Τί σημαίνει τό· «μὴ κρίνετε, καὶ οὐ μὴ κριθῆτε».

Posted on 27 Μαρτίου, 2026

εἰσαγωγικό ἀπό entaksis:  Ἡ ἐντολὴ τοῦ Κυρίου «μὴν κρίνετε, καὶ δὲν θὰ κριθῆτε» συχνὰ παρερμηνεύεται ὡς ἀπαγόρευση κάθε κρίσης. Ὁ Μέγας Βασίλειος ὅμως δείχνει ὅτι ὑπάρχει διάκριση· ἄλλο ἡ κατάκριση τοῦ ἀδελφοῦ καὶ ἄλλο ἡ ὑπεράσπιση τῆς ἀλήθειας.  Ἰδιαίτερα τονίζει ὅτι «εἶναι ἀπαραίτητη ἀνάγκη νὰ ὑπερασπιζόμαστε τὰ δικαιώματα τοῦ Θεοῦ, γιὰ νὰ μὴν δεχτεῖ μαζί καὶ αὐτὸς ποὺ σιωπᾶ τὴν ὀργὴ τοῦ Θεοῦ». Ἡ σιωπὴ μπροστὰ στὴν ἀσέβεια δὲν εἶναι ἀθωότητα· γίνεται συνενοχή. Ὅταν προσβάλλεται ἡ πίστη καὶ ἡ ἀλήθεια, ὁ πιστὸς ὀφείλει νὰ μιλᾶ μὲ διάκριση καὶ φόβο Θεοῦ, ὑπερασπίζοντας τὸ θέλημά Του. Ἡ ἔννοια τῶν «δικαιωμάτων τοῦ Θεοῦ» δηλώνει ὅλα ἐκεῖνα ποὺ ἀνήκουν στὴ θεία τιμὴ καὶ ἀλήθεια· τὴν ὀρθή πίστη, τὴν καθαρότητα τῆς διδασκαλίας, τὴν ἠθικὴ τάξη ποὺ πηγάζει ἀπὸ τὸ θέλημά Του. Ὅταν αὐτὰ καταπατοῦνται, ἡ ἀδράνεια τοῦ πιστοῦ γίνεται ἔνοχη σιωπή.  Γι’ αὐτὸ ὁ Μέγας Βασίλειος ἐπιμένει ὅτι ὅποιος δὲν ὑπερασπίζεται τὸν Θεὸ κινδυνεύει νὰ γίνει μέτοχος τῆς θείας ὀργῆς, σὰν νὰ συμφώνησε σιωπηρὰ μὲ τὴν ἀδικία.

ΕΡΩΤΗΣΙΣ 164
Τί σημαίνει τό· «μὴ κρίνετε, καὶ οὐ μὴ κριθῆτε»³⁵⁵.

ΑΠΟΚΡΙΣΙΣ

Ἐπειδὴ ὁ Κύριος ἄλλοτε μὲν λέγει· «μὴ κρίνετε, καὶ οὐ μὴ κριθῆτε»³⁵⁶, ἄλλοτε δὲ προστάσσει νὰ κρίνωμεν δικαίως³⁵⁷, συνάγεται ὅτι δὲν ἀπαγορεύεται ἐξ ὁλοκλήρου νὰ κρίνωμεν, ἀλλὰ διδασκόμεθα ὅτι ὑπάρχουν διάφοροι κρίσεις. Ὁ ἀπόστολος μᾶς ἔδειξε σαφῶς εἰς ποίας περιπτώσεις πρέπει νὰ κρίνωμεν καὶ εἰς ποίας δὲν πρέπει· διότι ὡς πρὸς ἐκεῖνα μὲν ποὺ ἀνήκουν εἰς τὴν διάκρισιν ἑκάστου καὶ δὲν διατάσσονται ὑπὸ τῆς Γραφῆς εἶπε· «σὺ δὲ τί κρίνεις τὸν ἀδελφόν σου;», καί· «ἂς μὴ κρίνωμεν λοιπὸν ἀλλήλους»³⁵⁸ ὡς πρὸς ἐκεῖνα δὲ ποὺ δυσαρεστοῦν τὸν Θεὸν κατεδίκασε τοὺς μὴ κρίνοντας, καὶ ὁ ἴδιος ἐξέφερε τὴν κρίσιν του διὰ τῶν λόγων· «διότι ἐγὼ μὲν ὡς ἀπὼν κατὰ τὸ σῶμα, παρὼν δὲ κατὰ τὸ πνεῦμα, ἔκρινα ἤδη ὡς παρὼν τὸν οὕτω πράξαντα τοῦτο, ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ· ἀφοῦ συναχθῆτε ὑμεῖς καὶ τὸ πνεῦμα μου, μὲ τὴν δύναμιν τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ, νὰ παραδώσωμεν τὸν τοιοῦτον εἰς τὸν Σατανᾶν πρὸς ὄλεθρον τῆς σαρκός, διὰ νὰ σωθῇ τὸ πνεῦμα αὐτοῦ ἐν τῇ ἡμέρᾳ τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ»³⁵⁹.

Συνεπῶς, ἐὰν κάτι εἶναι εἰς τὴν ἰδικήν μας διάκρισιν ἢ εἶναι ἀμφίβολον πολλάκις, δὲν πρέπει νὰ κρίνωμεν διὰ τοῦτο τὸν ἀδελφόν, σύμφωνα μὲ τὸν λόγον τοῦ ἀποστόλου ποὺ ἀναφέρεται εἰς τὰ ἀγνοούμενα· «ὥστε μὴ κρίνετε κάτι πρὸ καιροῦ, ἕως ὅτου ἔλθῃ ὁ Κύριος, ὁ ὁποῖος θὰ φωτίσῃ τὰ κρυπτὰ τοῦ σκότους καὶ θὰ φανερώσῃ τὰς βουλὰς τῶν καρδιῶν»³⁶⁰· εἶναι δὲ ἀπαραίτητος ἀνάγκη νὰ ὑπεραμυνώμεθα τῶν δικαιωμάτων τοῦ Θεοῦ, διὰ νὰ μὴ δεχθῇ μαζί καὶ ὁ σιωπῶν τὴν ὀργὴν τοῦ Θεοῦ, ἐκτὸς ἐάν, ἐπειδὴ πράττει κανεὶς τὰ ἴδια μὲ τὸν κατακρινόμενον, δὲν ἔχῃ παρρησίαν νὰ κρίνῃ τὸν ἀδελφόν, ἀκούων τὸν Κύριον νὰ λέγῃ· «ἔκβαλε πρῶτον τὴν δοκὸν ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ σου καὶ τότε θὰ ἴδῃς καλῶς διὰ νὰ ἐκβάλῃς τὸ κάρφος ἐκ τοῦ ὀφθαλμοῦ τοῦ ἀδελφοῦ σου»³⁶¹.

ΠΗΓΗ ΠΑΤΕΡΙΚΟΥ: Μ. ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΕΡΓΑ, Τόμος 9Β, ΑΣΚΗΤΙΚΑ, ΟΡΟΙ ΚΑΤ’ ΕΠΙΤΟΜΗΝ,ΠΑΤΕΡΙΚΑΙ ΕΚΔΟΣΕΙΣ «ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ο ΠΑΛΑΜΑΣ» (ΕΠΕ) – ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1973 – ΨΗΦΙΟΠΟΙΗΣΗ: Ι.Ν.ΑΓΙΩΝ ΤΑΞΙΑΡΧΩΝ ΙΣΤΙΑΙΑΣ