«Είπαν ψέματα»- Οι εταιρείες πλαστικών εξαπάτησαν το κοινό σχετικά με την ανακύκλωση

 

Φωτ.: Eurokinissi© Παρέχεται από: LiFO

Οι εταιρείες πλαστικών γνωρίζουν για πάνω από 30 χρόνια ότι η ανακύκλωση δεν είναι μια οικονομικά ή τεχνικά εφικτή λύση διαχείρισης πλαστικών απορριμμάτων. Αυτό ωστόσο, δεν τις εμπόδισε να την προωθήσουν, σύμφωνα με νέα έκθεση.

«Οι εταιρείες είπαν ψέματα», είπε ο Ρίτσαρντ Γουάιλς, πρόεδρος του Κέντρου για την Ακεραιότητα του Κλίματος (CCI), που δημοσίευσε την έκθεση. «Ήρθε η ώρα να λογοδοτήσουν για τη ζημιά που έχουν προκαλέσει».

Το πλαστικό είναι γνωστό ότι είναι δύσκολο να ανακυκλωθεί. Για να γίνει αυτό απαιτείται σχολαστική διαλογή, καθώς οι περισσότερες από τις χιλιάδες ποικιλίες πλαστικού δεν μπορούν να ανακυκλωθούν μαζί. Αυτό καθιστά μια ήδη ακριβή διαδικασία ακόμη πιο κοστοβόρα. Μια ακόμη πρόκληση είναι ότι το υλικό υποβαθμίζεται κάθε φορά που επαναχρησιμοποιείται. Αυτό σημαίνει ότι γενικά μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί μόνο μία ή δύο φορές.

Η βιομηχανία γνώριζε για δεκαετίες για αυτές τις προκλήσεις, αλλά απέκρυψε αυτές τις πληροφορίες στις εκστρατείες μάρκετινγκ, όπως αποκαλύπτει η έκθεση. Η έρευνα βασίζεται σε προηγούμενες εκθέσεις καθώς και σε εσωτερικά έγγραφα που αποκαλύφθηκαν πρόσφατα και απεικονίζουν την έκταση αυτής της εκστρατείας, που γίνεται επί δεκαετίες.

Οι εμπειρογνώμονες της βιομηχανίας τις τελευταίες δεκαετίες χαρακτηρίζουν με διάφορους τρόπους την ανακύκλωση πλαστικών ως «αντιοικονομική» ενώ επιμένουν ότι «δεν μπορεί να θεωρηθεί μόνιμη λύση για τα στερεά απόβλητα». Σημειώνουν ακόμα ότι «δεν μπορεί να συνεχιστεί επ' αόριστον» αυτή η κατάσταση, όπως αποκαλύπτει η έκθεση.

Οι συντάκτες λένε ότι τα στοιχεία δείχνουν πως οι εταιρείες πετρελαίου και χημικών, καθώς και οι εμπορικές τους ενώσεις, μπορεί να έχουν παραβιάσει νόμους που έχουν σχεδιαστεί για να προστατεύουν το κοινό από το παραπλανητικό μάρκετινγκ και τη ρύπανση.

 

Πλαστικά μιας χρήσης

Στη δεκαετία του 1950, οι παραγωγοί πλαστικών σκέφτηκαν μια ιδέα για να εξασφαλίσουν μια συνεχώς αναπτυσσόμενη αγορά για τα προϊόντα τους: τη δυνατότητα της μιας χρήσης.

«Ήξεραν πως αν επικεντρώνονταν σε πλαστικά μιας χρήσης, οι άνθρωποι θα αγόραζαν ξανά και ξανά», δήλωσε ο Davis Allen, ερευνητής στο CCI και επικεφαλής συντάκτης της έκθεσης.

Σε ένα συνέδριο της βιομηχανίας το 1956, η Society of the Plastics Industry, ένας εμπορικός όμιλος, είπε στους παραγωγούς να επικεντρωθούν στο μότο «χαμηλό κόστος, μεγάλος όγκος» και την «αναλωσιμότητα» και να επιδιώξουν  ώστε τα υλικά να καταλήξουν στα σκουπίδια. Η Society of Plastics είναι πλέον γνωστή ως Plastics Industry Association. 

Τις επόμενες δεκαετίες, η βιομηχανία είπε στο κοινό ότι τα πλαστικά μπορούν εύκολα να πετάγονται σε χωματερές ή να καίγονται σε αποτεφρωτήρες σκουπιδιών. Αλλά στη δεκαετία του 1980, καθώς οι δήμοι άρχισαν να εξετάζουν το ενδεχόμενο των απαγορεύσεων για τις σακούλες τροφίμων και άλλων πλαστικών προϊόντων, η βιομηχανία άρχισε να προωθεί μια νέα λύση: την ανακύκλωση.

Εκστρατείες ανακύκλωσης του πλαστικού

Η βιομηχανία γνώριζε από καιρό ότι η ανακύκλωση πλαστικών δεν είναι οικονομικά ή πρακτικά βιώσιμη, δείχνει η έκθεση. Μια εσωτερική έκθεση του 1986 από την εμπορική ένωση του Ινστιτούτου Βινυλίου ανέφερε ότι «η ανακύκλωση δεν μπορεί να θεωρηθεί ως μόνιμη λύση στερεών αποβλήτων για τα πλαστικά».

Το 1989, ο ιδρυτικός διευθυντής του Ινστιτούτου Βινυλίου είπε στους παρευρισκόμενους σε ένα εμπορικό συνέδριο πως «Η ανακύκλωση δεν μπορεί να συνεχιστεί επ' αόριστον και δεν λύνει το πρόβλημα των στερεών αποβλήτων».

 

Παρά του ότι το γνώριζαν αυτό, η Εταιρεία της Βιομηχανίας Πλαστικών δημιούργησε το Ίδρυμα Ανακύκλωσης Πλαστικών το 1984 και ξεκίνησε μια εκστρατεία επικεντρωμένη στη δέσμευση του κλάδου στην ανακύκλωση. Το 1988, ο εμπορικός όμιλος κυκλοφόρησε το ευρέως αναγνωρισμένο σύμβολο για το ανακυκλώσιμο πλαστικό και άρχισε να το χρησιμοποιεί στις συσκευασίες. Οι ειδικοί έχουν πει εδώ και καιρό ότι το σύμβολο είναι εξαιρετικά παραπλανητικό και πρόσφατα οι ομοσπονδιακές ρυθμιστικές αρχές επανέλαβαν τις ανησυχίες τους.

Η Society of the Plastics Industry ίδρυσε επίσης ένα ερευνητικό κέντρο ανακύκλωσης πλαστικών στο Πανεπιστήμιο Rutgers στο Νιου Τζέρσι το 1985, έναν χρόνο αφότου οι βουλευτές της πολιτείας ψήφισαν έναν υποχρεωτικό νόμο για την ανακύκλωση. Το 1988, η βιομηχανική ομάδα του Συμβουλίου για Λύσεις Στερεών Αποβλήτων δημιούργησε ένα πιλοτικό πρόγραμμα ανακύκλωσης στο St Paul της Μινεσότα, όπου το δημοτικό συμβούλιο είχε μόλις ψηφίσει για την απαγόρευση της πλαστικής πολυστερίνης και του φελιζόλ.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, μια άλλη βιομηχανική ομάδα δημοσίευσε διαφημίσεις στο Ladies' Home Journal λέγοντας: «Ένα μπουκάλι μπορεί να επιστρέψει ως μπουκάλι, ξανά και ξανά». Όλο αυτό το διάστημα ωστόσο, κεκλεισμένων των θυρών, οι ηγέτες του κλάδου υποστήριζαν ότι η ανακύκλωση δεν ήταν πραγματική λύση.

Το 1994 ένας υπάλληλος της Exxon είπε «Είμαστε δεσμευμένοι στις δραστηριότητες της ανακύκλωσης πλαστικών, αλλά όχι στα αποτελέσματα. Είναι ξεκάθαρα απάτη αυτό στο οποίο εμπλέκονται».

Η έκθεση δεν ισχυρίζεται ότι οι εταιρείες παραβίασαν συγκεκριμένους νόμους. Αλλά η Alyssa Johl, συν-συντάκτρια της έκθεσης, είπε ότι υποπτεύεται πως παραβίασαν την προστασία της δημόσιας όχλησης, του εκβιασμού και της απάτης των καταναλωτών.

Η ανάρμοστη συμπεριφορά του κλάδου συνεχίζεται σήμερα, υποστηρίζει η έκθεση. Τα τελευταία χρόνια, ομάδες λόμπι της βιομηχανίας έχουν προωθήσει τη λεγόμενη χημική ανακύκλωση πλαστικών, η οποία διασπά τα πλαστικά πολυμερή σε μικροσκοπικά μόρια προκειμένου να παραχθούν νέα πλαστικά, συνθετικά καύσιμα και άλλα προϊόντα. Αλλά η διαδικασία δημιουργεί ρύπανση και είναι ακόμη πιο ενεργοβόρα από την παραδοσιακή ανακύκλωση πλαστικών.

 

Ο τομέας των πλαστικών γνωρίζει από καιρό ότι ούτε η χημική ανακύκλωση πλαστικών είναι μια πραγματική λύση για τα πλαστικά απόβλητα, αναφέρει η έκθεση. Σε μια εμπορική συνάντηση το 1994, ο αντιπρόεδρος της Exxon Chemical, Irwin Levowitz, χαρακτήρισε μια κοινή μορφή χημικής ανακύκλωσης ως «θεμελιωδώς αντιοικονομική διαδικασία». Το 2003, ένας μακροχρόνιος εμπορικός σύμβουλος επέκρινε τη βιομηχανία για την προώθηση της ανακύκλωσης χημικών. 

«Δυστυχώς, χρησιμοποιούν ξεπερασμένες πληροφορίες και ψευδείς ισχυρισμούς για να συνεχίσουν να παραπλανούν το κοινό σχετικά με την ανακύκλωση», πρόσθεσε άλλος εμπειρογνώμονας. Δεν επεκτάθηκε ωστόσο, σχετικά με το ποιοι ισχυρισμοί ήταν ξεπερασμένοι ή ψευδείς.

Νομικές προεκτάσεις για την ανακύκλωση των πλαστικών

Η έκθεση έρχεται ακριβώς την εποχή που η βιομηχανία πλαστικών και η ανακύκλωση αντιμετωπίζουν αυξανόμενο δημόσιο έλεγχο. Πριν από δύο χρόνια, ο γενικός εισαγγελέας της Καλιφόρνια, Ρομπ Μπόντα, ξεκίνησε δημόσια έρευνα για τους παραγωγούς ορυκτών καυσίμων αναφορικά με τον «ρόλο τους στην πρόκληση και την επιδείνωση της παγκόσμιας ρύπανσης από πλαστικά».

Το 2023, η πολιτεία της Νέας Υόρκης κατέθεσε μήνυση κατά της PepsiCo, λέγοντας ότι τα πλαστικά μιας χρήσης παραβιάζουν τους νόμους περί όχλησης του κοινού και ότι η εταιρεία παραπλάνησε τους καταναλωτές σχετικά με την αποτελεσματικότητα της ανακύκλωσης.

 

Το κοινό ανησυχεί επίσης ολοένα και περισσότερο για τις κλιματικές επιπτώσεις της παραγωγής και διάθεσης πλαστικών, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το 3,4% του συνόλου των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Τα τελευταία χρόνια, πάνω από 20 πόλεις και πολιτείες έχουν μηνύσει τη βιομηχανία πετρελαίου για συγκάλυψη των κινδύνων της κλιματικής κρίσης. 

Το πρώτο βήμα για την επίλυση του προβλήματος είναι η ανάληψη ευθύνης από τις εταιρείες, λένε οι ειδικοί.

Η Judith Enck, πρώην περιφερειακή διαχειρίστρια της Υπηρεσίας Προστασίας του Περιβάλλοντος και ιδρύτρια της ομάδας υπεράσπισης Beyond Plastics, χαρακτήρισε την ανάλυση «πολύ ορθή. Η έκθεση θα πρέπει να διαβαστεί από κάθε γενικό εισαγγελέα στη χώρα και την Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου», είπε.

«Αν ήμουν γενικός εισαγγελέας, με βάση όσα διάβασα στην έκθεση του CCI, θα ένιωθα άνετα να πιέσω για έρευνα και μήνυση» είπε ο Μπράιαν Φρος, ο πρώην γενικός εισαγγελέας της πολιτείας του Μέριλαντ.

Με πληροφορίες του Guardian

msn

Πρακτικές συμβουλές για την ανακύκλωση κινητών τηλεφώνων

 

by dasarxeio on 02/02/2024

Εύη Κωνσταντοπούλου

Σε μια εποχή όπου η τεχνολογία εξελίσσεται γρήγορα, τα κινητά τηλέφωνα γίνονται γρήγορα ξεπερασμένα, οδηγώντας σε έναν αυξανόμενο σωρό ηλεκτρονικών απορριμμάτων. Με εκατομμύρια αχρησιμοποίητα ή πεταμένα κινητά τηλέφωνα σε όλο τον κόσμο, η ανακύκλωση αυτών των συσκευών είναι πιο σημαντική από ποτέ. Όχι μόνο βοηθά στη μείωση της ρύπανσης του περιβάλλοντος, αλλά εξοικονομεί επίσης πολύτιμα υλικά. Σε παγκόσμιο επίπεδο, μόνο ένα μικρό κλάσμα των κινητών τηλεφώνων ανακυκλώνεται, γεγονός που οδηγεί σε σημαντικές ανησυχίες για το περιβάλλον και την υγεία. Η Ελλάδα, ωστόσο, ξεχωρίζει στις προσπάθειες ανακύκλωσης. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, η Ελλάδα έχει επιτύχει ποσοστό ανακύκλωσης σχεδόν 18% για smartphone, ξεπερνώντας τον μέσο όρο της ΕΕ. Αυτό το εντυπωσιακό επίτευγμα είναι ένας φάρος ελπίδας και ένα κάλεσμα για δράση για άλλα έθνη. Κατανοώντας το παγκόσμιο πλαίσιο και την επιτυχία της Ελλάδας, μπορούμε να εκτιμήσουμε καλύτερα τη σημασία της ανακύκλωσης των κινητών μας τηλεφώνων.

Γιατί να ανακυκλώσετε το κινητό σας

Τα κινητά τηλέφωνα είναι κατασκευασμένα από διάφορα υλικά, συμπεριλαμβανομένων των πολύτιμων μετάλλων όπως ο χρυσός, το ασήμι και ο χαλκός, καθώς και από πλαστικά και επικίνδυνες ουσίες. Η ανακύκλωση αυτών των συσκευών εξοικονομεί φυσικούς πόρους και αποτρέπει τη μόλυνση του περιβάλλοντος. Όταν τα κινητά τηλέφωνα απορρίπτονται ακατάλληλα, μπορούν να απελευθερώσουν επιβλαβείς χημικές ουσίες στο περιβάλλον, θέτοντας κινδύνους για την ποιότητα του εδάφους και του νερού και κατά συνέπεια για την ανθρώπινη υγεία. Ανακυκλώνοντας το κινητό σας, συμβάλλετε σε μια κυκλική οικονομία, όπου τα υλικά επαναχρησιμοποιούνται, μειώνοντας την ανάγκη για νέους πόρους και ελαχιστοποιώντας τα απόβλητα.

Πώς να ανακυκλώσετε το κινητό σας τηλέφωνο

Η ανακύκλωση του κινητού σας τηλεφώνου είναι μια απλή διαδικασία, αλλά απαιτεί κάποια προετοιμασία. Αρχικά, βεβαιωθείτε ότι έχετε δημιουργήσει αντίγραφα ασφαλείας όλων των σημαντικών δεδομένων που είναι αποθηκευμένα στη συσκευή. Στη συνέχεια, πραγματοποιήστε επαναφορά εργοστασιακών ρυθμίσεων για να διαγράψετε όλες τις προσωπικές πληροφορίες. Αφαιρέστε τυχόν κάρτες SIM ή κάρτες μνήμης και ανακυκλώστε τις ξεχωριστά εάν είναι δυνατόν. Στη συνέχεια, βρείτε ένα αξιόπιστο κέντρο ή πρόγραμμα ανακύκλωσης. Πολλά ηλεκτρονικά καταστήματα, κατασκευαστές και μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί προσφέρουν υπηρεσίες ανακύκλωσης . Ορισμένα προγράμματα προσφέρουν ακόμη και κίνητρα, όπως εκπτώσεις σε μελλοντικές αγορές, για την ανακύκλωση των παλιών σας συσκευών. Βεβαιωθείτε ότι η επιλεγμένη εγκατάσταση ανακύκλωσης συμμορφώνεται με υπεύθυνες πρακτικές ανακύκλωσης για να εγγυηθεί ότι η επεξεργασία της συσκευής σας γίνεται με φιλικό προς το περιβάλλον τρόπο.

Πώς θα βρείτε το κατάλληλο κέντρο ή πρόγραμμα ανακύκλωσης

Τοπικά καταστήματα ηλεκτρονικών: Πολλοί λιανοπωλητές ηλεκτρονικών προσφέρουν υπηρεσίες ανακύκλωσης για κινητά τηλέφωνα και άλλες ηλεκτρονικές συσκευές. Ελέγξτε με καταστήματα στην περιοχή σας για να δείτε αν δέχονται παλιά κινητά τηλέφωνα για ανακύκλωση.

Δημοτικά Κέντρα Ανακύκλωσης: Επισκεφτείτε τον ιστότοπο του δήμου σας ή επικοινωνήστε απευθείας μαζί του για πληροφορίες σχετικά με το πού και πώς να ανακυκλώσετε το κινητό σας τηλέφωνο.

Εξειδικευμένα προγράμματα ανακύκλωσης: Ορισμένοι οργανισμοί ειδικεύονται στην ανακύκλωση ηλεκτρονικών απορριμμάτων. Κάντε μια διαδικτυακή αναζήτηση για ανακυκλωτές ηλεκτρονικών απορριμμάτων στην περιοχή σας και ελέγξτε τις οδηγίες τους για την ανακύκλωση κινητών τηλεφώνων.

 Άλλοι τρόποι για να δώσετε στο κινητό σας μια δεύτερη ζωή

Κάντε δωρεά στη φιλανθρωπία: Πολλοί οργανισμοί συλλέγουν χρησιμοποιημένα κινητά τηλέφωνα για να τα αναδιανείμουν σε όσους έχουν ανάγκη ή για να χρηματοδοτήσουν τις φιλανθρωπικές τους δραστηριότητες.

Πώληση ή Συναλλαγή: Μπορείτε να πουλήσετε το παλιό σας κινητό τηλέφωνο ή να το ανταλλάξετε με πίστωση σε ένα νέο. Αυτός είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να αποκτήσετε πίσω κάποια αξία, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η συσκευή θα επαναχρησιμοποιηθεί ή θα ανακυκλωθεί.

Αλλαγή χρήσης: Τα παλιά κινητά τηλέφωνα μπορούν να επαναχρησιμοποιηθούν για διάφορες χρήσεις, όπως ένα ειδικό πρόγραμμα αναπαραγωγής μουσικής, συσκευή GPS ή ακόμα και ένα παιδικό τηλέφωνο.

Έργα DIY: Γίνετε δημιουργικοί και χρησιμοποιήστε το παλιό σας κινητό τηλέφωνο σε έργα DIY. Υπάρχουν πολλά διαδικτυακά σεμινάρια για το πώς να μετατρέψετε παλιά τηλέφωνα σε χρήσιμα gadget.

Η ανακύκλωση απορριμμάτων είναι μια δεδομένη διαδικασία πλέον σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Είτε μέσα από ενοικιάσεις κάδων σε ιδιωτικό επίπεδο , είτε με τη χρήση κάδων του δήμου για το διαχωρισμό οικιακών αποβλήτων, συμβάλλουμε όλοι σε ένα πιο πράσινο μέλλον. Η ανακύκλωση του παλιού σας κινητού τηλεφώνου είναι ένα μικρό αλλά σημαντικό βήμα προς τη μείωση των ηλεκτρονικών απορριμμάτων και των επιπτώσεών τους στο περιβάλλον. Ακολουθώντας αυτές τις συμβουλές και χρησιμοποιώντας τους διαθέσιμους πόρους, μπορείτε να διασφαλίσετε ότι η συσκευή σας απορρίπτεται υπεύθυνα και ότι συμμετέχετε ενεργά στην προστασία του πλανήτη μας.

Κάτω τα χέρια από τα ... σκουπίδια του λαού. Το τοτέμ της φυλής μας

 

Το τοτέμ της Φυλής μας

07-01-2020  - Πηγή: kathimerini.gr

0

Δύο από τα οξέα προβλήματα «Περιβάλλοντος και Ενέργειας» που έχουμε είναι τα εξής: Πρώτον, έχοντας πολύ πρόσφατα εγκαταλείψει εγχώριες τρέχουσες ενεργειακές πηγές όπως ο λιγνίτης, και αποστρεφόμενοι άλλες δυνητικές όπως η πυρηνική ενέργεια αλλά και το σχιστολιθικό αέριο και πετρέλαιο (όχι όμως και τις εισαγωγές των τελευταίων…), χρειάζεται να αναπτύξουμε και την τελευταία θερμίδα οποιασδήποτε άλλης εντόπιας ενεργειακής πηγής διαθέτει η χώρα.
Το δεύτερο πρόβλημα, η διαχείριση των απορριμμάτων. Η Ελλάδα κατατάσσεται στις χαμηλότερες θέσεις της Ε.Ε.-28 στην ανακύκλωση αποβλήτων. Εμμένει επίσης στην πρακτική της ταφής σχεδόν του 95% των αποβλήτων, προκαλώντας ένα ατελείωτο πρόβλημα ρύπανσης.
Περισσότερα από 20 νησιά δεν έχουν καν ανακύκλωση, 19 νησιά στο Αιγαίο έχουν ακόμα χωματερές. Αυτή η κατάσταση έχει επισύρει καταδικαστικές αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ε.Ε., και η χώρα κατέβαλε το 2018 περίπου 24 εκατομμύρια ευρώ. Θα διερωτηθείτε τι ανάγκη έχουμε από στατιστικές όταν οι ίδιοι βλέπουμε με τα μάτια μας (αφού τους δημιουργήσαμε!) σωρούς σκουπιδιών στην Πελοπόννησο, στη Σαλαμίνα, στην Αίγινα, στην Κέρκυρα, στη Ζάκυνθο και σε πολλά άλλα μέρη με επίσημες ή παράνομες χωματερές και τα ακόμη και θανατηφόρα δυστυχήματα που προκαλούνται εκεί – και βέβαια στην «εμβληματική» πια Φυλή. Από χρόνια λέω σε όποιον θέλει να ακούσει ότι μία χώρα που δεν μπορεί να λύσει το θέμα των απορριμμάτων της, δεν είναι σε θέση να λύσει και κανένα άλλο.
Οι σχετικές ευρωπαϊκές οδηγίες θέτουν ως βασική προτεραιότητα την πρόληψη της δημιουργίας σκουπιδιών και τη μείωση των ποσοτήτων τους μέσω της επαναχρησιμοποίησης και της ανακύκλωσης. Ακολουθούν η κάθε είδους ανάκτηση υλικών και ενέργειας και στο τέλος ένα μικρό ποσοστό θα πρέπει να καταλήγει στο περιβάλλον. Και όταν τελικά οι στόχοι μεταφράζονται σε αριθμούς, οι οδηγίες προστάζουν ότι η ανάκτηση των απορριμμάτων πρέπει να φτάνει το 65% με 70% και να διαχειριζόμαστε πλέον μόνο ένα ποσοστό 30% με 35%.
Συγκεκριμένα, η οδηγία 2010/75/EU ορίζει τους όρους που διέπουν ακριβώς την παραπάνω διαδικασία waste-to-energy. Επιπλέον, υπάρχουν ευρωπαϊκές βέλτιστες πρακτικές με πρόσφατη την BAT Commission Implementing Decision (EU) 2019/2010 της 12ης Νοεμβρίου 2019, η οποία θεσμοθετεί τα συμπεράσματα ως προς τις βέλτιστες πρακτικές στο πλαίσιο του Κεφ. ΙΙ της παραπάνω οδηγίας.
Για όσους δεν γνωρίζουν, που όμως δεν πρέπει πια να είναι και πολλοί όσο περισσότερο ταξιδεύουμε ή απλώς πληροφορούμαστε μέσω ΜΜΕ, Google, Instagram κ.λπ., η λύση που ακολουθείται διεθνώς είναι ακριβώς (α) ο διαχωρισμός και η ανακύκλωση των απορριμμάτων και (β) η θερμική επεξεργασία μόνο του υπολοίπου για συμπαραγωγή θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας (ΗΕ) (waste-to-energy).
Ενδεικτικά παρουσιάζουμε παραδείγματα σε ευρωπαϊκές χώρες όπως η Γερμανία στο κέντρο του Βερολίνου, του Μονάχου κ.λπ., η Αυστρία με τη μονάδα Spittelau του διάσημου καλλιτέχνη και αρχιτέκτονα Friedensreich Hundertwasser στο κέντρο της Βιέννης, η Γαλλία με το Issy les Moulineaux στο κέντρο του Παρισιού, η Ελβετία στο κέντρο της Ζυρίχης, η Δανία με τη μονάδα Amager Bakke στο κέντρο της Κοπεγχάγης, συνδυαζόμενης με κέντρο σκι με τεχνητό χιόνι, η Σουηδία στο Malmö, το Αμστερνταμ με την πρώτη μονάδα να λειτουργεί το 1919, την Ισπανία με τρεις γραμμές στη Βαρκελώνη κ.λπ. Στο Κάπρι της Ιταλίας κρατούν μόνο το οργανικό υπόλειμμα, τα υπόλοιπα στέλνονται στη Νάπολη, ώστε να μη «σπαταληθεί» χώρος στο νησί. Παρόμοια στοιχεία παρουσιάστηκαν και κατά την επίσκεψη αντιπροσωπείας του φορέα διαχείρισης αποβλήτων Κεντρικής Μακεδονίας στο Παρίσι, έπειτα από πρόσκληση της γαλλικής πρεσβείας, με στόχο την επίσκεψη σε μονάδες ολοκληρωμένης διαχείρισης αποβλήτων και την υιοθέτηση καλών πρακτικών.
Πρόσφατα, στις 25 Νοεμβρίου η Commission ενέκρινε ως μη αντιβαίνουσα στους κανόνες ανταγωνισμού, απευθείας επιχορήγηση 90,8 εκατ. από τα διαρθρωτικά ταμεία για μονάδα waste-to-energy στη Σόφια για παραγωγή θερμότητας και Η.Ε. με καύσιμο μη ανακυκλώσιμα αστικά απόβλητα. Επίσης, αν και εκτός Ε.Ε., ακριβώς παρόμοια μονάδα στο Βελιγράδι χρηματοδοτήθηκε στις 2 Οκτωβρίου από την EBRD και το TaiwanICDF Development Fund (!).
Συνολικά στην Ευρώπη λειτουργούν σήμερα 492 μονάδες waste-to-energy (στοιχεία CEWEP, πλην μονάδων καύσης επικίνδυνων αποβλήτων) τροφοδοτούμενες με 96 εκατομμύρια τόνους (ήδη προ-διαλεγμένων) απορριμμάτων.
Ως προς τις σύγχρονες μεθόδους, 84% των μονάδων που λειτουργούν διεθνώς χρησιμοποιούν τη μεθοδολογία stepped grade, 12% τη fluidized bed, ενώ η πυρόλυση και η αεριοποίηση καλύπτουν περίπου 4% της αγοράς.
Επομένως όχι μόνο υπάρχει διαθέσιμη τεχνολογία και νομοθεσία waste-to-energy αλλά η πρακτική αυτή εφαρμόζεται ευρέως – και μάλιστα με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ακόμη και εκτός Ε.Ε. Δεν παράγεται μεθάνιο, η διαδικασία ανάκτησης της ενέργειας ισοδυναμεί με ανανεώσιμη πηγή ενέργειας (ΑΠΕ), ενώ ανακτώνται ο σίδηρος και τα μέταλλα, που αλλιώς δεν θα ανακυκλώνονταν, που περιέχουν τα σκουπίδια παράγοντας π.χ. νέα προϊόντα όπως χυτά αλουμινίου (χυτά από ΧΥΤΑ!) για την αυτοκινητοβιομηχανία, αλλά και αδρανή για τις κατασκευές – για να μην αναφέρουμε και τη μείωση εξαγωγής απορριμμάτων σε χώρες του Τρίτου Κόσμου.
Σε όρους κυκλικής οικονομίας, τα απορρίμματα ανακυκλώνονται ως ενέργεια, θερμική και ηλεκτρική, μειώνοντας την κατανάλωση πρωτογενών υλικών.
Το waste-to-energy δεν ανταγωνίζεται την ανακύκλωση, αλλά συμβαδίζει και υποστηρίζει την ανακύκλωση υψηλής ποιότητας. Οπως είδαμε, οι περισσότερες χώρες με πολύ μεγάλα ποσοστά ανακύκλωσης –όπως η Αυστρία, το Βέλγιο, η Γερμανία και η Ολλανδία– έχουν επίσης υψηλά ποσοστά waste-to-energy ως «καταβόθρα» για τους ρύπους και με τον τρόπο αυτό έχουν μειώσει την υγειονομική ταφή σχεδόν στο μηδέν.
Με διαχωρισμό και ανακύκλωση των απορριμμάτων και στη συνέχεια θερμική επεξεργασία μόνο του υπολοίπου για παραγωγή θερμότητας και Η.Ε. θα λύναμε ταυτόχρονα τα δύο προβλήματά μας (απορρίμματα, έλλειψη πρωτογενών πηγών ενέργειας) – εις βάρος, βέβαια, του… τοτέμ της Φυλής (μας).
Η εταιρεία μας δέχεται, ιδίως τους τελευταίους μήνες, αιτήματα ξένων επενδυτών που ενδιαφέρονται να επενδύσουν σε ανακύκλωση και θερμική επεξεργασία απορριμμάτων για παραγωγή ενέργειας σε πολλές περιοχές της χώρας, ενώ μάλιστα μία τέτοια περίπτωση σε συγκεκριμένο ελληνικό νησί έχει περιληφθεί στο «Πλαίσιο συνεργασίας 2020-2022 σε βασικούς τομείς» που υπεγράφη τον Οκτώβριο μεταξύ Ελλάδας και Κίνας.
Elementary, dear Watson, θα έλεγε ο Sherlock Holmes, μη διανοούμενος βέβαια ότι σε μία χώρα με εμπειρία 38 ετών πλήρους εντάξεως στην Ε.Ε. θα υπήρχαν ακόμη σημαντικά εμπόδια και δεν θα είχε βρεθεί τρόπος εφαρμογής των σχετικών ευρωπαϊκών οδηγιών και πρακτικών.
Προσπαθούμε να εξηγήσουμε στους υποψήφιους επενδυτές μας ότι έχουμε μεν επιτρέψει την καύση των νεκρών αλλά στα απορρίμματα υπάρχει ακόμη η νοοτροπία της δημόσιας διαχείρισης («κάτω τα χέρια απ’ τα σκουπίδια του λαού»;). Επίσης ότι και ενώ στην ελληνική νομοθεσία –με βάση το Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ) του 2015 «η ανάκτηση ενέργειας αποτελεί συμπληρωματική μορφή διαχείρισης, όταν έχουν εξαντληθεί τα περιθώρια κάθε άλλου είδους ανάκτησης», πέντε σελίδες παρακάτω υπάρχει σαφής απαγόρευση:
«Μέθοδοι θερμικής ανάκτησης ενέργειας δευτερογενών στερεών καυσίμων όπως η καύση, η αεριοποίηση, η πυρόλυση, η αεριοποίηση Plasma κ.ά. θεωρούνται διεργασίες υψηλής περιβαλλοντικής όχλησης και βάσει της αρχής της προφύλαξης δεν ενδείκνυνται από τον παρόντα σχεδιασμό».
Δεν είναι λοιπόν τυχαίο ότι οι λίγες υπάρχουσες σύγχρονες ελληνικές μονάδες επεξεργασίας απορριμμάτων (ΜΕΑ) σταματούν στην πρώτη φάση επεξεργασίας. Ακόμη και η ΜΕΑ στερεών αποβλήτων Περιφέρειας Ηπείρου που εγκαινιάσθηκε φέτος αποτελεί μεν «καλή πρακτική» σύμπραξης δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ), αλλά απλώς επιτυγχάνει μηχανική-βιολογική επεξεργασία σύμμεικτων αποβλήτων με ανάκτηση ανακυκλώσιμων και παραγωγή κομπόστ και εκμετάλλευση βιοαερίου, χωρίς να προχωρεί στην παραγωγή Η.Ε. Δυστυχώς, μάλιστα, ούτε ο πολύ πρόσφατος νόμος «Ν. 4643/2019 περί απελευθέρωσης αγοράς ενέργειας κ.λπ.» ασχολήθηκε με σταθμούς παραγωγής Η.Ε. από απορρίμματα παρά μόνο από αέρια εκλυόμενα από χώρους υγειονομικής ταφής και εγκαταστάσεις βιολογικού καθαρισμού, καθώς και βιοαέριο από την αναερόβια χώνευση κλάσματος αποβλήτων και την οργανική ιλύ/λάσπη βιολογικών καθαρισμών.
Ελπίζω να είναι πια προφανές ότι πρέπει και στη χώρα μας να επιτραπεί νομοθετικά η θερμική επεξεργασία των απορριμμάτων για παραγωγή θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα θα χρειασθεί κατάλληλη χωροθέτηση, δηλ. ελαχιστοποίηση όχλησης σε συνδυασμό με πρόσβαση σε προδιαλογημένη πρώτη ύλη, π.χ. σε συνδυασμό με τις 17 νέες μονάδες διαχείρισης απορριμμάτων που ανακοίνωσε στις 30 Δεκεμβρίου ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ανάπτυξης Κωστής Χατζηδάκης. Συμπληρωματικά πρέπει να επιταχυνθούν οι διαδικασίες και να απλοποιηθεί η αδειοδότηση.
* Ο κ. Bασίλης Nικολετόπουλος είναι ιδρυτής της συμβουλευτικής εταιρείας στον χώρο της ενέργειας και των μεταλλείων Natural Resources PC.
πηγη