Η ελληνική γλώσσα δεν αποτελεί απλώς ένα μέσο επικοινωνίας ενός σύγχρονου έθνους. Συνιστά ένα μοναδικό γλωσσικό φαινόμενο παγκόσμιας εμβέλειας, του οποίου η σημασία έχει αναγνωριστεί και μελετηθεί συστηματικά από τη διεθνή γλωσσολογική, φιλοσοφική και ιστορική επιστημονική κοινότητα.
Σε αντίθεση με διαδεδομένους μύθους ή συναισθηματικές προσεγγίσεις, η μοναδικότητα της ελληνικής γλώσσας τεκμηριώνεται επιστημονικά και εδράζεται σε συγκεκριμένα, μετρήσιμα και ιστορικά επαληθεύσιμα χαρακτηριστικά.
¡Αδιάσπαστη ιστορική συνέχεια άνω των 3.400 ετών¡
Η ελληνική είναι η μόνη ευρωπαϊκή γλώσσα που παρουσιάζει συνεχή γραπτή και προφορική παράδοση από τη δεύτερη χιλιετία π.Χ. έως σήμερα. Από τα μυκηναϊκά κείμενα της Γραμμικής Β΄ (14ος αι. π.Χ.), έως τη σύγχρονη νέα ελληνική, η γλώσσα εξελίσσεται οργανικά χωρίς να διακόπτεται η χρήση της από φυσικούς ομιλητές.
Σύμφωνα με τον Geoffrey Horrocks, η ελληνική δεν «αναβίωσε» ούτε «ανακατασκευάστηκε», όπως τα λατινικά ή τα σανσκριτικά, αλλά παρέμεινε ζωντανή, μεταβαλλόμενη μέσα στον χρόνο (Horrocks, 2010). Αυτή η συνέχεια αποτελεί μοναδικό φαινόμενο στην ιστορία των πανευρωπαϊκών γλωσσών.
Υψηλή μορφολογική και συντακτική ακρίβεια
Η δομή της ελληνικής χαρακτηρίζεται από εξαιρετικά ανεπτυγμένη μορφολογία: πτώσεις, γένη, αριθμοί, καθώς και ένα σύνθετο ρηματικό σύστημα που εκφράζει χρόνο, όψη, έγκλιση και φωνή με ακρίβεια.
Αυτή η δομική πολυπλοκότητα επιτρέπει λεπτές σημασιολογικές διακρίσεις και ελευθερία στη σύνταξη χωρίς απώλεια νοήματος. Όπως επισημαίνουν οι Joseph και Philippaki-Warburton, η ελληνική μπορεί να εκφράσει εννοιολογικές αποχρώσεις που σε αναλυτικές γλώσσες απαιτούν περιφραστικές λύσεις (Joseph & Philippaki-Warburton, 1987).
Η γλώσσα της φιλοσοφίας και της επιστήμης
Η ελληνική δεν υπήρξε απλώς όχημα μετάδοσης φιλοσοφικών και επιστημονικών ιδεών, υπήρξε το εργαστήριο στο οποίο αυτές γεννήθηκαν. Όροι όπως λόγος, ουσία, ενέργεια, αιτία, άτομο, σύστημα, γεωμετρία και διάγνωση δεν είναι μεταφράσεις, αλλά πρωτογενείς εννοιολογικές κατασκευές.
Η διεθνής επιστημονική ορολογία βασίζεται σε τεράστιο βαθμό σε ελληνικές ρίζες. Υπολογίζεται ότι πάνω από το 60% του λεξιλογίου των φυσικών και ιατρικών επιστημών στις ευρωπαϊκές γλώσσες προέρχεται άμεσα ή έμμεσα από τα ελληνικά (Liddell & Scott, 1996).
Εννοιολογική πυκνότητα και σημασιολογικό βάθος
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά χαρακτηριστικά της ελληνικής είναι η εννοιολογική πυκνότητα των λέξεων της. Όροι όπως λόγος, αλήθεια, φρόνηση και κόσμος δεν διαθέτουν πλήρη ισοδύναμα σε άλλες γλώσσες, καθώς ενσωματώνουν πολλαπλά επίπεδα νοήματος.
Ο Martin Heidegger, αναλύοντας την αρχαία ελληνική φιλοσοφική γλώσσα, υποστηρίζει ότι η ελληνική δεν περιγράφει απλώς την πραγματικότητα, αλλά αποκαλύπτει τον τρόπο με τον οποίο το Είναι γίνεται νοητό (Heidegger, 1959).
Παραγωγικότητα και λογική λεξιπλασία
Η ελληνική γλώσσα διακρίνεται για την ικανότητά της να παράγει νέες λέξεις με εσωτερική λογική διαφάνεια. Σύνθετοι όροι όπως βιοηθική, τηλεμετρία, νευροπλαστικότητα ή νανοτεχνολογία καθίστανται άμεσα κατανοητοί μέσω των επιμέρους μορφημάτων τους.
Αυτός ο μηχανισμός λεξιπλασίας καθιστά την ελληνική ιδανικό εργαλείο επιστημονικής ονοματοδοσίας, κάτι που εξηγεί τη διαχρονική της χρήση στη διεθνή επιστημονική κοινότητα (Lyons, 1995).
Το αλφάβητο
Το κλασσικό ελληνικό αλφάβητο εμφανίζεται γύρω στο τέλος του 9ου – αρχές 8ου αιώνα π.Χ. (κύπελλο του Νέστορα, επιγραφή της Διπύλου) ενώ το λατινικό εμφανίζεται περίπου διακόσια χρόνια αργότερα και δανείζεται το μεγαλύτερο μέρος του από το ελληνικό
Σχέση ελληνικού και λατινικού
Πολλά λατινικά γράμματα έχουν ίδια μορφή και φωνητική αξία με τα ελληνικά:
A, B, E, I, K, M, N, O, T, Y
Αυτό δεν είναι σύμπτωση, αλλά αποτέλεσμα ιστορικής μετάδοσης μέσω των Ελλήνων αποίκων στη Νότια Ιταλία (Μεγάλη Ελλάδα).
Συμπέρασμα
• Το ελληνικό αλφάβητο είναι αρχαιότερο
• Το λατινικό βασίζεται ιστορικά στο ελληνικό
• Χωρίς το ελληνικό, το λατινικό δεν θα υπήρχε με τη μορφή που γνωρίζουμε
Οι Έλληνες άποικοι (8ος αι. π.Χ.) μετέφεραν το ευβοϊκό αλφάβητο στη Νότια Ιταλία
Οι Ετρούσκοι το υιοθέτησαν και το προσάρμοσαν Οι Ρωμαίοι το πήραν από τους ΕτρούσκουςΑπόδειξη:
Το λατινικό C προέρχεται από το ελληνικό Γ (γάμμα)
Το λατινικό F από το ελληνικό Ϝ (δίγαμμα)
Το Y μπήκε αργότερα στα λατινικά απευθείας από τα ελληνικά για ελληνικές λέξεις
Πηγές:
1. Horrocks, G. (2010). Greek: A History of the Language and its Speakers. Wiley-Blackwell.
2. Browning, R. (1983). Medieval and Modern Greek. Cambridge University Press.
3. Joseph, B., & Philippaki-Warburton, I. (1987). Modern Greek. Croom Helm.
4. Liddell, H. G., & Scott, R. (1996). A Greek–English Lexicon. Oxford University Press.
5. Heidegger, M. (1959). Introduction to Metaphysics. Yale University Press.
6. Lyons, J. (1995). Linguistic Semantics. Cambridge University Press.
7. Jeffery, L. H. (1990)
The Local Scripts of Archaic Greece
Oxford University Press.
→ Κλασικό έργο για τη γένεση και τη χρονολόγηση του ελληνικού αλφαβήτου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου