ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΕΠΤΑ ΜΑΚΚΑΒΑΙΩΝ
Απομαγνητοφωνημένη ομιλία μακ. αρχιμανδρίτου Αθανασίου Μυτιληναίου
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 1-8-1983] [Δ13]
[Εκ του προχείρου, προσφώνηση σε νέους της Χριστιανικής Κατασκηνώσεως «Ζωής»]
Θα ήθελα, παιδιά, να εκφράσω την χαρά μου, με την παρουσία σας εδώ εις την Ιεράν μας Μονήν. Βέβαια, κάθε χρόνο έρχεστε ως κατασκηνωταί και τούτο σημαίνει ότι θα θέλατε, ασφαλώς, να δεχθείτε κάποιες επιδράσεις από την Ιεράν Μονήν, που θα μπορούσαν αυτές οι επιδράσεις να σας βοηθήσουν στην πνευματική σας ζωή. Θα ‘θελα, λοιπόν, να σας έλεγα λίγα λόγια και με την ευκαιρία της 1ης Αυγούστου που έχομε σήμερα και που η Εκκλησία μας γιορτάζει τους επτά Μακκαβαίους αδελφούς, την μητέρα τους, την Σολομονή και τον διδάσκαλό τους, τον Ελεάζαρο, να σας έλεγα λίγα λόγια επάνω στην στάση αυτών των μαρτύρων της Εκκλησίας μας.
Εκ πρώτης όψεως μοιάζει περίεργο πώς η Εκκλησία μπορεί να γιορτάζει ως μάρτυρες τους επτά Μακκαβαίους, οι οποίοι εμαρτύρησαν προ Χριστού. Παρά ταύτα όμως, το μαρτύριό τους θεωρείται χριστιανικό, παρότι είναι τον δεύτερον αιώνα προ Χριστού. Έχει όλα τα γνωρίσματα του μαρτυρίου και είναι το μοναδικό μαρτύριο που υπάρχει γραμμένο μέσα εις την Παλαιά Διαθήκη. Αυτό κάνει εντύπωση, διότι δεν υπήρχε λόγος να υπάρχει μαρτύριο στην Παλαιά Διαθήκη και τούτο διότι ακόμη δεν είχε εμφανιστεί ο Σταυρός του Χριστού.
Βέβαια, δεν ακριβολογώ αυτήν την στιγμή. Προσέξτε με, δεν ακριβολογώ αυτήν την στιγμή. Το μαρτύριο υπήρχε και ο σταυρός υπήρχε. Υπήρχε, χωρίς να σας κάνω πιο πολλή ανάλυση, υπήρχε η άκτιστη ενέργεια του Τιμίου Σταυρού και εκείνοι που ακολουθούσαν το νόημα και το πνεύμα της ακτίστου ενεργείας του Τιμίου Σταυρού. Μας το αναφέρει ο Απόστολος Παύλος για τον Μωυσέα, όταν μας λέγει ότι ο Μωυσής προτίμησε τον Σταυρόν του Χριστού από του να καλείται «γιος της θυγατρός του Φαραώ». Πώς επροτίμησε να συγκακουχείται με τον λαό του Θεού και να ζει το μυστήριον του Σταυρού; Αφού ακόμη ο Σταυρός δεν ήταν ένα ιστορικό, μία ιστορική πραγματικότης; Θέλω να σας δείξω μ’ αυτό, ότι και ο Σταυρός, η ενέργειά Του, υπήρχε στην Παλαιά Διαθήκη. Αλλά κι εκείνοι που ηκολούθουν τον Σταυρόν του Χριστού κατά τον λόγον του Κυρίου: «Όποιος θέλει να είναι μαθητής μου, και θέλει να με ακολουθήσει, να σηκώσει τον σταυρό του και να με ακολουθήσει»· που ζούσαν οι άνθρωποι αυτοί πραγματικά τον Σταυρό του Χριστού. Διότι ο Μωυσής επέρασε αληθινά ογδόντα χρόνια μαρτύριο. Σαράντα χρόνια αυτοεξόριστος, γιατί ακριβώς ήθελε να ζήσει ο λαός του Θεού και ήθελε να υπερασπιστεί τον λαό του Θεού στην Αίγυπτο αφενός και αφετέρου, σαράντα χρόνια στην Αίγυπτο, που τα πάνδεινα περνά με τον λαό του Θεού. Συνεπώς η έννοια και το πνεύμα του μαρτυρίου υπήρχε στην Παλαιά Διαθήκη.
Αλλά με την μορφή που συναντούμε στους επτά Μακκαβαίους δεν την έχομε πουθενά στην Παλαιά Διαθήκη. Και προδιαγράφει το μαρτύριο των επτά Μακκαβαίων, το μαρτύριο των Χριστιανών. Γι’ αυτόν τον λόγο είναι το μοναδικό μαρτύριο που η Εκκλησία μας γιορτάζει τους μάρτυρες αυτούς και τους προβάλλει, σαν προδρόμους των μαρτύρων του Χριστού.
Θα μου πείτε γιατί μένω τόσο σ’ αυτό; Θα’ θελα να μείνω γιατί έχω κάτι να βγάλω απ’ αυτό. Ξέρετε τι σημαίνει «Μακκαβαίος»; Το όνομα «Μακκαβαίος» το πήρε ο τρίτος γιος του ιερέως Ματταθίου, που ελέγετο Ιούδας. Ο Ιούδας ο Μακκαβαίος. Και τούτο διότι η οικογένεια αυτή του Ματταθίου με τα πέντε του αγόρια είχε στραφεί εναντίον των κατακτητών της πατρίδος των. Και κατακτηταί της πατρίδος των τότε ήσαν οι Έλληνες. Ήσαν οι επίγονοι του Μ. Αλεξάνδρου. Στην εποχή δε που δρα ο Ιούδας ο Μακκαβαίος, είναι πάνω απ’ το κεφάλι τους ο Αντίοχος ο Επιφανής ο τέταρτος. Από τους επιγόνους του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Ο άνθρωπος αυτός είχε στραφεί εναντίον της πατρώας θρησκείας των Εβραίων. Και μη ανεχόμενοι αυτοί οι άνθρωποι, τα παιδιά του Ματταθίου και ο Ματταθίας ο ιερεύς, την κατάσταση που υπήρχε, την εθνικοθρησκευτικήν αυτήν κατάσταση, άρχισαν να πλήττουν και να χτυπούν τον Αντίοχο τον Επιφανή. Κι επειδή ακριβώς ο Ιούδας ήταν ένας καταπληκτικός σφυροκόπος εναντίον του Αντιόχου του Επιφανούς, γι’αυτό ονομάστηκε Μακκαβαίος. Ώστε, λοιπόν, «Μακκαβαίος» θα πει «σφυροκόπος». Αυτός ο οποίος έρχεται να χτυπήσει μία κατάσταση.
Αυτό ήθελα το σημείο να πάρω. Και σ’ αυτό ήθελα να στρέψω την προσοχή σας και θα ‘θελα, παρακαλώ, να με ακούσετε. Γιατί άραγε ο Ιούδας ο Μακκαβαίος που άφησε παράδοση, και τα επτά, αυτά, παιδιά, τα οποία είναι στην πράξη Μακκαβαίοι, διότι δεν πήγαν να πολεμήσουν, ήσαν νεαρά παιδιά, ήσαν μιας χήρας γυναίκας επτά αγόρια. Μάλιστα το τελευταίο παιδί της πιθανώς να ήταν 15 χρονών. Μήπως και πιο μικρό. Το τελευταίο παιδί της. Τα παιδιά αυτά δεν πήγαν να πολεμήσουν. Όμως ονομάστηκαν «Μακκαβαίοι». Δηλαδή σφυροκόποι. Θα μπορούσαμε να πούμε σήμερα – προσέξτε μία λέξη που θα πω και είναι λίγο επικίνδυνη, αλλά θα την πω και θα την διασαφήσω: αντιστασιακοί. Σε τι;
Λοιπόν, παιδιά, αυτή η εκλεκτή μερίδα των Μακκαβαίων, δεν ήταν τίποτε άλλο, παρά οι άνθρωποι που αντιστεκόντουσαν όχι στον στρατό κατοχής που υπήρχε εις την Παλαιστίνην. Επιτέλους, επιτέλους, οι Έλληνες, που είχαν καταλάβει τότε τον γνωστόν κόσμον, δεν ήσαν μόνον κάτοχοι της Παλαιστίνης. Και της Αιγύπτου και της Συρίας και της Περσίας και της Μικράς Ασίας· όλων των χωρών ήσαν κάτοχοι. Θα μπορούσαν να πουν λοιπόν, οι Εβραίοι: «Επιτέλους, μόνον εμείς είμεθα κάτω από την δική τους κατοχή; Είναι τόσοι λαοί». Δεν ήταν τόσο αυτό. Ήταν κάτι άλλο. Αυτό το κάτι άλλο ποιο ήταν; Οι Έλληνες ήθελαν να επιβληθούν στους Εβραίους με το να τους ξεριζώσουν την πίστη τους στον αληθινό Θεό και να εισαγάγουν την ελληνικήν θρησκείαν και τον ελληνικόν τρόπον του σκέπτεσθαι. Δηλαδή θα λέγαμε να μην έχουν πια την σκέψη τους στραμμένη στον Θεό, αλλά στον ανθρώπινο λόγο, στην ανθρωπίνη λογική. Όπως οι Έλληνες. Και τούτο δικαιολογημένα, διότι δεν γνώριζαν τον αληθινόν Θεόν οι Έλληνες. Ανέπτυξαν την φιλοσοφίαν. Προσέξτε και υπογραμμίζω: Την φιλοσοφίαν!
Έτσι, λοιπόν, ήθελαν να εισαγάγουν την σοφία των ανθρώπων στους Εβραίους και να καταργήσουν την σοφία του Θεού. Αυτό σήμαινε πάρα πολλά. Γιατί η σοφία του Θεού ήταν εξ αποκαλύψεως. Ενώ η σοφία των ανθρώπων ήταν από επινόηση, την εσκέφτοντο οι ίδιοι οι άνθρωποι.
Συνεπώς το πνεύμα αυτό το αντιστασιακό, που εσφυροκόπουν τους Έλληνας οι Εβραίοι ήταν γιατί ήθελαν να διατηρήσουν την πατρώαν θρησκείαν και το πνεύμα της πατρώας θρησκείας. Θυμηθείτε την αιτία του μαρτυρίου των επτά Μακκαβαίων. Ποιο ήτο; Για μια στιγμή θα γελάσετε. Θα πείτε… όπως και γελούσαν πάντοτε οι διώκται του Χριστιανισμού για κάτι τέτοια· θα πείτε: «Γι’αυτό;». Διότι δεν ήθελαν να φάγουν χοιρινό κρέας! Διότι το απηγόρευε ο Νόμος. «Μα, μια λεπτομέρεια;». Α, δεν ήταν αυτό μόνο. Ήταν κυρίως το πνεύμα το ελληνικό, το ανθρώπινο. Σημειώσατε ότι ο Αντίοχος ο Επιφανής πίστευε ότι μόνον έτσι θα μπορούσε να στερεωθεί πολιτικά και κατακτητικά στην Παλαιστίνη, αν επικρατήσει η ελληνική θρησκεία. Γι’αυτό, για πρώτη φορά στην ιστορία των Εβραίων, στην Ιερουσαλήμ ιδρύθηκαν στάδια και γυμναστήρια. Δια πρώτην φορά στην ιστορία τους. Αυτό έχει πολλή σημασία.
Κάπου τότε, λίγο πιο μπροστά από το μαρτύριο των Μακκαβαίων, γράφτηκε ένα βιβλίο. Και αυτό θα μπορούσαμε να το ονομάσομε «αντιστασιακό»! Ξέρετε ποιο ήταν; Η «Σοφία Σειράχ»! Το βιβλίο αυτό γράφτηκε γι’ αυτόν τον σκοπό. Να έρθει να παρουσιάσει την Σοφία του Θεού και να εξορίσει την σοφία των ανθρώπων. Διότι δεν είναι η σοφία, παιδιά, αυτή που μαθαίνομε σαν επιστήμη. Είναι κάτι περισσότερο. Το να στηρίζομαι μόνο στην ανθρωπίνη σοφία· που στηρίζεται μόνο στο ανθρώπινο λογικό. Αυτός είναι ο κίνδυνος. Γι’ αυτόν τον λόγο γράφτηκε το βιβλίο αυτό.
Αν θέλετε, σας διαβάζω 1-2 στίχους από το βιβλίο «Σοφία Σειράχ». Το πρώτο χωρίο λέγει: «Πᾶσα σοφία παρὰ Κυρίου καὶ μετ’ αὐτοῦ ἐστιν εἰς τὸν αἰῶνα». «Κάθε σοφία είναι από τον Θεό». Δεν μπορείς να πεις: «Θα φτιάξω εγώ δική μου σοφία». Ένα άλλο σημείο λέει το εξής: «Ἀρχὴ σοφίας φοβεῖσθαι τὸν Κύριον καὶ μετὰ πιστῶν ἐν μήτρᾳ συνεκτίσθη αὐτοῖς». Η αρχή της σοφίας… εδώ η λέξις «σοφία» αλλάζει συνεχώς έννοια. «Ἀρχὴ σοφίας» που την συναντάμε και στην «Σοφία Σολομώντος», στις «Παροιμίες», «ἀρχή σοφίας» θα πει «αρχή ευσεβείας». Είναι ο φόβος του Θεού. Δεν είναι, λοιπόν, ένα προϊόν του μυαλού εδώ. Είναι κάτι άλλο. Είναι η αρετή.
Πιο κάτω, όμως, θα πει το εξής: «Μετὰ ἀνθρώπων θεμέλιον αἰῶνος ἐνόσσευσε καὶ μετὰ τοῦ σπέρματος αὐτῶν ἐμπιστευθήσεται». Αυτό είναι μεγαλειώδες! Εδώ θα πει το εξής· εδώ την Σοφία την παρουσιάζει να είναι πρόσωπο. Και είναι πρόσωπο, γιατί ήρθε, λέγει, να «ενοσσεύσει». «Νοσσεύω» θα πει «κάνω φωλιά». Η «νοσσιά» είναι η φωλιά. «Ήρθε να φωλιάσει», λέγει, «και να βάλει θεμέλιον αιώνος». Δηλαδή παντοτινό θεμέλιο. Πού; Μετά ανθρώπων. Ποιος είναι τώρα εδώ; Είναι η Σοφία του Θεού, που έγινε πρόσωπο, που ενηνθρώπησε. Και ήρθε να φωλιάσει ανάμεσα στους ανθρώπους. Αυτό που θα πει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης ότι «εἰς τὰ ἴδια ἦλθε (:ήλθε ανάμεσά μας), καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν (:και έγινε άνθρωπος και κατοίκησε μαζί μας)». Αυτή είναι η Σοφία. Τώρα, όμως, είναι πρόσωπο. Ποιο είναι αυτό το πρόσωπον; Το Δεύτερον Πρόσωπον της Αγίας Τριάδος.
Λοιπόν, εδώ τώρα προσέξατε. Η μεγάλη μάχη που δίνει ο διάβολος από την εποχή του Παραδείσου μέχρι σήμερα είναι ή θα δεχθείς την Ενυπόστατη Σοφία την προσωπική, αυτή που είναι του Θεού, το Δεύτερον πρόσωπον της Αγίας Τριάδος, ή θα δεχθείς την δική σου σοφία και το δικό σου το μυαλό. Ο διάβολος είχε πει στους Πρωτοπλάστους: «Θα γίνετε θεοί χωρίς τον Θεό, χωρίς την θεία Σοφία, χωρίς το δεύτερον πρόσωπον της Αγίας Τριάδος». Να το πω πια με τα δεδομένα της Καινής Διαθήκης. Αυτό το λέει μέχρι σήμερα ο διάβολος, παιδιά. Ξέρετε πώς το λέει; Το λέει ως εξής: «Δεν χρειάζεσαι την σοφία του Θεού. Η επιστήμη θα σου τα λύσει όλα. Η γνώση θα σου τα λύσει όλα. Την ευτυχία θα την φτιάξεις εσύ. Άμα κάνεις καλά κοινωνικά συστήματα, θα φτιάξεις την ευτυχία σου. Άμα πυργώσεις, θεμελιώσεις την επιστήμη και την γνώμη σου, θα ζήσεις ευτυχής. Δεν έχεις ανάγκη από την Σοφία του Θεού». Το λέγουν αυτό οι άνθρωποι; Το λέγουν. Πού στηρίζονται; Στον ανθρώπινο λόγο, στην ανθρωπίνη λογική. Αλλά αυτό είναι δαιμονικό. Το λέει το ίδιο πράγμα ο διάβολος από την εποχή του Παραδείσου. Με τους πρωτοπλάστους, παιδιά.
Αλλά αυτό είναι το πνεύμα που έρχονται οι Μακκαβαίοι να αντισταθούν. Και να πουν: «Όχι». Τι πρέπει να κάνομε σήμερα; Να γίνομε και εμείς Μακκαβαίοι, παιδιά. Αντιστασιακοί! Να αντισταθούμε. Να γίνομε «σφυροκόποι». Κατά λέξη αυτό ερμηνεύεται το «Μακκαβαίος» σας είπα. Να σφυροκοπήσομε αυτό το πνεύμα το δαιμονικό, που υπάρχει στην εποχή μας. Και να πούμε: «Εμείς θα κρατήσομε την Σοφία του Θεού· που τώρα πια την ξέρομε. Είναι η Ενυπόστατη Σοφία». Ενυπόστατη θα πει προσωπική. Και είναι ο Ιησούς Χριστός.
Τι θα κάνομε, αλήθεια; Ξέρετε πόσα δελεαστικά προσφέρονται στην εποχή μας, για να μπούμε σ’ αυτόν τον πειρασμό; Πειρασμός είναι. Όπως ήταν στους πρωτοπλάστους. Να δεχθούμε τον ανθρώπινον λόγον και να αρνηθούμε τον Ιησούν Χριστόν; Τώρα το ονομάζω έτσι. Στην ουσία είναι το ίδιο, σας είπα, που σας έκανα αυτήν την ανάλυση και τη διαδρομή. Για να το δείτε, να το θεμελιώσετε μέσα σας. Μεγάλος ο πειρασμός. Ιδίως εκείνοι που θα ήθελαν να σπουδάσουν αλλά κι εκείνοι που θα θελαν τάχα να ζήσουν την ζωή τους. Όχι, παιδιά. Πρέπει να σταθούμε «Μακκαβαίοι».
Θα μου πείτε…: «Κι αν χάσω εγώ την ζωή μου και περάσει η ζωή μου μαύρη, τι κέρδισα;». Μα η ζωή των μαρτύρων είναι μια ζωή ακριβώς μαύρη. Μη σας τρομάζει αυτό. Πεθαίνοντας, πεθαίνοντας ένα από τα παιδιά της ευτυχισμένης αυτής μάνας, της Σολομονής, ξέρετε τι είπε; Ακούστε τι είπε: «Τύραννε –λέει στον Αντίοχο- τι έχεις να βγάλεις από μας, με το να θέλεις να μας υποβάλεις σε αυτά τα φρικτά μαρτύρια; – Φρικτά μαρτύρια! Το κάθε παιδί της Σολομονής, υφίστατο το μαρτύριο μπροστά στα μάτια της μάνας και των έξι αδελφών. Μετά ο δεύτερος ενώπιον των πέντε αδελφών κ.ο.κ. Και λέγει: – Ξέρω τούτο, ότι ο Θεός, αυτά τα μέλη τα οποία εσύ μας πετσοκόβεις και μας ταλαιπωρείς, θα τα αναστήσει. Εσύ, όμως, ταλαίπωρε τύραννε, πώς θα σταθείς στην Κρίση του Θεού;». Αυτό λέγεται, παιδιά, δύο αιώνες προ Χριστού! Και γιατί πίστεψαν στην μυστική παρουσία του Θεού Λόγου, του δευτέρου προσώπου της Αγίας Τριάδος, της Θείας Σοφίας. Πίστεψαν. Πώς; Είναι το μυστήριο των αγίων, πώς αυτά τα δέχονται θεοπνεύστως. Για να έρθει ο Χριστός, να πάθει επί του Σταυρού, να πεθάνει, να αναστηθεί και να σταθεί το θεμέλιον πραγματικά της αναστάσεως όλων μας. Εκείνον τον λόγο του Μακκαβαίου τον θεμελίωσε ο Χριστός με απόδειξη, με την δική Του την Ανάσταση.
Λοιπόν, θα πρέπει να γίνομε «Μακκαβαίοι». Θα πρέπει να γίνομε «Μακκαβαίοι» για να σώσομε και τον εαυτόν μας και την πατρίδα μας. Εκείνοι που κυβερνούν, όχι μόνο τώρα, τα δύο τελευταία χρόνια και πιο μπροστά και πιο μπροστά, δεν έχουνε πνεύμα Θεού. Και προσπαθούν να ξεριζώσουν και να ξεθεμελιώσουν ό,τι πραγματικά στην ελληνική χριστιανική μας παράδοση. Εμείς θα αντισταθούμε, να μην το ξεριζώσουν αυτό.
Θέλετε να πω ένα παράδειγμα; Πολύ μικρό. Μπροστά σας, σύγχρονο, αυτής της στιγμής παράδειγμα. Όταν εσείς θα πάτε το βράδυ να κοιμηθείτε, θα κάνετε την προσευχή σας; Θα την κάνετε. Όταν το πρωί θα σηκωθείτε, θα κάνετε την προσευχή σας; Ομαδικά… θα την κάνετε. Όταν θα καθίσετε και θα σηκωθείτε από το τραπέζι σας, θα κάνετε την προσευχή σας; Ναι. Ακριβώς απέναντί μας μία άλλη κατασκήνωση… εκεί δεν γίνεται ούτε προσευχή, ούτε τίποτα. Απαγορεύεται εκεί να γίνει η προσευχή. Γιατί όμως; Να γιατί σας είπα ότι πρέπει να αντισταθούμε και ότι έρχεται το κακό από εκείνους, οι οποίοι κυβερνούν και χθες και προχθές και αντιπροχθές και πέρυσι και πριν από πέντε χρόνια και πριν από είκοσι χρόνια. Ναι, ναι.
Για να μην πω πριν από 150 χρόνια. Για να μην το πω αυτό. Από τότε που γινήκαμε ελεύθερον κράτος, μετά το 1821, το κακό άρχισε να απλώνεται και φθάνομε στο σημερινό μας κατάντημα. Ακούσατε τι είπα; Γι’ αυτό η έννοια του 1821 προσπαθεί να προσβληθεί, επειδή ακριβώς ήταν το αληθινό πνεύμα της αναβιώσεως των Ελλήνων, το πνεύμα το αληθινά χριστιανικό και ελληνικό. Αν θέλετε, το χριστιανοποιημένο ελληνικό. Και όχι το ειδωλολατρικό πνεύμα. Αυτό θέλησαν οι πατέρες του 1821 να αναστήσουν, αλλά ήρθαν μικρόβια απέξω από την Ευρώπη και πρόσβαλαν αυτό το πνεύμα. Και τώρα αυτό το πνεύμα δίνει τους καρπούς του. Και φθάνομε δημόσια πια να λέμε «δεν μας χρειάζεται η προσευχή». Αύριο θα πούμε: «Δεν μας χρειάζεται η σημαία». Αρχίσαμε να το λέμε ήδη. Και παρακάτω δεν μας χρειάζεται και το παρακάτω, «δεν μας χρειάζονται κι οι καθηγηταί και οι δάσκαλοι», «δεν μας χρειάζονται οι γονείς μας καν».
Θα μου πείτε… ε, τι να σας πω; Τα παρακάτω τα ξέρετε εσείς. Τι πρέπει να γίνομε; Μακκαβαίοι. Να ποια είναι η έννοια του αντιστασιακού. Είσαστε μικρά παιδιά, αλλά νομίζω ότι μπορείτε πολλά πράγματα να καταλάβετε. Και αν έδωσα κάποια αφορμή προκλήσεως στο θέμα αυτό, ο κύριος Αθανασόπουλος, που είναι και θεολόγος, θα σας πει πιο πολλά στην κατασκήνωσή σας. Το πιστεύω αυτό. Γι’ αυτόν τον λόγο θα παρακαλέσω άλλη μία φορά: Συλλάβετε το νόημα των καιρών. Είναι σπουδαίο να συλλάβομε το νόημα των καιρών. Αυτό το ζητώ από τα μεγαλύτερα παιδιά. Να συλλάβετε το νόημα των καιρών. Και να πείτε: «Τι κάνω; Οι Μακκαβαίοι ήσαν στην ηλικία μου και πιο μικροί, ίσως. Κι εγώ θα κάνω το ίδιο. Μπορεί αυτή την στιγμή να μην ζητάει ο Χριστός το αίμα μας. Μπορεί να το ζητήσει αύριο. Αλλά εν τοιαύτη περιπτώσει θα αντισταθώ».
Στο σχολείο, θα αντισταθείτε με κάθε τρόπο. Μην πείτε: «Άσε, δεν βαριέσαι» και «Θα κρύψω τον εαυτόν μου και κάτω από το σακάκι μου θα κάνω το σημείον του σταυρού». Όχι. Θα κάνεις μεγαλοπρεπώς τον σταυρό στου εις το σχολείο. «Θα με κοροϊδέψουν». Να σε κοροϊδέψουν. Οι Μακκαβαίοι έδωσαν το αίμα τους.
Έτσι, καλά μου παιδιά. Πιστεύω με καταλάβατε. Και με την ευκαιρία, τόσο γιατί γιορτάζομε σήμερα την μνήμη των επτά Μακκαβαίων, της παμμακαρίστης μάνας τους, της Σολομονής και του παμμακαρίστου δασκάλου των, του Ελεαζάρου, και με την ευκαιρία που ήρθατε σήμερα εδώ, είχα να σας πω αυτά τα λίγα λόγια. Ελπίζω να σας έδωσα μία αφορμή να σκεφθείτε· πιο περισσότερα και ακόμη μία αφορμή για να πείτε και να πάρετε τις μεγάλες σας αποφάσεις. Είναι οι αληθινά μεγάλες αποφάσεις.
(Μιλάει ο κύριος Αθανασόπουλος:)- …Το σύνθημα της Κατασκηνώσεως είναι «Χριστιανική Μαρτυρία». Στην εποχή μας. Γι΄αυτό θα σας παρακαλέσομε να το εντάξετε και το σύνθημά μας αυτό σε όσα είπατε προηγουμένως.
-(Γέροντας Αθανάσιος:) Μάλιστα. Αυτό λοιπόν, πραγματικά, διότι οι Μακκαβαίοι έδωσαν μαρτυρία. Ε, αυτή είναι η μαρτυρία. Κι επειδή ζούμε τώρα στη χριστιανική εποχή, είναι η χριστιανική μαρτυρία. Αλλά σας εξήγησα. Ότι το πνεύμα του Σταυρού υπήρχε και στην Παλαιά Διαθήκη. Αλλά δεν μπορώ να σας πω πιο πολλά, γιατί θα αργήσομε, όπως σας ανέφερα και τον Μωυσέα και όλους τους δικαίους της Παλαιάς Διαθήκης, όλοι αυτοί ζήσανε το πνεύμα του Σταυρού. Και ο Αβραάμ έζησε το πνεύμα του Σταυρού. Που του είπε ο Θεός: «Θα φύγεις από την πατρίδα σου και θα πας να μείνεις εκεί που θα σου πω εγώ». Και παρά ταύτα δεν του ‘δωσε, λέγει, ο Απόστολος Παύλος, ούτε ένα πόδι γης! Του Αβραάμ. Γιατί ήλπιζε στα μέλλοντα αγαθά. «Και δεν έδωσε ο Θεός τα αγαθά», λέγει, «σε εκείνους», λέει ο Απόστολος Παύλος, «γιατί περίμενε και την δική μας ιστορική παρουσία».Λοιπόν, βλέπετε; Η μαρτυρία είναι διάχυτη μέσα στον λαό του Θεού. Και ο λαός του Θεού ξεκινάει από τον Άβελ. Από κει ξεκινάει ο λαός του Θεού. Τον εσκότωσε, όμως, ο Κάιν. Στη θέση του μπήκε ο Σηθ. Και ξεκινάει ο λαός του Θεού. Και ονομάζονται στην Παλαιά Διαθήκη «οἱ υἱοὶ τοῦ Θεοῦ», «τα παιδιά του Θεού». Και αυτός ο λαός του Θεού, τα παιδιά του Θεού, είμαστε εμείς σήμερα, η Εκκλησία.
Λοιπόν, παιδιά, θα δώσομε την μαρτυρία μας. Πολύ εύστοχα επήρε το όνομά σας αυτό η Κατασκήνωση. Πολύ εύστοχα. Μόνο προσέξτε, αυτά τα συνθήματα να μην είναι μόνο φιλολογικά. Έτσι απλώς. Αλλά θα πρέπει να αρχίσομε να σκεφτόμαστε αληθινά ρεαλιστικά. Τα παιδιά της νύχτας… τα ξέρετε ποια είναι «τα παιδιά της νύχτας»; Αυτοί που αρνούνται τον Χριστό, είτε με λόγια, είτε με την ζωή τους. Σήμερα στη Λάρισα είδα τρεις νεκρούς, είχαν τατουάζ εδώ στα χέρια τους. Τους λυπήθηκα, γιατί αυτά τα παιδιά συνήθως κάνουν χρήση ναρκωτικών. Συνήθως. Κάτι μεταξύ τους λέγανε, ο ένας έδινε στον άλλον… Τους κοίταξα και τους λυπήθηκα. Τα κακόμοιρα τα παιδιά! Γύρω στα είκοσί τους χρόνια ήσαν. Τα παιδιά αυτά προδίδουν την πίστη με την ζωή τους. Με το να αφήσουν τον εαυτό τους στους ηδονισμούς της εποχής, στους ηδονισμούς των ναρκωτικών και στην ποικίλη ασυδοσία της αμαρτίας· που δίνει κάποιες ηδονές η αμαρτία. Και είναι ταλαίπωρα παιδιά.
Αντίσταση εμείς. Ξέρετε τι θα πει «θα δώσω μαρτυρία»; Μαρτυρία θα πει θα σταθώ όρθιος και θα πω το σωστό. Ή καλύτερα, θα το δείξω το σωστό. Με την αγνή μου ζωή. Δεν θα μπω μέσα στα μονοπάτια της αμαρτίας και στα ταμεία και καταγώγια της ανηθικότητος και της βρωμιάς. Αλλά με την αγνή μου ζωή, με την ευρεία και την στενή σημασία της λέξεως θα δώσω την μαρτυρία μου. Και με τα λόγια μου ότι πιστεύω στον Ιησούν Χριστόν.
Μαρτυρία λοιπόν. Εύχομαι όχι απλώς την ταμπέλα της Κατασκηνώσεως, αλλά σεις οι ίδιοι να γίνετε ζωντανή μαρτυρία. Το εύχομαι με όλη μου την καρδιά.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή
μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
ψηφιοποίηση και επιμέλεια κειμένου:
Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
- Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
