Τα παθη ὁ μεγαλυτερος ἐχθρος

«Ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι» (Μᾶρκ. 8,34)

Τί λέει τὸ εὐαγγέλιο σήμερα (βλ. Μᾶρκ. 8,34 – 9,1), ἀ­γα­πητοί μου; Φωνάζει ὄχι εἰρήνη, ἀλλὰ πό­λεμο! αὐτὸ λέει. Ὅσοι πιστεύουν στὸ Χριστό, ἄντρες γυναῖκες καὶ παιδιά, στὰ ὅπλα!

* * *

–Μὰ τί λόγος εἶν᾽ αὐτός;… Καὶ ποιοί εἶνε λοι­πὸν οἱ ἐ­χθροὶ ποὺ ἔχουμε ἀπέναντί μας; εἶνε Βούλγαροι, Ἀλβανοί, ῾Ρῶσοι, Τοῦρκοι;
� Ὄχι αὐ­­τοί. Καὶ ὅμως, ἂν θέλουμε νὰ ζήσου­­με, καὶ ὡς οἰκογένεια καὶ ὡς κοινωνία καὶ ὡς ἔθνος, στὰ ὅπλα! Εἶνε ἀνάγκη νὰ χτυπήσουμε ἀλύπητα, μέχρι ἐξον­τώσεως, ἕναν ἐ­χθρό, προαιώνιο ἐ­χθρὸ τοῦ γένους μας. Κι αὐ­­τός, ὁ ὑπ᾽ ἀριθμὸν ἕνα ἐχθρὸς εἶνε κοντά, πο­λὺ κον­τά μας· εἶνε ὁ ἑαυτός μας, ὁ κακὸς ἑ­­αυτός μας· οἱ κακίες, τὰ πάθη μας. Νά λοι­πὸν τί λέει τὸ σημερινὸ εὐαγγέλιο· Χριστιανοί, ἐμπρὸς νὰ χτυπήσουμε τὸν διεφθαρμένο ἑαυτό μας!
Φαίνονται δύσκολα αὐτά; χρειάζεται νὰ τὰ κάνω λειανά; Θὰ φέρω λοιπὸν δύο – τρία παρα­δείγματα, γιὰ νὰ φανῇ ὅτι αὐτὸ ποὺ λέει τὸ εὐαγγέλιο εἶνε μία μεγάλη ἀλήθεια.
• Πρὸ ἡμερῶν ἦρθε στὴ μητρόπολι ὡς τουρί­στρια ἀπὸ τὴ Θεσσαλονίκη μιὰ γυναί­κα κα­λῆς οἰκογενείας. Ἦταν μάνα. –Συμφορὰ μεγάλη, μοῦ λέει, στὸ σπίτι μου. –Τί συμφορά; –Εἶχα ἕ­να παιδὶ ἔξυπνο, ἄριστο στὰ μαθήματα· καὶ χε­ροδύναμο, πέτρα ἔπιανε καὶ τὴν ἐ­σποῦσε. Τώ­ρα… κι ἄρχισε νὰ κλαίῃ. –Τί; –Ἔμ­πλεξε μὲ κα­κὲς παρέες, ποὺ γέμισε ἡ Θεσσα­λονίκη… (Κλά­ψτε, ἀδέρφια μου, γονεῖς ποὺ στέλνετε τὰ παιδιά σας νὰ σπουδάσουν στὰ πανεπιστήμια καὶ χάνουν ὅ,τι ἱερὸ παρθενι­κὸ καὶ ἅ­γιο ἔχει ὁ Χριστιανὸς Ἕλληνας). Κάποια παρέα, ποὺ ἤξε­ρε τὰ μυστικὰ τῶν ναρκωτι­κῶν, τὸν ἔμαθαν νὰ ῥουφάῃ χασίς. Καὶ ἔ­γινε πάθος του. Τὸ τέλος; οὔτε μαθήματα, οὔτε δουλειά. Ἕνας ὀ­κνηρός, κακοποιός, ἐπικίνδυνος ἄνθρωπος. Τώρα εἶνε κλεισμένος ἐκεῖ σὲ μιὰ κλινικὴ καὶ πηγαίνουν οἱ γονεῖς του. Πάει πιὰ ἡ λαμπηδόνα τοῦ νοῦ του, ἡ εὐφυΐα, ἡ ἀξιωσύνη του. Ἄχρηστος! Ποιός τὸν κατέστρεψε; Τοῦρκος, Ἀλβανός, Γερμανός; Ὁ ἴδιος ὁ ἑαυτός του, τὸ πάθος, ἡ μέθη. Νά λοιπὸν ὁ ἐχθρός.

• Ἄλλο παράδειγμα. Ἦρθε μιὰ γριὰ μάνα ἀπὸ ἕνα χωριὸ ἔξω ἀπὸ τὸ Ἀμύνταιο – μὴν ποῦμε τ᾽ ὄνομα. Μπῆκε στὸ γραφεῖο κ᾽ ἔκλαιγε καὶ αὐ­τή. Τί τῆς συνέβη. Εἶχε ἕνα ἀγόρι, παιδὶ μονάκριβο, ποὺ πῆρε μιὰ πολὺ καλὴ γυναῖκα καὶ εἶχαν 4 – 5 παιδιά. –Μάνα θὰ φύγω, λέει. –Παιδί μου, μὴ φεύγεις· κάθησ᾽ ἐδῶ, καὶ μὲ τὰ λιγο­στὰ ποὺ βγάζουν τὰ χωράφια μας θὰ ζήσου­με. –Ὄχι· θὰ πάω στὰ ξένα, νὰ μαζέψω χρήματα, καὶ θὰ γυρίσω νὰ χτίσω πολυκατοικία μὲ μαγαζιά, νὰ γίνω ἄνθρωπος… Ἔφυγε, πῆγε στὴ Γερμανία, ἔπιασε δουλειὰ σὲ ἐργοστάσιο. Τὸν πρῶτο μῆνα, δεύτερο μῆ­να, τρίτο μῆνα ἔστελνε διακόσα – τριακόσα μάρκα. Τὸν τέταρτο μῆνα κόπηκαν τὰ χρήματα· οὔτε μάρ­κο. Ἡ γυναίκα ὑπέφερε, τὰ παιδιὰ πεινοῦ­σαν. Ἀ­πὸ ἐδῶ – ἀπὸ ᾽κεῖ, τί μαθαίνουν· ἔμ­πλεξε! –Μὲ ποιόν; ῥωτῶ, μὲ Γερμανίδα, μὲ Ἰταλίδα, μὲ Ἐγ­γλέζα; –Ὄχι· μὲ Τουρκάλα! Ἀκοῦς μὲ Τουρκάλα; μοῦ λέει. Ἐμεῖς φύγαμε ἀπὸ τὴ Μικρὰ Ἀσία, γιὰ νὰ μὴ βλέπουμε τοὺς Τουρκαλάδες, κι αὐτὸς νὰ σμίξῃ μὲ Τουρκάλα; Θὰ πεθάνω. Πάει τὸ σπίτι του… Σᾶς ἐρωτῶ, ἀγαπητοί μου· ποιός τὸ κατέστρεψε; Ὁ ἴδιος. Πῶς; Μὲ τὴ φιληδονία του, μὲ τὸ πάθος τῆς σαρκός.
• Τὸν ἕνα τὸν καταστρέφουν τὰ ναρκωτικά, τὸν ἄλλον ἡ μοιχεία· ὁ ἐ­χθρὸς λοιπὸν εἶνε μέ­σα στὴν καρδιά· εἶνε τὰ ἐλεεινὰ πάθη, τὰ θεοποιημένα ἐλαττώ­ματά μας. Θέλετε τώρα καὶ ἕνα παράδειγμα ποὺ ἡ διαφθορὰ διαλύει ὄχι ἄτομα ἀλλὰ ἔθνη ὁλόκληρα; Τὸ εἶπε ἡ Γραφή· «ἐλασσονοῦσι φυλὰς ἁμαρτίαι» (Παρ. 14,34). Στοὺς βαλκανικοὺς πολέμους τὰ παιδιὰ τῆς Ἑλλάδος, ἕνας μικρὸς στρατός (τέσσερις μεραρχί­ες), ἀλλὰ μὲ μιά ψυχή, μιά πίστι, μιά πατρίδα, ξεκίνησαν ἀπὸ τὴ Λάρισσα καὶ τὸν Τύρνα­βο καί, περνώντας βουνὰ λαγκάδια, στὶς 26 Ὀ­κτωβρίου 1912 –ναί, ἄπιστοι καὶ ἄθεοι, τὴν ἡμέρα τοῦ ἁγίου Δημητρίου!– μπῆκαν σὰν ἀετοὶ στὴ Θεσσσαλονίκη καὶ ἔψαλαν τὸ ἀπολυτίκιο τοῦ Μυροβλύτου. Κι ἀπὸ ἐκεῖ, πάλι σὰν ἀ­ετοί, τὰ λίγα ἐκεῖνα εὐζωνικά μας τάγματα, ἑνωμένοι, μακριὰ ἀπὸ ἀκολασίες καὶ διαφθορά, ἁγνὰ παιδιά, ἀμόλυντα σὰν τὰ ὁλόλευκα χιόνια, μπῆκαν στὰ Γιάννενα, καὶ μετὰ ἔφτασαν μέχρι τὴ Σόφια. Ἀπὸ ἐκεῖ ὁ ἴδιος στρατὸς βγῆκε στὴ Σμύρνη καὶ μετὰ προχώρησαν μέσα βαθειά, πρὸς τὴν Κόκκινη Μηλιά, περνών­τας τὸν Σαγγάριο μὲ τὸν Πλαστήρα τὸν ἡρωικὸ συνταγματάρχη, ποὺ ἔβλεπε μὲ τὰ κιάλια τὴν Ἄγκυρα… Θέλαμε νὰ μποῦμε στὴν Ἄγκυ­ρα; Ὄχι δὲν μπήκαμε. Μᾶς νίκησαν οἱ Τοῦρ­κοι. Ὁ ἴδιος ὅμως ὁ Κεμὰλ εἶπε· Νὰ ξέρετε, Τοῦρκοι, δὲν νικήσαμε ἐμεῖς τοὺς Ἕλληνες· οἱ Ἕλληνες νικήθηκαν μόνοι τους… Θυμᾶμαι καὶ στὸ χωριό μας, ὅταν γύρισε ῥάκος ἕνας λοχί­ας ἀπὸ τὸ μέτωπο καὶ ἔλεγε· Δὲν μᾶς ἔ­φαγαν οἱ Τοῦρκοι· μᾶς ἔφαγε ἡ διχόνοια, ποὺ μᾶς χώ­ρισε. Νά λοιπὸν ὁ ἐχθρός· ἐμεῖς οἱ ἴδιοι, ποὺ ἔχουμε μέσ᾽ στὴν καρδιά μας τὰ πάθη! Ἂν μπορούσαμε νὰ ξερριζώσουμε ἀπὸ τὴν καρδιά μας τὴ διχόνοια, τὴν κακία, τὸ πάθος!…
Γι᾽ αὐτὸ τὸ εὐαγγέλιο σήμερα (βλ. Μάρκ. 8,34 – 9,1) λέ­ει· Θάνατος στὰ πάθη! Καὶ ποιός ἀπὸ μᾶς δὲν ἔχει πάθη; Στὸ σπίτι γονατίστε μπροστὰ στὴν εἰκόνα· ἐρευνῆστε τὰ βάθη σας, καὶ θὰ δῆ­τε τί φίδια φαρμακερὰ κρύβει ἡ καρδιά. Αὐ­­τὸ ση­μαίνει ὁ λόγος τοῦ Χριστοῦ «ἀπαρνη­σά­σθω ἑ­αυτόν» (Μάρκ. 8,34)· ν᾽ ἀρνηθοῦμε τὸν ἑ­αυ­τό μας, νὰ θανατώσουμε τὸν διεφθαρμένο ἑαυτό μας.
� Μετὰ συνεχίζει· «καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐ­τοῦ» (ἔ.ἀ.), νὰ σηκώσουμε δηλαδὴ τὸ σταυρό μας. Τί ἐννοεῖ; νὰ πάρουμε τὸ πρι­ό­νι, νὰ πᾶμε στὸ δάσος, νὰ κόψουμε δυὸ ξύλα, νὰ τὰ το­ποθετήσουμε ἐγκαρσίως καὶ νὰ σχηματίσουμε σταυρό; Ὄχι, κάτι ἄλλο ἐν­νοεῖ. Ποιός εἶνε ὁ σταυρός; Εἶνε οἱ κόποι, οἱ πόνοι, τὰ δάκρυα, τὰ βάσανα, οἱ συμ­φορὲς σ᾽ αὐτὸ τὸν κόσμο. Ὁ ἕ­νας κλαίει ἐπάνω στὸν τάφο τῆς νεαρῆς γυ­ναί­κας του. Παιδιὰ κλαῖνε, γιατὶ ἔχασαν τὸν πατέρα κ᾽ ἔμειναν ὀρφανά. Ὁ ἄλλος στὸ νοσοκο­μεῖο λυγίζει ἐπάνω στὸ κρεβάτι κι ἀπὸ ὥ­ρα σὲ ὥρα περιμένει νὰ ξεψυχήσῃ. Ὁ ἄλλος εἶνε στὴ φυ­λακή, γιατὶ βρέθηκαν ψευδομάρτυρες, παλάμισαν στὸ δικαστήριο τὸ Εὐαγγέλιο, κ᾽ ἔτσι ὁ ἀ­θῷος καταδικάστηκε. Ὁ ἄλλος…, ὁ ἄλλος… Δυστυχίες ἄπειρες. Δὲν ὑπάρχει, δὲν ὑπάρχει ἄνθρωπος ποὺ νὰ μὴν ἔχῃ κάποια στενοχώρια, κάποια θλῖψι, κάποια λύπη. Ἔ, ὅ­λα αὐ­τὰ τὰ βάσανα τῆς ζωῆς εἶνε ὁ σταυρὸς τοῦ κα­θενός· ἡ χηρεία, ἡ ὀρφάνια, ἡ φτώχεια, ἡ συκο­φαντία, ἡ ἀδικία, τὰ δυστυχήματα, οἱ συμφο­ρές. Γενναῖα ἂς σηκώσουμε τὸ σταυρό μας.
Κάποιος ἐδῶ στὰ σύνορα, νεαρός, ἐργατι­κὸ παιδί, μὲ χωράφια, σπίτια, δέχτηκε μιὰ λέξι προσ­βλητική, ποὺ τοῦ ᾽πε κάποιος μέσα σὲ μαγαζί· καὶ τόσο τοῦ κόστισε, ὥστε πῆγε ἀ­μέσως τὴ νύ­χτα, πῆρε τὸ ὅπλο, πυροβόλησε στὸ πρόσωπό του καὶ αὐτοκτόνησε· γιὰ τὸ τίποτα. Ὄχι ἔτσι. Γενναῖοι, καρτερικοί! Κι ἂν βρῇ τὸ σπίτι συμφορά, πένθος, ἐγκατάλειψι, ἀνάγκη, ἐσὺ μὴν ἀπελπιστῇς, ἀλλὰ πὲς μα­ζὶ μὲ τὸν ποιητή·
«Κι ἂν δὲν μοῦ μείνῃ ἐντὸς τοῦ κόσμου
ποῦ ν᾽ ἀκουμπήσω, νὰ σταθῶ,
ἐκεῖ ψηλὰ εἶν᾽ ὁ Θεός μου,
πῶς ἠμπορῶ ν᾽ ἀπελπιστῶ;».
� Λοιπὸν τὸ πρῶτο εἶνε «ἀπαρνησάσθω», τὸ δεύ­τε­ρο «ἀράτω», καὶ τὸ τρίτο «ἀκολουθείτω μοι» (ἔ.ἀ.). Ὅπως τὸ ἀρνάκι ἀκολουθεῖ τὸν τσο­πᾶ­νο, ὅ­πως τὰ κλωσσόπουλα ἀκολουθοῦν τὴν ὄρνιθα, ὅπως τὰ παιδιὰ ἀκολουθοῦν τὴ μάνα, ὅπως οἱ μαθηταὶ ἀκολουθοῦν τὸ δάσκαλο, ὅ­πως οἱ στρα­τιῶτες ἀκολουθοῦν τὸν ἀξιωματι­­κό, ἔτσι ἐμεῖς ν᾽ ἀκολουθοῦμε – ποιόν; Τὸν Ἕνα! Δὲν ὑπάρχει ἄλλος. Κάτω ἀπὸ τὰ ἄστρα καὶ μέσα στὶς χιλιετίες ἕνας εἶνε ὁ Χριστός. Κι αὐτοὶ ἀκόμα οἱ ἄπιστοι θὰ ἔρθῃ ὥρα ποὺ θὰ γονατίσουν καὶ θὰ ποῦν αὐτὸ ποὺ ἀκοῦμε στὴ θεία λειτουργία· «Εἷς ἅγιος, εἷς Κύριος, Ἰησοῦς Χριστός, εἰς δόξαν Θεοῦ Πατρός· ἀ­μήν» (Φιλ. 2,11 & θ. Λειτ.).
Δύο δρόμοι ὑπάρχουν· ὁ ἕνας εἶνε ὁ δρόμος τῆς κακίας, τοῦ σατανᾶ· ὁ ἄλλος εἶνε ὁ δρόμος τῆς ἀρετῆς, τοῦ Χριστοῦ. Πάντα μπρός λοι­­πόν, γενναῖα παιδιὰ τῆς Ἐκκλησί­ας, προχω­ρεῖτε! Ποτέ στὸ δρόμο τῆς ἁμαρτίας· ἀκολου­θεῖτε τὸ Χριστὸ παντοῦ ὅπου πορεύεται· στὸν Ἰορδάνη, στὴν ἔρημο, στὸ Θαβώρ, στὴ Γεθση­μανῆ, μέχρι καὶ στὸ Γολγοθᾶ καὶ στὸ θάνατο. «Ἀκολούθει μοι» (Ματθ. 8,22· 9,9 κ.ἀ.) βῆμα πρὸς βῆμα. Αὐτὰ λέει μὲ ἁπλᾶ λόγια τὸ ἱερὸ εὐαγγέλιο.

* * *

Τὸ εὐαγγέλιο, ἀδελφοί μου, ἔχει σήμερα μία λέξι, ἐπάνω στὴν ὁποία στηρίζεται ἡ ἐλευθερία μας, τὸ δόγμα τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἀν­θρώπου. Εἶπε τὰ λόγια του ὁ Χριστός. Σὰν Θε­ὸς μποροῦσε «νὰ μᾶς πιάσῃ ἀπὸ τ᾽ αὐτί» καὶ νὰ μᾶς πάῃ κοντὰ στὸ Θεό. Δὲν τὸ ἔκανε. Ἀκούσα­τε; «Ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἀκολουθεῖν…» (ἔ.ἀ.)· ὅποιος θέλει! Κανένα δὲν βιάζει.
Ἔβαλε μπροστά σου τὴ φωτιὰ καὶ τὸ νερό· κι ὅπου θελήσῃς, θ᾽ ἁπλώσῃς τὸ χέρι (Σ. Σειρ. 15,16). Ἂν τ᾽ ἁπλώσῃς στὴ φωτιά, θὰ καῇς· ἂν τ᾽ ἁπλώ­σῃς στὸ νερό, θὰ δροσιστῇς. Διάλεξε καὶ πάρε.
Φωτιά, ἀστροπελέκι, συμφορὰ εἶνε ἡ ἁμαρτία· νερὸ δροσᾶτο, κρυστάλλινο, εἶνε τὸ Εὐαγ­γέλιο. Κοντὰ στὸ Χριστὸ καὶ μόνο στὸ Χριστό! Γράψτε το. Πολλὰ θὰ δοῦμε· δὲν τελείωσαν ἀκόμη τὰ βάσανα τοῦ κόσμου. Ὁ τρίτος παγ­κό­­σμιος πόλεμος θέλουμε – δὲν θέλουμε ἔρ­χεται. Ἡ καταστροφὴ θὰ εἶνε ἀπερίγραπτη.
Ὅποιος πάει κόντρα μὲ τὸ Χριστό, θὰ γίνῃ στάχτη. Ὅποιος πάῃ μαζὶ μὲ τὸ Χριστό, –καὶ ἕνας νὰ μείνῃς–, αὐτὸς θὰ νικήσῃ. Δὲν θὰ νικήσουν οἱ ἄθεοι, οἱ ἄπιστοι, οἱ ἀντίχριστοι, θὰ νικήσῃ ὁ Χριστός· ὅν, παῖδες Ἑλλήνων, ὑμνεῖ­τε καὶ ὑ­περυψοῦτε αὐτὸν εἰς τοὺς αἰῶνας.

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία, ἡ ὁποία ἔγινε στὸν ἱ. ναὸ Ἁγ. Γεωργίου Ἀναρράχης – Ἑορδαίας τὴν 20-9-1970 πρωί. Καταγραφὴ καὶ σύντμησις 20-7-20026.

ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΣ ΚΑΝΤΙΩΤΗΣ

π. Αθανάσιος Μυτιληναίος: Η ζημία της ψυχής (Κυριακή μετά την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού)

 

π. Αθανάσιος Μυτιληναίος: Η ζημία της ψυχής (Κυριακή μετά την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού)

 

  ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΥΨΩΣΗ[:Μάρκ. 8,34-9,1]

    Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακαριστού γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου  με θέμα:

                                  «Η ζημία της ψυχής»

  [εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Στομίου Λαρίσης στις 21-9-1997]     (Β362)

      Σήμερα, αγαπητοί μου, έχομε την Κυριακή την μετά την Ύψωση του Τιμίου Σταυρού. Όπως βλέπομε, η εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, πλαισιώνεται από δύο Κυριακές. Την προ της Υψώσεως και τη μετά τηνΎψωσιν. Αυτό δείχνει λειτουργικά τη σπουδαιότητα του Τιμίου Σταυρού εις την σωτηρία μας. Γι΄αυτό και ο Κύριος ετόνισε: «Ὅστις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν, καὶ ἀράτω τὸν σταυρὸν αὐτοῦ, καὶ ἀκολουθείτω μοι». Εδώ ο Κύριος ζητά μία ταύτιση του σταυρού του πιστού με τον Σταυρό τον δικό Του. «Όποιος θέλει να είναι δικός μου μαθητής, όποιος με αποδέχεται, θα σηκώσει τον σταυρό του και θα με ακολουθήσει». Και όλα αυτά γιατί η αξία της σωτηρίας της ψυχής δεν έχει αντάλλαγμα.

     Είπε στη συνέχεια ο Κύριος όπως ακούσαμε σήμερα εις την ευαγγελική περικοπή: «Τί γάρ ὠφελήσει ἄνθρωπον ἐάν κερδήσῃ  τόν κόσμον ὄλον, καί ζημιωθῇ τήν ψυχήν αὐτοῦ; Ἤ τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ;». Δηλαδή τι έχει να ωφεληθεί ο άνθρωπος εάν κερδίσει τον κόσμον, με την έννοια που ο διάβολος είπε κάποτε προς τον Χριστόν: «Προσκύνησέ με και θα σου δώσω όλες τις βασιλείες του κόσμου». Είτε με την έννοιαν του σύμπαντος κόσμου. Ό,τι και να πιάσετε, ό,τι και να πάρετε, η αξία της ψυχής είναι ανωτέρα ολοκλήρου του ορατού κτιστού κόσμου. Τι λοιπόν έχει να κερδίσει ο άνθρωπος, εάν το σύμπαν ολόκληρο κατακτήσει, κερδίσει, αλλά χάσει την ψυχή του; «Ζημιωθῇ» -προσέξτε το ρήμα- «ζημιωθῇ τήν ψυχήν αὐτοῦ». Ή ακόμη, τι αντάλλαγμα μπορεί να δώσει ο άνθρωπος για την ψυχή του; Δεν υπάρχει αντάλλαγμα.

    Η αξία λοιπόν της ψυχής. Μεγάλο πράγμα! Τι είναι η ψυχή; Που έχει τόσο μεγάλη αξία; «Ὁμοίωμα Θεοῦ», λέγει ο άγιος Γρηγόριος ο Νύσσης. «Ἐμφύσημα Θεοῦ», λέγει ο άγιος Ειρηναίος Λυώνος. «Ἡ ψυχή μας», ακόμη, λέγει ο Μέγας Αθανάσιος, «ἐστίν –είναι- οὐσία νοερά, ἀσώματος, ἀπαθής, ἀθάνατος». Και είναι αθάνατος όχι εκ κατασκευής, αλλά είναι αθάνατος γιατί το θέλει ο Θεός. Όπως και οι άγιοι άγγελοι, δεν είναι αθάνατοι εκ κατασκευής, αλλά γιατί το θέλει ο Θεός να είναι αθάνατοι. Κατά τα άλλα, ο Θεός είναι ο μόνος, όπως λέγει ο Απόστολος Παύλος, «ὁ μόνος ἔχων ἀθανασίαν». Την αθανασία από μόνος Του την έχει ο Θεός. Εμείς την έχομε από τον Θεόν, γιατί αυτό είναι το θέλημα του Θεού. Η αξία της πάντως, η αξία της ψυχής μπορεί να προσμετρηθεί και με το γεγονός της Ενανθρωπήσεως του Θεού Λόγου. Εάν φθάνει ο Θεός Λόγος να ενανθρωπήσει χάριν των ανθρώπων, αυτό είναι καταπληκτικό! Και ακόμη, να φθάσει μέχρι του θανάτου και δη, όπως λέει ο απόστολος Παύλος, θανάτου σταυρικού.

    Bλέπομε λοιπόν ότι είναι όντως απροσμέτρητη η αξία της ανθρωπίνης ψυχής. Αν θέλετε, να ακριβολογήσω, η αξία της ανθρωπίνης υπάρξεως. Το σώμα ουσιαστικά δεν βγαίνει έξω από τη σωτηρία. Αφού μάλιστα θα τύχει αναστάσεως. Αλλά τώρα ας μιλήσουμε για την ψυχήν. Η ψυχή είναι δεμένη με το σώμα. Και το σώμα είναι δεμένο με την ψυχήν. Είναι ένα δέσιμο, μια ένωσις ακατανόητος…

    Ωστόσο, αυτήν την ατίμητην ψυχήν, έρχεται τώρα ο κάτοχός της άνθρωπος να την παίξει στα ζάρια των ηδονών του βίου τούτου. Ναι! Να την παίξει στα ζάρια. Αν είχαμε δύο ή περισσότερες ψυχές, αγαπητοί μου, ίσως θα μπορούσαμε τη μία να τη διακινδυνεύσουμε, να την παίξουμε κορώνα-γράμματα. Αλλά έχομε μόνον μία και μοναδική ψυχή. Δεν έχομε δεύτερη και τρίτη. Μπορούμε λοιπόν αυτήν την ατίμητη ψυχή που είδαμε μόνο με δύο λόγια, τι αξία έχει, μπορούμε να τη ζημιώσομε; Ο Κύριος χρησιμοποίησε αυτό το ρήμα: «Ποιος», λέγει, «θα έφθανε να ζημιώσει την ψυχή του, γιατί θα ήθελε πράγματα τα οποία θα είναι έξω από μένα;». Ο Κύριος είπε λοιπόν «καί ζημιωθῇ τήν ψυχήν αὐτοῦ;». Αυτό σημαίνει κατά τον λόγον του Χριστού, ότι η ψυχή είναι δεκτική και σωτηρίας και ζημίας.Και τα δύο αυτά, και η σωτηρία, το κέρδος δηλαδή, και η ζημία, εδώ είναι το καταπληκτικό, με αιώνιες διαστάσεις! Πρέπει λοιπόν να σκεφθούμε, πρέπει να σκεφθούμε, πρέπει να σκεφθούμε πάρα πολύ αυτό το «αιώνιες διαστάσεις»…

    Και τι ζημιώνει την ψυχήν; Καθετί που δεν ανήκει στην ευδοκία του Θεού. Και είναι  πρώτιστα η αμαρτία. Τι σημαίνει αμαρτία; Είναι η παράβαση των εντολών του Θεού. Οι εντολές του Θεού μάς φέρουν από το παρά φύσιν που ζούμε, μας φέρουν στο κατά φύσιν. Και εξ αυτού εις το υπέρ φύσιν. Ο Αδάμ εις τον Παράδεισον ζούσε τη ζωή κατά φύσιν, όπως ο Θεός εδημιούργησε τα πράγματα. Με την πτώση του όμως, πέρασε εις τον χώρον του παρά φύσιν. Έτσι, έρχεται παρακαλώ ο Χριστός να μας επαναφέρει από το παρά φύσιν εις το κατά φύσιν. Γι΄αυτό, λέγει ένας πατήρ εκκλησιαστικός ότι ο Χριστιανισμός… τι είναι ο Χριστιανισμός; Βέβαια πολλά πράγματα μπορούμε να πούμε τι είναι ο Χριστιανισμός, αλλά μία όψις: Η επαναφορά εις το κατά φύσιν του ανθρώπου. Αυτό είναι ο Χριστιανισμός. Για παράδειγμα, για να δείτε αυτό το παρά φύσιν και κατά φύσιν, η χρήσις του οίνου, του κρασιού, ο Θεός μάς έδωσε το κρασί. Και συνεπώς η χρήση του είναι κατά φύσιν. Μάλιστα, αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι ο Κύριος Ιησούς επήρε το κρασί την ώρα του Μυστικού Δείπνου, το καθηγίασε και είπε ότι «Αυτό είναι το αίμα μου». Συνεπώς βλέπει κανείς εδώ μία υπερβατικότητα του κρασιού. Γίνεται Αίμα Χριστού. Έτσι, δηλαδή από το κατά φύσιν περνάει εις το υπέρ φύσιν. Έτσι, δεν είναι κάτι κακό το κρασί. Αναμφισβήτητα. Αν όμως μεθάς, με το κρασί, τότε βρίσκεσαι εις το παρά φύσιν. Και συνεπώς αμαρτάνεις. Ό,τι ανήκει στο παρά φύσιν είναι αμαρτία.

      Πάρτε ακόμη τον γάμο. Ο Θεός ευλόγησε τον γάμο. Είναι κατά φύσιν, να κάνεις τα παιδιά σου κ.λπ. Διότι αφού μπήκε ο θάνατος, βεβαίως μπαίνει ο γάμος. Διότι αν δεν υπήρχε ο θάνατος, δεν θα υπήρχε ο γάμος. Προσέξατέ το αυτό. Σχήμα είναι, σχήμα του παρόντος αιώνος. Ωστόσο τυχαίνει ευλογίας. Αφού η όλη κατασκευή του ανθρώπου, έστω έγινε a priori, έγινε εκ των προτέρων, για να έλθει στον γάμο, ο Θεός «προειδότος», λέγει ο άγιος Ειρηναίος, ότι θα έπεφτε ο άνθρωπος και συνεπώς αυτό το θαυμαστό δημιούργημά Του θα εχάνετο. Γι΄αυτό μπαίνει ο γάμος. Αν όμως ζεις στην πορνεία, δηλαδή μία ανευλόγητη κατάσταση, τότε είσαι έξω από τον νόμο του Θεού και αμαρτάνεις.

     Υπάρχουν αμαρτήματα όμως, αγαπητοί, που είναι και έξω από τη φύση και έξω από τον νόμο. Η πορνεία είναι στη φύση αλλά δεν είναι στον νόμο, είναι έξω από τον νόμο. Αλλά εκείνο το αμάρτημα που είναι και έξω από τη φύση και έξω από τον νόμο είναι η ομοφυλοφιλία· η οποία όσο πάει και πληθαίνει, πληθαίνει, πληθαίνει. Σε λίγο καιρό θα ακολουθήσουμε εκείνο που γράφει ο Ιονέσκο, ένα θεατρικό έργο, που λέγει ότι κάποτε μες την πόλη ένας έβγαλε ένα κέρατο. Δεν ήξερε πώς να το κρύψει. Ήρθε πυρετός, μία επιδημία και έβγαλε ένα κέρατο. Ιιιι…! Πώς να το κρύψει το κέρατο αυτό τώρα που έβγαλε; Σε λίγο όμως έπεσε ο πυρετός σε όλη την πόλη και έβγαλαν όλοι οι άνθρωποι από ένα κέρατο. Ένας δεν είχε βγάλει. Κι αυτός που δεν έβγαλε το κέρατο, μετά ντρεπόταν να εμφανιστεί! Σε όλους που είχαν βγάλει το κέρατο. Εδώ βρίσκει εφαρμογή το πράγμα.

     Κι όταν αυτή η κατάσταση αγαπητοί ποσοτικά γίνει πολλή και γίνεται, καθημερινά γίνεται, τότε είναι η εποχή του Αντιχρίστου! Το λέγει αυτό ο άγιος Ιερώνυμος. «Όταν στους χριστιανικούς λαούς γίνει, λέει, πολλή η ομοφυλοφιλία, είναι κοντά το τέλος της Ιστορίας». Έχομε δε, τώρα φεύγω λιγάκι από το θέμα, δεν πειράζει, έχομε δε ιστορικό προηγούμενο, τα Σόδομα και τα Γόμορρα. Το πυρ που έκαυσε, πυρ και θείον που έκαυσε τα Σόδομα και τα Γόμορρα, με το πυρ και το θείον παριστάνεται και η κόλασις. Είναι λοιπόν ένα ιστορικό προηγούμενο η καταστροφή των Σοδόμων. Διότι θα έρθει ο Αντίχριστος και θα ευνοηθούν όλα αυτά τα πάθη. Διότι, λέει το βιβλίο του Δανιήλ στο 7^ο κεφάλαιο: «ὑπονοήσει -Ποιος θα υπονοήσει; Ο Αντίχριστος. Δηλαδή θα σκεφτεί- τοῦ ἀλλοιῶσαι καιρούς καί νόμον». «Να αλλοιώσει καιρούς -εδώ θα πει φύσιν-Να αλλοιώσει την φύσιν, να αλλοιώσει και τον νόμο!». Αυτά λοιπόν θα γίνουν εν ημέραις Αντιχρίστου. Δηλαδή όταν θα έλθει αυτή η Νέα Τάξις των πραγμάτων. Γίνεται πάρα πολύς λόγος για τη νέα τάξη των πραγμάτων. Μεταξύ των οποίων είναι και αυτό. Η αλλοίωσις φύσεως και νόμου Θεού.

     Αυτό που λέει ο Ησαΐας, θα φθάσομε στο σημείο, σε σχέση με εκείνο που σας είπα με το θεατρικό έργο του Ιονέσκο, που λέγει…ένας έβγαλε ένα κέρατο κτλ. «Οὐαὶ -λέγει ο προφήτης Ησαΐας. «Αλίμονο»- οἱ λέγοντες τὸ πονηρὸν καλὸν καὶ τὸ καλὸν πονηρόν, οἱ τιθέντες τὸ σκότος φῶς καὶ τὸ φῶς σκότος, οἱ τιθέντες τὸ πικρὸν γλυκὺ καὶ τὸ γλυκὺ πικρόν». Δηλαδή έχομε εδώ μία πλήρη διαστροφή του ορθού. Σήμερα να βγει ένα αγόρι να πει στους συμμαθητάς του, να πει στους συστρατιώτας του ότι «ζω εν παρθενία»; Ιιιιι! Πού να το πει! Πού να το πει; Όλα αυτά, θα έχουν χάσει βεβαίως όταν γίνουν, την έννοια της αμαρτίας. Σου λέει ο άλλος: «Γιατί; Είναι αμαρτία να έχω φιλενάδα; Να έχω φίλο; Τι τάχα; Είναι αμαρτία;». Χάθηκε η έννοια της αμαρτίας. Αυτή η κατάσταση βεβαιότατα ζημιώνει φοβερά την ψυχήν. Αν δεν φθάσει βεβαίως η ψυχή να μετανοήσει. Γιατί αντιληφθήκατε τι λέμε. Τι ζημιώνει την ψυχήν.

     Έχομε και ένα δεύτερο. Είναι εκείνο που βέβαια ζημιώνει την ψυχήν, η απιστία. Απιστία σημαίνει χωρισμό από τον Θεό, σημαίνει αποστασία. Και η εποχή μας είναι εποχή αποστασίας. Και δεν είναι απλώς εποχή αποστασίας, αλλά και στροφή κατά του Θεού, εναντίον του Θεού. Πόλεμο κατά του Θεού, με κάθε τρόπο και κάθε ύβριν. Η λέξις «ύβρις» με την αρχαιοελληνικήν έννοια του όρου. Και στην περίπτωση αυτή φοβούμαι ότι δεν υπάρχει, αγαπητοί μου, πλέον μετάνοια. Είναι βλασφημία κατά του Αγίου Πνεύματος, που ο Κύριος μάς είπε ότι σε αυτήν την περίπτωση δεν υπάρχει μετάνοια. Όσο μετενόησε ο Καζαντζάκης, άλλο τόσο θα μετανοήσουν και αυτοί. Διότι ο Καζαντζάκης έπεσε εις την ύβριν κατά του Ιησού Χριστού. Το πώς έπεσε, όλοι το ξέρετε. Και για να δείτε ότι δεν υπάρχει εδώ μετάνοια, δηλαδή όχι δεν συγχωρεί ο Θεός, αλλά δεν μπορεί ο άνθρωπος που έφθασε εις την ύβριν, να μετανοήσει. Δεν μπορεί!

      Και για να σας το κατοχυρώσω, ακούστε δύο χωρία από την προς Εβραίους επιστολήν. Το ένα είναι στο 6^ο κεφάλαιο. Λέγει: «Ἀδύνατον γὰρ -Είδατε; Αδύνατον. Κρατήστε αυτή την λέξη, γιατί θα επακολουθήσει αρκετό κείμενο- τοὺς ἅπαξ φωτισθέντας γευσαμένους τε τῆς δωρεᾶς τῆς ἐπουρανίου καὶ μετόχους γενηθέντας Πνεύματος ῾Αγίου καὶ καλὸν γευσαμένους Θεοῦ ρῆμα δυνάμεις τε μέλλοντος αἰῶνος, καὶ παραπεσόντας -Αυτοί γεύτηκαν τον Θεό, γεύτηκαν τον Χριστό, γεύτηκαν τη χάρη του Θεού και τώρα…-·«καὶ παραπεσόντας»· όχι η συνηθισμένη αμαρτία που κάνομε κάθε μέρα. Γι'αυτό η φιλανθρωπία του Θεού μας έδωσε το μυστήριο της Ιεράς Εξομολογήσεως, αλλά με τον τρόπο που σας εξήγησα προηγουμένως, με την έννοια της ύβρεως. Προσέξτε, ύβρις δεν είναι οι βλάσφημοι που βλασφημούν τα θεία. Όχι, όχι, όχι, όχι... Δεν είναι αυτό η ύβρις. Αλλά όταν στρέφεσαι κατά του Θεού, τον γελοιοποιείς τον Θεόν, τον Χριστόν τον γελοιοποιείς κ.λπ-, πάλιν ἀνακαινίζειν εἰς μετάνοιαν -δηλαδή παίρνομε το «αδύνατον» της αρχής του χωρίου. Είναι αδύνατον να ανακαινιστεί κανείς πάλι εις μετάνοια. Δεν μπορεί να μετανοήσει- ἀνασταυροῦντας ἑαυτοῖς τὸν υἱὸν τοῦ Θεοῦ -Τον ξανασταυρώνουν τον Υιό του Θεού. Προσέξτε μία λεξούλα:  καὶ παραδειγματίζοντας». «Παραδειγματίζω» θα πει «θέτω εις ύβριν τον Υιόν του Θεού, Τον χλευάζω». Το ακούσατε; Τον χλευάζω. Στρέφομαι εναντίον Του.

    Ομοίως γράφει ο απόστολος Παύλος στην προς Εβραίους στο 10^ο κεφάλαιο: «Ἑκουσίως γὰρ ἁμαρτανόντων ἡμῶν -θεληματικά· έτσι, γιατί το θέλω να αμαρτάνω- μετὰ τὸ λαβεῖν τὴν ἐπίγνωσιν τῆς ἀληθείας -μετά το Βάπτισμα κλπ.-, οὐκέτι περὶ ἁμαρτιῶν ἀπολείπεται θυσία -Δεν μένει πια άλλη θυσία. Μία είναι η θυσία. Το Αίμα του Χριστού. Το έβρισες το Αίμα του Χριστού. Πώς θα σωθείς;-, φοβερὰ δέ τις ἐκδοχὴ κρίσεως καὶ πυρὸς ζῆλος -είναι το πυρ της κολάσεως- ἐσθίειν μέλλοντος τοὺς ὑπεναντίους-πρόκειται να φάει εκείνους οι οποίοι αντιτίθενται. Λέει για την Παλαιά Διαθήκη. Το παραλείπω για να μην πολυλογώ- πόσῳ μᾶλλον –λέγει, εκεί αναφέρεται το «πόσῳ μᾶλλον»- δοκεῖτε χείρονος ἀξιωθήσεται τιμωρίας ὁ τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ καταπατήσας -τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ καταπατήσας!- καὶ τὸ αἷμα τῆς διαθήκης κοινὸν ἡγησάμενος -και θεωρώντας το αίμα της διαθήκης, το αίμα του Χριστού ότιείναι ε,τι είναι; Όπως το αίμα όλων των ανθρώπων, των ζώων, τι είναι; Και δεν είναι του Θεανθρώπου το Αίμα), ἐν ᾧ ἡγιάσθη -με το οποίο αίμα του Χριστού αγιάστηκε-, καὶ τὸ Πνεῦμα τῆς χάριτος ἐνυβρίσας; -Και το Πνεύμα της χάριτος αφού το έχει βρίσει;». Δεν υπάρχει μετάνοια. Αυτό, το πόσο ζημιώνει την ψυχήν; Μόλις και ανάγκη να το πούμε.

     Ο δε Ιωάννης, ο Ιωάννης, ο μαθητής της αγάπης, ακούστε παρακαλώ τι λέγει στην πρώτη του επιστολή: Έχει πολλά, σας παίρνω το κύριο σημείο: «Ἒστιν ἁμαρτία πρὸς θάνατον· οὐ περὶ ἐκείνης λέγω ἵνα ἐρωτήσῃ». Δηλαδή υπάρχει αμαρτία που συγχωρείται. Οι αμαρτίες που κάνομε κάθε μέρα. Συγχωρούνται. Υπάρχει όμως, λέει, αμαρτία, η οποία οδηγεί στον θάνατο. Γι’ αυτήν την αμαρτία, γι’ αυτόν τον αμαρτωλό με τέτοια αμαρτία, δεν μπορείς να παρακαλέσεις τον Θεό. Είδατε; «Οὐ περὶ ἐκείνης λέγω ἵνα ἐρωτήσῃ». «Ἐρωτῶ» θα πει «παρακαλώ». Δεν μπορεί να παρακαλέσει ούτε τον Θεό, τίποτα, τίποτα, τίποτα. Δεν μπορεί. Είναι η αμαρτία προς θάνατον. Ποια είναι αυτή η αμαρτία προς θάνατον; Είναι αυτά που σας διάβασα αναλυτικά από τον Απόστολο Παύλο στην προς Εβραίους επιστολή του. Είναι λοιπόν αντιληπτόν ότι εδώ έχομε μία τέτοια κατάσταση που είναι ανυπόφορα ζημιωτική της ψυχής. Και ανεπίστρεπτα. Εκεί η ψυχή ζει πια τον αιώνιο θάνατό της.

     Και ένα τρίτο σημείο. Εκείνο που τελεσίδικα βεβαίως πλέον ζημιώνει την ψυχή και δεν μπορεί κανείς από εκεί να βγει· η αιώνια κόλασις. Η απόληξις. Γίνεται ο άνθρωπος ο υιός της απωλείας. Όπως έγινε ο Ιούδας. Ο χαμένος άνθρωπος. Θα ξαναπώ: Αιωνία κόλαση. Προσέξατέ το. Από κει δεν υπάρχει ελπίδα διαφυγής. Και εκεί είναι ο αιώνιος βασανισμός. Σκότος εξώτερον, βρυγμός οδόντων, πυρ αφεγγές, φωτιά που δεν δίνει φως. Αλλά βεβαίως και απώλεια θεωρίας, βεβαίως, του προσώπου του Χριστού. Δεν μπορείς πια να βλέπεις το πρόσωπο του Χριστού. Που θα βλέπουν εκείνοι που θα είναι στη Βασιλεία του Θεού. Κι εκεί που οδύρεται ο Ιερός Χρυσόστομος για την κόλαση είναι τούτο. «Α», λέει, «δεν υπολογίζω τας βασάνους της κολάσεως, υπολογίζω ότι θα χάσω την θεωρία -από το «θεωρώ», το «βλέπω»- του γαληνού εκείνου προσώπου του Ιησού Χριστού».

     Θυμηθείτε τους λόγους του Χριστού: «Πορεύεσθε ἀπ᾿ ἐμοῦ οἱ κατηραμένοι εἰς τὸ πῦρ τὸ αἰώνιον τὸ ἡτοιμασμένον τῷ διαβόλῳ καὶ τοῖς ἀγγέλοις αὐτοῦ». «Καὶ ἀπελεύσονται οὗτοι εἰς κόλασιν αἰώνιον, οἱ δὲ δίκαιοι εἰς ζωὴν αἰώνιον». Προσέξτε, στην κόλαση θα μπούμε με τα σώματά μας. Γιατί προ της κολάσεως θα γίνει η ανάστασις των νεκρών. Και στη Βασιλεία του Θεού θα μπούμε με τα σώματά μας. Όπως σας βλέπω και με βλέπετε· πού είναι εκείνοι που κοροϊδεύουν και κοροϊδεύουν και λένε: «Τι είναι η κόλασις; Καζάνια με φωτιά και τέτοια;». Ωωωω, να ήταν καζάνια με βραστό νερό και το πυρ να ήταν αυτό που βάζομε κάτω από τα καζάνια και βράζει το νερό…· καλά θα ήταν! Αυτό το πυρ, ξέρετε ποιο είναι; Το πυρ αυτό ξεκινάει από τον Θεόν. Είναι η άκτιστος ενέργεια του φωτός. Είπα να μη σας το πω, αλλά…, το λέγει ο Μέγας Βασίλειος αυτό. Προσέξτε. Κάπου διαχωρίζεται, διαχωρίζεται αυτό το άκτιστον φως. Και σαν φως, μένει στη Βασιλεία του Θεού· γι΄αυτό θα είναι φωτοφόροι οι σωσμένοι άνθρωποι. Σαν πυρ χωρίς φως, πηγαίνει εις τους κολασμένους. Γι'αυτό λοιπόν είναι πυρ που καίει και που δεν είναι φωτεινόν. Από τον Θεό ξεκινά. Άκτιστος ενέργεια είναι αυτό το πυρ της κολάσεως. Φρίκη! Φρίκη! Μία πικρή εικόνα να πάρετε από τους δαιμονισμένους ανθρώπους, όταν πάνε σε κάποιον άγιο, άγιο Νεκτάριο, άγιο Διονύσιο, άγιο Γεράσιμο, άγιο Σπυρίδωνα και ξέρετε τι φωνάζουν αυτοί. «Με καις, με καις, με καις!». Τι είναι αυτό που καίει; Οι δαίμονες φωνάζουν. «Με καις, με καις!». Γι΄αυτό και λένε τον καθένα απ΄αυτούς τους αγίους, τους λένε «καψάληδες». Καψάληδες. «Με καις, με καις!». Καίεται ο διάβολος, καίονται οι δαίμονες με το άκτιστον αυτό πυρ που έρχεται από τον Θεό. Και μην ξεχνάμε ο λόγος του Θεού είναι αψευδής, δεν ψεύδεται. Λέει ο απόστολος Παύλος: «Πιστὸς ὁ λόγος καὶ πάσης ἀποδοχῆς ἄξιος». Ο Χριστός το είπε. Δεν υπάρχει περίπτωση να μη γίνει.

      Αγαπητοί, όλα τούτα που αναφέραμε, ζημιώνουν την ψυχήν. Η σωτηρία μας είναι «ἐν οὐ παικτοῖς». Δεν είναι αντικείμενο να παίζομε. Πρέπει να σκεφτούμε σοβαρά. Μία μόνο ψυχή έχομε. Κι αυτή δεν θα ξαναέρθει στον κόσμον αυτόν. Μη λοιπόν την παραδίδομε στην «κυβεία» -κύβους που παίζουν τα τυχερά παιγνίδια. «Στην κυβεία», λέει ο απόστολος Παύλος, «της πλάνης και της αμαρτίας». Αλλά και στην καθημερινότητα· με την τριβή των απροσεξιών μας, χάνομε την ειρήνη μας, την αγάπη μας, την χαρά μας. Και αυτό ομοίως ζημιώνει την ψυχήν. Γιατί να ζημιώνομε κάθε μέρα; Ας ακούσομε λοιπόν ακόμη μία φορά τον λόγο του Χριστού: «Τί γὰρ ὠφελήσει ἄνθρωπον, ἐὰν κερδήσῃ τὸν κόσμον ὅλον καὶ ζημιωθῇ τὴν ψυχὴν αὐτοῦ; Ἢ τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ;».

              ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ

     και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή

                  μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,

  μεταφορά της απομαγνητοφωνημένης ομιλίας σε ηλεκτρονικό κείμενο και επιμέλεια: Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος

ΠΗΓΕΣ:

• Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
• http://www.arnion.gr/mp3/omilies/p_athanasios/omiliai_kyriakvn/omiliai_kyriakvn_729.mp3

ΑΚΤΙΝΕΣ

«Ὅς γάρ ἄν ἐπαισχυνθῇ με καί τούς ἐμούς λόγους…».

 

ΚΥΡΙΑΚΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΥΨΩΣΙΝ

ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΜΗΝΑ

   Παιδί: ὁποιοσδήποτε ἐντραπῇ Ἐμέ καί τήν διδασκαλία μου ἐπηρεαζόμενος ἀπό τήν «πτωχεία» -τήν ταπεινή παρουσία τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ στόν κόσμο- ὁ Μεσσίας, θά τόν ἀποκηρύξει ὡς μή ἰδικόν Του. Μή ξεχνᾶς λοιπόν, χριστιανέ, τίς ἐντολές τοῦ Χριστοῦ, ἀφήνοντας τόν νοῦ σου νά τρέχει καί νά ἀσχολεῖται μέ τά μάταια πράγματα αὐτοῦ τοῦ κόσμου, γιά νά μή σέ ξεχάσει κι Ἐκεῖνος καί σέ ἐγκαταλείψει στόν καιρό τῶν πειρασμῶν σου. Σέ ἐκείνους πού ζοῦν μέ σωματικές ἀνέσεις, δέν κατοικεῖ τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, ἀλλά τό πνεῦμα τοῦ διαβόλου· σύμφωνα μέ τήν διδασκαλία τῶν Ἁγίων πού ἀγάπησαν πολύ τόν Χριστόν.

Σέ τοῦτον τόν κόσμον ὁ ἄνθρωπος, βρίσκεται πάντοτε μεταξύ τοῦ ἀγαθοῦ Θεοῦ καί τοῦ πονηροῦ Σατανᾶ· συμφιλιώνεται εἴτε μέ τόν Ἕνα εἴτε μέ τόν ἄλλον. Εἶναι φίλος τοῦ Θεοῦ, καί ζεῖ μέ Αὐτόν, ὅταν πορεύεται μέ τίς ἅγιες ἐντολές τοῦ Κυρίου, ὅταν γίνεται σύσσωμος τοῦ θεανθρωπίνου σώματος τοῦ Χριστοῦ, τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας.

Ἀντίθετα, γίνεται φίλος τοῦ διαβόλου καί ζεῖ μέ αὐτόν, ὅταν βαδίζει στίς ἁμαρτίες καί στά πάθη, ἐπειδή  αὐτά εἶναι ἡ ψυχή, ἡ καρδιά τοῦ διαβόλου.

Τό ἀνθρώπινο γένος δοκιμάζει, καθημερινῶς στόν κόσμο μας, τήν ἐμπειρία νά ὁδηγοῦνται οἱ ἄνθρωποι στήν ἀπώλεια, εἴτε λόγω τῆς ἄγνοιας, εἴτε τῆς μή ἀναγνωρίσεως τοῦ Μόνου Ἀληθινοῦ Θεοῦ καί Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ. Μέ ἄλλα λόγια, ἐκπίπτουν ἐξαιτίας εἴτε τῆς ἀθεΐας εἴτε τῆς εἰδωλολατρείας. Αὐτή ἡ ἄγνοια, ἤ ἡ μή ἀναγνώριση τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ, ἐπιφέρει τήν λήθη ἤ τήν μή ἀναγνώριση τοῦ  μόνου ἀληθινοῦ ἀγαθοῦ σ’ αὐτόν τόν κόσμο: τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Χριστοῦ.

Γι’ αὐτό καί ὁ ἅγιος Ἀπόστολος τῆς ἀγάπης παρακαλεῖ τούς χριστιανούς: «Τεκνία, φυλάξατε ἑαυτούς ἀπό τῶν εἰδώλων»[1]. Τά εἴδωλα ἀδελφοί, εἶναι σάν τήν δυνατή φωτιά· μέσα της κατακαίγονται καί ἡ συνείδηση καί ἡ ψυχή καί ἡ καρδιά καί τό θέλημα τοῦ ἀνθρώπου(βλέπε τίς πυρκαγιές, πού δοκιμάστηκε ἡ Πατρίδα μας, μετά τήν σατανική βλασφημία στόν Ὄλυμπο, πού προβλήθηκε τό Δωδεκάθεο ὡς παγκόσμια κληρονομιά τῆς UNESCO). Ἀπό τά εἴδωλα προέρχονται ὅλα τά κακά, καί τά μικρά καί τά μεγάλα. Καί κάθε ἄνθρωπος εἶναι εἰδωλολάτρης, ἐφ’ ὅσον δέν  πιστεύει στόν μόνο ἀληθινό Θεό, στόν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν καί εἰς τούς λόγους Του.

«Ὅς γάρ ἄν ἐπαισχυνθῇ με καί τούς ἐμούς λόγους…».

   Ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ, ἁγία γερόντισσα, ἔγινε σάρκα[2] καί ἀφοῦ ἑνώθηκε ὑποστατικά μέ τήν ἀνθρώπινη φύση μας καί ἔγινε τέλειος ἄνθρωπος χωρίς ἁμαρτία, ὡς τέλειος Θεός τήν ξανάπλασε καί τήν θέωσε. Ἀφοῦ ὁ Λόγος λοιπόν ἱερούργησε στόν ἑαυτό Του τήν ἀνάπλαση τῆς φύσεώς μας, θυσίασε γιά χάρη μας ὁ Ἴδιος τόν ἑαυτό Του μέ σταυρικό θάνατο· καί δίνει πάντοτε τό ἄχραντο Σῶμά Του νά θυσιάζεται καί νά μᾶς παραδίδει καθημερινά, ὡς ψυχοτρόφο συμπόσιο(ὅπως καί σήμερα Κυριακή μετά τήν Ὕψωση), μέ σκοπό νά μεταβαλλόμαστε ἀπό τό χειρότερο πρός τό καλύτερο, ὥστε νά μήν ἀνήκουμε πλέον στόν ἑαυτό μας, ἀλλά σέ Ἐκεῖνον τόν Θεάνθρωπο Σωτῆρα Ἰησοῦν Χριστόν.

 Μή διστάσει κανείς, ἀδελφοί, νά προσέλθει μέ προθυμία σέ κόπους καί θυσίες ποιῶντας τό ἅγιον θέλημά Του καί σηκώνοντας τόν τίμιον Σταυρό Του. Διότι, ὅποιος θέλει νά σώσει δῆθεν τή ζωή του μέσα σέ ἡδονές καί ἀνέσεις, θά χάσει τήν πνευματική καί μακαρίαν αἰωνία ζωήν. Ἐάν ἕνας ἄνθρωπος χάσει τήν ψυχή του τί θά δώσει ὡς ἀντάλλαγμα, μέ τό ὁποῖον θά ἐξαγοράσει αὐτήν ἀπό τήν αἰώνιαν ἀπώλεια; Ἀλοίμονον!! Τίποτε.

Ἐφ’ ὅσον δοκιμασμένοι στούς κόπους τῶν ἀρετῶν, μέ τόν Σταυρόν τοῦ Χριστοῦ, προκαθαρμένοι μέ τά δάκρυα, πλησιάζομε καί τρῶμε καί πίνομε τό Πανάγιον Σῶμα καί τό Παν-τίμιον Αἷμα τοῦ Θεανθρώπου Ἰησοῦ, τότε ὁ διττός Λόγος, μέ τίς δύο φυσικές Του δυνάμεις -τοῦ Θεοῦ καί τοῦ ἀνθρώπου- ἀναμειγνύεται μέ πραότητα μαζί μας.

Καί ὡς  σαρκωμένος καί ὁμοούσιος μέ ἐμᾶς, κατά τήν ἀνθρωπίνην φύσιν, μᾶς θεοποιεῖ ὁλόκληρους μέ τόν λόγο τῆς γνώσεως καί μᾶς κάνει οἰκείους Του, καθώς εἴμαστε σύμμορφοι μ’ Αὐτόν καί ἀδελφοί Του.

Ἀντίθετα, ὅ μή γένοιτο, ἄν προσερχόμαστε κυλισμένοι στά πάθη καί σπιλωμένοι ἀπό τήν ἀκαθαρσία τῆς εἰδωλολατρείας-ἁμαρτίας, μᾶς πυρπολεῖ καί μᾶς κατακαίει ὁλόκληρους καί συντομεύει τή ζωή μας, ὄχι γιατί τό θέλει ἡ ἀγαθότητά Του, ἀλλά γιατί ἀναγκάζεται ἀπό τήν καταφρονητική ἀναισθησία μας.

Φρονοῦμε ὅμως  ὅτι: σέ ὅλους ὅσους ἀρχίζουν νά βαδίζουν μέ ἀγαθή διάθεση σηκώνοντας τόν Τίμιον Σταυρόν, τόν δρόμο τῶν ἐντολῶν-ἀρετῶν, ὁ Κύριος πλησιάζει ἀοράτως καί ἐνισχύει κάθε προσπάθεια. Καί ὅταν προοδεύουν στούς ἀγῶνες τῆς εὐσέβειας καί πλησιάζουν πρός τήν ἀπάθεια, μέσῳ τῆς ταπεινώσεως, ὁ Λόγος περαιτέρω τούς ἐνθαρρύνει νά συνεχίσουν ἕως ὅτου ἀνυψωθοῦν στήν θεωρία, στή θέωση, στήν ἁγιότητα. Καί βέβαια συνεπάγεται ἀγῶνα ἕως ἐσχάτων· «δίνεις αἷμα γιά νά λάβεις πνεῦμα».

Ὁ Θεός καί ὁ Χριστός, δέν εὐδόκησε, δέν θέλει, οἱ ἐκλεκτοί Του νά ζοῦν μέ ἀνέσεις καί εὐκολίες σ’ αὐτήν τήν ζωήν, ἀλλά θέλησε ὅσο διάστημα ζήσουν σ’ αὐτήν τήν ζωήν νά ζοῦν μέ θλίψεις, μέ δυσκολίες καί κακουχίες, μέ μόχθους καί κόπους, ἐνίοτε μέ περιφρόνηση ἐκ μέρους τῶν ἀνθρώπων· καί ὅλα αὐτά τά ἀσυνήθιστα γιά τούς πολλούς, κάνουν γλυκεῖς τούς ἀγῶνες τῶν ἀρετῶν, χρηστόν τόν Σταυρόν, τό φορτίον ἐλαφρύ καί τούς ἀνεβάζουν στήν ἀγάπη, πού εἶναι ὁ Τριαδικός Θεός καί ὁ Θεάνθρωπος Σωτῆρας Ἰησοῦς, οὖ ἡ Δόξα, τό Κράτος, ἡ Βασιλεία εἰς τούς αἰῶνας. Ἀμήν.

[1] (Α’ Ἰωάν. 5, 21)

[2] (Ἰωάν.1,14)

ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΤΥΠΟΣ

Αὐταπάρνηση καί θυσία

Κηρυγματικές σκέψεις τοῦ π. Γεωργίου Μεταλληνοῦ πάνω στό Εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα τῆς Κυριακῆς μετά τήν Ὕψωσιν (ἀποσπάσματα)

«Εἴ τις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν καί ἀράτω τόν σταυρόν αὐτοῦ καί ἀκολουθείτω μοι». 

Ἱδρύοντας τόν νέο πάνω στή γῆ παράδεισό του ὁ Χριστός, τήν Ἐκκλησία, θέτει σ’ ἐκείνους πού θέλουν νά τόν ἀκολουθήσουν ἕναν ὅρο· καί ὁ ὅρος εἶναι διμερής. Αὐταπάρνηση καί θυσία, τά σκέλη του. 

Ὅποιος ἀκολουθεῖ τόν Χριστό μέ συνέπεια, λησμονεῖ τελείως τόν ἑαυτό του. Ὄχι μόνο μέ τήν ἀπόλυτη ἔννοια τοῦ ἀσκητισμοῦ. Λησμονεῖ τό Ἐγώ του, τό συμφέρον του, τήν ἄνεσή του. Δέν ζεῖ πιά γιά τόν ἑαυτό του. Ζεῖ γιά τόν Χριστό. Γι’ αὐτό καί ἀρνεῖται τόν παλαιό ἑαυτό του, τόν ἄνθρωπο τῆς ἁμαρτίας. Δέν ζεῖ πιά αὐτός, ὡς ἄνθρωπος τῆς πτώσεως. Μέσα του ζεῖ ὁ Χριστός. 

Ὅποιος ἀπαρνεῖται τόν ἑαυτό του γιά χάρη τοῦ Χριστοῦ, γνωρίζει ὅτι θά εἶναι πάντοτε τό θύμα. Κακά τά ψέματα. Κοινωνικές διακρίσεις καί ἐπιτυχίες μέσα σέ μιά κοινωνία πού κατά κανόνα περιφρονεῖ τόν Χριστό, δέν εἶναι δυνατές γιά τούς γνήσιους μαθητές του. Γιά νά βραβεύσει ὁ κόσμος τόν Χριστιανό, πρέπει νά τόν δεῖ νά γίνεται δικός του. Διότι ὁ κόσμος «τό ἴδιον φιλεῖ» (Ἰωάν. ιε΄19).

Ὁ Χριστιανός, ὅπου καί νά ζεῖ, θά βρίσκει μόνο διωγμό. Καί ἀπό τόν διωγμό αὐτό θά φαίνεται καί ἡ χριστιανικότητά του. 

Ὅλα ὅμως αὐτά ἀντί νά θλίβουν τόν χριστιανό τόν κάνουν νά χαίρει. Γιατί, ἔχοντας πιστεύσει στήν «μωρία τοῦ σταυροῦ», ἔχει πεθάνει γιά τόν κόσμο καί «πάντα ἡγεῖται σκύβαλα, ἵνα Χριστόν κερδήσει» (Φιλιπ. γ΄ 8).

------------------------------------  

Ἀπό τό βιβλίο τοῦ π. Γεωργίου Μεταλληνοῦ ΦΩΣ ΕΚ ΦΩΤΟΣ, τῶν ἐκδόσεων «Ὀρθόδοξος Κυψέλη», σελ. 144-149 (ἀποσπάσματα).

Φώτιος Μιχαήλ

Η κατά Θεόν λύπη και η χαρά της αληθινής μετάνοιας. (Κυριακή ΙΔ’ Ματθαίου)

 Posted on 7 Σεπτεμβρίου, 2026

Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου, Θεολόγου – συγγραφέως
Εν  Θεσσαλονίκη τη 6η Σεπτεμβρίου 2026

    Η σημερινή Κυριακή, αγαπητοί μου αδελφοί, είναι η δεκάτη τετάρτη Κυριακή του Ματθαίου και το μεν ευαγγελικό ανάγνωσμα είναι μια περικοπή από το 22ο κεφάλαιο του κατά Ματθαίον Ευαγγελίου, το δε αποστολικό μια περικοπή από την Β΄ προς Κορινθίους επιστολή του αποστόλου Παύλου. Την επιστολή αυτή απέστειλε ο Παύλος διά του αποστόλου Τίτου από την Μακεδονία πιθανότατα γύρω στο 55 μ.Χ. Σ’ αυτήν αναπτύσσει ο απόστολος μια σειρά θεμάτων που, είτε είχαν άμεση σχέση με όσα τους ανέπτυξε στην πρώτη του επιστολή, είτε για να αναπτύξει νέες αλήθειες που είχαν μεγάλη σημασία για την πνευματική ζωή και πορεία των Κορινθίων.

    Στην επιστολή ο απόστολος, απευθυνόμενος στα πνευματικά του παιδιά, τους ομιλεί σαν αληθινός πνευματικός πατέρας και δείχνει σ’ αυτά όλη την πατρική του αγάπη. Είναι ο πατέρας που πονάει για τις πνευματικές πτώσεις των, αλλά και χαίρεται για την προκοπή τους. Είναι ο πατέρας που νουθετεί, διδάσκει, διορθώνει, παρηγορεί, αλλά και ελέγχει και τιμωρεί όταν οι Κορίνθιοι παρεκτρέπονται και πεισματικά επιμένουν στην αμετανοησία, πάντοτε από αγάπη. Ειδικότερα στους τέσσερις πρώτους στίχους του 2ου κεφαλαίου πολύς λόγος γίνεται περί λύπης και χαράς. Γράφει: «Έκρινα δε εμαυτώ τούτο, το μη πάλιν εν λύπη ελθείν προς υμάς. Ει γαρ εγώ λυπώ υμάς, και τις εστιν ο ευφραίνων με ει μη ο λυπούμενος εξ εμού; Και έγραψα υμίν τούτο αυτό, ίνα μη ελθών λύπην έχω αφ’ ών έδει με χαίρειν, πεποιθώς επί πάντας υμάς ότι η εμή χαρά πάντων υμών εστίν. Εκ γαρ πολλής θλίψεως και συνοχής καρδίας έγραψα υμίν δια πολλών δακρύων, ουχ ίνα λυπηθήτε, αλλά την αγάπην ίνα γνώτε, ήν έχω περισσοτέρως εις υμάς». Δηλαδή: Σκέφθηκα δε μόνος μου και απεφάσισα τούτο· να μη έλθω προς σας λυπούμενος διά τα σφάλματά σας, λυπώντας δε και σας με τις παρατηρήσεις, που είμαι αναγκασμένος να σας κάμω. Η λύπη όμως, που θα σας προκαλέσω, αποβλέπει στο συμφέρον σας, διότι εάν εγώ με τους ελέγχους σας στενοχωρώ, ποιός είναι εκείνος, που με ευφραίνει, παρά αυτός που δέχεται τις παρατηρήσεις μου, λυπείται και μετανοεί διά τα σφάλματά του και προχωρεί σε διόρθωση; Και σας έγραψα αυτό τούτο ακριβώς σε προηγούμενη επιστολή και σας έκαμα παρατηρήσεις, για να διορθωθήτε εν τω μεταξύ, ώστε, όταν θα έλθω, να μη δοκιμάσω λύπη από εκείνους, από τους οποίους έπρεπε μάλλον να δοκιμάζω χαρά. Είμαι δε βέβαιος για όλους σας, ότι η ιδική μου χαρά είναι και χαρά όλων σας. Είχα βέβαια λυπηθή και εγώ πολύ, διά τους ελέγχους που σας έκαμα στην πρώτη επιστολή βαθύτατα θλιμμένος και με σφιγμένη την καρδιά και με πολλά δάκρυα, όχι δια να καταβληθήτε από λύπη, αλλά δια να γνωρίσετε την εξαιρετική αγάπη, την οποίαν έχω προς σας.

    Λύπη και χαρά.  Δύο λέξεις που στη γλώσσα της εκκλησιαστικής ζωής έχουν εντελώς διαφορετικό νοηματικό περιεχόμενο από τη σημασία που αποδίδουν σ’ αυτές οι κοσμικά σκεπτόμενοι άνθρωποι. Και τούτο διότι είναι αδύνατο να εννοήσουν οι άνθρωποι αυτοί ότι η κατά Θεόν λύπη, η λύπη που πηγάζει από τη μετάνοια και το πένθος για τις αμαρτίες μας, φέρνει στην ψυχή την αληθινή χαρά που είναι καρπός της Χάριτος του αγίου Πνεύματος.

    Εν προκειμένω η λύπη προερχόταν και από τα δύο μέρη. Και οι αμαρτάνοντες προκαλούσαν λύπη στον Παύλο, αλλά και ο Παύλος με τους ελέγχους και τις επιπλήξεις του προκαλούσε λύπη στους ενόχους. Θα μπορούσε να μη γράψει τίποτε ο Παύλος και να πει: Ας κάνουν ό,τι θέλουν. Δεν θα σκάσω εγώ για να διορθωθούν αυτοί.  Όμως κάτι τέτοιο ήταν αδιανόητο για τον Παύλο. Διότι δεν απέβλεπε στη δική του ησυχία και άνεση, αλλά έχοντας πλήρη συνείδηση της ποιμαντικής του αποστολής, απέβλεπε στη διόρθωση και σωτηρία των Κορινθίων. Απέβλεπε στην κατά Θεόν λύπη, στην οδύνη της μετανοίας, η οποία στη συνέχεια φέρνει τη χαρά της σωτηρίας.

    Όταν αγαπάς ειλικρινά τον άλλον, δεν μπορείς να βλέπεις με αδιαφορία τις πτώσεις του, ούτε πολύ περισσότερο να χαίρεσαι, κινούμενος από ζήλια και φθόνο. Αντίθετα λυπάσαι και πενθείς και κάνεις ό,τι μπορείς για την ανόρθωσή του, σύμφωνα με τον θεόπνευστο λόγο του Παύλου: «Και είτε πάσχει εν μέλος συμπάσχει πάντα τα μέλη», (Α΄ Κορ.12,26). Ο πεπτωκώς δεν είναι ένας τυχαίος άνθρωπος. Είναι αδελφός εν Χριστώ, ο οποίος και αυτός αγωνίζεται τον καλόν αγώνα της πίστεως. Κάποια στιγμή χωρίς να το καταλάβει γλίστρησε και έπεσε κατά την πάλη ενάντια στην αμαρτία. Ας τον συμπαθήσουμε, λοιπόν, και ας πονέσουμε μαζί του, σαν να ήταν δική μας η πτώση του. Ας προσευχηθούμε προς τον Θεόν για να τον οδηγήσει στην μετάνοια. Σήμερα δυστυχώς στην κοινωνία μας, στους κοσμικά σκεπτόμενους ανθρώπους, ακόμη και σε πολλούς χριστιανούς και θρησκευόμενους, συναντούμε ένα εντελώς αντίθετο πνεύμα. Χαίρονται για τις πτώσεις των άλλων και τους καταδικάζουν στη συνείδησή τους, πέφτοντας στο αμάρτημα της κατακρίσεως: Καλά να πάθει, λένε. Του άξιζε να πάθει και χειρότερα!! Μήπως, άραγε, και εμείς σκεφτόμαστε και κρίνουμε με παρόμοιο τρόπο; Ας κάνουμε μια αυτοκριτική και έναν αυτοέλεγχο στον εαυτό μας.

    Ας κάνουμε τώρα ένα βήμα πιο πέρα. Αν θέλουμε να είμαστε αληθινοί χριστιανοί, όχι μόνο δεν πρέπει να χαιρόμαστε, ούτε να κατακρίνουμε τις πτώσεις των άλλων, αλλά απεναντίας, μάλιστα, θα πρέπει να λυπόμαστε στις θλίψεις και δοκιμασίες των άλλων, έχοντας υπ’ όψη μας τον άλλο λόγο του Παύλου: «χαίρειν μετά χαιρόντων και κλαίειν μετά κλαιόντων», (Ρωμ.12,15). Βρίσκεται κάποιος αδελφός εν Χριστώ σε θλίψη; Έχει πένθος για τον θάνατο κάποιου αγαπητού του προσώπου; Είναι πικραμμένος για κάποια αθεράπευτη αρρώστια που πάσχει, ή για κάποια περιπέτεια οικογενειακή, ή επαγκελματική; Ας προσευχηθούμε γι’ αυτόν, ας τον συμπαρασταθούμε με ειλικρινή αγάπη και ας κάνουμε ό,τι μπορούμε για να τον βοηθήσουμε. Αυτό απαιτεί η αληθινή εν Χριστώ αγάπη. 

    Ας έχουμε ακόμη υπ’ όψη μας ότι η αληθινή αγάπη δεν είναι ξένη προς τον έλεγχο και την επίπληξη, σύμφωνα με τον λόγο του Παύλου: «Έγεγξον, επιτίμησον, παρακάλεσον», (Β΄ Τιμ. 4,2). Το στοιχείο του ελέγχου κατα κόρον συναντούμε στις επιστολές του Παύλου, ο οποίος χρησιμοποιεί μεν τη νουθεσία, αλλά παράλληλα, όπου χρειάζεται, και τον έλεγο, πάντοτε από αγάπη, αποβλέποντας στη διόρθωση των πνεματικών του τέκνων. Ο πατέρας, όταν αναγκάζεται να δείρει το παιδί του, αισθάνεται λύπη μεγάλη. Δεν πονάει μόνο αυτός που χτυπιέται αλλά και αυτός που χτυπάει. Ο πνευματικός πατέρας κάποτε θα χρειασθει να χρησιμοποιήσει και τον έλεγχο, όταν βλέπει ότι το πνευματικό του τέκνο επιμένει στην αμαρτία και κινδυνεύει να καταστραφεί. Υπάρχουν περιπτώσεις που θα αναγκασθεί να του πεί ωμή την αλήθεια, να του υποδείξει τα σφάλματά του και να του επιβάλει ακόμη και επιτίμιο, που έχει θεραπευτικό χαρακτήρα. Όλα αυτά όμως με πολλή αγάπη και με πολύ πόνο στην καρδιά.

    Αδελφοί μου, ο Θεός δεν έπλασε τον άνθρωπο για τη λύπη και τον πόνο.Τον έπλασε για τη χαρά και την ευτυχία. Όμως από τότε που μπήκε στη ζωή του η αμαρτία δεν υπάρχει άλλος τρόπος να βρεί την αληθινή χαρά, παρά μόνο περνώντας μέσα από την λύπη του κατά Θεόν πένθους και της μετανοίας. Ας μη παρασυρόμαστε από τους κοσμικούς ανθρώπους που προσπαθούν να δώσουν χαρά στη ζωή τους, τραγουδώντας, διασκεδάζοντας, χορεύοντας. Ας ακολουθήσοωμε τον δρόμο του κατά Θεον πένθους, για να βρούμε την αιώνια χαρά της βασιλείας των ουρανών. Αμήν. 

Κυριακή ΙΔ’ Ματθαίου, Πρεσβυτέρου Αθανασίου Μηνά.

 Posted on 7 Σεπτεμβρίου, 2026

«· ἑταῖρε, πῶς εἰσῆλθες ὧδε μή ἔχων ἔνδυμα γάμου;»

Βαπτίζεται ὁ δοῦλος τοῦ Θεοῦ… εἰς τό ὄνομα τοῦ Πατρός· καί τοῦ Υἱοῦ· καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Εὔκολο λοιπόν ἦταν νά ἀπευθυνθεῖ εἰς τήν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν ὁ μή ἐνδεδυμένος ἄνθρωπος τό ἔνδυμα τοῦ γάμου, ὥστε ἡ Ἐκκλησία νά τοῦ προμηθεύσει τοιοῦτον. «Ὅσοι εἰς Χριστόν ἐβαπτίσθητε, Χριστόν ἐνεδύσασθε». Εἶπεν ὁ Κύριος: «ὁ πιστεύσας καί βαπτισθείς σωθήσεται· ὁ δέ ἀπιστήσας κατακριθήσεται»[1]. «…καί φησιν ὁ εὐνοῦχος· ἰδού ὕδωρ· τί κωλύει με βαπτισθῆναι; εἶπε δέ ὁ Φίλιππος· εἰ πιστεύεις ἐξ ὅλης τῆς καρδίας, ἔξεστιν. Ἀποκριθείς δέ εἶπε· πιστεύω τόν υἱόν τοῦ Θεοῦ εἶναι, τόν Ἰησοῦν Χριστόν»[2].

Ὀρθόδοξος πίστις, ὁμολογία, τήρησις τῶν ἐντολῶν-ἀρετῶν καταδεικνύουν καί ἀποδεικνύουν τήν Εὐαγγελικήν Ἀλήθεια γιά τούς ἔχοντας ἔνδυμα γάμου καί προσκεκλημένους στή Βασιλεία τοῦ Θεοῦ,Βασιλεία τῶν οὐρανῶν. Τό Πνεῦμα τό Ἅγιον ἐνημέρωσε καί ἅρπασε στόν ἀέρα τόν Ἅγιον Ἀπόστολον Φίλιππον, ὁ ὁποῖος, Χάριτι Θεοῦ, κατήχησε καί ἐβάπτισε τόν Εὐνοῦχον. Ὁ βίος τῆς Ἐκκλησίας, ἁγία γερόντισσα, εἶναι βίος ἐν Πνεύματι Ἁγίῳ· βίος στό πλαίσιο ὅλων τῶν εὐαγγγελικῶν δογμάτων, μέ πρῶτο ἀπ’ ὅλα, αὐτό τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ.

Ὁ χριστιανός, εἶναι χριστιανός, βιώνοντας πλήρως τό δόγμα τοῦ θείου Βαπτίσματος, τοῦ θείου Χρίσματος, τό δόγμα τῆς Ἀναστάσεως, μέ τήν Χάριν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί μέ τόν ζῆλο του πρός τίς ἀρετές. Ὁ Ὀρθόδοξος Εὐαγγελικός βίος, ὁ Ἀποστολικός βίος, ὁ ἅγιος βίος, δέν εἶναι τίποτε ἄλλο ἀπό τήν ἐμπειρική ἐφαρμογή, ἀπό τήν βίωση τῶν ἁγίων δογμάτων, τῶν ἁγίων ἀληθειῶν τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως καί Παραδόσεως.

«· ἑταῖρε, πῶς εἰσῆλθες ὧδε;»

Ἡ Ἐκκλησία, χριστιανοί μου, τό σῶμα τοῦ Χριστοῦ καί ἡ ἐν αὐτῇ ὁλόκληρη θεανθρωπίνη Οἰκονομία τῆς σωτηρίας, εἶναι ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Ὅλος ὁ Θεάνθρωπος Κύριος Ἰησοῦς Χριστός, πραγματοποιεῖ τή σωτηρία τῶν ἀνθρώπων καί τοῦ κόσμου μέ τό Πνεῦμα τό Ἅγιον· τό Ὁποῖον κατῆλθε καί παρέμεινε παντοτινά στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ὡς ἡ Ψυχή της.

Ἡ Ἐκκλησία εἶναι αὐτή πού, ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι, ἁγιάζει ὅλα τά μέλη της, τά ἐνδύει μέ τό ἔνδυμα τῆς Βασιλείας καί ἔτσι τά σώζει ἀπό τήν ἁμαρτία, τόν θάνατο καί τόν διάβολο. Καί μέ τόν τρόπο αὐτό τί μαρτυρεῖ; Ὅτι ἡ Ἐκκλησία-Θεάνθρωπος Χριστός, εἶναι ὁ μόνος Σωτῆρας τοῦ ἀνθρώπου, τῶν ἀνθρώπων, τοῦ κόσμου. Ὁ Ἰησοῦς Χριστός, ὁ Ὁποῖος μέ τό Πνεῦμα τό Ἅγιον διά τῶν ἱερῶν μυστηρίων καί τῶν ἁγίων ἀρετῶν συνεχίζει καί, πολυπλεύρως πραγματώνει τή σωτηρία τοῦ γένους τῶν ἀνθρώπων. Ὁλοκληρώνοντας τήν θεανθρώπινη Οἰκονομία μέ τήν Ἀνάσταση καί τήν Ἀνάληψή Του, καί κατ’ αὐτόν τόν τρόπο οἰκοδομῶντας τήν Ἐκκλησία, ἐφ’ Ἑαυτῷ καί ἐν Ἑαυτῷ, ὁ θαυμαστός Σωτῆρας Ἰησοῦς, ἔδωσε ἰσχυρή μαρτυρία καί τά ἐπετέλεσε ὅλα αὐτά ἀποστέλλοντας στήν Ἐκκλησία, τό Πνεῦμα Του τό Ἅγιον, «τό ἐκ τοῦ Πατρός ἐκπορευόμενον».Ἔτσι, «κατά πνεῦμα ἁγιωσύνης», ὁ Θεός Πατήρ προσεμαρτύρησε τόν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό, ὡς Υἱόν τοῦ Θεοῦ[3].

Λέγει ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος: «κατά τήν Ἀνάσταση καί τήν εἰς οὐρανούς, Ἀνάληψη τοῦ Χριστοῦ, μετά τήν κάθοδο τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί μετά ἀπό ποικίλα θαύματα, τῇ ἐπικλήσει τοῦ Παντίμου ὀνόματος τοῦ Χριστοῦ, ὅλοι οἱ πιστοί γνώρισαν ὅτι ὁ Χριστός εἶναι Θεός καί ὁ Μονογενής Υἱός τοῦ Θεοῦ.

«· ἑταῖρε, πῶς εἰσῆλθες ὧδε;»

Ἐσύ, ἑταῖρε-φίλε, πῶς ὑβρίζεις καί διώκεις τήν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ καί Θεοῦ; Πῶς γίνεσαι ἀρνητής πολεμῶντας τήν θείαν μετάνοιαν, τόν γλυκύτατον Ἰησοῦν, τούς ἀπεσταλμένους Του καί εἰσέρχεσαι ξεδιάντροπα στήν ἁγία Τράπεζα τῆς Βασιλείας, χωρίς βασιλικό ἔνδυμα;

Ξεχνᾶς τήν προφητεία; Tήν τιμωρία, αὐτήν, πού ἔλαβαν οἱ Ἰουδαῖοι καί τά Ἱεροσόλυμα, ἡ ἁγία Πόλη;

Μέσα στό Θεανθρώπινο σῶμα, ἤτοι τήν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησία, ὁ ἄνθρωπος Πνεύματι Ἁγίῳ χριστοποιεῖται, Πνεύματι Ἁγίῳ ζεῖ μέ τόν Χριστό καί ἐν Χριστῷ. Ὅ,τι εἶναι τοῦ Χριστοῦ, ὅ,τι εἶναι θεανθρώπινο στό σῶμα τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, καθίσταται, Πνεύματι Ἁγίῳ, δικό μας. Χωρίς τό Πνεῦμα τό Ἅγιον, δέν μποροῦμε νά ἀνήκουμε στόν Χριστόν, στήν Ἐκκλησία Του. Ὀφείλουμε νά ἔχουμε ἔνδυμα γάμου· νά κρατᾶμε τό ἔνδυμα καθαρό, νά Τόν ἔχουμε μέσα μας, νά τρῶμε καί νά πίνουμε τό πανάχραντο Σῶμά Του καί τό Πανάγιον Αἷμά Του. Καί τοῦτο σημαίνει, νά νεκρώσουμε τήν σάρκα, νά ζήσουμε δηλαδή τήν αἰώνιον ζωή, τήν αἰώνιον Βασιλεία.

Ἡ ἄφατος φιλανθρωπία τοῦ Χριστοῦ κορυφώνεται στό γεγονός, ὅτι Ἐκεῖνος ἔδωσε στήν Ἐκκλησία Του τό Πνεῦμα τό Ἅγιον, τό Ὁποῖον εἶναι ταυτοχρόνως καί «Πνεῦμα υἱοθεσίας»[4]. Εἶναι πολύτιμο πράγμα τό νά εἶσαι πλάσμα-κτῖσμα τοῦ Πλάστου Θεοῦ· εἶναι ὅμως ἀσύγκριτα ἀνώτερο, τό νά εἶσαι υἱός τοῦ Θεοῦ κατά Χάριν. Ὁ Τριαδικός Κύριος, δέν εἶναι μόνον ὁ δημιουργός μας, ἀλλά καί κάτι ἀνείπωτα ἀνώτερο: ὁ Πατέρας μας.

«· ἑταῖρε, πῶς εἰσῆλθες  ὧδε;»

Ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία, ἀδελφοί, εἶναι πρῶτα ἀπ’ ὅλα ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Ἐπειδή ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ τά πάντα εἶναι, τά πάντα ὑπάρχουν, τά πάντα συμβαίνουν ἐκ τοῦ Πατρός, διά τοῦ Υἱοῦ,  ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι[5]. Ἡ πρόσκληση ἔγκειται στό ὅτι ἡ Ἐκκλησία εἶναι τό Α καί τό Ω, ἡ ἀρχή καί τό τέλος· ἡ Ἐκκλησία εἶναι τό ἀτελεύτητο τέλος: στό ὅτι εἶναι ἡ Βασιλεία τοῦ Βασιλέως καί Θεοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καί δι’ Αὐτῷ καί ἐν Αὐτῷ, ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ Πατρός καί τοῦ Θεοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἡ Βασιλεία τῆς Παναγίας Τριάδος.

Σ’ Αὐτήν ἡ Δόξα εἰς τούς αἰῶνας. Ἀμήν.

---

[1] (Μάρκ.16, 16)

[2] (Πράξεις.Κεφ.η’ 36-37-38)

[3] (Ρωμ.1, 4-7)

[4] (Ρωμ. 8, 15)

[5] (Ματθ. 28, 18-20)

Ἕως πότε θα ἀγνοοῦμε πεισματικά τήν μοναδική ἐλπίδα μας;

 Posted on 31 Αυγούστου, 2026

Νεκτάριος Δαπέργολας

Ἡ εὐαγγελική περικοπή πού ἀνεγνώσθη χθές στούς ναούς μας, μεταφέρει τά λόγια τοῦ Χριστοῦ γιά τήν ἀποστασία καί προδοσία τοῦ Ἰσραήλ, ἀλλά ταυτόχρονα ἀντικατοπτρίζει ἐδῶ καί πολύ καιρό πλέον καί τήν δική μας προδοσία, ἀποστασία καί ἐξαχρείωση. Καί εἶναι ἀπό τίς πλέον ἀποκαλυπτικές περικοπές, γιά ὅσους βαυκαλίζονται ὅτι (συνεχίζουν νά) ἀποτελοῦν περιούσιο λαό καί δέν ἀντιλαμβάνονται ὅτι ἡ πνευματική παρακαταθήκη τοῦ παρελθόντος δέν ἀρκεῖ ἀπό μόνη της γιά νά μάς σώσει σέ καιρούς τέτοιας ζοφερῆς παρακμῆς καί τόσο πρωτοφανοῦς πνευματικῆς ξηρασίας.

     Τί λέει λοιπόν ὁ Κύριος; «Ἄνθρωπος ἦν οἰκοδεσπότης, ὅστις ἐφύτευσεν ἀμπελῶνα…καὶ ᾠκοδόμησεν πύργον καὶ ἐξέδοτο αὐτὸν γεωργοῖς, καὶ ἀπεδήμησεν. Ὅτε δὲ ἤγγισεν ὁ καιρὸς τῶν καρπῶν, ἀπέστειλεν τοὺς δούλους αὐτοῦ…λαβεῖν τοὺς καρποὺς αὐτοῦ. Καὶ λαβόντες οἱ γεωργοὶ τοὺς δούλους, ὃν μὲν ἔδειραν, ὃν δὲ ἀπέκτειναν, ὃν δὲ ἐλιθοβόλησαν. Πάλιν ἀπέστειλεν ἄλλους δούλους πλείονας τῶν πρώτων, καὶ ἐποίησαν αὐτοῖς ὡσαύτως.

Ὕστερον δὲ ἀπέστειλεν πρὸς αὐτοὺς τὸν υἱὸν αὐτοῦ λέγων· ᾽Εντραπήσονται τὸν υἱόν μου. Οἱ δὲ γεωργοὶ ἰδόντες τὸν υἱὸν εἶπον ἐν ἑαυτοῖς· Οὗτός ἐστιν ὁ κληρονόμος· δεῦτε ἀποκτείνωμεν αὐτὸν καὶ σχῶμεν τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ. Καὶ λαβόντες αὐτὸν ἐξέβαλον ἔξω τοῦ ἀμπελῶνος καὶ ἀπέκτειναν. Ὅταν οὖν ἔλθῃ ὁ κύριος τοῦ ἀμπελῶνος, τί ποιήσει τοῖς γεωργοῖς ἐκείνοις; Λέγουσιν αὐτῷ· Κακοὺς κακῶς ἀπολέσει αὐτούς, καὶ τὸν ἀμπελῶνα ἐκδώσεται ἄλλοις γεωργοῖς, οἵτινες ἀποδώσουσιν αὐτῷ τοὺς καρποὺς ἐν τοῖς καιροῖς αὐτῶν. Λέγει αὐτοῖς ὁ ᾽Ιησοῦς· Οὐδέποτε ἀνέγνωτε ἐν ταῖς γραφαῖς, λίθον ὃν ἀπεδοκίμασαν οἱ οἰκοδομοῦντες οὗτος ἐγενήθη εἰς κεφαλὴν γωνίας· παρὰ Κυρίου ἐγένετο αὕτη, καὶ ἔστιν θαυμαστὴ ἐν ὀφθαλμοῖς ἡμῶν; Διὰ τοῦτο λέγω ὑμῖν ὅτι ἀρθήσεται ἀφ᾽ ὑμῶν ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ καὶ δοθήσεται ἔθνει ποιοῦντι τοὺς καρποὺς αὐτῆς…» (Ματθ. κα΄ 33-43).

     Τό ἴδιο βέβαια θυμίζουμε ὅτι λέει ὁ Χριστός, ἐγκωμιάζοντας τήν πίστη τοῦ Ρωμαίου ἐκατόνταρχου, πού τόν εἷχε παρακαλέσει νά θεραπεύσει τόν δοῦλο του: «Ἀμὴν λέγω ὑμῖν, οὐδὲ ἐν τῷ Ἰσραὴλ τοσαύτην πίστιν εὗρον. Λέγω δὲ ὑμῖν ὅτι πολλοὶ ἀπὸ ἀνατολῶν καὶ δυσμῶν ἥξουσι καὶ ἀνακλιθήσονται μετὰ Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ ἐν τῇ βασιλείᾳ τῶν οὐρανῶν, οἱ δὲ υἱοὶ τῆς βασιλείας ἐκβληθήσονται εἰς τὸ σκότος τὸ ἐξώτερον· ἐκεῖ ἔσται ὁ κλαυθμὸς καὶ ὁ βρυγμὸς τῶν ὀδόντων» (Ματθ. η΄ 10-12).

     Καί ἀνάλογη ἀσφαλῶς ἦταν καί ἡ προτροπή τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου πρός τούς Φαρισαίους: «Ποιήσατε καρπὸν ἄξιον τῆς μετανοίας, καὶ μὴ δόξητε λέγειν ἐν ἑαυτοῖς, πατέρα ἔχομεν τὸν Ἀβραάμ· λέγω γὰρ ὑμῖν ὅτι δύναται ὁ Θεὸς ἐκ τῶν λίθων τούτων ἐγεῖραι τέκνα τῷ Ἀβραάμ» (Ματθ. γ΄ 8-9). Ὅπερ θά μποροῦσε καί νά ἀποδοθεῖ σέ ἐλεύθερη ἀπόδοση γιά ἐμᾶς σήμερα ὡς ἑξῆς: μήν ἐπαναπαύεστε λέγοντας ὅτι εἶστε Ἕλληνες, κάτοικοι δηλαδή ἁγιοτόκου καί λαμπερῆς πατρίδας, ἀπόγονοι ἡρώων καί ἁγίων, γιατί ὁ Θεός μπορεῖ καί ἀπό τίς πέτρες νά βγάλει Ἕλληνες. Ἕλληνες στήν οὐσία καί ὄχι στό ὄνομα. Καί νά πάρει ἀπό ἐσᾶς τή χάρη Του καί νά τήν δώσει σέ ἄλλους, πού θά ποιοῦν τό θέλημά Του, ὅπως τήν πῆρε τότε ἀπό τόν λαό τοῦ Ἰσραήλ.

     Εἶναι ἀλήθεια ὅτι ἐπί πολλούς αἰῶνες ὁ Ἑλληνισμός εἶχε γίνει τό ὄχημα τῆς Θείας Χάριτος καί τό ὄργανο τοῦ εὐαγγελισμοῦ τοῦ κόσμου. Τώρα πού βουλιάξαμε στή διαφθορά καί στόν βόρβορο τοῦ ὑλισμοῦ, τῆς βλασφημίας καί τῆς σαρκολατρείας, τώρα πού Τόν προδώσαμε καί Τόν σταυρώνουμε καθημερινά, συνένοχοι κι ἐμεῖς μαζί μέ δαιμονοκίνητες πολιτικές ἡγεσίες καί ἀντίχριστα ἱερατεῖα, τώρα πού ἐπιλέξαμε νά περιπλανιόμαστε – ἑκουσίως μωροί καί τυφλοί – σέ ἕνα ἄγονο πλέον καί ἐφιαλτικά κατάξερο τοπίο, μέχρι πότε θά μᾶς κρατᾶ τό λαμπρό πνευματικό παρελθόν μας, ὁ ποτισμένος μέ αἷμα καί σπαρμένος μέ ἅγια λείψανα τόπος μας, ἡ μεσιτεία καί οἱ πρεσβεῖες τῶν Ἁγίων μας; Καί μέχρι πότε ἐπίσης θά μᾶς κρατοῦν καί κάποιες σύγχρονες εὐλογημένες και ἀγωνιζόμενες μορφές, πού ἀναμφίβολα ὑπάρχουν, ἀλλά δείχνουν τόσο λίγες μέσα στό βρωμερό σκοτάδι τῆς διαστροφῆς γύρω μας;

     Δαιμονικοί καιροί λυσσομανοῦν καί ἡ μοναδική μας ἐλπίδα εἶναι τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Γι’ αὐτό καί ἡ μετάνοια εἶναι ὁ μόνος δρόμος μπροστά μας. Καί τό νά ποιήσουμε «καρπόν ἄξιον τῆς μετανοίας» ἡ συνέχεια τοῦ μονόδρομου. Γιατί (καί πάλι θά θυμηθῶ τό Κατά Ματθαῖον) «ἤδη καὶ ἡ ἀξίνη πρὸς τὴν ῥίζαν τῶν δένδρων κεῖται· πᾶν οὖν δένδρον μὴ ποιοῦν καρπὸν καλὸν ἐκκόπτεται καὶ εἰς πῦρ βάλλεται».

     Ἐμεῖς ὡς πότε θά ἐπιμένουμε νά τό ξεχνᾶμε αὐτό;