Όταν ο Θεός δεν θέλει να είσαι με κάποιον

 

Μύγα και μέλισσα: δυο τρόποι να βλέπεις γύρω σου

Ηθική και Σύγχρονος Άνθρωπος

12.05.2026

Απόστολος Νικολαΐδης, Ομ. Καθηγητής Πανεπιστημίου Αθηνών, Πρόεδρος Ινστιτούτου «Άγιος Μάξιμος ο Γραικός»

Κάποτε κλήθηκε ο όσιος Παϊσιος[1] να απαντήσει στο ερώτημα, πώς πρέπει κάποιος να αντιμετωπίζει όσους έχουν την κακή συνήθεια να ψάχνουν αφορμές για να κατηγορούν  τους κληρικούς για μια σειρά από αμαρτήματα και κακές επιλογές, θεωρώντας προφανώς ότι επιτελούν θεάρεστο έργο. Ο όσιος, όπως συνήθιζε πάντα, επέλεξε  έναν λίαν εποπτικό, εντυπωσιακό και κατανοητό τρόπο, γενικεύοντας το πρόβλημα, για να διδάξει, πώς πρέπει να σκέφτεται και να ενεργεί ο άνθρωπος του Θεού σε σχέση με όσα παρατηρεί γύρω του:

Οι άνθρωποι χωρίζονται σε δύο κατηγορίες. Υπάρχουν εκείνοι που μοιάζουν με τη μύγα, η οποία πάντοτε συχνάζει στις βρωμιές, έστω και αν γύρω της υπάρχει πλήθος ευωδιαστών λουλουδιών. Περνά πάνω από όλα αλλά δεν στέκεται σε κανένα από αυτά. Αντίθετα, επιλέγει να σταθεί μόνο εκεί που είναι η βρωμιά, έστω και αν δεν είναι τόσο φανταχτερή και βρίσκεται στο περιθώριο του περιβολιού. Η σκέψη της είναι τόσο πολύ προσκολλημένη στη βρωμιά που αν την ρωτήσει κάποιος, αν είδε κάπου λουλούδια, θα απαντούσε πως ούτε τα συνάντησε ούτε και τα γνωρίζει. Ευχαρίστως όμως θα πληροφορούσε με κάθε λεπτομέρεια, που υπάρχουν σκουπίδια, τουαλέτες και ακαθαρσίες παντός είδους. Το ίδιο ακριβώς κάνουν και οι άνθρωποι που της μοιάζουν. Μόνιμα, έχοντας κακούς λογισμούς,  ψάχνουν να βρουν ό,τι κακό υπάρχει γύρω τους όχι για να το στιγματίσουν αλλά για να κατηγορήσουν όσους το ακολουθούν, μην έχοντας ποτέ τη διάθεση ούτε να διακρίνουν τους ανθρώπους από τα λάθη τους ούτε να αναζητήσουν και να εξάρουν τα θετικά τους σημεία.

Διαφορετικά όμως σκέφτονται και ενεργούν όσοι ακολουθούν το παράδειγμα της μέλισσας, η οποία συνηθίζει να επισκέπτεται και να επικάθεται μόνο σε ό,τι είναι καλό και χρήσιμο, έστω και αν γύρω της είναι όλα ακάθαρτα και βρωμερά. Αν ρωτηθεί δε, πού υπάρχουν σκουπίδια και γενικότερα ακαθαρσίες, θα μας πληροφορούσε μόνο για την ύπαρξητων πάσης φύσεως λουλουδιών, αγνοώντας την παρουσία των ακαθαρσιών, γιατί είναι γνώστης, φίλος και ένθερμος υποστηρικτής μόνο των καλών και ποτέ των κακών. Με τον ίδιο τρόπο ενεργούν και όσοι έχουν μόνο καλούς λογισμούς και επιλέγουν τα καλά των άλλων, αγνοώντας ή σκεπάζοντας τα κακά.

Είναι αυτονόητο ότι κανείς δεν θα έκανε το λάθος να κάνει αξιολογικές κρίσεις στη συμπεριφορά των δύο αυτών εντόμων. Το καθένα από αυτά έχει τη δική του θέση και αξία στο οικοσύστημα. Οι μεν μύγες ανακυκλώνουν την οργανική ύλη, τρεφόμενες με υπολείμματα τροφών, πτωμάτων και κοπριών, επιταχύνοντας τη διάσπαση και επιστρέφοντας θρεπτικά συστατικά στο έδαφος, γίνονται δε οι ίδιες και τροφή σε άλλα ζώα, διατηρώντας τις τροφικές αλυσίδες, ενώ αποτελούν δείκτες για την κατάσταση του οικοσυστήματος. Οι δε μέλισσες χρησιμεύουν στην επικονίαση των φυτών, μεταφέροντας γύρη από άνθος σε άνθος, βοηθώντας σημαντικά στην αναπαραγωγή των φυτών και την παραγωγή πλήθους τροφίμων, και μάλιστα μεγάλης αξίας, όπως το μέλι, το κερί και ο βασιλικός πολτός, στηρίζουν την βιοποικιλότητα, ενώ συνιστούν δείκτες της υγείας του περιβάλλοντος.

Ενώ, λοιπόν, και τα δύο αυτά έντομα επιτελούν το έργο που η φύση τους ανέθεσε, και άρα δεν μπορούν να αξιολογηθούν θετικά ή αρνητικά, δεν συμβαίνει το ίδιο με τους ανθρώπους, οι οποίοι υπόκεινται σε κρίσεις, επειδή όσα σκέφτονται και πράττουνείναι προϊόντα της καλής ή κακής προαίρεσης και όχι της φύσης, η οποία πλάστηκε από το Θεό «λίαν καλή».

Αν θα ψάχναμε το πνευματικό υπόβαθρο αυτών των δύο κατηγοριών ανθρώπων θα διαπιστώναμε τα ακόλουθα:

Πίσω από το παράδειγμα της μύγας κρύβονται οι άνθρωποι που στερούνται αυτοκριτικής και δικαιοσύνης. Αποφεύγουν να ασχολούνται με τα δικά τους λάθη όχι μόνο επειδή είναι επώδυνο, λόγω των πληγμάτων κατά του εγωισμού, αλλά και επειδή επιθυμούν με κάθε τρόπο τον στιγματισμό και την απόρριψη του πλησίον. Είναι δε και άδικοι, όχι μόνο επειδή είναι πιθανόν τα φαινόμενα να μην ταυτίζονται με την αλήθεια, αλλά και επειδή σφετερίζονται το αποκλειστικό «δικαίωμα» του Θεού να κρίνει τους ανθρώπους.

Πίσω από το παράδειγμα των μυγών κρύβονται επίσης όσοι δεν μετέρχονται τις δοκιμασμένες μεθόδους αντίστασης κατά της «φυσικής» μετά την ανθρώπινη πτώση ροπής των ανθρώπων προς το κακό, η οποία προφανώς μετά την σάρκωση του Θεού Λόγου και την εγκαθίδρυση της Εκκλησίας είναι μεν υπερβάσιμη αλλά απαιτεί μεγάλο και σκληρό αγώνα. Το γεγονός ότι οι περισσότεροι των ανθρώπων, μεταξύ αυτών και δήθεν ευσεβείς, αρέσκονται στην τακτική της μύγας και εξαντλούν την κοινωνικότητά τους στον έμμονο εντοπισμό και στιγματισμό των αλλότριων λαθών, και μάλιστα στο όνομα της αλήθειας και της αγάπης, δεν είναι ενδεικτικό μόνο της σύγχυσης αλλά και της συνειδητής ή ασυνείδητης διαστροφής τόσο του χριστιανικού όσο και του κοινού ανθρώπινου ήθους.

Μιμητές της μύγας είναι κυρίως οι εξοικειωμένοι με τους κακούς, τους πονηρούς, λογισμούς, οι οποίοι, όπως είναι φυσικό, βρίσκονται πίσω από όλα τα πάθη και από κάθε αρνητική ενέργεια. Έτσι είναι πολύ φυσικό ο εμπαθής να αναζητά αφορμές για αρνητικές κρίσεις, μη μπορώντας να ζήσει αλλιώς. Μου θυμίζει τον μακαριστό λαοφιλή ηθοποιό Θανάση Βέγγο που σε κάποια από τις παλαιές ελληνικές κωμωδίες,ζώντας μακριά από τα καυσαέρια της μεγαλούπολης φέρεται να αδυνατούσε να αναπνεύσει, κάτι που «κατάφερε» πίσω από τον κατάμαυρο πλούσιο καπνό της εξάτμισης ενός παλαιού λεωφορείου, αναφωνώντας, «επιτέλους ανάπνευσα» καθαρό οξυγόνο.

Υπάρχουν βέβαια και αυτοί που χρησιμοποιούν τη μέθοδο των αλλότριων αρνητικών κρίσεων ως αφορμή σύγκρισης και αχρήστευσης του πλησίον με σκοπό την ανάδειξη της δικής τους υπέροχης αξίας και προπαντός της δικής τους ορθοδοξίας. Αυτή η σύγκριση αναφέρεται μόνο στα αρνητικά σημεία των άλλων και καθόλου στα θετικά.

Το παράδειγμα της μέλισσας ακολουθούν όσοι έχουν καθαρή καρδιά, η οποία είναι συνάρτηση του καθαρού νου και του καθαρού οφθαλμού. Γιατί, καθώς είπε και ο Χριστός, αν τα μάτια μας είναι απλά και καθαρά τότε όλη η ύπαρξή μας είναι φωτεινή. Αν όμως είναι σκοτεινά και πονηρά, τότε όλα είναι σκοτεινά (Ματθ. 6,22-23).Η καθαρή λοιπόν καρδιά γεννά καλούς λογισμούς. Αυτό επισημαίνει και ο Απόστολος Παύλος στους Φιλιππησίους, όταν τους έγραφε ότι ο λογισμός τους θα πρέπει να στρέφεται αποκλειστικά σε όσα είναι αληθινά, σεμνά, δίκαια και καθαρά (Φιλ. 4, 8-9).

Ο καθαρός άνθρωπος δεν μπορεί παρά να βλέπει με καθαρό μάτι τους ανθρώπους επειδή έχει μάθει να απομονώνει μόνο τα καλά τους, να δικαιολογεί με κάθε τρόπο τα αρνητικά και από αυτά ακόμη να βγάζει θετικά συμπεράσματα. Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα ενός ασκητή που μπροστά σε μια άσεμνα ενδεδυμένη γυναίκα δεν στάθηκε στη γύμνια της για να την καυτηριάσει, αλλά στάθηκε μόνο στην ομορφιά της ως ευκαιρία δοξολογίας του Θεού Δημιουργού.Ο άνθρωπος βλέπει τον κόσμο μέσα από αυτό που καλλιεργεί μέσα του. Αν καλλιεργεί το καλό, θα το βρίσκει και γύρω του. Αν εστιάζει στο κακό, αυτό είναι δηλωτικό και τί κυριαρχεί και μέσα του.

Λίαν σημαντικός είναι ο ρόλος της ταπεινοφροσύνης, που επιβάλλει την απόκρυψη των οικείων αρετών και την ανάδειξη των αρετών των άλλων, έστω και αν αυτές είναι ανεπαίσθητες, με ταυτόχρονη απόκρυψη των κακιών τους και ανάδειξη των οικείων κακών, έστω και αν αυτά είναι μικρά και αξιολογούνται ως ασήμαντα.

Ίσως είναι χρήσιμο να επισημανθεί ότι η επιλογή να καλύπτει κάποιος τα λάθη των άλλων δεν σημαίνει άρνηση ή απόκρυψη της αλήθειας, αλλά ένας τρόπος συμμόρφωσης στη θεμελιώδη ηθική αρχή, ότι «το καλό για να είναι καλό πρέπει να γίνεται καλώς», που σημαίνει ότι η εκφορά της αλήθειας είναι τότε αποτελεσματική όταν συνοδεύεται από διάκριση, επιείκεια και αγάπη. Σκοπός δεν είναι αυτή καθ’ εαυτή η αλήθεια αλλά η ωφέλεια και η σωτηρία των ανθρώπων.

Ανακεφαλαιώνοντας θα λέγαμε ότι μύγα και μέλισσα κινούνται όχι σε ξεχωριστούς αλλά στον ίδιο κόσμο. Άρα η διαφορά τους δεν έγκειται στο περιβάλλον αλλά στις επιλογές τους. Η μύγα συμβολίζει τον άνθρωπο που εστιάζει στα αρνητικά: Λάθη, αδυναμίες, προβλήματα. Ακόμη κι αν υπάρχει κάτι καλό γύρω του, θα το προσπεράσει για να σταθεί σε ό,τι «βρωμάει». Η μέλισσα, αντίθετα, συμβολίζει εκείνον που αναζητά το θετικό, το όμορφο, το δημιουργικό. Μέσα στο ίδιο περιβάλλον βρίσκει κάτι χρήσιμο και ωφέλιμο – όπως το νέκταρ από τα λουλούδια.

 

[1]Γέροντος Παϊσιου Αγιορείτου Λόγοι, Τόμος Γ’, Σουρωτή Θεσσαλονίκης, 2011, σ.

ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ

Ό Θεός επιτρέπει τους πειρασμούς ανάλογα μέ τήν πνευματική μας κατάσταση.

 

Άλλοτε επιτρέπει νά κάνουμε ένα σφάλμα, λ.χ. μια μικρή απροσεξία, για να είμαστε άλλη φορά προσεκτικοί καί νά αποφύγουμε ή μάλλον νά προλάβουμε ένα μεγαλύτερο κακό πού θά μας έκανε το ταγκαλάκι.

Άλλοτε αφήνει τόν διάβολο νά μάς πειράζη, γιά νά μάς δοκιμάση.

Δίνουμε δηλαδή εξετάσεις καί αντί κακό ό διάβολος μάς κάνει καλό.

Θυμηθήτε τόν Γερο-Φιλάρετο πού έλεγε:Τέκνον, έγκατάλειψις Θεού, ούδένα πειρασμόν σήμερα.

Ήθελε νά παλεύη κάθε μέρα με τους πειρασμούς, γιά νά στεφανώνεται άπό τόν Χριστό.Ένας δυνατός, όπως ό Γερο-Φιλάρετος, δέν αποφεύγει τους πειρασμούς, άλλα λέει στον Χριστό:

Στείλε μου, Χριστέ μου, πειρασμούς καί δώσε μου κουράγιο νά παλέψω.

Ένας αδύνατος όμως θά πή:

Μήν έπιτρέπης, Χριστέ μου, νά πειρασθώ. ­

Μη είσενέγκης ημάς εις πειρασμόν….

Εμείς όμως πολλές φορές, όταν έχουμε έναν πειρασμό, λέμε:

ε, μά είμαι άνθρωπος κι εγώ δέν αντέχω άλλο!,

ενώ θά έπρεπε νά πούμε:

Δέν είμαι άνθρωπος είμαι παλιάνθρωπος.

Θεέ μου, βοήθησε με νά γίνω άνθρωπος.

Δέν λέω νά επιδιώκουμε εμείς τους πειρασμούς, άλλα, όταν έρχωνται, νά τους αντιμετωπίζουμε με καρτερία καί προσευχή.

Σέ κάθε πνευματική χειμωνιά νά περιμένουμε με υπομονή καί ελπίδα τήν πνευματική άνοιξη.

Οι μεγαλύτεροι πειρασμοί είναι συνήθως στιγμιαίοι καί, εάν εκείνη τήν στιγμή τους ξεφύγουμε, περνάει καί φεύγει ή φάλαγγα τών δαιμόνων καί γλυτώνουμε.

Όταν ένωθή ό άνθρωπος μέ τόν Θεό, δέν έχει πιά πειρασμούς.

Μπορεί ό διάβολος νά κάνη κακό στον Άγγελο; Όχι, καίγεται.

Ή πνευματική ζωή είναι πολύ απλή καί εύκολη εμείς τήν κάνουμε δύσκολη, γιατί δεν αγωνιζόμαστε σωστά. Με λίγη προσπάθεια και πολλή ταπείνωση και εμπιστοσύνη στον Θεό, μπορεί κανείς να προχώρηση πολύ.

Γιατί, όπου υπάρχει ταπείνωση, δεν έχει θέση ό διάβολος καί, όπου δεν υπάρχει διάβολος, επόμενο είναι να μην υπάρχουν καί πειρασμοί.

- Γέροντα, ή πτώση σε μιά αμαρτία μπορεί να γίνη κατά παραχώρηση του Θεού;

- Όχι, είναι βαρύ νά πούμε ότι παραχωρεί ό Θεός νά αμαρτήσουμε. Ό Θεός ποτέ δεν παραχωρεί νά αμαρτήσουμε.

Εμείς κάνουμε παραχωρήσεις καί έρχεται ό διάβολος καί μας πειράζει.

Όταν λ.χ. ύπερηφανεύωμαι, διώχνω τήν θεία Χάρη, φεύγει ό Φύλακας Άγγελος μου, έρχεται ό άλλος …άγγελος, ό διάβολος, καί σπάζω τά μούτρα μου.

Αυτή είναι δική μου παραχώρηση, καί όχι τού Θεού.

- Είναι σωστό, Γέροντα, όταν έχουμε μιά πτώση νά λέμε:

Ό πειρασμός μέ έρριξε;

- Πολλές φορές ακούω κι εγώ μερικούς ανθρώπους νά λένε ότι φταίει ό πειρασμός, όταν ταλαιπωρούνται, ένω φταίνε οί ϊδιοι πού δέν αντιμετωπίζουν σωστά τά πράγματα.

Έπειτα ό πειρασμός, πειρασμός είναι. Μπορεί νά μας έμποδίση άπό το κακό;

Τήν δουλειά του κάνει.

Νά μήν τά φορτώνουμε καί όλα στον πειρασμό.

Ένας υποτακτικός, πού ζούσε σέ μιά Καλύβη μέ τον Γέροντα του, μιά φορά πού έμεινε γιά λίγο μόνος του, πήρε ένα αυγό, το έβαλε πάνω σέ ένα κλειδί – ήταν άπό εκείνα τά μεγάλα, τά παλιά κλειδιά – καί άναψε άπό κάτω ένα κερί, γιά νά το ψήση!

Μπαίνει ξαφνικά ό Γέροντας καί τον βλέπει.

-Τί κάνεις εκεί;, τού λέει.

-Νά, Γέροντα, ό πειρασμός μέ έβαλε νά ψήσω έδώ ένα αυγό, τού λέει ό υποτακτικός του. Καί τότε ακούσθηκε μιά άγρια φωνή:

-Αυτήν τήν τέχνη έγώ δέν τήν ήξερα- άπό αυτόν τήν έμαθα!

Ό διάβολος μερικές φορές κοιμάται, καί εμείς τον προκαλούμε..

(Όσιος Παΐσιος ο Αγιορείτης)

ΣΤΥΛΟΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ

Παΐσιος Αγιορείτης Πώς να «καθαρίσετε» το μυαλό από τη βρωμιά σε 3 δευτερόλεπτα;

 

«Ἐγὼ προσεύχομαι πάντοτε. Ἔχω καλὴ σχέση καὶ ἐπικοινωνία μὲ τὸν Θεό. Τοῦ ᾽πα δυὸ κουβέντες καὶ συνεννοηθήκαμε.»

 Posted on 10 Ιανουαρίου, 2026

Άγιος Παΐσιος: Εἶναι μεγάλη, λοιπόν, ἡ δύναμη τῆς προσευχῆς. Καὶ ἡ χάρη της. Πολὺ μεγάλη. Καὶ ὁ ἀρχέκακος ὄφις, ὁ σατανᾶς καὶ τὰ ὄργανά του, τὴν τρέμουν.
Λίγο νὰ φωνάξομε τὸν Χριστό, λίγο νὰ ἐπικαλεσθοῦμε τὴν Παναγία, λίγο νὰ μιλήσομε στοὺς ἁγίους, καὶ παίρνει πόδι ὁ ἄλλος. Δὲν ἀντέχει τὴ χάρη τους.
Δὲν ἀντέχει τὴν ἀγάπη τους. Δὲν ἀντέχει τὴν παρουσία τους. Δὲν ἀντέχει τίποτε. Τὸ κακὸ βέβαια μὲ μᾶς πολλὲς φορὲς εἶναι ὅτι δὲν προσευχόμεθα. Δὲν προσευχόμεθα μὲ θέρμη.

Πήγαιναν μιὰ φορὰ δύο Χριστιανοὶ στὸν δρόμο. Κι ἔφτασαν σ᾽ ἕνα ποτάμι, τὸ ὁποῖο εἶχε πλημμυρίσει. Κι ἔκατσαν καὶ προσευχήθηκαν νὰ τὸ περάσουν.

Ὁ ἕνας εἶπε δυὸ κουβέντες μὲ θέρμη καὶ πέρασε. Ὁ ἄλλος προσευχήθηκε ὥρα πολλή, μπῆκε καὶ κινδύνευσε νὰ πνιγεῖ. Τὸν ἔπιασε ὀ ἄλλος καὶ τὸν ἔβγαλε. Κι εἶχε ἀπορία ὁ δεύτερος.

Κι εἶπε στὸν πρῶτο: «Καλά, ἀδελφέ. Ἐσὺ εἶπες δυὸ κουβέντες καὶ πέρασες. Ἐγὼ εἶπα ἐκατὸ καὶ κινδύνευσα νὰ χαθῶ, ἂν δὲν ἤσουν ἡ ἀφεντιά σου. Γιατί ἔγινε αὐτό;»

Τοῦ λέει: «Ἐσὺ προσεύχεσαι, ἀδελφέ, συχνά;»

« Ἄ, μπά», λέει. «Τώρα προσευχήθηκα κι ἀφοῦ εἶδα τὸν κίνδυνο.»

«Ἄ, ἔτσι», λέει. «Ἐγὼ προσεύχομαι πάντοτε. Ἔχω καλὴ σχέση καὶ ἐπικοινωνία μὲ τὸν Θεό. Τοῦ ᾽πα δυὸ κουβέντες καὶ συνεννοηθήκαμε. Συνεννοηθήκαμε! Ἐσύ», λέει, «τώρα τό ᾽πες. Γι᾽ αὐτὸ στό ᾽κανε αὐτὸ ὁ Θεὸς καὶ σ᾽ ἔσωσε κιόλας, γιὰ νὰ μάθεις νὰ προσεύχεσαι. Γιὰ νὰ μὴν ἀφήνεις τὴν προσευχή.»

Θὰ μοῦ πεῖτε: «Πάτερ, ἔχουμε καὶ δουλειές, ἔχουμε καὶ βάσανα, ἔχουμε καὶ κόπους.» Μποροῦμε νὰ προσευχόμεθα ὅπου δήποτε. Ὅπως ἀναπνέομε, μποροῦμε καὶ νὰ προσευχόμεθα. Μποροῦμε νὰ φωνάζουμε τὸν Χριστό, τὴν Παναγία.

Στόμα δὲν ἔχουμε; Ἔχουμε. Μυαλὸ ἔχουμε; Ἔχουμε. Πῶς δὲν ἔχουμε. Ἔ, λοιπόν, δὲν ἔχουμε καμμία ἰδιαίτερη δαπάνη. Οὔτε καὶ κανένα ἰδιαίτερο κόπο, ἂν θέλετε. Ἔχει κόπο ἡ προσευχή. Σίγουρα. Ἀλλὰ μποροῦμε καὶ νὰ φωνάζουμε τὸν Κύριο.

Ἡ προσευχὴ εἶναι τὸ 100 τοῦ Θεοῦ. Φέρνει τὸν Κύριο γρήγορα κοντά μας. Φέρνει τὴν Παναγία γρήγορα κοντά μας.

Καὶ τοὺς ἁγίους καὶ τοὺς ἀγγέλους. Κι ἐπηρεάζει καὶ τὶς ψυχὲς τῶν ἀποθαμένων μας. Ἐκεῖνοι μᾶς ἀκοῦνε. Καὶ πολλοὶ ἀπ᾽αὐτοῦς ἔχουν βρεῖ παρρησία. Τὸ ξέρετε αὐτό; Παρρησία. Καὶ μᾶς βοηθᾶνε. Προσεύχονται γιὰ μᾶς. Ἐπηρεάζουν τὸν Θεό.

Μᾶς συντροφεύουν στὴ ζωή μας.

Ἔλεγε, κάποτε, ὁ Γέροντας Παΐσιος σὲ κάποιον… Τοῦ ᾽λεγε:

«Γέροντα, ἐγὼ δὲν ἔχω κάνει τίποτα ἰδιαίτερο. Κι ὅμως μοῦ πᾶν ὅλα καλὰ στὴ ζωή μου. Κι ἔχω πολλὲς εὐλογίες. Τί συμβαίνει; Τί γίνεται; »

Καὶ τοῦ λέει ὁ Γέροντας: «Παιδί μου, κάποιος πρόγονός σου ἔχει ἁγιάσει. Καὶ δὲν τὸ ξέρετε. Ἔχει ἁγιάσει καὶ δὲν τὸ ξέρετε! Καὶ αὐτὸ σᾶς βοηθάει.»

Τί ὡραῖο, λοιπόν, ἡ προσευχή! Καὶ τί προνόμιο εἶναι νὰ μιλᾶμε στὸν Κύριο ἀπευθείας! Γιὰ νὰ πᾶς στὸν πρωθυπουργὸ ἢ στοὺς ἄρχοντες μεσολαβοῦν πολλοὶ και ἂν σὲ δεχτεῖ καὶ ἂν ἀδειάζει ὁ ἄνθρωπος κι ἂν θέλει, καὶ τό ᾽να καὶ τ᾽ ἄλλο.

Ἐδῶ στὸν Κύριο εἴμεθα ἄμεσοι. Ἀρκεῖ ν᾽ ἀνοίξομε τὸ στόμα μας καὶ λέει ὁ Κύριος: «Ἐγὼ εἶμαι παρών. Ἰδού, πάρειμι.» Ὁ πανταχοῦ παρών, ἀνθρωποπαθῶς ἐκφραζόμενος, λέει: «Εἶμαι παρών!»

Εἶναι γιὰ μᾶς ἐκείνη τὴν ὥρα παρών, γιατὶ Τὸν φωνάξαμε. Τὸν φωνάξαμε! Ὁ προφήτης καὶ βασιλιᾶς Δαυὶδ προσευχότανε μὲ θέρμη ἑφτὰ φορὲς τὴν ἡμέρα. «Ἑπτάκις τῆς ἡμέρας ᾔνεσά σε.» Ἑφτὰ φορὲς τὴν ἡμέρα!

Καὶ εἶναι γεγονὸς ὁτι ὁ προφητάναξ Δαυὶδ εἶχε πολλὲς ἀσχολίες, πολλὰ προβλήματα, τόσο λαὸ ἐπάνω του, τόσες εὐθύνες καὶ τόσα ἄλλα.

Κι ὅμως, ἐπειδὴ ἀγαποῦσε κι ἐπειδὴ ἤθελε, εὕρισκε τὴν εὐκαιρία καὶ προσευχότανε.

Ἅγιος Νικόλαος – Τεῦχος 66 Μάρτιος 2012 – ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΕΓΚΩΜΗΣ

Άγιος Παΐσιος: «Και βλέπεις σε όλα τα κράτη φουρτούνα, ζάλη μεγάλη…»

 Posted on 8 Ιανουαρίου, 2026

Και βλέπεις σε όλα τα κράτη φουρτούνα, ζάλη μεγάλη! Ο καημένος ο κόσμος –ο Θεός να βάλει το χέρι Του! – βράζει σαν την χύτρα ταχύτητος. Και οι μεγάλοι πώς τα φέρνουν! Μαγειρεύουν-μαγειρεύουν, τα ρίχνουν όλα στην χύτρα ταχύτητος και σφυρίζει τώρα η χύτρα! Θα πεταχθή σε λίγο η βαλβίδα!

Αγωνιάτε, Γέροντα;

– Αχ, τι άσπρισαν τα γένια μου πρόωρα; Εγώ πονάω δυό φορές, μία, όταν προβλέπω μια κατάσταση και φωνάζω, για να προλάβουμε ένα κακό που πρόκειται να γίνη, και μια, όταν δεν δίνουν σημασία – ίσως όχι από περιφρόνηση -, και συμβαίνη μετά το κακό και μου ζητούν τότε την συμπαράστασή μου. Τώρα καταλαβαίνω τι τραβούσαν οι Προφήτες. Μεγαλύτεροι Μάρτυρες ήταν οι Προφήτες! Πιο μεγάλοι Μάρτυρες από όλους τους Μάρτυρες, παρ’ όλου που δεν πέθαναν όλοι με μαρτυρικό θάνατο.

Γιατί οι Μάρτυρες για λίγο υπέφεραν, ενώ οι Προφήτες έβλεπαν μια κατάσταση και υπέφεραν συνέχεια.

Φώναζαν-φώναζαν, και οι άλλοι τον χαβά τους… Και όταν έφθανε η ώρα και ερχόταν η οργή του Θεού εξ αιτίας τους, βασανίζονταν και εκείνοι μαζί τους. Τουλάχιστον όμως τότε τόσο έφθανε το μυαλό των ανθρώπων. Άφηναν τον Θεό και προσκυνούσαν τα είδωλα. Σήμερα που καταλαβαίνουν, είναι η μεγαλύτερη ειδωλολατρία.

Δεν έχουμε συνειδητοποιήσει ότι ο διάβολος βάλθηκε να καταστρέψη τα πλάσματα του Θεού. Έχει κάνει παγκοινιά, να καταστρέψη τον κόσμο. Λύσσαξε, γιατί άρχισε να μπαίνη στον κόσμο η καλή ανησυχία.

Είναι πολύ αγριεμένος, γιατί γνωρίζει ότι είναι λίγη η δράση του. Τώρα κάνει όπως ένας εγκληματίας που, όταν τον κυκλώνουν, λέει: «Δεν έχω σωτηρία! Θα με πιάσουν!» και τα κάνει όλα γυαλιά-καρφιά.

Ή όπως οι στρατιώτες, που εν καιρώ πολέμου, όταν τελειώσουν τα πυρομαχικά, βγάζουν την λόγχη ή το σπαθί και ρίχνονται και ό,τι γίνει. Σου λέει: «Έτσι κι αλλιώς χαμένοι είμαστε, ας σκοτώσουμε όσο πιο πολλούς μπορούμε». Ο κόσμος καίγεται! Το καταλαβαίνετε;

Έπεσε πολύς πειρασμός…

Τέτοια πυρκαγιά έχει βάλει ο διάβολος, που ούτε όλοι οι πυροσβέστες αν μαζευθούν, δεν μπορούν να κάνουν τίποτε, αναγκάζονται οι άνθρωποι να στραφούν στον Θεό και να Τον παρακαλέσουν να ρίξη μια βροχή γερή, για να σβήση. Έτσι και για την πνευματική πυρκαγιά που άναψε ο διάβολος, μόνον προσευχή χρειάζεται, για να βοηθήση ο Θεός.

Όλος ο κόσμος πάει να γίνη μια περίπτωση. Γενικό ξεχαρβάλωμα! Δεν είναι να πης: «Σ’ ένα σπίτι χάλασε λίγο το παράθυρο ή κάτι άλλο, ας το διορθώσω». Όλο το σπίτι είναι ξεχαρβαλωμένο. Έχει γίνει χαλασμένο χωριό. Δεν ελέγχεται πια η κατάσταση, μόνον από πάνω, ό,τι κάνει ο Θεός. Τώρα είναι να δουλεύη ο Θεός με το κατσαβίδι, με χάδια, με σκαμπίλια, να το διορθώση. Μια πληγή έχει ο κόσμος που κιτρίνισε και θέλει σπάσιμο, αλλά ακόμη δεν ωρίμασε καλά. Πάει να ωριμάσει το κακό, όπως τότε στην Ιεριχώ που ήταν για απολύμανση…

Αγίου Παϊσίου Αγιορείτου – Με πόνο και αγάπη για τον σύγχρονο άνθρωπο. Λόγοι Α΄-Ι. Ησυχαστήριον ” Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος” Σουρωτή Θεσσαλονίκης

Πηγή: iconandlight.wordpress.com & simeiakairwn.gr

ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Ὁμολογιακή ἐπιστολή τοῦ Ὁσίου Παϊσίου κατά τῶν οἰκουμενιστικῶν καί φιλενωτικῶν κινήσεων τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Ἀθηναγόρα.

 Posted on 5 Δεκεμβρίου, 2025

Ἐν Ἁγίῳ Ὄρει τῇ 23ῃ Ἰανουαρίου 1969

Σεβαστέ πάτερ Χαράλαμπε,
Ἐπειδή βλέπω τόν μεγάλον σάλον, πού γίνεται εἰς τήν Ἐκκλησίαν μας, ἐξ αἰτίας τῶν διαφόρων φιλενωτικῶν κινήσεων καί τῶν ἐπαφῶν τοῦ Πατριάρχου μετά τοῦ Πάπα, ἐπόνεσα καί ἐγώ σάν τέκνον Της καί ἐθεώρησα καλόν, ἐκτός ἀπό τίς προσευχές μου, νά στείλω καί ἕνα μικρό κομματάκι κλωστή (πού ἔχω σάν φτωχός μοναχός), διά νά χρησιμοποιηθῇ καί αὐτό, ἔστω καί γιά μιά βελονιά, διά τό πολυκομματιασμένο φόρεμα τῆς Μητέρας μας. Πιστεύω ὅτι θά κάμετε ἀγάπην καί θά τό χρησιμοποιήσετε διά μέσου του θρησκευτικοῦ σας φύλλου. Σᾶς εὐχαριστῶ.

Θά ἤθελα νά ζητήσω συγγνώμην ἐν πρώτοις ἀπ’ ὅλους, πού τολμῶ νά γράψω κάτι, ἐνῶ δέν εἶμαι οὔτε ἅγιος οὔτε θεολόγος. Φαντάζομαι ὅτι θά μέ καταλάβουν ὅλοι, ὅτι τά γραφόμενά μου δέν εἶναι τίποτε ἄλλο παρά ἕνας βαθύς μου πόνος διά τήν γραμμήν καί κοσμικήν ἀγάπην δυστυχῶς τοῦ πατέρα μας κ. Ἀθηναγόρα. Ὅπως φαίνεται,ἀγάπησε μίαν ἄλλην γυναίκα μοντέρνα, πού λέγεται Παπική Ἐκκλησία, διότι ἡ Ὀρθόδοξος Μητέρα μας δέν τοῦ κάμνει καμμίαν ἐντύπωσι, ἐπειδή εἶναι πολύ σεμνή. Αὐτή ἡ ἀγάπη, πού ἀκούσθηκε ἀπό τήν Πόλι, βρῆκε ἀπήχησι σέ πολλά παιδιά του, πού τήν ζοῦν εἰς τάς πόλεις. Ἄλλωστε αὐτό εἶναι καί τό πνεῦμα τῆς ἐποχῆς μας: ἡ οἰκογένεια νά χάσῃ τό ἱερό νόημά της ἀπό τέτοιου εἴδους ἀγάπες, πού ὡς σκοπόν ἔχουν τήν διάλυσιν καί ὄχι τήν ἕνωσιν…

Μέ μία τέτοια περίπου κοσμική ἀγάπη καί ὁ Πατριάρχης μας φθάνει στή Ρώμη. Ἐνῶ θά ἔπρεπε νά δείξῃ ἀγάπη πρῶτα σέ μᾶς τά παιδιά του καί στή Μητέρα μας Ἐκκλησία, αὐτός, δυστυχῶς, ἔστειλε τήν ἀγάπη του πολύ μακριά. Τό ἀποτέλεσμα ἦταν νά ἀναπαύσῃ μέν ὅλα τά κοσμικά παιδιά, πού ἀγαποῦν τόν κόσμον καί ἔχουν τήν κοσμικήν αὐτήν ἀγάπην, νά κατασκανδαλίσῃ, ὅμως, ὅλους ἐμᾶς, τά τέκνα τῆς Ὀρθοδοξίας, μικρά καί μεγάλα, πού ἔχουν φόβο Θεοῦ.

Μετά λύπης μου, ἀπό ὅσους φιλενωτικούς ἔχω γνωρίσει, δέν εἶδα νά ἔχουν οὔτε ψίχα πνευματική οὔτε φλοιό. Ξέρουν, ὅμως, νά ὁμιλοῦν γιά ἀγάπη καί ἑνότητα, ἐνῶ οἱ ἴδιοι δέν εἶναι ἑνωμένοι μέ τόν Θεόν, διότι δέν Τόν ἔχουν ἀγαπήσει.

Θά ἤθελα νά παρακαλέσω θερμά ὅλους τους φιλενωτικούς ἀδελφούς μας: Ἐπειδή τό θέμα τῆς ἑνώσεως τῶν Ἐκκλησιῶν εἶναι κάτι τό πνευματικόν καί ἀνάγκην ἔχουμε πνευματικῆς ἀγάπης, ἄς τό ἀφήσουμε σέ αὐτούς πού ἀγαπήσανε πολύ τόν Θεόν καί εἶναι θεολόγοι, σάν τούς Πατέρας τῆς Ἐκκλησίας, καί ὄχι νομολόγοι, πού προσφέρανε καί προσφέρουν ὁλόκληρο τόν ἑαυτόν τούς εἰς τήν διακονίαν τῆς Ἐκκλησίας (ἀντί μεγάλης λαμπάδας), τούς ὁποίους ἄναψε τό πῦρ τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ καί ὄχι ὁ ἀναπτήρας τοῦ νεωκόρου. Ἄς γνωρίζωμεν ὅτι δέν ὑπάρχουν μόνον φυσικοί νόμοι, ἀλλά καί πνευματικοί. Ἑπομένως ἡ μέλλουσα ὀργή τοῦ Θεοῦ δέν μπορεῖ νά ἀντιμετωπισθῇ μέ συνεταιρισμόν ἁμαρτωλῶν (διότι διπλήν ὀργήν θά λάβωμεν), ἀλλά μέ μετάνοιαν καί τήρησιν τῶν ἐντολῶν τοῦ Κυρίου.

Ἐπίσης ἄς γνωρίσωμεν καλά ὅτι ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία μας δέν ἔχει καμμίαν ἔλλειψιν. Ἡ μόνη ἔλλειψις, πού παρουσιάζεται, εἶναι ἡ ἔλλειψις σοβαρῶν Ἱεραρχῶν καί Ποιμένων μέ πατερικές ἀρχές. Εἶναι ὀλίγοι οἱ ἐκλεκτοί . ὅμως, δέν εἶναι ἀνησυχητικόν. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ καί Αὐτός τήν κυβερνάει. Δέν εἶναι Ναός, πού κτίζεται ἀπό πέτρες, ἄμμο καί ἀσβέστη ἀπό εὐσεβεῖς καί καταστρέφεται μέ φωτιά βαρβάρων, ἀλλά εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Χριστός «καί ὁ πεσών ἐπί τόν λίθον τοῦτον συνθλασθήσεται, ἐφ’ ὃν δ’ ἄν πέσῃ λικμήσει αὐτόν» (Ματθ. κα΄44-45). Ὁ Κύριος, ὅταν θά πρέπῃ, θά παρουσιάσῃ τούς Μάρκους τούς Εὐγενικούς καί τούς Γρηγορίους Παλαμᾶδες, διά νά συγκεντρώσουν ὅλα τά κατασκανδαλισμένα ἀδέλφια μας, διά νά ὁμολογήσουν τήν Ὀρθόδοξον Πίστιν, νά στερεώσουν τήν Παράδοσιν καί νά δώσουν χαράν μεγάλην εἰς τήν Μητέρα μας.

Εἰς τούς καιρούς μας βλέπομεν ὅτι πολλά πιστά τέκνα τῆς Ἐκκλησίας μας, Μοναχοί καί λαϊκοί, ἔχουν δυστυχῶς ἀποσχισθῆ ἀπό αὐτήν ἐξ αἰτίας τῶν φιλενωτικῶν. Ἔχω τήν γνώμην ὅτι δέν εἶναι καθόλου καλόν νά ἀποχωριζώμεθα ἀπό τήν Ἐκκλησίαν κάθε φοράν πού θά πταίῃ ὁ Πατριάρχης . ἀλλά ἀπό μέσα, κοντά στήν Μητέρα Ἐκκλησία ἔχει καθῆκον καί ὑποχρέωσι ὁ καθένας ν’ ἀγωνίζεται μέ τόν τρόπον του. Τό νά διακόψῃ τό μνημόσυνον τοῦ Πατριάρχου, νά ἀποσχισθῇ καί νά δημιουργήσῃ ἰδικήν του Ἐκκλησίαν καί νά ἐξακολουθῇ νά ὁμιλῇ ὑβρίζοντας τόν Πατριάρχην, αὐτό, νομίζω, εἶναι παράλογον.

Ἐάν διά τήν α ἤ τήν β λοξοδρόμησι τῶν κατά καιρούς Πατριαρχῶν χωριζώμεθα καί κάνωμε δικές μας Ἐκκλησίες – Θεός φυλάξοι! – θά ξεπεράσωμε καί τούς Προτεστάντες ἀκόμη. Εὔκολα χωρίζει κανείς καί δύσκολα ἐπιστρέφει. Δυστυχῶς, ἔχουμε πολλές «Ἐκκλησίες» στήν ἐποχή μας. Δημιουργήθηκαν εἴτε ἀπό μεγάλες ὁμάδες ἢ καί ἀπό ἕνα ἄτομο ἀκόμη. Ἐπειδή συνέβη στό Καλύβι των (ὁμιλῶ διά τά ἐν Ἁγίῳ Ὄρει συμβαίνοντα) νά ὑπάρχῃ καί Ναός, ἐνόμισαν ὅτι μποροῦν νά κάνουν καί δική τους ἀνεξάρτητη Ἐκκλησία. Ἐάν οἱ φιλενωτικοί δίνουν τό πρῶτο πλῆγμα στήν Ἐκκλησία, αὐτοί, οἱ ἀνωτέρω, δίνουν τό δεύτερο. Ἄς εὐχηθοῦμε νά δώσῃ ὁ Θεός τόν φωτισμόν Του σέ ὅλους μας καί εἰς τόν Πατριάρχην μας κ. Ἀθηναγόραν, διά νά γίνῃ πρῶτον ἡ ἕνωσις αὐτῶν τῶν «ἐκκλησιῶν», νά πραγματοποιηθῇ ἡ γαλήνη ἀνάμεσα στό σκανδαλισμένο Ὀρθόδοξο πλήρωμα, ἡ εἰρήνη καί ἡ ἀγάπη μεταξύ τῶν Ὀρθοδόξων Ἀνατολικῶν Ἐκκλησιῶν καί κατόπιν ἄς γίνῃ σκέψις διά τήν ἕνωσιν μετά τῶν ἄλλων «Ὁμολογιῶν», ἐάν καί ἐφ’ ὅσον εἰλικρινῶς ἐπιθυμοῦν νά ἀσπασθοῦν τό Ὀρθόδοξον Δόγμα.

Θά ἤθελα ἀκόμη νά εἰπῶ ὅτι ὑπάρχει καί μία τρίτη μερίδα μέσα εἰς τήν Ἐκκλησίαν μας. Εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ἀδελφοί, πού παραμένουν μέν πιστά τέκνα Αὐτῆς, δέν ἔχουν ὅμως συμφωνίαν πνευματικήν ἀναμεταξύ τους. Ἀσχολοῦνται μέ τήν κριτικήν ὁ ἕνας τοῦ ἄλλου καί ὄχι διά τό γενικώτερον καλόν τοῦ ἀγῶνος. Παρακολουθεῖ δέ ὁ ἕνας τόν ἄλλον (περισσότερον ἀπό τόν ἑαυτόν του) εἰς τό τί θά εἰπῇ ἢ τί θά γράψῃ, διά νά τόν κτυπήσῃ κατόπιν ἀλύπητα. Ἐνῶ ὁ ἴδιος, ἄν ἔλεγε ἡ ἔγραφε τό ἴδιο πρᾶγμα, θά τό ὑπεστήριζε καί μέ πολλές μάλιστα μαρτυρίες τῆς Ἁγίας Γραφῆς καί τῶν Πατέρων. Τό κακό, πού γίνεται εἶναι μεγάλο, διότι ἀφ’ ἑνός μέν ἀδικεῖ τόν πλησίον του, ἀφ’ ἑτέρου δέ καί τόν γκρεμίζει μπροστά στά μάτια τῶν ἄλλων πιστῶν. Πολλές φορές σπέρνει καί τήν ἀπιστία στίς ψυχές τῶν ἀδυνάτων, διότι τούς σκανδαλίζει. Δυστυχῶς, μερικοί ἀπό ἐμᾶς ἔχουμε παράλογες ἀπαιτήσεις ἀπό τούς ἄλλους. Θέλουμε οἱ ἄλλοι νά ἔχουν τόν ἴδιο μέ ἐμᾶς πνευματικόν χαρακτήρα. Ὅταν κάποιος ἄλλος δέν συμφωνῇ μέ τόν χαρακτήρα μας, δηλαδή ἢ εἶναι ὀλίγον ἐπιεικής ἢ ὀλίγον ὀξύς, ἀμέσως βγάζομε τό συμπέρασμα ὅτι δέν εἶναι πνευματικός ἄνθρωπος. Ὅλοι χρειάζονται εἰς τήν Ἐκκλησίαν. Ὅλοι οἱ Πατέρες προσέφεραν τάς ὑπηρεσίας των εἰς Αὐτήν. Καί οἱ ἤπιοι χαρακτῆρες καί οἱ αὐστηροί. Ὅπως διά τό σῶμα τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἀπαραίτητα καί τά γλυκά καί τά ξινά, καί τά πικρά ἀκόμη ραδίκια (τό καθένα ἔχει τίς δικές του οὐσίες καί βιταμίνες), ἔτσι καί διά τό Σῶμα τῆς Ἐκκλησίας. Ὅλοι εἶναι ἀπαραίτητοι. Ὁ ἕνας συμπληρώνει τόν πνευματικόν χαρακτῆρα τοῦ ἄλλου καί ὅλοι εἴμεθα ὑποχρεωμένοι νά ἀνεχώμεθα ὄχι μόνον τόν πνευματικόν του χαρακτῆρα, ἀλλά ἀκόμη καί τίς ἀδυναμίες, πού ἔχει σάν ἄνθρωπος.

Καί πάλιν ἔρχομαι νά ζητήσω εἰλικρινῶς συγγνώμην ἀπό ὅλους, διότι ἐτόλμησα νά γράψω. Ἐγώ εἶμαι ἕνας ἁπλός Μοναχός καί τό ἔργον μου εἶναι νά προσπαθῶ, ὅσο μπορῶ, νά ἀπεκδύωμαι τόν παλαιόν ἄνθρωπον καί νά βοηθῶ τούς ἄλλους καί τήν Ἐκκλησίαν, μέσῳ τοῦ Θεοῦ διά τῆς προσευχῆς. Ἀλλ’ ἐπειδή ἔφθασαν μέχρι τό ἐρημητήριό μου θλιβερές εἰδήσεις διά τήν Ἁγίαν Ὀρθοδοξίαν μας, ἐπόνεσα πολύ καί ἐθεώρησα καλό νά γράψω αὐτά πού ἒνοιωθα.

Ἄς εὐχηθοῦμε ὅλοι νά δώσῃ ὁ Θεός τήν χάριν Του καί ὁ καθένας μας ἄς βοηθήσῃ μέ τόν τρόπον του διά τήν δόξαν τῆς Ἐκκλησίας μας.

Μέ πολύν σεβασμόν πρός ὅλουςἝνας Μοναχός Ἐρημίτης  [Γέρων Παΐσιος]

***

Τά ἒντονα στοιχεῖα (bold) ἐτέθησαν ἀπό τόν ἐκδότη τοῦ φυλλαδίου*. Ἡ ἀνωτέρω σοφή καί διακριτική ἐπιστολή τοῦ Ὁσίου Παϊσίου ἐστάλη στό Διευθυντή τοῦ «ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΤΥΠΟΥ», ἀρχιμ. Χαράλαμπο Βασιλόπουλο, τό 1969. Δημοσιεύθηκε μέ τίτλο «“Ἄγνωστη” ἐπιστολή πόνου κατά οἰκουμενιστῶν καί φιλενωτικῶν», στήν ἐφημ.Ὀρθόδοξος Τύπος, τ. 1680/9-3-2007, 1681/16-3-2007, σ. 1, 5 και τ. 2054/23.1.2015 σ. 1, 7 

*Φυλλάδιο «Άγιος Παΐσιος ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΟΜΟΛΟΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΠΙΣΤΕΩΣ», επιμέλεια του π.Αναστασίου Γκοτσόπουλου.

Βίντεο
–https://youtu.be/zT-dGLr4U7Y – Ορθόδοξος Ταξιδευτής | Άγιον Όρος