Κλίμα μετανοίας. +Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης.

Posted on 11 Μαρτίου, 2026

«Τέκνον, ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου» (Μᾶρκ. 2,5)

Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, ἀγαπητοί μου, ποὺ ἑορτάζει σήμερα, ἔχει θαυμάσιες ὁμιλίες στὰ εὐαγγέλια τῶν Κυριακῶν, ἑρμηνεύει δὲ καὶ τὸ σημερινὸ εὐαγγέλιο (β. Μάρκ. 2,1-12). Ἐδῶ ἔχουμε ἕνα ἀπὸ τὰ ἀναρίθμητα θαύματα τοῦ Κυρίου, ποὺ φανερώνουν ὅτι εἶνε Θεός.

Τὸ σημερινὸ εὐαγγέλιο λέει, ὅτι ὁ Χριστός, μετὰ τὴν αὐστηρὴ νηστεία του ἐπὶ σαράντα ἡμέρες στὴν ἔρημο τοῦ Ἰορδάνου, ποὺ οὔτε ἔφαγε οὔτε ἤπιε, ἐπέστρεψε στὴ Γαλιλαία, τὴν ἀγαπημένη του ἐπαρχία, κ᾿ ἐγκαταστάθηκε στὴν Καπερναούμ, ἐκεῖ στὴν ὄχθη τῆς λίμνης Τιβεριάδος. Ἀπὸ ᾿κεῖ διάλεξε τοὺς πρώτους μαθητάς του, τοὺς εὐλόγησε νὰ κηρύττουν τὸ εὐαγγέλιο, καὶ ἐκεῖ δίδασκε τὸ λαό.

Στὴν Καπερναοὺμ λοιπὸν διδάσκει ὁ Χριστός. Ἀλλὰ ποῦ; στὴ συναγωγή, στὴν ἀκροθαλασσιὰ ἀπὸ τὴ βάρκα, σὲ ὕπαιθρο, σὲ κορυφὴ ὄρους; Ὄχι. Σὲ ἕνα σπίτι. Κι ἀπ᾿ τὴ στιγμὴ ποὺ μπῆκε στὸ σπίτι ὁ Χριστός, σταμάτησαν κάθε ἐργασία. Μόλις τὸ ἔμαθε ὁ λαός, ἔγινε τόσος συνωστισμός, ὥστε νὰ μὴ χωράῃ κανείς ἄλλος. Ἄκουγαν ὅλοι τὰ ῥήματα τῆς αἰωνίου ζωῆς.

Ἐδῶ σταματῶ – μοῦ ᾿ρχεται νὰ κλάψω. Ἀναλογίζομαι, ὅτι σὲ κάθε σπίτι ἔρχεται ὁ Χριστός. Γι᾿ αὐτὸ τὸ σπίτι πρέπει νὰ εἶνε ἐκκλησία. Στὴν ἀρχαία ἐποχὴ κάθε σπίτι ἦταν ἐκκλησία, καὶ ἱερεὺς ἦταν ὁ πατέρας. Μέσα στὸ σπίτι εἶχαν εἰκόνες τοῦ Χριστοῦ, τῆς Παναγίας, τῶν ἁγίων. Εἶχαν καντήλι, θυμιατό, κεριά. Εἶχαν πρὸ παντὸς ἁγία Γραφή· τὴν Παλαιὰ καὶ τὴν Καινὴ Διαθήκη. Εἶχαν βίους ἁγίων. Καὶ προσεύχονταν ὅλοι μαζί.

Ἐδῶ, μιὰ καὶ εἶνε κοντὰ ἡ ἐθνική μας ἑορτὴ τῆς 25ης Μαρτίου, θὰ σᾶς πῶ ἕνα ἀνέκδοτο. Ἡ μικρή μας Ἑλλάδα, σχεδὸν ἄοπλη, ἐπαναστάτησε κατὰ τῶν Τούρκων ποὺ τὴν καταδυνάστευαν τετρακόσα χρόνια. Τότε ὅλη ἡ Εὐρώπη θαύμασε καὶ εἶπε· Πῶς ἕνας μικρὸς λαός, χωρὶς ὅπλα, νικᾷ μιὰ αὐτοκρατορία; – ποὺ οἱ πρεσβευταὶ τῶν μεγάλων δυνάμεων στέκονταν κλαρῖνο μπροστὰ στὸ σουλτᾶνο. Ἔστειλαν λοιπὸν μιὰ ἐπιτροπὴ ἀξιωματούχων ἀπ᾽ τὴ Γαλλία στὴν Ἑλλάδα, γιὰ νὰ μάθουν τὸ μυστικὸ τῆς νίκης. Ἔφτασαν αὐτοὶ στὴν Τρίπολι καὶ προχώρησαν σ᾿ ἕνα χωριό. Νύχτωσε, καὶ φιλοξενήθηκαν σὲ κάποιο σπίτι. Ἦταν ἐκεῖ ἕνας πατέρας, μιὰ μάνα στοργικὴ καὶ ἑπτὰ παιδιά. Καὶ τί εἶδαν οἱ ξένοι· ὅλη ἡ οἰκογένεια, πρὶν κοιμηθοῦν, γονάτισαν. Ὁ μικρότερος εἶπε τὸ «Κύριε, ἐλέησον», ἄλλος εἶπε τὸ «Βασιλεῦ οὐράνιε…», ἄλλος τὸ «Ἅγιος ὁ Θεός…», ἄλλος τὸ «Πάτερ ἡμῶν…», ἄλλος τὸ «Πιστεύω…», καὶ τέλος ὅλοι μαζὶ ἔψαλαν τὸ «Τῇ ὑπερμάχῳ Στρατηγῷ τὰ νικητήρια…». Τότε ὁ ἀρχηγὸς τῆς ἀποστολῆς εἶπε· Νά τὸ μυστικὸ τῆς νίκης· ἡ μεγάλη τους πίστι στὸ Θεό!

«Διὰ πίστεως κατηγωνίσαντο βασιλείας» (Ἑβρ. 11,33). Πίστευαν τὰ ἀθῷα παιδιά, πίστευαν καὶ οἱ μεγάλοι· πίστευαν οἱ στρατηγοί, πίστευε πάρα πολὺ καὶ ὁ Κολοκοτρώνης, ποὺ εἶπε· Οἱ μεγάλοι θὰ μᾶς προδώσουν, θὰ μᾶς ἐγκαταλείψουν· ἀλλὰ ἡ Παναγία ὑπέγραψε τὴν ἐλευθερία τῆς Ἑλλάδος καὶ «δὲν παίρνει πίσω τὴν ὑπογραφή της». Αὐτὴ τὴν πίστι εἶχαν οἱ πρόγονοί μας καὶ ἔτσι νίκησαν.

Στὰ σημερινὰ σπίτια μπαίνει ὁ Χριστός; Οὔτε εἰκόνες ἔχουν, οὔτε προσευχὴ κάνουν, οὔτε Εὐαγγέλιο διαβάζουν. Τὸ σπίτι σήμερα εἶνε σπίτι τοῦ διαβόλου, ὄχι τοῦ Χριστοῦ. Ὑπερβολικὰ τὰ λές, θὰ πῆτε. Δὲν ὑπερβάλλω. Στὸ σπίτι κυριαρχεῖ ἡ τηλεόρασι καὶ δείχνει ὅ,τι αἰσχρότερο ὑπάρχει. Οἱ Τοῦρκοι ἔχουν ψεύτικη θρησκεία, ἀλλὰ τέτοια πράγματα στὴν τηλεόρασι δὲν ἐπιτρέπουν. Ἐδῶ δημιουργεῖται ὁ τηλεάνθρωπος. Πραγματοποιήθηκε ἡ προφητεία τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ, ὅτι «θὰ ἔρθῃ ἐποχὴ ποὺ ὁ διάβολος μ᾿ ἕνα κουτὶ θὰ τρελάνῃ τὸν κόσμο». Μέσα ἀπ᾿ αὐτὰ τὰ σπίτια βγαίνουν δια βόλοι. Ἀκόμη καὶ σφαγεῖο καταντᾷ τὸ σπίτι, ἀφοῦ οἱ γονεῖς κάνουν ἐκτρώσεις καὶ σφάζουν τὰ παιδιά τους. Οἱ Ἕλληνες εἶνε ὄχι φιλόθεοι ἀλλὰ φιλοθεάμονες, ὅπως λέει ὁ σημερινός μας ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς.

Δίπλα στὸν παράλυτο τῆς Καπερναοὺμ βλέπουμε ὅτι βρέθηκαν τέσσερις σπλαχνικοὶ ἄνθρωποι, ποὺ τὸν σήκωσαν καὶ τὸν πῆγαν στὸ Χριστό. Ἀλλὰ οἱ ἄλλοι δὲν τοὺς ἄνοιγαν δίοδο νὰ περάσουν, καὶ ἂς φαίνονταν εὐσεβεῖς.

Σταματῶ πάλι ἐδῶ. Δὲν ἀρκεῖ νὰ ἐκκλησιαζώμαστε· πρέπει νὰ ἔχουμε καὶ σπλάχνα οἰκτιρμῶν. Ὅλο τὸ μεγαλεῖο τῆς πίστεώς μας συγκεντρώνεται σ᾿ ἕνα σημεῖο· ὅτι «ὁ Θεὸς ἀγάπη ἐστί» (Α΄ Ἰω. 4,9,16) καὶ στὰ λόγια τοῦ Χριστοῦ «Ἀγαπᾶτε ἀλλήλους» (Ἰω. 13,34).

Τὸ πλῆθος ἐκεῖνο δὲν εἶχε ἀγάπη. Ἁπλῶς πῆγαν τότε ν᾿ ἀκούσουν τί θὰ πῇ ὁ Χριστός, καὶ μετὰ ἔγιναν καὶ κριταί του. Οἱ συνοδοὶ ὅμως τοῦ παραλύτου δὲν ἦταν χλιαροί· ἦταν μαχηταὶ κ᾿ εἶχαν ἐπιμονή. Πῆραν σχοινιά, ἔδεσαν τὸ κρεβάτι, ἀνέβηκαν στὴ στέγη, ἀνέσυραν τὸν παράλυτο, ἀφαίρεσαν τὰ κεραμίδια, καὶ τέλος τὸν κατέβασαν μπροστὰ στὸ Χριστό.

Ὤ ἁγία στιγμή! Ὁ Χριστὸς ὅμως δὲν τὸν θεράπευσε ἀμέσως. Τοῦ εἶπε πρῶτα «Τέκνον, ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου» (Μᾶρκ. 2,5). Οἱ γραμματεῖς σκανδαλίστηκαν. Ποιός εἶν᾿ αὐτός, εἶπαν, ποὺ συγχωρεῖ ἁμαρτίες; Τότε ὁ Χριστὸς τὸν θεράπευσε καὶ σωματικῶς· τοὺς ἀπέδειξε, ὅτι εἶνε ὁ Θεὸς ποὺ συγχωρεῖ ἁμαρτίες.

Γιατί, ἀγαπητοί μου, ὁ Χριστὸς πρῶτα συγχώρησε τὶς ἁμαρτίες τοῦ παραλύτου καὶ μετὰ τὸν θεράπευσε; Ὑπάρχει ἐδῶ βαθὺ νόημα.

Ῥίζα ὅλων τῶν κακῶν εἶνε ἡ ἁμαρτία. Ἕνα δὲ ἀπὸ τὰ κακὰ ποὺ ἔφερε ἡ ἁμαρτία εἶνε ἡ ἀσθένεια καὶ ὁ θάνατος. Στὸν παράδεισο ὑπῆρχαν ὅλα τὰ καλά, καὶ δὲν ὑπῆρχε ἀσθένεια· δὲν ὑπῆρχαν γιατροί, φάρμακα, κλινικές· δὲν ὑπῆρχε θάνατος. Τώρα ὅλα εἶνε μολυσμένα, ὁ ἀέρας καὶ τὸ νερό· ὅπως λέει ἡ Ἀποκάλυψι, τὸ ἓν τρίτον τῆς ὑδρογείου θὰ μολυνθῇ (βλ. Ἀπ. 8,7-12). Ὁ Χριστός, ποὺ ἦταν ἀναμάρτητος, πείνασε καὶ δίψασε ἀλλὰ ποτέ δὲν ἀρρώστησε. Ἦταν ὅλος ὑγεία. Σ᾿ αὐτὴ τὴν κατάστασι καλεῖ καὶ τὸν ἄνθρωπο. Γι᾿ αὐτὸ πρῶτα εἶπε «Τέκνον, ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου»· διότι ἐκ τῶν ἁμαρτιῶν του εἶχε γίνει παράλυτος.

Τώρα, ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει φόβος Θεοῦ καὶ καλπάζει ἡ ἁμαρτία, ὅσο αὐξάνονται οἱ γιατροὶ καὶ τὰ φάρμακα, αὐξάνουν καὶ οἱ ἀρρώστιες. Κάποτε οἱ γιατροὶ ἦταν λίγοι καὶ ἤξεραν τὰ στοιχειώδη. Ἔβλεπαν ὅμως τὸ σῶμα καὶ τὴ ζωὴ ὡς ἱερὸ δῶρο τοῦ Θεοῦ. Μὲ τὶς γνώσεις τοῦ Ἱπποκράτους ἔδιναν ὅρκο ποὺ ἔλεγε· «Δὲν θὰ δώσω φάρμακο στὴ γυναῖκα γιὰ ἔκτρωσι». Τώρα;… Ὑπάρχουν πολλὲς εἰδικότητες, ἀλλὰ συχνὰ ἡ μία ἀναιρεῖ τὴν ἄλλη. Γι᾿ αὐτὸ κάποιος ἔλεγε· «Κύριε, σῶσε με ἀπὸ τοὺς γιατροὺς τοῦ αἰῶνος τούτου».

Αὐτὰ εἶνε ἀποτελέσματα τῆς ἁμαρτίας. Τώρα δύο ἀσθένειες θερίζουν τὸν κόσμο, ὁ καρκίνος καὶ τὸ ἔητζ. Καὶ οἱ δυὸ προέρχονται ἀπὸ τὴν ἀκολασία. Εἶνε μιὰ τιμωρία τῶν σαρκολατρῶν καὶ ἰδίως τῶν ὁμοφυλοφίλων.

Ὁ Χριστὸς θεράπευσε πρῶτα τὶς ἁμαρτίες. Γι᾿ αὐτὸ κ᾿ ἐμεῖς, ὅταν ἀσθενοῦμε, νὰ καλοῦμε ἱερέα γιὰ νὰ κάνῃ εὐχέλαιο, ποὺ εἶνε ἕνα ἀπὸ τὰ ἑπτὰ μυστήρια τῆς ἁγίας μας Ἐκκλησίας καὶ κάνει θαύματα. Ὅ,τι δὲν μποροῦν νὰ κάνουν οἱ γιατροί, τὸ κάνει ἡ πίστι στὸ Χριστό.

«Τέκνον, ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου». Αὐτὴ ἡ γλυκύτατη φωνὴ τοῦ Χριστοῦ ἀκούγεται, ἀδελφοί μου, μέχρι σήμερα. Τώρα βέβαια ὁ Χριστὸς εἶνε ἀόρατος ἀνάμεσά μας· ἀλλὰ ὑπάρχει ἡ Ἐκκλησία του πού, ὅπως λέει ὁ ἱερὸς Αὐγουστῖνος, εἶνε «ὁ Χριστὸς ἐπεκτεινόμενος εἰς τοὺς αἰῶνας».

Ὁ ἄνθρωπος, ἐπειδὴ ἁμαρτάνει, δοκιμάζει θλίψεις καὶ τύψεις. Ἁμαρτάνεις; θὰ αἰσθανθῇς ὅ,τι αἰσθάνθηκε ὁ Κάιν καὶ ὁ Ἰούδας.

Ὅταν ἤμουν ἱεροκήρυκας στὴν Ἀθήνα, μὲ κάλεσε στὸ νοσοκομεῖο μιὰ γριὰ γυναίκα ποὺ πέθαινε, νὰ ἐξομολογηθῇ· Ἔχω κάρβουνο ἀναμμένο μέσα μου, ἔλεγε, καὶ καίγομαι· πρὸ ἑβδομήντα ἐτῶν ὁ σύζυγός μου μὲ πίεσε καὶ ἔκανα ἔκτρωσι· ἀπὸ τότε δὲν μπορῶ νὰ ἡσυχάσω… Καὶ ὁ Ντοστογιέφσκυ λέει· «Ὅποιος σκοτώνει παιδί, σκοτώνει τὸ Χριστό».

Πλῆθος ἁμαρτίες κάνουμε. Ἀλλ᾿ ὅπως λέει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος κ᾿ ἐπαναλαμβάνει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, «δὲν θὰ μᾶς δικάσῃ ὁ Θεὸς γιατὶ ἁμαρτάνουμε, ἀλλὰ γιατὶ δὲν μετανοοῦμε». Ἂν ἐξομολογηθοῦμε εἰλικρινά, τότε θ᾿ ἀκούσουμε κ᾿ ἐμεῖς στὰ βάθη τῆς ψυχῆς μας τὴν γλυκύτατη φωνὴ τοῦ Χριστοῦ «Τέκνον, ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου». Καὶ μαζὶ μὲ τὸ Ντοστογιέφσκυ θ᾿ ἀναφωνήσουμε· «Ἐξωμολογήθηκα, καὶ παράδεισος φύτρωσε στὴν καρδιά μου». Ἂς δοκιμάσουμε κ᾿ ἐμεῖς, ἀγαπητοί μου, καὶ δὲν θὰ μετανοιώσουμε.

Αὐτά, ποὺ σᾶς λέω ἐδῶ, νὰ τὰ πῆτε καὶ σὲ ὅλους τοὺς δικούς σας, ὥστε νὰ δημιουργηθῇ ἕνα κλίμα μετανοίας καὶ ἐπιστροφῆς.

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος