Σήμερα 13 Αυγούστου 2026 εορτάζουν:

 

Απόδοση της εορτής της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Χριστού

Ανακομιδή και Μετάθεση Ιερού Λειψάνου του Οσίου Μαξίμου του Ομολογητή

Αγία Ευδοκία η βασίλισσα

Όσιος Δωρόθεος

Όσιος Δοσίθεος ο υποτακτικός του Οσίου Δωροθέου

Όσιος Σέριδος ηγούμενος της Μονής στη Γάζα

Αγία Ειρήνη η βασιλίσσα, της διά του αγίου και αγγελικού σχήματος μετο....

Άγιος Κορωνάτος

Ανακομιδή Ιερών Λειψάνων του Αγίου Μάξιμου της Μόσχας

Άγιος Τύχων Επίσκοπος Ζαντόνσκ

 

 

Νηστεία

Πολίχνη: Μέτρα για την απομάκρυνση εξοικειωμένου λύκου – Συγκροτήθηκε συνεργείο δίωξης

 

By dasarxeio com on 12/08/2026

(Φωτο αρχείου)

Με δύο αποφάσεις που υπογράφει ο Γενικός Γραμματέας Δασών δρομολογούνται άμεσα μέτρα για την απομάκρυνση εξοικειωμένου λύκου (Canis lupus) από την περιοχή της Πολίχνης του Δήμου Παύλου Μελά, στη Θεσσαλονίκη, για λόγους δημόσιας ασφάλειας.

Η λήψη των μέτρων αποφασίστηκε μετά τα περιστατικά επανειλημμένης προσέγγισης του ζώου σε κατοικημένες περιοχές και την αναφορά περιστατικού επίθεσης και τραυματισμού παιδιού στις 30 Ιουλίου 2026. Σύμφωνα με το πρωτόκολλο διαχείρισης της Περιβαλλοντικής Οργάνωσης «Καλλιστώ», το περιστατικό κατατάχθηκε στην ανώτερη κατηγορία 7 («Επικίνδυνη συμπεριφορά») και προτάθηκε η αφαίρεση του συγκεκριμένου ατόμου λύκου από τον πληθυσμό.

Με την πρώτη απόφαση του Γενικού Γραμματέα Δασών εγκρίθηκε η άμεση λήψη διαχειριστικών μέτρων από το Δασαρχείο Θεσσαλονίκης. Προβλέπεται ο εντοπισμός του ζώου με ειδικές κάμερες, η χρήση μέσων παγίδευσης και η αναισθητοποίησή του. Μετά τη σύλληψη προβλέπεται η διενέργεια κτηνιατρικών και γενετικών εξετάσεων και, μέχρι την ολοκλήρωσή τους, η προσωρινή φιλοξενία του στις εγκαταστάσεις του «Αρκτούρου» στη Φλώρινα.

Η κατάσταση και η συμπεριφορά του ζώου θα αξιολογηθούν από ειδική επιστημονική επιτροπή. Η διαδικασία των ελέγχων, της αξιολόγησης και της υποβολής προτάσεων για τον περαιτέρω χειρισμό του δεν προβλέπεται να υπερβεί τις 30 ημέρες από τη σύλληψή του.

Η χρήση κυνηγετικού όπλου για τη θήρευση του συγκεκριμένου λύκου επιτρέπεται στην περίπτωση που δεν καταστεί εφικτή η αναισθητοποίηση και απομάκρυνσή του με άλλο τρόπο. Στην απόφαση η θήρευση χαρακτηρίζεται ως «τελική λύση διαχείρισης» του περιστατικού.

Με νεότερη απόφαση συγκροτήθηκε το συνεργείο δίωξης που θα αναλάβει την εφαρμογή των μέτρων στο πεδίο. Το συνεργείο δίωξης θα επιχειρεί υπό την εποπτεία της αρμόδιας Δασικής Υπηρεσίας, με τη συμμετοχή στελεχών του Δασαρχείου Θεσσαλονίκης και εκπροσώπων του Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α., της Περιβαλλοντικής Οργάνωσης «Καλλιστώ» και κυνηγετικών συλλόγων της Θεσσαλονίκης.

Παράλληλα προβλέπεται η λήψη προληπτικών μέτρων στην περιοχή, όπως ενημέρωση των πολιτών, τακτική περισυλλογή απορριμμάτων που μπορούν να προσελκύσουν άγρια ζώα, περιορισμός της εναπόθεσης τροφής για αδέσποτα ζώα στην ύπαιθρο και πραγματοποίηση περιπολιών κατά τις ώρες παρουσίας του λύκου.

Σχετικές αποφάσεις:

ΥΠΕΝ/ΔΔΔ/89961/2860/11.08.2026 (ΑΔΑ: ΡΠ9Μ4653Π8-7Μ1) Υλοποίηση άμεσων διαχειριστικών μέτρων για την απομάκρυνση-αφαίρεση του εξοικειωμένου λύκου (Canis lupus) στην Πολίχνη Δήμου Παύλου Μελά Μητροπολιτικής Ενότητας Θεσσαλονίκης για λόγους δημόσιας ασφάλειας.

Απόφ. 336413/12.08.2026 (ΑΔΑ: 9ΦΨΚ4653Π8-1ΩΜ) Συγκρότηση συνεργείων για την απομάκρυνση – αφαίρεση του εξοικειωμένου λύκου (Canis lupus) στην περιοχή της Πολίχνης, Δήμου Παύλου Μελά Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης, για λόγους δημόσιας ασφάλειας

Ο καημός του Ράμφου να γίνουμε Ευρωπαίοι. Ποιο ήταν το λάθος του;

 

Δασικές πυρκαγιές: πρόληψη πριν από τη φωτιά, λογοδοσία μετά την καταστροφή

 

By dasarxeio com on 12/08/2026

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΗΣ ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗΣ ΕΝΩΤΙΚΗΣ ΚΙΝΗΣΗΣ

Η μεγάλη πυρκαγιά της Αττικο-Βοιωτίας άφησε πίσω της μια νέα βαριά οικολογική, κοινωνική και οικονομική πληγή. Τα προσωρινά στοιχεία μιλούν για περίμετρο 113.400 στρεμμάτων, κυρίως δασικού χαρακτήρα. Η ΓΕΚ εκφράζει την αλληλεγγύη της στους κατοίκους και στους παραγωγούς των πληγεισών περιοχών και την ευγνωμοσύνη της σε όλους όσοι βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή.

Η αμφισβητούμενη ήδη «κλιματική κρίση» μπορεί να λειτουργεί ως ισχυρός πολλαπλασιαστής κινδύνου, δεν μπορεί όμως να αποτελεί άλλοθι για χρόνια προβλήματα όπως υποστελεχωμένες Δασικές Υπηρεσίες, εγκατάλειψη της ενεργού διαχείρισης των δασών, ανεπαρκή πρόληψη και υπερβολική εξάρτηση από την καταστολή και τα εναέρια μέσα. Τα αεροσκάφη είναι πολύτιμα, αλλά δεν υποκαθιστούν επίγειες δυνάμεις, επιτήρηση, γνώση του δασικού χώρου και έγκαιρη παρέμβαση. Η εκκένωση είναι αυτονόητη και αδιαπραγμάτευτη όταν απειλούνται ανθρώπινες ζωές, αλλά δεν μπορεί να υποκαθιστά παράλληλο επιχειρησιακό σχεδιασμό για το δασικό μέτωπο.

Το ίδιο ισχύει για το AntiNero. Χρήσιμα έργα υπάρχουν, όμως η αποτελεσματικότητα εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ δημόσιας δαπάνης δεν αποδεικνύεται με φωτογραφίες ή με το επιχείρημα ότι «θα μπορούσαν να είχαν καεί περισσότερα». Χρειάζεται δημόσια και ανεξάρτητη αξιολόγηση του κόστους, της ποιότητας, της συντήρησης και του πραγματικού αποτελέσματος κάθε παρέμβασης.

Η ΓΕΚ ζητά συγκεκριμένα:

• Μόνιμη και ουσιαστική ενίσχυση των Δασικών Υπηρεσιών με δασολόγους, δασοπόνους, δασοφύλακες, τεχνικό προσωπικό και αξιοποίηση αποφοίτων ειδικοτήτων Δασικής Προστασίας, μαζί με σύγχρονα μέσα και οργάνωση
• σταθερή χρηματοδότηση της πρόληψης όλο τον χρόνο, ολοκλήρωση των εκκρεμών διαχειριστικών μελετών και επικαιροποίηση των προδιαγραφών των αντιπυρικών σχεδίων με σύγχρονα δεδομένα για καύσιμη ύλη, καιρό και ιστορικό πυρκαγιών
• ειδική στόχευση σε περιοχές που καίγονται επανειλημμένα, με συστηματική επιτήρηση, διερεύνηση αιτίων και προληπτικό σχεδιασμό
• άμεσο, επιστημονικά τεκμηριωμένο σχέδιο μεταπυρικής αποκατάστασης και ουσιαστική προστασία της άγριας πανίδας και των καμένων και οικολογικά συνδεδεμένων ζωνών Η χώρα δεν χρειάζεται ακόμη μία επικοινωνιακή διαχείριση μετά τη φωτιά. Χρειάζεται κράτος πρόληψης πριν από τη φωτιά, ισχυρές δημόσιες υπηρεσίες, κοινό επιχειρησιακό σχεδιασμό και λογοδοσία με μετρήσιμα αποτελέσματα.

Ως κρίσιμο επόμενο βήμα, η ΓΕΚ επαναφέρει την ανάγκη συγκρότησης ενός ενιαίου, εξειδικευμένου και επαρκώς στελεχωμένου φορέα δασοπροστασίας, που θα συνδέει οργανικά την πρόληψη, την καταστολή και την αποκατάσταση, με σαφείς ρόλους και χωρίς πρόχειρη μεταφορά αρμοδιοτήτων σε ήδη υποστελεχωμένες υπηρεσίες. Την κατεύθυνση αυτή έχουν επανειλημμένα αναδείξει το Πόρισμα Goldammer και το πόρισμα του ΓΕΩΤ.Ε.Ε. για τις πυρκαγιές του Έβρου. Δεν χρειαζόμαστε άλλο ένα πόρισμα στο συρτάρι, αλλά πολιτική απόφαση και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής.

Αναλυτική Ανακοίνωση της ΓΕΚ: https://geotee.gr/?p=58707

ΓΕΩΤΕΧΝΙΚΗ ΕΝΩΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ

Περὶ λύπης καὶ ἡδονῆς καὶ ἐπιθυμίας τε καὶ φόβου.

 Posted on 12 Αυγούστου, 2026

ΑΓΙΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ ΤΟΥ ΟΜΟΛΟΓΗΤΟΥ
ΠΡΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΟΝ, ΠΕΡΙ ΔΙΑΦΟΡΩΝ ΑΠΟΡΙΩΝ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΓΡΑΦΗΣ

Είναι τα πάθη κακά από τη φύση τους ή γίνονται κακά εξαιτίας της χρήσης τους; Εννοώ δηλαδή την ηδονή και τη λύπη, την επιθυμία και τον φόβο, καθώς και όλα όσα ακολουθούν αυτά.

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΑΓΙΟΥ ΜΑΞΙΜΟΥ:

    Αυτά τα πάθη, όπως και τα υπόλοιπα, δεν δημιουργήθηκαν εξαρχής μαζί με την ανθρώπινη φύση· γιατί, αν είχαν δημιουργηθεί μαζί της, θα αποτελούσαν στοιχείο του ίδιου του ορισμού της φύσεως.

      Λέω, λοιπόν, έχοντας διδαχθεί αυτό από τον μέγα Γρηγόριο Νύσσης, ότι τα πάθη εισήχθησαν εξαιτίας της πτώσεως από την τελειότητα [Αγίου Γρηγορίου Νύσσης, Περί παρθενίας, κεφ. 12,2: «Ὁ ἄνθρωπος, οὐ κατὰ φύσιν οὐδὲ συνουσιωμένον ἔσχεν ἐν ἑαυτῷ παρὰ τὴν πρώτην γένεσιν τὸ παθητικόν τε καὶ ἐπίκηρον […] ἀλλ’ ὕστερον ἐπεισήχθη τὸ πάθος αὐτῷ μετὰ τὴν πρώτην κατασκευήν (:Ο άνθρωπος κατά την αρχική δημιουργία του δεν ήταν από τη φύση του υποκείμενος στα πάθη και στη φθορά, ούτε τα είχε ως αναπόσπαστο  στοιχείο της ύπαρξής του· αυτή η κατάσταση εισήλθε σ’ αυτόν αργότερα, μετά την αρχική του δημιουργία)»], προσκολλήθηκαν δηλαδή στο πιο άλογο μέρος της ανθρώπινης φύσεως· μέσω αυτών, αντί της θείας και μακαρίας εικόνας, αμέσως μετά την παράβαση έγινε φανερή και ολοκάθαρη στον άνθρωπο η ομοίωσή του με τα άλογα ζώα.

Ήταν πράγματι δίκαιο, αφού επισκιάστηκε η αξία που προσδίδει στον άνθρωπο το λογικό στοιχείο, η ανθρώπινη φύση να υποστεί τις συνέπειες εκείνων των γνωρισμάτων της αλογίας, τα οποία η ίδια επέλεξε με τη θέλησή της· έτσι ο Θεός, με σοφία, οικονόμησε ώστε ο άνθρωπος να οδηγηθεί στην επίγνωση της μεγάλης αξίας του λογικού του.

      Ωστόσο, ακόμη και τα πάθη γίνονται καλά στους ενάρετους ανθρώπους1, όταν εκείνοι, με σοφία, θα τα απομακρύνουν από τα γήινα και σαρκικά και θα τα χρησιμοποιούν για την απόκτηση των ουρανίων αγαθών. Για παράδειγμα, θα καθιστούν την επιθυμία κινητήρια δύναμη της νοερής επιδίωξης της θεωρίας των θείων. Την ηδονή θα την μεταβάλλουν σε καθαρή ευφροσύνη, η οποία πηγάζει από την έλξη του νου προς όσα χαρίζει ο Θεός. Τον φόβο θα τον μετατρέπουν σε προνοητική μέριμνα, ώστε να αποφύγουν τη μέλλουσα τιμωρία για τα αμαρτήματα. Και την λύπη θα την μεταβάλλουν σε μετάνοια που αποβλέπει στη διόρθωση του κακού που έχει ήδη γίνει. Και, για να το πω συνοπτικά, όπως οι έμπειροι γιατροί χρησιμοποιούν ακόμη και το δηλητήριο της οχιάς, αφού αφαιρέσουν την βλαβερή του ιδιότητα, για θεραπευτικούς σκοπούς, έτσι και οι ενάρετοι χρησιμοποιούν αυτά τα πάθη για την εξάλειψη μιας κακίας που είτε είναι ήδη παρούσα είτε αναμένεται, καθώς και για την απόκτηση και διαφύλαξη της αρετής και της γνώσης.

     Επομένως, όπως είπα, αυτά τα πάθη γίνονται καλά εξαιτίας της ορθής χρήσης τους από εκείνους που αιχμαλωτίζουν κάθε λογισμό, υποτάσσοντάς τον στην υπακοή του Χριστού[Β΄Κορ. 10,4-5: «Τὰ γὰρ ὅπλα τῆς στρατείας ἡμῶν οὐ σαρκικά, ἀλλὰ δυνατὰ τῷ Θεῷ πρὸς καθαίρεσιν ὀχυρωμάτων·λογισμοὺς καθαιροῦντες καὶ πᾶν ὕψωμα ἐπαιρόμενον κατὰ τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ, καὶ αἰχμαλωτίζοντες πᾶν νόημα εἰς τὴν ὑπακοὴν τοῦ Χριστοῦ (:Διότι τα όπλα της εκστρατείας μας δεν είναι αδύναμα ανθρώπινα όπλα, αλλά είναι δυνατά ενώπιον του Θεού για να γκρεμίζουν οχυρώματα. Κι όταν λέω οχυρώματα, δεν εννοώ πύργους ή φρούρια υλικά, αλλά πνευματικά. Δηλαδή ανατρέπουμε συλλογισμούς πονηρούς και κάθε υψηλοφροσύνη που υψώνεται σαν πύργος και εμποδίζει τους ανθρώπους να γνωρίσουν τον αληθινό Θεό. Ακόμη, με τα όπλα μας κατανικούμε σαν άοπλο και παραδομένο αιχμάλωτο κάθε ανθρώπινη επινόηση και σοφιστεία, και οδηγούμε όσους παραπλανιούνται απ’ αυτές στο να υπακούσουν στον Χριστό)»]. Και αν η Αγία Γραφή αποδίδει κάποια από αυτά τα πάθη είτε στον Θεό είτε στους αγίους· για τον μεν Θεό το κάνει για χάρη μας, ώστε, χρησιμοποιώντας όρους οικείους στην ανθρώπινη εμπειρία, να μας φανερώσει τις σωτήριες και αγαθοποιές ενέργειες της θείας πρόνοιάς Του2· για τους δε αγίους, επειδή δεν ήταν δυνατόν να εκφράσουν διαφορετικά, με την ανθρώπινη γλώσσα, τις νοερές τους σχέσεις και εσωτερικές διαθέσεις τους προς τον Θεό, παρά μόνο μέσω των παθών που είναι γνωστά στην ανθρώπινη φύση3.

ΙΔΙΟΓΡΑΦΑ ΕΠΕΞΗΓΗΜΑΤΙΚΑ ΣΧΟΛΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΔΙΟ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΜΑΞΙΜΟ

1. Με ποιον τρόπο και υπό ποιες προϋποθέσεις τα πάθη αυτά αποκτούν αγαθή λειτουργία [:Το σχόλιο «πῶς καὶ πότε» του αγίου Μαξίμου συνοψίζει ακριβώς όσα αναπτύσσονται στην παράγραφο αυτή, ότι δηλαδή τα πάθη γίνονται καλά ως προς τη χρήση τους όταν ο ενάρετος άνθρωπος τα απομακρύνει από τα σωματικά και τα στρέφει προς τα θεία, χρησιμοποιώντας τα για την απόκτηση και διαφύλαξη της αρετής και της γνώσεως. Στη συνέχεια ακολουθούν τα συγκεκριμένα παραδείγματα μεταστροφής των παθών: η ἐπιθυμία στρέφεται στα θεία, η ἡδονή στα θεία χαρίσματα, ο φόβος γίνεται προφύλαξη από τη μέλλουσα τιμωρία και η λύπη μετάνοια για το υπάρχον κακό].

2. Ότι η Αγία Γραφή παρουσιάζει τους διάφορους τρόπους με τους οποίους εκδηλώνεται απέναντί μας η θεία Πρόνοια, χρησιμοποιώντας τα πάθη που μας είναι γνωστά.

3. Ότι η Αγία Γραφή, χρησιμοποιώντας αυτές τις ονομασίες των παθών, φανερώνει την ιδιαίτερη σχέση και διάθεση των αγίων προς τον Θεό.

           ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ,

           μετάφραση και επιμέλεια κειμένου: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

• https://www.myriobiblos.gr/
• https://greekdownloads3.wordpress.com/
• Μαξίμου του Ομολογητού, Άπαντα τα  έργα, Προς Θαλάσσιον, Περί διαφόρων αποριών της Αγίας Γραφής, Ερωτήσεις Α΄ έως ΝΓ΄, πατερικές εκδόσεις «Γρηγόριος ο Παλαμάς»(ΕΠΕ), εκδ. οίκος «Το Βυζάντιον», Θεσσαλονίκη 1992, τόμος 14Β, σελίδες 56-59
• Π. Τρεμπέλα, Η Καινή Διαθήκη με σύντομη ερμηνεία (απόδοση στην κοινή νεοελληνική), εκδόσεις αδελφότητος θεολόγων «Ο Σωτήρ», έκδοση τέταρτη, Αθήνα 2014.
• http://www.greek-language.gr/

«Οἱ πατέρες μὴ παροργίζετε τὰ τέκνα ὑμῶν, ἀλλ᾿ ἐκτρέφετε αὐτὰ ἐν παιδείᾳ καὶ νουθεσίᾳ Κυρίου» (Ἐφ. 6, 4).

Posted on 12 Αυγούστου, 2026

Πορφυρίτης

Θά ἤθελα ὁ λόγος μου νά εἶναι ἁγιασμένος, νά ἔρρεε στίς καρδιές τῶν ἀνθρώπων, νά τίς μαλάκωνε καί εὐθύς ἀμέσως νά ἀγαποῦσαν Χριστό καί ἄνθρωπο. Πῶς ὅμως νά βγεῖ τέτοιος λόγος ἀπό καρδιά ρυπαρή; Πῶς νά αἰσθανθεῖ τόν πόνο τῶν ἀνθρώπων ἡ καρδιά «κυνός τεθνηκότος»[1]; Κι ὅμως, ἀκόμη καί αὐτή ἡ καρδιά ἀντιδρᾶ, ἐξανίσταται μπρός σέ ὅλα τοῦτα «τά σημεῖα καί τέρατα» πού λαμβάνουν χώρα στά βλαστάρια τοῦ ἔθνους μας, καθώς ἀναπτύσσονται παρατημένα ἀπό αὐτούς πού θά ἔπρεπε νά στέκονται ἀρωγοί, προστάτες, ὑποστηρικτές, σύμβουλοι καί ὀριοθέτες τους ἤ μέ μία λέξη: παιδαγωγοί.

Ἀγρίεψαν τά παιδιά· ἀγρίεψαν πρῶτα οἱ γονεῖς! Ἴσως καί οἱ γονεῖς τῶν γονιῶν. Ἀγρίεψαν οἱ μορφές τους, διότι ἀγρίεψαν οἱ ψυχές τους! Ἔκοψαν τόν ὀμφάλιο λῶρο πού τούς τροφοδοτεῖ ζωή ἀπό τήν Ζωή, τήν Αὐτοζωή! Ἔκοψαν τούς δεσμούς τῆς Πίστεως! Διέκοψαν τόν δρόμο, τήν ὁδό πού ὁδηγεῖ στήν Ὁδό! Ὅταν συμβαίνει αὐτό, ἕνας δρόμος μόνο ἀπομένει· ὁ δρόμος τοῦ ἄλλου, τοῦ Πονηροῦ. Ὁ δρόμος δηλαδή τῆς δαιμονοποίησης τοῦ ἀνθρώπου. Ὅπως ἔγραψε ὁ Ντοστογιέφσκυ τά λόγια τῆς Σόνιας πρός τόν Ρασκόλνικωφ: «Ἀπομακρύνθηκες ἀπό τόν Θεό καί ὁ Θεός σέ τιμώρησε καί σέ παρέδωσε στόν διάβολο…»![2]

Μάνα καθισμένη μέ πόδια ἁπλωμένα στίς θέσεις ἀνδρῶν στήν ἐκκλησία, ἔχοντας δίπλα τήν κόρη της, δέχθηκε τήν εὐγενική προτροπή – παράκληση τοῦ λευκασμένου ἐπιτρόπου γιά νά καθίσουν στίς θέσεις τῶν γυναικῶν. Ὅταν ἔφυγε ὁ ἐπίτροπος, τό κοριτσάκι ἔκανε νά σηκωθεῖ καί ἡ ἀσεβῆς μάνα, μέ μιά κίνηση τοῦ χεριοῦ της τῆς ἔκανε νόημα νά ἀψηφίσει τόν ἐπίτροπο καί νά μή σηκωθεῖ ἀπό τή θέση της! Τί νά κάνει ἡ δόλια, ἡ ἔφηβη κοπελίτσα, ξανακάθισε στήν καρέκλα της… Τά λόγια περιττεύουν, κλαίει ἡ καρδιά γιά τό σημερινό κατάντημά μας! Ὁ Κύριος δάκρυσε ὅταν πέθανε ὁ Λάζαρος, ἐξαιτίας τῆς κατάντιας τοῦ ἀνθρωπίνου γένους, τῆς θνητότητός του· σήμερα θά δάκρυζε βλέποντας αὐτή τή μάνα, πού ἔχει πρό πολλοῦ πεθάνει πνευματικά.

Ἡ σημερινή γενιά τῶν γονέων, λειτουργεῖ σέ διαφορετική συχνότητα. Δέν ὑπάρχει καμμία ἐπικοινωνία, καμμία κατανόηση. Δέν λαμβάνει «σῆμα» Χριστοῦ. Φροντίζει μόνο ὅ,τι εἶναι ὁρατό: τό σῶμα. Καί αὐτό πλημμελῶς. Δοῦλοι τῶν ἐπιθυμιῶν τοῦ φθαρτοῦ σώματος. «Τυφλοί» ἀνάμεσα σέ «τυφλούς». Ἄνευ βουλήσεως, συνειδήσεως καί κρίσεως, ἀναίσθητοι, νεκροί! Ἔτσι οἱ γονεῖς ἔγιναν ἀσεβέστατοι, ἀλαζόνες, ἀνόσιοι, ἄστοργοι, ἄγριοι, φιλήδονοι, ἐγωιστές, διάβολοι, καί ὅλα ὅσα προεῖδε[3] ὁ Ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν πρίν 2.000 χρόνια γιά τούς ἀνθρώπους τῶν ἐσχάτων. Ἔτσι μεγαλώνουν καί τά παιδιά τους. «Τό μῆλο κάτω ἀπό τήν μηλιά θά πέσει». Φαίνεται ἤδη ἀπό τό σχολεῖο. Νηπιαγωγοί καί δάσκαλοι μαρτυροῦν ὅτι κάθε χρόνο τά παιδιά ἔρχονται ἀγριότερα στό Νηπιαγωγεῖο καί στό Δημοτικό. Αὐτά τά παιδιά ἀγρίμια, ἐξακολουθοῦν στό Γυμνάσιο καί Λύκειο καί περαιτέρω. Κάθε χρόνο καί ἀγριότερα. Καημένα παιδιά! Καμμένα παιδιά! Παιδιά θύματα τῆς ἀφιλοστοργίας τῶν γονέων!

Ἔτσι, βρίσκονται σταθμευμένα τά δυστυχισμένα τά παιδιά σέ χώρους φύλαξης, γιά νά ἔχουν καί οἱ μάνες τόν προσωπικό τους χρόνο, νά πιοῦν τό καφεδάκι τους, νά ζωγραφίσουν τά γυπίσια νύχια τους, νά πᾶνε στό γυμναστήριο… Ἤ νά βρίσκονται κολλημένα πίσω ἀπό ἕνα κινητό, διότι δέν μποροῦν οἱ γονεῖς νά ἀκοῦνε τίς γκρίνιες τους, θέλουν καί αὐτοί τήν ἡσυχία τους. Τό μόνο πού θέλουν ὅμως, τά παιδιά, εἶναι τούς ἴδιους τούς γονεῖς τους, χρόνο μέ αὐτούς, παιχνίδι, τήν ἀγάπη τους, τά ὄριά τους… Προτιμότερο λιγότερα ὑλικά ἀγαθά καί περισσότερος ποιοτικός χρόνος μέ τά παιδιά.

Φθάσαμε σήμερα, παιδιά δημοτικοῦ, νά ἀπειλοῦν τόν δάσκαλο ὅτι ἡ μάνα τους θά τούς κάνει μήνυση μέ δικηγόρο. Γονεῖς νά μειώνουν τόν δάσκαλο μπροστά στό παιδί, νά ἔχουν μεταλαμπαδεύσει τό θράσος τους στά παιδιά τους πού ἀντιμιλοῦν ἀκόμη καί στούς διευθυντές. Ἡ ἀλαζονεία στά ὕψη! Τά ὕψη ὅμως, ἀκολουθοῦνται ἀπό τό καταβαράθρωμα στόν γκρεμό. Μή ἔχοντας ἀγάπη νά προσφέρουν τούς προσφέρουν τήν ψευδαίσθηση τῆς δύναμης, τῆς ἐξουσίας καί τῆς ἀσέβειας. Ταλαίπωρες μάνες! Ταλαίπωροι γονεῖς! Ζοῦμε δυστυχῶς τά ἐπίχειρα τῶν πράξεών μας. Δέν μᾶς συγκλονίζει πλέον τίποτε! Οὔτε οἱ μεγάλες καταστροφές, οἱ πυρκαγιές, οἱ πλημμύρες, οἱ σεισμοί, οἱ καταποντισμοί, οἱ ἀρρώστιες, ἡ κατοχή τῆς πατρίδας ἀπό ἀλλοεθνεῖς, ἡ σύγχρονη γενοκτονία τῆς «ξαφνικίτιδας», τό δολοφονικό ἀγρίεμα τῶν παιδιῶν μας. Τίποτε! Θά ὑπάρξει μετάνοια, ἤ θά δώσει τή λύση ὁ Θεός;

---

[1] Ψώφιου σκύλου, Βασ. Α΄ 24, 15. Ὁ Δαυΐδ παρομοιάζει τόν ἑαυτό του σάν ψώφιο σκυλί σέ διάλογό του μέ τόν Σαούλ.

[2] Φ. ΝΤΟΣΤΟΓΙΕΦΣΚΥ, «ΕΓΚΛΗΜΑ ΚΑΙ ΤΙΜΩΡΙΑ».

[3] Β΄ Τιμ. 3, 2-4.

Δεισιδαιμονίες σε λαϊκά έθιμα

 

Όταν τα πιάτα γίνονται πομπές του Διαβόλου!

Posted on 12 Αυγούστου, 2026

Του πρωτοπρεσβύτερου και εφημέριου του Ι.Ν  Αγίων Ταξιαρχών Ιστιαίας Ευβοίας Στέφανου Στεφόπουλου

Είναι γεγονός πως ειδικά στα χωριά της υπαίθρου μας ζωντανεύουν και διατηρούνται πολλά έθιμα του λαού μας. Και ενώ τα περισσότερα έχουν αγαθή σχέση με τη λαογραφία, την πατρίδα και την Εκκλησία μας υπάρχουν και αυτά που συνιστούν μιά “παραφωνία”, συχνά γιατί έχουν τη ρίζα τους σε αρχαιολατρικές ή δεισιδαιμονικές πρακτικές.

Ως επί παραδείγματι κάποια νεκρικά έθιμα όπως το σπάσιμο των πιάτων. Σε κάποιες περιοχές της χώρας μας συνηθίζεται, κατά την απομάκρυνση του φερέτρου από το σπίτι του κεκοιμημένου προς την Εκκλησία ή κατά το κατέβασμα του φερέτρου στο κενό μνήμα, να σπάζεται ένα πιάτο ή άλλο πήλινο σκεύος.

Από θεολογική και ορθολογική άποψη, το σπάσιμο αυτό έχει προληπτικό και δεισιδαιμονικό χαρακτήρα και καμία απολύτως σχέση με τη δογματική, τη λατρεία ή τη διδασκαλία της Ορθόδοξου Εκκλησίας.

Οι ρίζες και η λαογραφική ερμηνεία

Στη λαϊκή παράδοση, το έθιμο αυτό απαντάται σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας (αλλά και σε άλλους πολιτισμούς) και συνοδεύεται από διάφορες εξηγήσεις:

“Να σπάσει το κακό».
Η πιο κοινή λαϊκή δοξασία είναι ότι το σπάσιμο συμβολίζει το οριστικό τέλος του κακού (του θανάτου) στο συγκεκριμένο σπίτι, ώστε να μην ακολουθήσει κι άλλος θάνατος στην οικογένεια.

“Αποκοπή του νεκρού από τον κόσμο των ζωντανών”.
Στην παραδοσιακή φαντασιακή αντίληψη, το σπάσιμο ενός αντικειμένου που χρησιμοποιούσε ο νεκρός (ή ενός σκεύους του σπιτιού) δήλωνε ότι ο κύκλος της γήινης ζωής του έκλεισε οριστικά και ότι δεν υπήρχε «επιστροφή».

Όπως και άλλα παρόμοια έθιμα (π.χ. το κάλυμμα των καθρεφτών, το σταμάτημα των ρολογιών, το πέταγμα νερού πίσω από τη νεκροφόρα, το κλείσιμο των θυρών και παραθύρων όταν περνάει η νεκροφόρα κλπ) πηγάζει από αρχέγονους φόβους για το άγνωστο μετά τον θάνατο.

Η θέση της Εκκλησίας

Η Ορθόδοξη Εκκλησία κατατάσσει τέτοιες πρακτικές στις προλήψεις και δεισιδαιμονίες. Διδάσκει ότι η ωφέλεια της ψυχής του κεκοιμημένου δεν εξαρτάται από συμβολικές υλικές πράξεις ή έθιμα, αλλά από την προσευχή, τα μνημόσυνα, τη Θεία Λειτουργία και τις ελεημοσύνες που γίνονται στη μνήμη του.

Η «Αποταγή» στο Βάπτισμα.

Στο μυστήριο του Βαπτίσματος, κατά την κατήχηση ο υποψήφιος ανάδοχος καλείται να απαντήσει καταφατικά στο ερώτημα: «Αποτάσση τω Σατανᾷ, καὶ πᾶσι τοῖς ἔργοις αυτού, καὶ πᾶσι τοῖς ἀγγέλοις αυτου, καὶ πάσῃ τῇ λατρείᾳ αυτού, καὶ πάσῃ τῇ πομπῇ αυτού;».

Ο Ιερός Χρυσόστομος, ερμηνεύοντας στους κατηχούμενους (“Κατηχήσεις” και ερμηνεία προς Κορινθίους και Γαλάτας) τι σημαίνει «πομπή του διαβόλου», περιλαμβάνει σε αυτή τη φράση ακριβώς όλα αυτά τα φαινόμενα τα οποία είναι εκπληκτικά ίδια με τα σημερινά. Δηλαδή,

Φυλακτά και χάντρες:
Καταδικάζει όσους φορούν στα παιδιά ή στους εαυτούς τους περιδέραια, νομίσματα ή ειδικά αντικείμενα για το «μάτιασμα» (βασκανία) και την κακοτυχία όπως τίς γνωστές “ματόχαντρες”.

Μαντεία, Ταρώ και Χαρτομαντεία:
Θεωρεί κάθε προσπάθεια πρόβλεψης του μέλλοντος (οιωνοσκοπία, κληδονοσκοπία, αστρολογία) ως απάτη του πονηρού πνεύματος για να αποσπάσει τον άνθρωπο από την εμπιστοσύνη στην πρόνοια του Θεού.

Μαγείες και Επωδές:
Χαρακτηρίζει κάθε μορφή μαγείας ως άμεση άρνηση της πίστης.

Δεισιδαιμονίες και Παρατηρήσεις:
Στηλιτεύει όσους παρατηρούν «συναντήσεις», «κακούς οιωνούς» (π.χ. τι είδαν όταν βγήκαν από το σπίτι), ημέρες τυχερές ή ατυχείς, καθώς και έθιμα γύρω από τους νεκρούς που πηγάζουν από φόβο και όχι από πίστη.

Για τον Ιερό Χρυσόστομο, η καταφυγή σε τέτοιες πρακτικές δεν είναι απλώς μια αθώα λαϊκή συνήθεια, αλλά πνευματική έκπτωση. Όπως και έλλειψη πίστης. Δείχνει ότι ο άνθρωπος δεν εμπιστεύεται τον Θεό ως Παντοδύναμο και Φιλάνθρωπο Πατέρα, αλλά φοβάται αόρατες «δυνάμεις» ή τη «τύχη».

Ακύρωση της χάριτος του βαπτίσματος:
Θεωρεί ότι όποιος ενώ έχει βαπτιστεί καταφεύγει σε φυλακτά, μαντείες και δεισιδαιμονίες, αθετεί την υποσχετική ομολογία που έδωσε στον Χριστό και επιστρέφει στην υποδουλωτική «πομπή» του Σατανά.

Χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, με την τήρηση αυτών των νεκρικών “εθίμων”, συντελούμε σε δύο μεγάλα προβλήματα. Στην αμαρτία που διαπράττουμε εμείς και στην μη ανάπαυση των ψυχών των κεκοιμημένων.

1. Η δική μας αμαρτία (Δεισιδαιμονία & Απιστία).
Οι Πατέρες τονίζουν ότι όταν καταφεύγουμε σε δεισιδαιμονίες, προλήψεις και «μαγικές» αφοριστικές πράξεις για να διώξουμε το κακό, διαπράττουμε αμαρτία γιατί δείχνουμε απουσία εμπιστοσύνης στην Θεία Πρόνοια. Αντί να ελπίζουμε στην Ανάσταση και στο έλεος του Θεού, συμπεριφερόμαστε με αλλόθρησκο φόβο.

2. Η «ταραχή» της ψυχής του κεκοιμημένου.
Όσον αφορά την ψυχή του νεκρού, η πατερική διδασκαλία είναι ξεκάθαρη:
Η ψυχή δεν έχει καμία ανάγκη από υλικά σπάσιμα, έθιμα ή ειδωλολατρικές πρακτικές.
Αυτό που πραγματικά προσφέρει ανάπαυση, ειρήνη και βοήθεια στην ψυχή είναι η θερμή προσευχή, τα μνημόσυνα, η Θεία Λειτουργία (σαραντάλειτουργο) και οι ελεημοσύνες που γίνονται στο όνομά της. Όταν αντί για προσευχή και ελεημοσύνη οι οικείοι ασχολούνται με δεισιδαιμονίες, θεωρείται από τους σύγχρονους Γέροντες και Πατέρες ότι «αδικούν» τον κεκοιμημένο, στερώντας του την ουσιαστική πνευματική στήριξη που έχει ανάγκη εκείνη την ώρα.

Ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης στο έργο του «Πηδάλιον» (στις ερμηνείες των Κανόνων) αλλά και στο «Χρηστοήθεια των Χριστιανών», ασχολείται εκτενώς και με εξαιρετική λεπτομέρεια με τα λαϊκά έθιμα, τις προλήψεις και τις δεισιδαιμονίες γύρω από τον θάνατο και τις κηδείες!

Ο Άγιος Νικόδημος (18ος αιώνας), συγκεντρώνοντας την πατερική παράδοση και τους Ιερούς Κανόνες, στηλιτεύει με δριμύτητα τα εθιμικά δρώμενα των κηδειών που είχαν διατηρηθεί από την αρχαιότητα ή την τουρκοκρατία. Ανάμεσα σε αυτά που καταδικάζει ως ειδωλολατρικά και αμαρτωλά περιλαμβάνει:

Το σπάσιμο αγγείων/πιάτων/σταμνών.

Στη σημείωση των Κανόνων (όπως στον 62ο Κανόνα της Πενθέκτης Οικουμενικής Συνόδου στο Πηδάλιο), ο Άγιος Νικόδημος καταγράφει τις συνήθειες να σπάνε στάμνες ή πιάτα μόλις βγει ο νεκρός από το σπίτι ή πάνω στο μνήμα, χαρακτηρίζοντάς τις ως ασεβείς προλήψεις που πηγάζουν από ειδωλολατρικούς φόβους.

Τα ανούσια και απελπισμένα έθιμα πένθους.

Καταδικάζει τα υπερβολικά μοιρολόγια, το σκίσιμο των ρούχων, το χύσιμο νερού πίσω από τη νεκροφόρα, καθώς και τα τραπέζια που γίνονται με δεισιδαιμονικές παρατηρήσεις.

Γιατί θεωρείται ότι «βλάπτει» και εμάς και τον κεκοιμημένο;
Ο Άγιος Νικόδημος, πατώντας πάνω στη διδασκαλία του Ιερού Χρυσοστόμου, εξηγεί ακριβώς τη θεολογική βλάβη αυτής της πράξης:

Γίνεται αμαρτία για τους ζώντες γιατί όποιος πιστεύει αυτά τα έθιμα (νομίζοντας ότι «θα διώξει το κακό» ή ότι «θα γλιτώσει η οικογένεια»), αθετεί την υπόσχεση του Βαπτίσματος (κατά την απόταξη διά του αναδόχου αυτού), εμπιστεύεται τη μαγεία/τύχη αντί για τον Χριστό και διαπράττει θανάσιμη αμαρτία δεισιδαιμονίας.

Στερεί επίσης την αληθινή βοήθεια από την ψυχή.

Ο Άγιος Νικόδημος τονίζει ότι η ψυχή του κεκοιμημένου εκείνη την ώρα έχει απόλυτη ανάγκη από καθαρή προσευχή, ελεημοσύνες και μνημόσυνα. Όταν οι συγγενείς αντί για θερμή προσευχή επιδίδονται σε εθνικά (ειδωλολατρικά) έθιμα και σπασίματα, αφήνουν την ψυχή αβοήθητη και χωρίς την πνευματική παραμυθία που περιμένει από τους οικείους της.

Μετά από όλες αυτές τις διευκρινίσεις θα συνεχίσουμε να πράττουμε εναντίον της δικής μας ψυχής και των προσφιλών κεκοιμημένων μας ;

Ι.Ν. Αγίων Ταξιαρχών Ιστιαίας.