ΕΛΛΗΝΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ. ΤΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ ΤΩΝ ΕΛΕΥΘΕΡΩΝ ΕΝ ΧΡΙΣΤΩ ΕΛΛΗΝΩΝ ΟΡΘΟΔΟΞΩΝ ΠΟΛΙΤΩΝ -αυστηρώς ακατάλληλο για ελληνόφοβους και αχρίστους. Για του Χριστού την πίστη την Αγία και της Πατρίδος την Ελευθερία. ΠΑΛΙ ΜΕ ΧΡΟΝΙΑ ΜΕ ΚΑΙΡΟΥΣ ΠΑΛΙ ΔΙΚΑ ΜΑΣ ΘΑΝΑΙ - ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ
Τρίτη 30 Μαΐου 2023
Δευτέρα 29 Μαΐου 2023
Κάθε πρωί μια μετάνοια μπροστά στον Χριστό…(Κυριακή των Αγίων Πατέρων)
Posted on 28 Μαΐου, 2023
Νώντας Σκοπετέας
«…. Κάτω από μια εκπομπή μας στο διαδίκτυο υπήρχε το παρακάτω μήνυμα:
«Σε έχω δει εσένα! Εσύ είσαι της θρησκείας;
Σε αυτήν την χώρα ό,τι δηλώσει ο καθένας! ….Πάντως διατηρώ το δικαίωμα να προσπαθώ να βλέπω καθαρά και πέρα από δόγματα τους ανθρώπους! Κάτι δίκαιο και συνακόλουθο με την πραγματική αλήθεια…»
Είναι προφανές το μήνυμα που θέλει να μας στείλει ο ανώνυμος αδελφός ή αδελφή μας! Διορθώστε μας αν κάνουμε λάθος.
Ότι δηλαδή στις εκπομπές και στα γραφτά μας είμαστε δογματικοί και ξεχωρίζουμε τους ανθρώπους στους από εδώ και στους από εκεί ! Δυο όχθες! Δυο στρατόπεδα! Το προφανές!
Έτσι ακριβώς είναι! Μόνο που όσοι βρίσκονται από εδώ φωνάζουν σπαραχτικά με αγάπη και πόνο ψυχής στους απέναντι, στους οποίους κάποιες φορές δίχως να το καταλάβουμε θωρούμε και εμάς τους ίδιους να συγκαταριθμούμεθα:
-Ε, εσείς οι απέναντι! Ελάτε από εδώ! Είναι όμορφα εδώ! Έχει φως εδώ! Το Φως!
Ας επανέλθουμε τώρα στην επίμαχη λέξη! Δόγμα είναι κάτι το απαραβίαστο, το αδιαμφισβήτητο! Ο Τριαδικός μας Θεός! Δόγμα απαρασάλευτο η Τριαδικότητα! Παραδεκτό καθ ολοκληρίαν!
Αν στο ελάχιστο παραβιαστεί πας απέναντι, στο σκοτάδι! Θα σου φωνάξω να έρθεις από εδώ, στο Φως! Δεν θα έρθω όμως εγώ εκεί! Κατάλαβες αδελφέ μου, ταλαίπωρε εαυτέ μου; Πιστεύω εις Έναν Θεό,…και εις Έναν Κύριον Ιησούν Χριστόν…τον εκ Του Πατρός Γεννηθέντα…. και εις Το Πνεύμα το Άγιον Το εκ του Πατρός Εκπορευόμενον και συν Υιώ Συμπροκυνούμενον και Συνδοξαζόμενον…Δόγμα ακατάληπτο, ανερμήνευτο!
Δεν επιδέχεται αποδείξεως! Άρα δεν επιδέχεται και αμφισβητήσεων και αμφισημιών και κατά αναλογίαν θεωρήσεων, που θέλει και αποζητά η πραγματική αλήθεια, ο ρεαλισμός, η αντικειμενική πραγματικότητα! Η δογματική αλήθεια ενώπιόν μας! Συμπορευόμενη με την Ευαγγελική αλήθεια! Και μέσα στις Ευαγγελικές λαλιές υπάρχει η διάκριση! Δεν είναι διχοτομικός ο λόγος αδελφέ μου! Δεν διχοτομεί ο λόγος του Ευαγγελίου του Χριστού μας όπως εσένα σου φαίνεται! Ναι, χωρίζει συνεχώς σε δυο όχθες, μα εκλιπαρεί σε μετάνοια και σε ένα λυτρωτικό, σωστικό πέρασμα στην φωτεινή πλευρά! Δεν διχοτομεί λοιπόν, μόνο ορθοτομεί!
…οὗ τὸ πτύον ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ καὶ διακαθαριεῖ τὴν ἅλωνα αὐτοῦ, καὶ συνάξει τὸν σῖτον αὐτοῦ εἰς τὴν ἀποθήκην, τὸ δὲ ἄχυρον κατακαύσει πυρὶ ἀσβέστῳ.( Ματθ.γ,12).
Ο σίτος στην αποθήκη, το άχυρο στην φωτιά! Δογματικός ο Τίμιος Πρόδρομος; Χωρίς αγάπη χωρίζει στα δύο, εκείνος που τελειότερος άνθρωπος από αυτόν δεν γεννήθηκε (μετά την Παναγία μας). Δεν μας αρκεί το εγκώμιο τούτο που το πανίερο στόμα του Χριστού μας του απέδωσε, για να κατανοήσουμε ότι ο λόγος του Βαπτιστή ικετεύει σε ξερίζωμα των αγκαθιών των παθών από την ψυχή μας, για να κατοικήσει ο Κύριος εντός της; Και είναι κατάγιομο το Ευαγγέλιο από τέτοιους εμφατικούς και ψυχωφελείς διαχωρισμούς! «…καὶ ἐκπορεύσονται οἱ τὰ ἀγαθὰ ποιήσαντες εἰς ἀνάστασιν ζωῆς, οἱ δὲ τὰ φαῦλα πράξαντες εἰς ἀνάστασιν κρίσεως….» (Ιω. ε,29).
Ο αντίλογος και του αδελφού μας αλλά και πολλών «αγαπολόγων» είναι ότι με το να καταδεικνύουμε αυτόν τον χωρισμό, απομακρύνουμε τους άλλους δήθεν!
Με αγάπη μόνο να προσπαθούμε λένε! Ναι, με αγάπη να προσπαθούμε! Αλλά αδελφέ μου, μόλις κάποιος βρίσκεται στο χείλος του γκρεμού και κινδυνεύει, εσύ θα τον πλησιάσεις αθόρυβα για να του πείς πόσο τον αγαπάς και να του χαϊδέψεις τα αυτιά θα του πεις πόσο καλός και άγιος είναι, ή εκείνη την κρίσιμη και δίχως αύριο ώρα θα του φωνάξεις με όλη σου την σύμπονη δύναμη: Πρόσεχε αδελφέ μου, θα γκρεμιστείς, θα χαθείς! Μην κάνεις άλλο βήμα! Αγάπη ο Θεός μα και δικαιοσύνη! Έχει δυο πόδια ο Θεός (όπως έλεγε και ο κυρ Δημήτρης ο Παναγόπουλος)! Μην το ξεχνάμε αυτό!
….Λέγω ὑμῖν, ταύτῃ τῇ νυκτὶ δύο ἔσονται ἐπὶ κλίνης μιᾶς, εἷς παραληφθήσεται καὶ ὁ ἕτερος ἀφεθήσεται…(Λουκ. ιζ,34επ.)
Ομιλεί και εδώ ο Χριστός μας! Ο ένας δίκαιος και ο άλλος ανάξιος! Ο ένας σε προϋπάντηση Κυρίου και ο άλλος εγκαταλείπεται! Δεν βλέπει καθαρά ο Χριστός μας; Μη γένοιτο! Μήπως στρογγυλεύει, μήπως εξωραϊζει, μήπως τάχα λέει πως όλοι θα σωθούν απροϋπόθετα; Ναι, αυτοί που δεν γνώρισαν την αλήθεια και έφυγαν από τούτην τη ζωή αλλιώς θα κριθούν στην πανσοφία και στην παγγνωσία του Δεσπότη Κριτή! Για τους υπόλοιπους που είχαν πρόσβαση στην μόνη αλήθεια; Θυμάμαι έναν συμπαθέστατο ηλικιωμένο καφετζή σε μια ονειρεμένη γειτονιά της Μεγαλόχαρης Τήνου!
-Ελα, μου είπε, να σε πάω εδώ στην Αγία Αικατερίνα να προσκυνήσεις! Έχω τα κλειδιά και πηγαίνω κάθε βράδυ και ανάβω τα καντήλια της! Μπήκαμε μέσα! Κατανυκτικός Ναός που το ιερό του ακουμπούσε σχεδόν στα Τηνιακό καφενεδάκι! Ευλογημένος σκέφτηκα ο αδελφός! Μια ανάσα δίπλα του ένας Οίκος Κυρίου! -Την αγαπάτε την Αγία Αικατερίνα! Δεν θα χάνετε ακολουθία! –Ξέρεις παιδί μου, δεν έρχομαι στις ακολουθίες! Πηγαίνουμε στην δική μας! Εμείς είμαστε καθολικοί! Αλλά δεν έχει και καμία διαφορά! Στον ίδιο Θεό πιστεύουμε! Μετά το πρώτο μου ξάφνιασμα, σκέφτηκα πως το ίδιο έχω ακούσει (με έναν πιο λανθάνοντα τρόπο ίσως) από πολλούς δικούς μας Ορθοδόξους Εκκλησιαστικούς παράγοντες! Στον ίδιο Θεό πιστεύουμε όλοι! Καθίσαμε με τον αδελφό μας και του είπαμε κάποιες από τις αμέτρητες χαώδεις διαφορές της Ορθοδοξίας και του Παπισμού! Του φανερώσαμε το δόγμα! Προβληματίστηκε! Εγώ παιδί μου δεν τα ξέρω όλα αυτά που μου λες! Ξανά ο λόγος του Χριστού μας ο Ευαγγελικός μπροστά μας!
…ἐκεῖνος δὲ ὁ δοῦλος, ὁ γνοὺς τὸ θέλημα τοῦ κυρίου ἑαυτοῦ καὶ μὴ ἑτοιμάσας μηδὲ ποιήσας πρὸς τὸ θέλημα αὐτοῦ, δαρήσεται πολλάς,ὁ δὲ μὴ γνούς, ποιήσας δὲ ἄξια πληγῶν, δαρήσεται ὀλίγας. παντὶ δὲ ᾧ ἐδόθη πολύ, πολὺ ζητηθήσεται παρ᾿ αὐτοῦ, καὶ ᾧ παρέθεντο πολύ, περισσότερον αἰτήσουσιν αὐτόν.(Λουκ. ιβ,47-48).
Ας απευθυνθεί η σημερινή μας εκπομπή σε όσους εξισώνουν και εξομοιώνουν, αυτοδικαιούμενοι ως της αγάπης και της πραγματικής αδογμάτιστης δήθεν αλήθειας άνθρωποι της θρησκείας! Σε εκείνον τον γέροντα στην Τήνο, στον γείτονά μου τον Σκανδιναβό τον προτεστάντη, που έρχεται στην Εκκλησία και παρακολουθεί και είναι ευλαβής και τόσο υπέροχος μα δεν εξομολογείται, δεν προσκυνά εικόνες, δεν αποδέχεται την Αειπάρθενο Παναγία μας, μα αγαπάει τον Άγιο Χαραλάμπη τον…γείτονά του! Ας μιλήσει τούτη η εκπομπή στον αγνωστικιστή συμμαθητή μου και στον συγγενή μου, που έπαψαν να μου μιλάνε γιατί γίναμε λένε θρησκόληπτοι, μανιακοί, δογματικοί, που όλα πλέον τα βλέπουμε σε μια διαστροφή με έναν οξύ διχοτομικό λόγο! Είπαμε όμως και φυσικά δεν αναφερόμαστε στην ελαχιστότητά μας: Άλλο διχοτομώ και άλλο ορθοτομώ! Δυο όχθες, δύο άκρα! Δεν υπάρχει χλιαρό! Ή ζεστό ή παγωμένο! Διάλεξε και πάρε! Παραμονή των Αγίων Πατέρων των Προμάχων των Ιερών δογμάτων της Αγίας Ορθοδοξίας!….
…. Η Ορθοδοξία είναι Φως! Έλεγε ο μακαριστός Γέροντας Γεώργιος Καψάνης ο Γρηγοριάτης Σοφός Αγιορείτης, πως κάθε πρωί που σηκωνόμαστε από τον ύπνο πρέπει να κάνουμε μια στρωτή μετάνοια μπροστά στον Χριστό μας και να Τον ευχαριστούμε που γεννηθήκαμε Ορθόδοξοι Χριστιανοί και δεν πέσαμε στην ολέθρια πλάνη της αίρεσης ή της αθεΐας.
Πάλι ο διαχωρισμός!
Η Αλήθεια και το ψέμα!
Και εδώ διαλέγεις και παίρνεις!
Με απόσπάσματα από ομότιτλο κείμενο που περιέχεται στο βιβλίο:
«Αυτοί οι Παράξενοι Χριστιανοί»
Εκδ.Πρόμαχος Ορθοδοξίας 2021
Λαβρόφ: θα εκραγεί το Κοσσυφοπέδιο (Σερβία, Βαλκάνια).
Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ προειδοποίησε: «Μια μεγάλη έκρηξη επέρχεται στο κέντρο της Ευρώπης, στον τόπο όπου το 1999 το ΝΑΤΟ πραγματοποίησε επιθετικότητα κατά της Γιουγκοσλαβίας παραβιάζοντας όλες τις νοητές αρχές της Τελικής Πράξης του Ελσίνκι και άλλων εγγράφων του ΟΑΣΕ. Σύμφωνα με τον Ρώσο υπουργό, η κατάσταση είναι ανησυχητική, αλλά η Δύση έχει χαράξει μια πορεία για την πλήρη υποταγή του καθενός που με κάποιο τρόπο εκφράζει τη δική του άποψη.”
Η πυριτιδαποθήκη των Βαλκανίων για μια ακόμη φορά παίρνει φωτιά. Οι δυνάμεις KFOR χρησιμοποίησαν πάνω από 30 flash-bang χειροβομβίδες κατά των διαδηλωτών ενώ οι Σέρβοι συνεχίζουν να αντιστέκονται κι αρνούνται να διαλυθούν.
Νωρίτερα, στα βόρεια του Κοσσυφοπεδίου και της Μετόχιας, ξεκίνησαν συγκρούσεις μεταξύ μελών των ειδικών δυνάμεων του Κοσσυφοπεδίου και Σέρβων κατοίκων . Η σύγκρουση ξέσπασε αφού ένας Αλβανός εξελέγη δήμαρχος του δήμου της Βόρειας Μιτρόβιτσα. Την ίδια στιγμή, η προσέλευση των ψηφοφόρων ήταν μικρότερη από 1%. Στα τέλη της περασμένης εβδομάδας, ο Σέρβος πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς έθεσε τον στρατό σε κατάσταση συναγερμού και απαίτησε από το ΝΑΤΟ «να σταματήσει επειγόντως τη βία κατά των Σέρβων» στο Κοσσυφοπέδιο και Μετόχια.
Σήμερα το πρωί, η αποστολή της συμμαχίας απέκλεισε τους δήμους στο βόρειο Κοσσυφοπέδιο. Οι στρατιωτικοί με τεθωρακισμένα οχήματα απέκλεισαν τις προσεγγίσεις στα διοικητικά κτίρια, όπου οι Σέρβοι συνεχίζουν να διαδηλώνουν το πρωί της Δευτέρας. Στρατιώτες του ΝΑΤΟ περικύκλωσαν 3 Δημαρχεία σε πόλεις του Κοσσυφοπεδίου που κατά πλειοψηφίαν κατοικούνται από Σέρβους για να εμποδίσουν Σέρβους της περιοχής να διαμαρτυρηθούν για την είσοδο των Αλβανών στα γραφεία των κτιρίων. Τις τελευταίες ημέρες υπήρξαν σοβαρές συγκρούσεις στην περιοχή..
Η ένταση ξεκίνησε όλως τυχαίως καθώς ο Βούτσιτς πιέζεται υπερβολικά από αντικυβερνητικές διαδηλώσεις μεγαλύτερες δεν έχουν ξαναγίνει από εποχή Μιλόσεβιτς κατηγορείται από το λαό ότι παίζει παγκοσμιοποιητική ατζέντα με αποτέλεσμα τα αμερικάνικου στιλ μαζικά εγκλήματα εναντίον σχολείων και μαθητών …
dimpenews.com
ΤΟ ΧΕΡΙ ΤΟΥ ΘΕΟΥ
π. Δημητρίου Μπόκου
Λέει τὸ ἀνέκδοτο, ὅτι πέθαναν κάποτε, τὴν ἴδια μέρα, τρεῖς παλιοὶ μεγάλοι ποδοσφαιριστές. Ὁ Ὀλλανδὸς Φὰν Μπάστεν, ὁ Βραζιλιάνος Πελὲ καὶ ὁ Ἀργεντινὸς Μαραντόνα, ποὺ τὸν ἀποκαλοῦσαν καὶ θεὸ (τῆς μπάλας βέβαια). Πᾶνε στὸν Παράδεισο, χτυπᾶνε τὴν πόρτα, τοὺς ἀνοίγει ὁ ἅγιος Πέτρος καὶ τοὺς ὁδηγεῖ μπροστὰ στὸν Θεὸ γιὰ νὰ κριθοῦν. Πρῶτος ἐξετάζεται ὁ Φὰν Μπάστεν καὶ λέει:
- Ἐγώ, Κύριε, δὲν ἤμουν καὶ πολὺ πιστός. Ἤμουνα ὅμως πολὺ καλὸς παίκτης καὶ παρ’ ὅλο ποὺ δὲν ζητοῦσα τὴ βοήθειά σου, πέτυχα πολλά. Ὡστόσο ποτὲ δὲν ἀρνήθηκα τὴν ὕπαρξή σου.
- Πολὺ καλά, κάτσε στὰ ἀριστερά μου, ἀπαντάει ὁ Θεός.
Δεύτερος παίρνει τὸν λόγο ὁ Πελέ.
- Ἐγώ, Κύριε, ἤμουνα πολὺ πιστός. Σὲ κάθε ἀγώνα ἔκανα τὸν σταυρό μου, διάβαζα θρησκευτικὰ βιβλία καὶ μὲ τὸ ταλέντο ποὺ μοῦ ἔδωσες ἀνέβασα πολὺ τὸ ποδόσφαιρο.
- Ναί, βέβαια, τὸ ξέρω. Κάτσε στὰ δεξιά μου, ἀπαντάει εὐχαριστημένος ὁ Θεός. Καὶ σύ, Ντιέγκο, τί ἔχεις νὰ μοῦ πεῖς; Ποῦ νὰ σὲ βάλω ἐσένα; ρωτάει γυρίζοντας πρὸς τὸ μέρος τοῦ Μαραντόνα.
- Ἐμένα, …Κύριε, …χμ! …σωστά, ποῦ νὰ μὲ βάλεις; Γιατί, νά! …νομίζω πὼς …ἔχεις κάτσει στὴ θέση μου!!!
Μὲ τὸ πές-πές, πίστεψε πὼς ἦταν πραγματικὰ θεός!
Καὶ ναὶ μὲν γελᾶμε μὲ κάτι τέτοιες φαιδρὲς «ἐξετάσεις», ὅμως στὴν πραγματικότητα πιστεύουμε κι ἐμεῖς λιγάκι στὴ «θεότητα» τοῦ ἑαυτοῦ μας, μᾶς ἀρέσει κάπου-κάπου νὰ τὸ παίζουμε θεοί. Τουλάχιστον ὅπου μᾶς περνάει. Γιατὶ νομίζουμε ὅτι μποροῦμε νὰ πετύχουμε ὅ,τι θέλουμε, χρησιμοποιώντας ὁποιονδήποτε τρόπο, θεμιτὸ ἢ ἀθέμιτο.
Ἔτσι καὶ ὁ διάσημος Μαραντόνα ἐπικαλέσθηκε κάποια στιγμὴ πραγματικὰ τὴ «θεϊκή» του ἰδιότητα γιὰ νὰ ἐπιβάλει αὐτὸ ποὺ ἤθελε. Ἦταν τότε ποὺ ἡ μεγάλη παγκόσμια διοργάνωση τοῦ Μουντιὰλ 1986 βρισκόταν στὴ φάση τῶν προημιτελικῶν. Στὸ τεράστιο στάδιο Ἀζτέκα τῆς πρωτεύουσας τοῦ Μεξικοῦ, μπροστὰ σὲ 115.000 θεατές, στὶς 22 Ἰουνίου 1986, δυὸ ἰσχυρὲς ὁμάδες, οἱ Ἐθνικὲς Ἀγγλίας καὶ Ἀργεντινῆς, στάθηκαν ἀντιμέτωπες. Πρὶν τέσσερα χρόνια οἱ δύο χῶρες εἶχαν βρεθεῖ σὲ ἐμπόλεμη κατάσταση γιὰ τὰ νησιὰ Φώκλαντ. Ἡ σιδηρᾶ κυρία τῆς Ἀγγλίας, πρωθυπουργὸς Θάτσερ, εἶχε ταπεινώσει τότε τὴν Ἀργεντινή. Οἱ παῖκτες της τώρα ζητοῦσαν στὸ γήπεδο νὰ πάρουν τὴ ρεβὰνς «γιὰ τὴ σημαία τους, τὰ νεκρὰ παιδιά, τοὺς ἐπιζῶντες, γιὰ ὅλα ὅσα εἶχε ὑποστεῖ ὁ λαὸς τῆς Ἀργεντινῆς».
Χρειάστηκαν μόνο τὰ ἕξι πρῶτα λεπτὰ ἀπὸ τὸ δεύτερο ἡμίχρονο γιὰ νὰ κάνει τὸ «θαῦμα» του ὁ καταπληκτικὸς θεὸς τῆς μπάλας, πετυχαίνοντας τὸ πιὸ ἀμφιλεγόμενο γκὸλ τοῦ εἰκοστοῦ αἰώνα. Ἕνας μέσος τῆς ἀγγλικῆς ὁμάδας προσπάθησε μὲ ἄστοχο ψηλὸ χτύπημα νὰ γυρίσει τὴ μπάλα στὸν τερματοφύλακά του. Ὁ Μαραντόνα ὅμως, ποὺ εἶχε προωθηθεῖ ἔξυπνα στὴ μεγάλη περιοχή, πετάχτηκε μὲ δυνατὸ ἅλμα πάνω ἀπ’ τὸν κατὰ πολὺ ψηλότερό του τερματοφύλακα, κερδίζοντας τὴν κεφαλιὰ ποὺ ἔστειλε τὴ μπάλα στὰ δίχτυα τῆς ἀγγλικῆς ἑστίας. Τὸ 1-0 μεταξὺ Ἀργεντινῆς καὶ Ἀγγλίας ἦταν γεγονός.
Ἡ διαφορὰ ἦταν μόνο, ὅτι τὸ γκὸλ ἐκεῖνο σημειώθηκε «λίγο μὲ τὸ κεφάλι τοῦ Μαραντόνα καὶ λίγο μὲ τὸ χέρι τοῦ Θεοῦ». Ὁ Μαραντόνα εἶχε σπρώξει μὲ τὸ ἀριστερό του χέρι καὶ ὄχι μὲ τὸ κεφάλι τὴ μπάλα, ὅμως ὁ διαιτητὴς δὲν εἶδε τίποτε. Οἱ βιντεοσκοπήσεις πρὶν ἀπὸ 35 χρόνια δὲν διακρίνονταν γιὰ τὶς ὑψηλὲς ἀναλύσεις ποὺ διαθέτουν σήμερα, ἐνῷ δὲν εἶχε καθιερωθεῖ ἀκόμα τότε ὁ πολύτιμος βοηθὸς τοῦ διαιτητῆ, τὸ σύγχρονο σύστημα VAR μὲ τὶς πολλαπλὲς κάμερες, γιὰ ἠλεκτρονικὸ ἔλεγχο τῶν ἀμφισβητούμενων φάσεων. Ἔτσι, παρὰ τὶς ἔντονες διαμαρτυρίες τῶν Ἄγγλων, τὸ ἀντικανονικὸ γκὸλ τοῦ Μαραντόνα μέτρησε κανονικά. Βέβαια τέσσερα λεπτὰ ἀργότερα ὁ ἴδιος παίκτης πέτυχε τὸ ὡραιότερο γκὸλ τοῦ αἰώνα. Ἀλλὰ «τὸ χέρι τοῦ θεοῦ» Μαραντόνα ἔμεινε στὴν ἱστορία. Ἔτσι ἡ Ἀργεντινὴ ἐκδικήθηκε, ἀνορθόδοξα βέβαια, τὴν Ἀγγλία, ἀποκλείοντάς την ἀπὸ τὸ Μουντιὰλ μὲ τελικὸ σκὸρ 2-1. Ὁ μεγάλος ποδοσφαιριστής, τὸ ἴνδαλμα τῆς Ἀργεντινῆς καὶ ὄχι μόνο, ἐπέβαλε τελικὰ τὴ θέλησή του. Πέτυχε ὡς «θεός», ἀπέτυχε ὅμως ὡς ἄνθρωπος.
Κάποιες ἐπιτυχίες λοιπὸν δὲν εἶναι ἀκριβῶς ἐπιτυχίες, ἔστω κι ἂν φαίνονται ἔτσι μὲ τὴν πρώτη ματιά. Οἱ ἄνθρωποι ἐπιστρατεύουν τὰ πάντα γιὰ νὰ πετύχουν τοὺς στόχους τους καὶ αὐτὸ δὲν δίνει πάντα ποιότητα στὴν ἐπιτυχία τους. Ἀντιθέτως, κάποιες φορὲς τὴν ἀπαξιώνει ἐντελῶς. Καὶ κάποιες ἐπιτυχίες εἶναι μόνο φαινομενικὰ ἐπιτυχίες. Στὴν πραγματικότητα εἶναι ἀποτυχία τοῦ ἀνθρώπου. Ἀποτυχία νὰ σταθεῖ στὸ ὕψος του. Ὅταν ἡ ἐπιτυχία σου δὲν εἶναι καθαρή, ἀλλὰ κρύβει ἀπάτη, δολοπλοκία ἢ ἄλλη ἀθέμιτη ἐνέργεια, εἶναι μιὰ καθαρὴ ἀποτυχία. Ὁ ἄνθρωπος δίνει συνεχῶς ἐξετάσεις καὶ κρίνεται καθημερινὰ ἀπὸ τὴ συμπεριφορά του.
Ὥστε λοιπὸν δὲν εἶναι μόνο οἱ πανελλαδικὲς ἐξετάσεις ποὺ θὰ σὲ κρίνουν γιὰ τὴν ἐπιτυχία ἢ τὴν ἀποτυχία σου στὴ ζωή. Συνέχεια κρίνεσαι ἂν κάνεις τὸ σωστό, τὴν κάθε στιγμή, στὸν κάθε ἄνθρωπο, ὅπως ἔλεγε καὶ ὁ μεγάλος Τολστόι. Καὶ ἐκεῖ ἀκριβῶς φαίνεται πόσο ἐπιτυχημένος εἶσαι ὡς ἄνθρωπος. Γιατὶ μπορεῖ σὲ κάποιες εἰδικὲς ἐξετάσεις (ὅπως τώρα γιὰ νὰ μπεῖς σὲ κάποια σχολή), μὲ κάποιο κόλπο (ὅπως τὸ παραπλανητικὸ «χέρι τοῦ Θεοῦ» ποὺ προφασίστηκε ὁ Μαραντόνα), νὰ τὰ καταφέρεις. Ἂν ὅμως τὰ κίνητρά σου δὲν εἶναι καθαρά, θὰ ἀποδειχτεῖς ἀργὰ ἢ γρήγορα ἀποτυχημένος ἄνθρωπος. Καὶ ἡ ὅποια αἴγλη σου θὰ πάει περίπατο.
Ὑπάρχουν ὅμως στὸ κατόπιν σου καὶ κάποιες ἄλλες ἐξετάσεις πολὺ σοβαρὲς καὶ πραγματικές. Ὅπου δὲν χωράει κανένα μαγικὸ κόλπο γιὰ νὰ ξεφύγουμε. Εἶναι οἱ ἐξετάσεις ποὺ θὰ δώσουμε ὅλοι ἀνεξαιρέτως μπροστὰ στὸν Θεό, τὸν ἀδέκαστο κριτή, ποὺ δὲν θὰ μᾶς ρωτήσει φυσικὰ ἂν παίζουμε καλὰ ἢ ὄχι μπάλα (ὅπως στὸ ἀνέκδοτο). Στὶς ἐξετάσεις αὐτὲς δὲν περνᾶνε τὰ δικά μας τερτίπια. Θὰ χρειαστοῦμε ἀληθινὰ τὴ θεία διαμεσολάβηση γιὰ νὰ περάσουμε ἐκεῖ. Θὰ πετύχουμε σ’ αὐτές, μόνο ἂν ὁδηγό, κανόνα, βοηθὸ καὶ σταθερό μας κίνητρο μὲς στὴ ζωὴ ἔχουμε ἀδιάκοπα τὸ χέρι τοῦ Θεοῦ.
Ἀγωνίσου τίμια γιὰ νὰ περάσεις στὶς ἐξετάσεις ποὺ ἔχεις τώρα μπροστά σου. Ἀλλὰ μὴν ἐξαντλεῖς σ’ αὐτὲς καὶ μόνο τὴν προσπάθειά σου. Ἔχε τὰ μάτια σου ἄγρυπνα γιὰ νὰ μπορεῖς νὰ βρίσκεις εὔκολα, σὲ κάθε βῆμα σου νά ’χεις κοντά σου αὐτὸ τὸ χέρι τοῦ Θεοῦ. Ὥστε, καὶ τώρα ποὺ ἐξετάζεσαι, ἀλλὰ καὶ διὰ βίου, μόνιμα, καὶ πιὸ πολὺ στὸ τέλος τῆς ζωῆς σου, ἐκεῖ ποὺ τελειώνουν πιὰ τὰ ψέματα ὁριστικά, νὰ ἔχεις βάσιμες ἐλπίδες γιὰ μιὰ πραγματικὰ μεγάλη, ὁλοκληρωτική,
ΚΑΛΗ ΕΠΙΤΥΧΙΑ!
Μάιος 2023
Ἀντιύλη
Ἱ. Ναὸς Ἁγ. Βασιλείου, 481 00 Πρέβεζα
Τηλ. 26820 25861/23075/6980 898 504
e-mail: antiyli.gr@gmail.com
«Η πόλις εάλω»
29 Μαΐου 1453
«Η πόλις εάλω»
Του Λεωνίδα Κουμάκη*
Τρίτη 29 Μαΐου 1453, οκτώ η ώρα το πρωί.
Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, ο τελευταίος Αυτοκράτορας του Βυζαντίου, καταπληγωμένος, καταματωμένος, με ξεσκισμένα ρούχα, κραυγάζει σαν Χριστός σταυρωμένος: «Η Πόλη πάρθηκε και εγώ ακόμα ζω; Δεν υπάρχει κανένας χριστιανός για να πάρει το κεφάλι μου;»
(Από το «Χρονικό» του Γεωργίου Σφραντζή)
Πέρασαν κιόλας 570 χρόνια από την άλωση της Πόλης που ήταν το τελευταίο μεγάλο κέντρο του αρχαίου, του αθάνατου ελληνικού πολιτισμού. Της Πόλης που η άλωση της σήμανε το τέλος μιας μακράς και ένδοξης ιστορίας.
Η Κωνσταντινούπολη συγκέντρωνε την εποχή της ακμής της μαζί με τα προάστια 1.000.000 κατοίκους. Τις παραμονές της άλωσης ο συνολικός πληθυσμός που είχε απομείνει δεν ξεπερνούσε τους 80.000 κατοίκους.
Η άλωση της Κωνσταντινούπολης ήταν το επακόλουθο, η συνέπεια μιας μακροχρόνιας και πολύπλευρης κρίσης που είχε αρχίσει πολλούς αιώνες νωρίτερα και είχε φθείρει σταδιακά κάθε δύναμη, είχε εξαντλήσει κάθε ικμάδα του άλλοτε παντοδύναμου βυζαντινού κράτους, ενός κράτους που αποτελούσε τον προμαχώνα της Ευρώπης απέναντι σε κάθε επιδρομέα.
Η στρατιωτική αποτυχία του Διογένη Ρωμανού στο Ματζικέρτ το 1071 σηματοδότησε επαναστάσεις και αντεπαναστάσεις μέσα στην Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Οι εσωτερικές αυτές έριδες οδηγούσαν τις αντιμαχόμενες παρατάξεις στην πρόσληψη μισθοφόρων Τούρκων. Έτσι, οι Βυζαντινοί «έβαζαν τους λύκους να φυλάγουν τα πρόβατα» και οι Τούρκοι άρχισαν να εγκαθίστανται σε τεράστιες εκτάσεις της Μικράς Ασίας και να δημιουργούν διάφορα τουρκικά εμιράτα μέσα στην καρδιά του Βυζαντίου.
Το 1081, δέκα μόλις χρόνια μετά την Μάχη του Ματζικέρτ, ο Σουλειμάν ιδρύει στη Νίκαια το κράτος των Σελτζούκων και ως μισθοφόρος προσφέρει τις υπηρεσίες του στον Μιχαήλ τον 7ο εναντίον του Νικηφόρου Βοτανειάτη, στον Νικηφόρο Βοτανειάτη εναντίον του Νικηφόρου Βρυέννιου και τέλος στον Νικηφόρο Μελισσηνό εναντίον του Νικηφόρου Βοτανειάτη, με την συμφωνία όμως να κρατήσει τα μισά από τα εδάφη που θα αφαιρούσαν από τον «εχθρό».
Από τους 93 αυτοκράτορες που κάθισαν στον θρόνο της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας οι 30 αναφέρονται ως σφετεριστές της εξουσίας. Οι συνεχείς αυτές έριδες και αντιδικίες υπέσκαψαν σταδιακά τα θεμέλια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας και οδήγησαν στην παρακμή και στην πτώση της. Έτσι, 239 χρόνια μετά την μάχη του Ματζικέρτ, το πιο ασήμαντο τουρκικό εμιράτο, που ξεκίνησε το 1.300 από τα βουνά της Κιλικίας με αρχηγό τον Οσμάν, έμελλε να εκμεταλλευτεί την αναρχία και τις εμφύλιες διαμάχες των Βυζαντινών και να σφραγίσει το τέλος της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.
Το 1326 ο εμίρης Οσμάν, αφού καταλαμβάνει την Νικομήδεια, φθάνει μέχρι την περιοχή του Βοσπόρου, αυτοανακηρύσσεται σουλτάνος και κάνει πλέον άμεση, εμφανή και σοβαρή την απειλή για την Κωνσταντινούπολη. Παρ΄ όλα αυτά, όταν το 1341 ξεσπάει στην Κωνσταντινούπολη πόλεμος μεταξύ του Ιωάννη Κατακουζηνού και των ανθρώπων του περιβάλλοντος του ανήλικου βασιλέως Ιωάννου του 5ου, ο Ιωάννης Κατακουζηνός χρησιμοποιεί ως μισθοφόρους τους Τούρκους, αποκτά μάλιστα και συγγενικό δεσμό μαζί τους, αφού η αδελφή του, η Θεοδώρα, παντρεύτηκε τον σουλτάνο Ορχάν. Ο σουλτάνος Ορχάν στέλνει 6.000 άντρες στην Θράκη για την υποστήριξη του γυναικάδελφου του, ο οποίος επιβάλλεται των αντιπάλων του και ανεβαίνει στον θρόνο με το όνομα Ιωάννης ο 6ος. Οι Τούρκοι μισθοφόροι παραμένουν όμως στην Θράκη και, όταν ο Ιωάννης Κατακουζηνός χάνει τον θρόνο από τον Ιωάννη τον 5ο, βρίσκουν την «κατάλληλη ευκαιρία» και καταλαμβάνουν το Διδυμότειχο και την Αλεξανδρούπολη. Το 1360 ιδρύουν τουρκικό κράτος επί Ευρωπαϊκού εδάφους και στα νώτα πλέον της Κωνσταντινούπολης.
Το 1395 και το 1422 δύο πολιορκίες της Πόλης καταλήγουν σε αποτυχία και η Κωνσταντινούπολη σώζεται. Μέχρι το 1451 στο κράτος αυτό σουλτάνος ήταν ο Μουράτ ο 2ος. Με τον θάνατό του στον θρόνο ανεβαίνει ένας αδίστακτος, σκληρός και φιλοπόλεμος εικοσάχρονος νεαρός: Ο Μεχμέτ ο Πορθητής.
Ο ιστορικός Δούκας γράφει για τον νεαρό σουλτάνο πως, όποιος κάποιος αισθάνεται ένα είδος ευχαρίστησης όταν σκοτώνει ψύλλους, έτσι και αυτός ηδονιζόταν να σκοτώνει ανθρώπους με τα ίδια του τα χέρια. Από μικρότερος ακόμα ήταν φιλόδοξος, ορμητικός και φανατικός εχθρός του ελληνισμού. Έβριζε τους χριστιανούς και απειλούσε πως όταν πάρει την εξουσία θα τους εξαφανίσει από προσώπου γης.
Από την πρώτη ημέρα που πήρε την εξουσία, η έμμονη ιδέα της κατάκτησης της Κωνσταντινούπολης, που θα του χάριζε αιώνια δόξα, γίνεται ο μοναδικός σκοπός της ζωής του. Κάθε μέρα, κάθε ώρα, κάθε λεπτό της δραστηριότητας του είναι πλέον αφιερωμένο στον σκοπό αυτό. Από την άλλη πλευρά, το πάλαι ποτέ πανίσχυρο βυζαντινό κράτος δεν είναι τίποτε άλλο από μια πάμπτωχη και ερειπωμένη πόλη η οποία, κλεισμένη μέσα στα τείχη είναι τελείως εγκαταλελειμμένη από όλους τους χριστιανούς ηγεμόνες της Δύσης.
Ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος που διαδέχτηκε το 1448 τον αδελφό του, κάνει απεγνωσμένες προσπάθειες να εξασφαλίσει βοήθεια από την Δύση. Παρά τις συνεχείς εκκλήσεις του, παρά τις ολοένα και πιο ταπεινωτικές συμφωνίες για στρατιωτική και οικονομική βοήθεια, η Δύση στάθηκε σιωπηλή και αδιάφορη λες και ο θανάσιμος κίνδυνος δεν απειλούσε, σε τελευταία ανάλυση, τους χριστιανούς ηγεμόνες της Δύσης.
Τον Μάρτιο του 1452 ο νεαρός σουλτάνος αποφασίζει να χτίσει μεγάλο φρούριο στα παράλια του Βοσπόρου, σε σημείο που η ασιατική και η ευρωπαϊκή ακτή πλησιάζουν τόσο πολύ ώστε να αποκλείσει την Κωνσταντινούπολη από την Μαύρη Θάλασσα, να μεταφέρει εύκολα στρατεύματα από την Ασία στην Ευρώπη και να βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από τον στόχο του. Το φρούριο, που ο σουλτάνος ονόμασε Boyazkesen, δηλαδή «λαιμοκόπτη», και που σήμερα είναι γνωστό σαν Ρούμελη Χισάρ, χτίστηκε σε χρόνο ρεκόρ. Ήταν έτοιμο στα τέλη Αυγούστου 1452.
Ένας μεγάλος Ούγγρος τεχνίτης, κατασκευαστής πυροβόλων, ο Ουρμπάν, προσφέρει τις υπηρεσίες του στον αυτοκράτορα, που όμως δεν μπορεί να τον πληρώσει παρά μόνο με μια ασήμαντη αμοιβή λόγω της άθλιας οικονομικής κατάστασης του Βυζαντίου. Έτσι ο Ουρμπάν εγκαταλείπει την Πόλη και σπεύδει στον σουλτάνο Μεχμέτ, ο οποίος του προσφέρει πλούσια αμοιβή. Μέσα σε τρείς μήνες κατασκευάζει για τον στρατό του σουλτάνου ένα τηλεβόλο, που όπως γράφει ο ιστορικός Δούκας ήταν ένα «τέρας φοβερό και απαίσιο».
Στις αρχές Φεβρουαρίου του 1453 ο σουλτάνος δίνει εντολή να μεταφερθεί το τηλεβόλο πέντε μίλια από την Πόλη και η μεταφορά του κρατάει σχεδόν δύο μήνες. Χρειάστηκαν 30 αμάξια, 60 βόδια και 200 άντρες για το σύρουν και να το ισορροπούν. Ταυτόχρονα ο σουλτάνος στέλνει αγγελιοφόρους σε όλη την Ανατολή προσκαλώντας τους πάντες να πάρουν μέρος στην άλωση και στην λεηλασία της Πόλης. Οι πύργοι, τα χωράφια, τα χωριά που βρισκόταν έξω από τα τείχη της Πόλης κυριεύονται. Συγκεντρώνεται άφθονο πολεμικό υλικό, πολεμικές μηχανές, ελαιοβόλα που εμφανίζονται για πρώτη φορά σε πολεμικές επιχειρήσεις, 420 πλοία, τριήρεις, διήρεις, μονήρεις και πολλά άλλα σκάφη, 200.000 τακτικός στρατός και ένα αναρίθμητο πλήθος πεινασμένων πολιορκητών που ήρθαν μόνο και μόνο για να είναι παρόντες την ώρα της λεηλασίας.
Μέσα στα τείχη της Κωνσταντινούπολης βρισκόταν μόλις 5.000 μαχητές –συμπεριλαμβανομένων των μοναχών και των εθελοντών- καθώς επίσης και 2.000 ξένοι. Στη θάλασσα βρισκόταν λίγα μόνο σκάφη, που ήταν αγκυροβολημένα στον λιμένα της Κωνσταντινούπολης.
Ο αυτοκράτορας διατάζει να κλείσει το λιμάνι, δηλαδή ο Κεράτιος Κόλπος, με την μεγάλη αλυσίδα, ένα μέρος της οποίας βρισκόταν στον πύργο του Ευγενίου, κάτω από την ακρόπολη, ενώ το άλλο στον πύργο των παραθαλασσίων τειχών, στον Γαλατά. Και την Δευτέρα 2 Απριλίου 1453 αρχίζει η εικοστή και τελευταία πολιορκία της Κωνσταντινούπολης.
Η πρώτη μεγάλη έφοδος των Τούρκων γίνεται στις 20 Απριλίου 1453. Ο αυτοκράτορας τρέχει αδιάκοπα σε όλη την Πόλη δίνοντας κουράγιο και ηθικό στους πολιορκούμενους. Οι επιδρομείς θερίζονται σαν στάχυα γύρω από τα τείχη της Πόλης και το αίμα τους ρέει σαν ποτάμι. Η επιδρομή σημειώνει αποτυχία. Ο αυτοκράτορας περιφέρεται κάθε βράδυ σε όλες τις αμυντικές θέσεις αγρυπνώντας και επιβλέποντας την αποκατάσταση των ζημιών στα τείχη ή συμμετέχοντας στο άδειασμα των τάφρων γύρω από τα τείχη.
Η δεύτερη μεγάλη τουρκική επίθεση γίνεται στις 11 το βράδυ της 7ης Μαΐου 1453, που όμως αποκρούστηκε και αυτή με μεγάλες απώλειες των επιτιθεμένων και μικρές βλάβες των τειχών που επισκευάστηκαν αμέσως.
Την ίδια τύχη είχε και η τρίτη μεγάλη επίθεση των Τούρκων που εκδηλώθηκε στις 12 Μαΐου 1453.
Στις 18 Μαΐου 1453 ένας τεράστιος πολιορκητικός πύργος εμφανίστηκε μπρος τα τείχη της Πόλης και άρχισε η επόμενη μεγάλη τουρκική επίθεση. Ο Γ. Σφραντζής γράφει στο «Χρονικό» του:
«Οι Τούρκοι κατά πρώτο άρχισαν την επίθεση με την φοβερή εκείνη μηχανή του Ούγγρου τεχνικού και γκρέμισαν τον πύργο πλάι στην Πύλη του Αγίου Ρωμανού. Αμέσως μετά έσυραν το τηλεβόλο αυτό και το τοποθέτησαν στο άνοιγμα του τείχους. Η μάχη είχε γίνει φρικαλέα. Άρχισε πριν την ανατολή του ηλίου και κράτησε όλη μέρα. Από αυτά που έριχναν οι Τούρκοι μέσα στην τάφρο και απ΄ αυτά που έπεσαν από τον γκρεμισμένο πύργο, δημιουργήθηκε για τους επιδρομείς ένας σχεδόν ίσιος δρόμος. Αλλά οι πολεμιστές μας απέκρουσαν πολλές φορές και με γενναιότητα τους εχθρούς που συνέχιζαν τις επιθέσεις τους μέχρι την πρώτη ώρα της νύχτας. Τότε αποσύρθηκαν με την ελπίδα ότι την επομένη θα κυριεύσουν την Πόλη. Οι ελπίδες τους όμως δεν πραγματοποιήθηκαν. Όλοι οι Έλληνες, μαζί με τον αυτοκράτορα, όλη την νύχτα άδειασαν την τάφρο και επισκεύασαν με κάθε δυνατό μέσο τον μισογκρεμισμένο πύργο. Την επομένη τα ξημερώματα, όταν επανήλθαν οι Τούρκοι, απόρησαν. Ο σουλτάνος στεναχωρήθηκε και ντροπιάστηκε».
Και πώς να μην στεναχωρηθεί και να μην ντροπιαστεί ο νεαρός σουλτάνος, όταν μέσα σε μια τόσο απελπιστική κατάσταση μια χούφτα περικυκλωμένων μαχητών αντιμετώπιζε με επιτυχία επί σαράντα έξη μέχρι τότε ημέρες τον ατέλειωτο ποταμό των εκατοντάδων χιλιάδων επιδρομέων, αποκρούοντας συνεχώς τις λυσσασμένες επιθέσεις τους;
Λίγες μόνο μέρες πριν από την καινούργια έφοδο ο νεαρός σουλτάνος στέλνει μήνυμα στον αυτοκράτορα λέγοντας πως δεν πρόκειται να υποχωρήσει και προτείνει ειρηνική παράδοση της Πόλης με σημαντικά ανταλλάγματα. Αντί απάντησης ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος συνεχίζει να συμπληρώνει την άμυνα της Πόλης, όταν ο νεαρός σουλτάνος στέλνει νέο μήνυμα λέγοντας στον αυτοκράτορα:
«Θέλεις να εγκαταλείψεις την Πόλη και να πας με τους άρχοντες σου και τα υπάρχοντα σου όπου θέλεις ή να αντισταθείς και να χάσεις εσύ και οι δικοί σου τη ζωή σας και τα υπάρχοντα σας και ο λαός σου να αιχμαλωτιστεί από τους Τούρκους και να σκορπιστεί σαν σκλάβος σ΄όλη τη γη;»
Ο πονηρός σουλτάνος προσπαθούσε πλέον να αρπάξει με υποσχέσεις αυτό που δεν μπόρεσε να καταλάβει με την βία. Και είχε πολύ σημαντικούς λόγους να το κάνει. Ο στρατός του πλέον έδειχνε μεγάλη αδημονία και εκνευρισμό, αφού είχαν περάσει σχεδόν δύο μήνες από την έναρξη της πολιορκίας και όχι μόνο δεν είχαν πετύχει τον στόχο τους, αλλά δεν είχαν σημειώσει ούτε μια αποφασιστική νίκη, είτε στην ξηρά είτε στην θάλασσα. Κοντά σ΄αυτά υπήρχαν και πληροφορίες για πολύ μεγάλη βοήθεια που ετοίμαζαν οι Δυτικοί και που θα ανέτρεπε την ισορροπία υπέρ των πολιορκημένων.
Ο ιστορικός Δούκας μας μεταφέρει την λιτή και ηρωική απάντηση του αυτοκράτορα, που είχε την σύμφωνη γνώμη όλης της συγκλήτου:
«Εάν μεν θέλεις να ζήσεις και συ, όπως και οι πατέρες σου, ειρηνικά μαζί μας, θα οφείλουμε χάρη στο Θεό. Κράτησε τα κάστρα και τη γη που άδικα μας άρπαξες, σαν να τα ΄χεις αποκτήσει δικαίως και καθόρισε ακόμα φόρους τόσους όσους θα μπορούσαμε να σου δίνουμε κατ΄έτος και φύγε ειρηνικά. Δεν είναι δικαίωμα μου να σου παραδώσω την Πόλη και είμαστε όλοι αποφασισμένοι αυτόβουλα να μη λυπηθούμε τη ζωή μας και να πεθάνουμε».
Ο σουλτάνος ήταν πλέον αποκαρδιωμένος. Η Κωνσταντινούπολη ήταν πολύ κοντά στην απαλλαγή από τον θανάσιμο εναγκαλισμό του εχθρού. Ο Μεχμέτ ήταν ώριμος να λύσει την πολιορκία και είχε αποφασίσει πως μια τελευταία έφοδος θα έκρινε και την τύχη της. Αν αποτύγχανε και αυτή όπως και οι προηγούμενες, θα υποχωρούσε λύνοντας την θηλιά που κοντά δυο μήνες είχε σφίξει στον λαιμό της Κωνσταντινούπολης, χωρίς να πετύχει τον σκοπό του.
Το απόγευμα του Σαββάτου 26 Μαΐου 1453 ο σουλτάνος συγκαλεί πολεμικό συμβούλιο. Ο πρώτος σύμβουλος του σουλτάνου που είχε μεγάλο κύρος, ο βεζίρης Χαλήλ Πασάς, εισηγείται την άμεση λύση της πολιορκίας. Αντίθετα ο δεύτερος στην ιεραρχία Ζογάν Πασάς, εισηγείται την συνέχιση των επιθέσεων λέγοντας χαρακτηριστικά στον νεαρό σουλτάνο:
«Ούτε ο στρατός του Μεγάλου Αλεξάνδρου δεν ήταν τόσος όσος είναι ο δικός σου, ούτε είχε κάνει τόση προετοιμασία. Κι όμως κατέκτησε τον κόσμο!»
Αυτά ήταν τα λόγια που ήθελε να ακούσει ο νεαρός σουλτάνος. Υποστηριζόμενος από τους νεότερους και πλέον ενθουσιώδεις στρατηγούς, πήρε την απόφαση για την τελευταία, μεγάλη προσπάθεια. Την νύχτα της Κυριακής 27 προς την Δευτέρα 28 Μαΐου 1453 διατάζει να ανάψουν φωτιές και να καίνε φανοί γύρω από την πολιορκημένη Πόλη. Και το απόγευμα της Δευτέρας 28 Μαΐου 1453 απευθύνεται στο στρατό του στοχεύοντας στο ευαίσθητο σημείο του. Τα λόγια του, που μας μεταφέρει ο Γ. Σφραντζής στο «Χρονικό» του, είναι χαρακτηριστικά της πολιτισμικής στάθμης των υπηκόων του:
«Σ΄αυτή την Πόλη υπάρχει πολύς και παντοειδής πλούτος, στα ανάκτορα, στα σπίτια των αρχόντων και στα σπίτια των ιδιωτών, αλλά καλύτερος και περισσότερος πλούτος βρίσκεται στους ναούς με αναθήματα και κειμήλια από χρυσό και άργυρο και πολύτιμους λίθους και πολυτελή μαργαριτάρια. Όλα αυτά θα γίνουν δικά σας. Έπειτα υπάρχουν πολλοί άνδρες ευγενείς και επίσημοι που άλλοι μεν θα γίνουν δούλοι σας άλλοι δε θα πουληθούν από εσάς. Και γυναίκες υπάρχουν πολλές, νέες και ωραίες και ευπαρουσίαστες και παρθένες και από οικογένειες ευγενών. Υπάρχουν επίσης και παίδες ωραιότατοι και καθώς πρέπει που θα είναι στη διάθεση σας».
Και λίγο πριν τελειώσει τον λόγο του ο σουλτάνος δίνει το αποφασιστικό κίνητρο στον πεινασμένο ποταμό των επιδρομέων:
«Για τρείς μέρες η Πόλη θα είναι στη διάθεση σας να την λεηλατήσετε. Οτιδήποτε θα βρείτε ή θα αρπάξετε, είτε αυτό είναι σκεύος από χρυσάφι ή άργυρο είτε είναι ενδύματα ή αιχμάλωτοι, άντρες ή γυναίκες, μικροί ή μεγάλοι, κανείς δεν θα έχει το δικαίωμα να σας τα αφαιρέσει ή να σας ενοχλήσει σε κάτι!»
Το σύνθημα «Yiagma! Yiagma!», δηλαδή «Λεηλασία! Λεηλασία!» γίνεται η ιαχή του ποταμού των πεινασμένων πολιορκητών της Κωνσταντινούπολης.
Μέσα στα τείχη οι πολιορκημένοι είναι ενωμένοι σε μια αδιάσπαστη ενότητα που μόνο τέτοιες στιγμές μπορούν να δημιουργήσουν. Την Δευτέρα 28 Μαΐου 1453 κάνουν ξυπόλητοι λιτανεία με τις άγιες εικόνες τόσο πάνω στα τείχη όσο και μέσα στην Πόλη. Μετά το τέλος της λιτανείας ο αυτοκράτορας καλεί όλους τους προύχοντες και τους στρατιωτικούς αρχηγούς. Δεν τους τάζει λάφυρα, δούλους, πλούτη και σαρκικές απολαύσεις, όπως ο σουλτάνος. Απευθύνεται στην ψυχή και στο πνεύμα τους. Με θλίψη, παράπονο αλλά και αποφασιστικότητα ο Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, αφού απαριθμεί τις χώρες και τους λαούς που ήλεγχε το Βυζάντιο στην περίοδο της ακμής του, τους απευθύνει λόγια που έχουν ένα μοναδικό, ανεπανάληπτο μεγαλείο – όπως μας τα μεταφέρει ο Γ. Σφραντζής στο «Χρονικό» του:
«Σας εμπιστεύομαι την λαμπρή και ένδοξη αυτή πόλη και πατρίδα μας που είναι η Βασίλισσα όλων των Πόλεων. Γνωρίζεται καλά αδελφοί μου πως όλοι είμαστε υποχρεωμένοι για τέσσερα πράγματα να πολεμούμε μέχρι θανάτου, παρά να ζούμε σαν δούλοι. Πρώτον για την πίστη και την θρησκεία μας. Δεύτερο για την πατρίδα μας. Τρίτο για τον Βασιλέα που είναι αντιπρόσωπος του Κυρίου μας. Και τέταρτο για τους συγγενείς και φίλους μας. Λοιπόν αδελφοί μου, εάν οφείλουμε να αγωνιζόμαστε μέχρι θανάτου για κάθε ένα από αυτά τα τέσσερα ιδανικά, πολύ περισσότερο πρέπει να είμαστε πρόθυμοι να δώσουμε και τη ζωή μας ακόμα και για τα τέσσερα μαζί!»
Και ο λόγος του τελευταίου αυτοκράτορα του Βυζαντίου τέλειωνε με τα εξής λόγια:
«Όταν αγωνιστούμε ηρωικά… τότε ένα αδαμάντινο στεφάνι ετοιμάστηκε για μας στον ουρανό και μια μνήμη αιώνια και δοξασμένη μας περιμένει σ΄αυτό τον κόσμο».
Η τελευταία τουρκική έφοδος άρχισε στις 2 τα ξημερώματα της Τρίτης 29 Μαΐου 1453. Η πρώτη επίθεση διήρκησε δύο ώρες και τέλειωσε με τον αποδεκατισμό των βαζιβουζούκων που αποκρούστηκαν από τους αμυνόμενους και διατάχτηκαν να υποχωρήσουν. Αμέσως μετά ακολουθεί η δεύτερη επίθεση με όλα πλέον τα τακτικά και καλά εξοπλισμένα τουρκικά στρατεύματα. Οι επιτιθέμενοι και πάλι υφίστανται πολύ σοβαρές απώλειες γιατί λόγω του τεράστιου όγκου δεν έχουν καμιά απολύτως ευελιξία, ενώ οι αμυνόμενοι, χάρη στην πλεονεκτική –λόγω ύψους- θέση τους, τους αποδεκατίζουν.
Ο σουλτάνος, μετά την αποτυχία των άτακτων βαζιβουζούκων αλλά και των τακτικών τουρκικών στρατευμάτων, έχει ένα τελευταίο χαρτί: τους 12.000 άριστα εκπαιδευμένους, ρωμαλέους και αφοσιωμένους σ΄ αυτόν γενίτσαρους. Έξαλλος και αγανακτισμένος από την αδυναμία του στρατού του, ηγείται της νέας επίθεσης με τους γενίτσαρους που ξεκούραστοι και κάτω από το βλέμμα του αρχηγού τους ξεχύνονται στα τείχη γεμάτοι ορμή σα μαινόμενοι ταύροι. Οι καμπάνες των εκκλησιών ηχούν για τρίτη φορά την ίδια νύχτα και σημάνουν νέο, υπέρ πάντων συναγερμό. Η λυσσαλέα όμως επίθεση των γενίτσαρων εκφυλίζεται και φαίνεται να ακολουθεί την τύχη των δύο προηγούμενων επιθέσεων.
Τότε όμως, σύμφωνα με την άποψη πολλών ιστορικών, ένα συμπτωματικό περιστατικό θα καθορίσει την έκβαση της μάχης. Στο σημείο που ενώνεται το τείχος των Βλαχερνών με το διπλό Θεοδοσιανό τείχος και στο χαμηλότερο τμήμα του ανακτόρου του Εβδόμου υπήρχε από παλιά μια μικρή ημιυπόγειος πόρτα που την έλεγαν Κερκόπορτα. Από πολλά χρόνια η πόρτα αυτή ήταν κλειστή και αχρηστεμένη, αλλά τις παραμονές της πολιορκίας άνοιξε και χρησιμοποιούνταν για εξόδους κλεφτοπόλεμου. Η πόρτα λοιπόν αυτή είχε ξεχαστεί ανοικτή και τις δραματικές εκείνες στιγμές για τους αμυνόμενους, έγινε αντιληπτή από τους Τούρκους. Χωρίς να μπορούν να πιστέψουν στην ανέλπιστη τύχη τους, οι γενίτσαροι βρέθηκαν μέσα στην Πόλη.
Οι υπερασπιστές της Πόλης όταν είδαν τους γενίτσαρους μέσα από τα τείχη, δεν μπορούσαν να φανταστούν πως ήταν λιγοστοί και πως είχαν εισχωρήσει από την Κερκόπορτα. Έτσι, από την μοιραία αυτή στιγμή και μετά άρχισε η κατάρρευση της άμυνας των υπερασπιστών της Κωνσταντινούπολης και σε λίγες ώρες ο νεαρός σουλτάνος θα έμπαινε νικητής στην Βασίλισσα των Πόλεων και θα έμενε στην ιστορία σαν Μεχμέτ ο Πορθητής.
Όλα είχαν τελειώσει στις δύο και μισή το μεσημέρι της Τρίτης 29 Μαΐου 1453 όταν η Κωνσταντινούπολη βυθίστηκε σε ένα παρατεταμένο χειμώνα.
Ε Π Ι Λ Ο Γ Ο Σ: «Οι στιγμές είναι μεγάλες και ιερές. Οι άνθρωποι που μάχονται στις ερειπωμένες επάλξεις έχουν συνείδηση της σημασίας και του αγώνα και της θυσίας τους. Γνωρίζουν πως το Βυζάντιο θα πέσει, αλλά ότι η τελευταία του ώρα δεν μπορεί παρά να είναι φωτεινή. Γνωρίζουν πως η ευγενής και άσκοπος θυσία –ευγενεστέρα ακριβώς επειδή είναι άσκοπος- αποτελεί χρέος απαράβατο προς τον όγκο του παρελθόντος. Γνωρίζουν πως γράφοντας την τελευταία ηρωική σελίδα, δημιουργούν τις προϋποθέσεις και τα σύμβολα της αναγέννησης. Η ανθρώπινη ιστορία είναι η ιστορία ορισμένων μόνο στιγμών. Απ΄αυτές εξαρτάται πολλές φορές η μακρά πορεία των αιώνων. Και η υπέρτατη θυσία του Κωνσταντίνου Παλαιολόγου και των αγωνιστών του, κατηύθυνε πράγματι των αιώνων τις τύχες». (Από το βιβλίο του Διονύσιου Ζακυνθινού «Άλωση της Κωνσταντινούπολης και Τουρκοκρατία», 1954)
* Το παραπάνω κείμενο ελήφθη από το βιβλίο του Λεωνίδα Κουμάκη «Ματιές στις ρίζες του Ελληνισμού» (αυτό-έκδοση 1997 η οποία έχει πλήρως εξαντληθεί).
Τα άρθρα που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα του ΙΗΑ εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς – μέλη του ΙΗΑ. Η ιστοσελίδα του ΙΗΑ δεν λογοκρίνει, ούτε επεμβαίνει σε άρθρα – κείμενα των μελών του ΙΗΑ.
Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης και άλλα
|
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)