχανήματα, εξοπλισμό και υποδομές, ώστε να μπορούν να ανταποκριθούν αποτελεσματικά στον θεσμικό τους ρόλο.
- Ολοκληρωμένη και αειφορική διαχείριση όλων των δασικών οικοσυστημάτων της χώρας, με σύγχρονα διαχειριστικά σχέδια και συστηματική εφαρμογή τους.
- Ουσιαστική και θεσμοθετημένη συμμετοχή της Γενικής Γραμματείας Δασών στον σχεδιασμό της αντιπυρικής πολιτικής, στον απολογισμό κάθε αντιπυρικής περιόδου και στον σχεδιασμό της επόμενης.
- Ισχυρό και λειτουργικό οργανόγραμμα της Δασικής Υπηρεσίας, που θα ολοκληρώνει ουσιαστικά τη μετάβαση της Υπηρεσίας στο ΥΠΕΝ και θα της εξασφαλίζει σαφή αρμοδιότητα, επιχειρησιακή δυνατότητα και διοικητική αποτελεσματικότητα.
- Έμπρακτη αναγνώριση της προσφοράς των εργαζομένων της Δασικής Υπηρεσίας, οι οποίοι σηκώνουν καθημερινά ένα δυσανάλογα μεγάλο βάρος, συχνά με ελλείψεις σε προσωπικό και μέσα.
- Ουσιαστική ενίσχυση της πρόληψης ως βασικού πυλώνα της εθνικής πολιτικής για τις δασικές πυρκαγιές.
ΔΕΝ ΘΑ ΕΠΙΤΡΕΨΟΥΜΕ ΤΗΝ ΑΠΑΞΙΩΣΗ ΤΗΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΑΣ
Η Πολιτεία δεν μπορεί να θυμάται την ύπαρξη της Δασικής Υπηρεσίας μόνο όταν ξεσπά μια μεγάλη πυρκαγιά.
Η πρόληψη χτίζεται τον χειμώνα.
Η δασοπροστασία απαιτεί διαρκή παρουσία.
Η επιστημονική γνώση δεν μπορεί να υποκαθίσταται από τηλεοπτικές αναλύσεις, εύκολες καταγγελίες και αφορισμούς.
Και οι εργαζόμενοι της Δασικής Υπηρεσίας δεν μπορεί να αποτελούν τον εύκολο στόχο κάθε φορά που η κοινωνία βιώνει μια μεγάλη φυσική καταστροφή.
Η ΔΑΚΕ ΠΕΔΔΥ θα συνεχίσει να υπερασπίζεται τη Δασική Υπηρεσία, τους Δασολόγους, τους Δασοπόνους, το υλωρικό, διοικητικό και λοιπό προσωπικό της.
Θα συνεχίσουμε να διεκδικούμε μια ισχυρή, στελεχωμένη, χρηματοδοτημένη, σύγχρονη και θεσμικά αναβαθμισμένη Δασική Υπηρεσία.
Γιατί η δασοπροστασία δεν γίνεται με λόγια μετά την πυρκαγιά.
Γίνεται με επιστήμη, πρόληψη, προσωπικό, μέσα και πολιτική βούληση πριν από αυτήν.
Ισχυρή Δασική Υπηρεσία σημαίνει πραγματική προστασία των δασών.
Και αυτό δεν είναι διαπραγματεύσιμο.
Για την Δ.Α.Κ.Ε. Π.Ε.Δ.Δ.Υ.
ΟΙ ΕΚΛΕΓΜΕΝΟΙ ΣΤΟ Δ.Σ. ΤΗΣ Π.Ε.Δ.Δ.Υ.
Ελένη Βάκκα
Χριστόδουλος Καραπαναγιωτίδης
Γεώργιος Παπαρουσόπουλος
