Posted on 2 Αυγούστου, 2026
ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ ΑΓΙΩΝ ΕΠΤΑ ΜΑΚΚΑΒΑΙΩΝ
Απόσπασμα απομαγνητοφωνημένης ομιλίας μακ. αρχιμανδρίτου Αθανασίου Μυτιληναίου από τη σειρά «Η ΑΝΑΣΤΑΣΙΣ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ»
[εκφωνήθηκε στην Ιερά Μονή Κομνηνείου Λαρίσης στις 20-4-1980] [Θέμα 2ον]
Η αλήθεια ότι θα έχομε την ανάσταση των νεκρών, είναι ένα δόγμα πίστεως αποκλειστικά χριστιανικό και ουδέποτε το συνέλαβε φιλοσοφική σκέψις. Ανήκει, δηλαδή, αποκλειστικά εις τον χώρον της σοφίας, της δυνάμεως και της αγάπης του Θεού. Ωστόσο, όπως ο Θεός δεν άφησε αμάρτυρον τον εαυτόν Του, από της εποχής του Αδάμ έως της εποχής του Αβραάμ, έτσι ακριβώς δεν άφησε και αμάρτυρον την αλήθειαν της καθολικής αναστάσεως των ανθρώπων.
Τοιουτοτρόπως παρατηρούμε εις τα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης μιαν προοδευτικήν και, επί το σαφέστερον, αποκάλυψιν αυτής της παμμεγίστης αληθείας. Αξίζει να ασχοληθούμε με αυτές τις μαρτυρίες που δίδει ο Χριστός μέσα εις τον δικό Του λόγο. Και πώς η αλήθεια αυτή, ο λόγος αυτός, πηγαίνει, όπως σας είπα, διαρκώς επί το προοδευτικότερον εις την σαφήνειαν του θέματος.
Είναι γνωστή η ιστορία του Ιώβ. Μέσα εις την φρίκην της λέπρας του, αλλά και την πικρίαν των λόγων των τριών φίλων του, που ήρθαν να τον παρηγορήσουν, μεταξύ των άλλων, είπε ο Ιώβ και σ’ αυτούς και τα εξής αξιοσημείωτα, τα οποία αποτελούν το κεντρικότατον σημείον όλου εκείνου του θαυμασίου διαλόγου, που υπάρχει ανάμεσα στους τρεις φίλους βασιλείς, παρηγόρους της δυστυχίας του τέως άρχοντος Ιώβ, αλλά και εις το επίλογον, που θα είναι ο Θεός που θα ομιλεί, χωρίς να ανοίγει πλέον διάλογον. Είναι τα εξής λόγια: «Οἶδα (:Γνωρίζω) – λέει ο Ιώβ– ὅτι ἀέναός ἐστιν ὁ ἐκλύειν με μέλλων ἐπὶ γῆς. Ἀναστήσει δὲ τὸ δέρμα μου τὸ ἀναντλοῦν ταῦτα· παρὰ γὰρ Κυρίου ταῦτά μοι συνετελέσθη, ἃ ἐγὼ ἐμαυτῷ συνεπίσταμαι, ἃ ὁ ὀφθαλμός μου ἑώρακε καὶ οὐκ ἄλλος, πάντα δέ μοι συντετέλεσται ἐν κόλπῳ». Δηλαδή: «Αιώνιος είναι Εκείνος που μέλλει να με ελευθερώσει από τα δεινά της επιγείου μου, αυτής, ζωής. Θα αναστήσει το σώμα μου, που γεύεται εξαντλητικά όλα αυτά τα δεινά· διότι από τον Κύριον και παντοδύναμον Θεόν θα συντελεσθεί αυτή η ανάστασις. Αυτά τα οποία εγώ μέσα μου γνωρίζω πολύ καλά, τα γνωρίζω με το μάτι της ψυχής· τα βλέπει το μάτι της πίστεως, ο οφθαλμός της πίστεως και κανείς άλλος. Όλα αυτά δε, τα θεωρώ ήδη πραγματοποιηθέντα, με την ελπίδα που μου δίνει η πίστις μου, η οποία αναπαύεται ‘’ἐν κόλπῳ’’, μέσα στην καρδιά μου».
Ώστε, λοιπόν, ξεπερνά την αρρώστιά του ο πολύαθλος Ιώβ, ξεπερνά και τον εαυτόν του. Και βλέπει, ω… εκείνο που λέγει: «κανείς δεν βλέπει, παρά μόνο εγώ βλέπω, βλέπω με το μάτι της ψυχής μου, το μεγαλείο αυτό ότι ο Θεός θα με αναστήσει. Θα μου δώσει καινούριο δέρμα, θα μου δώσει καινούριο σώμα». Μην πει κάποιος ότι θα του έδινε την ίασιν. Μην ξεχνούμε ότι πίσω από τις ιστορικές διαστάσεις ενός γεγονότος πάντοτε υπάρχει εκείνο το μακρινό, που πραγματοποιείται εις το πρόσωπον του Μεσσίου και εις τα έργα Του. Αν δεν ήταν έτσι, δεν θα τα διέσωζε αυτά όλα η Αγία Γραφή. Αν θέλομε πραγματικά να καταλαβαίνομε τον λόγο του Θεού και να μπούμε στο αληθές πνεύμα, όπως το Πνεύμα του Θεού κατέγραψε τις μεγάλες αυτές αλήθειες, έτσι πρέπει να τα βλέπομε.
Γράφει ο Ωσηέ, στο 13ο κεφάλαιο, στίχος 14: «Ἐκ χειρὸς ᾅδου ῥύσομαι καὶ ἐκ θανάτου λυτρώσομαι αὐτούς (:Θα τους γλυτώσω – λέει ο Θεός – από το χέρι του Άδου και θα τους λυτρώσω από τον θάνατον). Ποῦ ἡ δίκη σου, θάνατε; Ποῦ τὸ κέντρον σου, ᾅδη; (:Πού η καταδίκη που επέφερες εις όλους τους ανθρώπους να αποθάνουν –προσωποποιώντας τον θάνατον- ω θάνατε; Πού είναι το κεντρί σου το δηλητηριασμένο σαν άλλη σφήκα, ω άδη, που τους μάζευες όλους;)». Ο λόγος δε αυτός μας θυμίζει εκείνο που θα πει αργότερα ο Απόστολος Παύλος εις το 15ον του κεφάλαιο, το θαυμάσιο αυτό, εις την Α΄ προς Κορινθίους επιστολή του, που θα επανέλθομε και θα επανέλθομε εις το κεφάλαιον αυτό, που λέγει τα ίδια ακριβώς λόγια.
Ο προφήτης Ησαΐας εις το 26ον κεφάλαιον, στίχος 19, γράφει ακόμα σαφέστερα. Βλέπετε ότι πάμε προοδευτικά επί το σαφέστερον και σαφέστερον: «Ἀναστήσονται οἱ νεκροί, καὶ ἐγερθήσονται οἱ ἐν τοῖς μνημείοις (:Θα αναστηθούν οι νεκροί και θα σηκωθούν αυτοί που είναι μέσα στα μνήματα)». Δηλαδή παρατηρούμε να υπάρχει ένας ρεαλισμός. Αλλά αυτός ο ρεαλισμός είναι τόσο έντονος εις τις παρακάτω προφητείες, ώστε, αγαπητοί μου, μας καταπλήσσει, ώστε να αποκλειστεί κάθε περίπτωση αλληγορίας ή μεταφοράς.
Περίφημοι είναι οι τελευταίοι λόγοι των επτά μαρτυρησάντων Μακκαβαίων, μαζί με την μητέρα τους την Σολομονή και τον διδάσκαλό τους τον Ελεάζαρο, επί Αντιόχου του Επιφανούς, εκ των επιγόνων του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Είναι γνωστό ότι ο Αντίοχος ο Επιφανής, πραγματικά εβασάνισε τους Εβραίους τότε· τους ευσεβείς Εβραίους. Όχι όλους τους Εβραίους. Τους ευσεβείς Εβραίους. Διότι επεθύμει να τους εξελληνίσει. Εξάλλου γι’αυτό τον λόγο γράφτηκε η Σοφία Σειράχ, για να θέσει ένα πρόχωμα εξελληνισμού των Εβραίων.
Και όταν λέμε «ελληνισμός», προσέξτε παρακαλώ αυτό το σημείο, γιατί ίσως θα πείτε από μέσα σας: «Δεν θα ήταν καλά οι Εβραίοι να είχαν γίνει Έλληνες; Γιατί να μην είχαν γίνει Έλληνες;». Όταν λέμε «Ελλάς», «ελληνισμός», «ελληνικό πνεύμα» δεν είναι πλέον ένα γεωγραφικό σημείον. Αλλά είναι μία νοοτροπία, ένας τρόπος του σκέπτεσθαι. Διότι, αν υποτεθεί ότι η Ελλάς απλώθηκε τότε στα πέρατα της Οικουμένης και χάσαμε όλες εκείνες τις κατακτήσεις που έγιναν από το χέρι του Μεγάλου Αλεξάνδρου, δεν σημαίνει ότι η Ελλάς έσβησε. Καταρχάς, βέβαια, γεωγραφικά υπάρχει, η Ελλάς, η γνωστή μας ηπειρωτική Ελλάς. Αλλά δεν είναι αυτό. Όταν λέμε «Ελλάς», εννοούμε τον τρόπον του σκέπτεσθαι, την νοοτροπία. Δεν είναι, λοιπόν, η Ελλάς ένα γεωγραφικό σημείο. Αλλά είναι αυτό που σας ανέφερα. Εξάλλου «Ελλάς» δύναται, εν ευρεία εννοία, να χαρακτηρισθεί ολόκληρη η Δύσις. Η Ευρώπη και η Αμερική δύναται να χαρακτηρισθούν «Ελλάς». Γιατί; Διότι η Δύσις σκέπτεται ελληνικά. Όταν λέμε «ελληνικά», εννοούμε ότι η σκέψις και η θεμελίωσις του πολιτισμού του δυτικού είναι ελληνική.
Αυτό ήθελε, λοιπόν, να επιβάλει ο Αντίοχος ο Επιφανής στην Παλαιστίνη, στους Εβραίους. Όχι απλώς να κατακτήσει. Γιατί ήταν κατεκτημένη η Παλαιστίνη. Την είχε κατακτήσει ο Μέγας Αλέξανδρος. Ετίθετο θέμα; Ούτε ακόμη διότι ως συνήθως οι Εβραίοι έκαναν πάντα επαναστάσεις και ήθελαν να ελευθερωθούν και ότι θα ήθελε να τους κρατά πάντα δεσμίους. Όχι. Αλλά ήθελε να επιβάλλει την αλλαγή της νοοτροπίας των Εβραίων. Την αλλαγή του σκέπτεσθαι των Εβραίων. Γι’αυτό δια πρώτη φορά στην ιστορία των Εβραίων ιδρύθηκαν γυμναστήρια ελληνικού τύπο εις τα Ιεροσόλυμα. Δια πρώτην φοράν. Και ήθελε να κάνει τους Εβραίους να σκέπτονται ελληνικά.
Όπως σήμερα, ναι μεν η Δύσις σκέπτεται ελληνικά, αλλά, παρά ταύτα, παρά ταύτα, τα φρούτα της δεν είναι ελληνικά πια. Τα θεμέλιά της είναι ελληνικά. Γι΄αυτό, γυρίζοντας πίσω, αυτό που πάρθηκε απ΄ τη Δύση, το ελληνικό πνεύμα, και ξαναγυρίζει πίσω στην Ελλάδα, δεν είναι εκείνο που έφυγε από την Ελλάδα. Είναι κάτι διαφορετικό. Βέβαια, όπως λέμε Γιάννης για την Ελλάδα, έφυγε από την Ελλάδα, Τζώνης γυρίζει στην Ελλάδα. Βέβαια, ο Τζώνης είναι ο Γιάννης, αλλά δεν είναι ο Γιάννης ακριβώς. Είναι ο Τζώνης, ο John. Ε, λοιπόν, αυτά που έρχονται πίσω τελικά έρχονται να καταστρέψουν την Ελλάδα. Κι όπως εμείς σήμερα σκεφτόμαστε ότι εισορμά το δυτικό πνεύμα, που είναι ήδη ξεφτισμένο, χάνομε την ελληνική μας ταυτότητα και προσπαθούμε να φέρομε μίαν αντίσταση σ’ αυτό που επιτελείται, το ανοσιούργημα, αυτό ακριβώς, ελπίζω τώρα να με καταλαβαίνετε, προσπαθούσαν να κάνουν τότε, τον 2ον αιώνα προ Χριστού οι Εβραίοι για να αντιμετωπίσουν το ρεύμα της ελληνικής σκέψεως που έμπαινε μέσα εις την πατρίδα των και ήθελε να τους αλλάξει εκείνο το οποίο είχαν. Τι; Την πίστη στον αληθινό Θεό, με όλες τις προφητικές προσδοκίες περί του Μεσσίου ως Λυτρωτού της ανθρωπότητος. Είναι συνεπώς πελώριο θέμα, πραγματικά. Θα μπορούσα ώρα πολλή να σας μιλώ επάνω σε αυτό, αλλά βγαίνω από το θέμα μου, όμως.
Στις ημέρες εκείνες έτσι, μαρτύρησαν οι επτά Μακκαβαίοι. Αυτό το θαυμάσιο μαρτύριο των επτά Μακκαβαίων, που είναι υπόδειγμα χριστιανικού μαρτυρίου και μοναδικό μαρτύριο μέσα στην Παλαιά Διαθήκη, τέτοιου τύπου. Οι Εβραίοι υπέφεραν πολλά από τις πολεμικές τους επιχειρήσεις, ήττες τους κ.λπ. από εχθρούς, αλλά μαρτύριο δια την πίστιν ουδέποτε επεβλήθη εις τους Εβραίους, παρά μόνο εις τους επτά Μακκαβαίους, και αποτελούν, όπως σας είπα, υπόδειγμα, καλούπι, πρότυπον μαρτυρίου χριστιανικού. Είναι ιδεώδες μαρτύριον! Ιδεώδες.
Ε, λοιπόν, ο τρόπος με τον οποίον ομιλούν, αυτά τα επτά παλικάρια… Ήτανε μια μητέρα, χήρα ήταν, είχε πεθάνει ο σύζυγός της, και είχε αποκτήσει με αυτόν επτά αγόρια. Επτά παλικάρια, το ένα ωραιότερο και καλύτερο του άλλου. Και επειδή επέβαλε τότε ο Αντίοχος ο Επιφανής να τρώγουν χοιρινό κρέας, ήταν ένας τρόπος να καταργήσει τα βαθέα του νόμου. Όπως σήμερα λέμε: «να καταργήσομε την νηστεία», «να καταργήσομε πότε θα γιορτάζομε το Πάσχα», «να κάνομε την εβδομάδα όχι επτά ημέρες, αλλά δέκα μέρες»…, κάτι τέτοια που μοιάζουν… απέξω, απέξω, απέξω, στην πραγματικότητα, όμως, δεν είναι τίποτε άλλο παρά το δόλωμα για να πετάξομε και την ουσία. Μην σας κάνει εντύπωση αυτό. Έτσι, λοιπόν, να μη φανεί στενοκεφαλιά ότι τα παιδιά αυτά επέμεναν να μη φάνε χοιρινό κρέας. Μη φανεί στενοκεφαλιά. Αυτός ήτο ο λόγος. Έτσι, όταν προκλήθηκαν να φάνε χοιρινό κρέας, τότε είπαν το «όχι».
Και να, ο Αντίοχος ο Επιφανής τούς απειλεί ότι θα τους βασανίσει. Και τότε, σταχυολογώ, γιατί αξίζει να διαβάσετε, παρακαλώ, εις το Β΄ Μακκαβαίων, στο έβδομο κεφάλαιο, ολόκληρο το κεφάλαιο αναφέρεται εις το μαρτύριό τους, θα παρακαλέσω πολύ, σπίτι σας διαβάσατέ το, σταχυολογώ απαντήσεις από τα επτά αυτά αγόρια. Όχι απ΄όλα, από ορισμένα.
Λέγει ο δεύτερος… αφού εμαρτύρησε ο πρώτος και απέθανε, έρχεται η σειρά του δευτέρου. Ενώ αποθνήσκει ο δεύτερος, λέγει: Και είναι το βιβλίο αυτό πρωτοτύπως γραμμένο Ελληνικά. Έχει μια ωραιοτάτη γλώσσα. Όχι της μεταφράσεως:
«Σὺ μὲν, ἀλάστωρ (: Συ μεν,αλητήριε)», λέγει εις τον Αντίοχον τον Επιφανή, «ἐκ τοῦ παρόντος ἡμᾶς ζῆν ἀπολύεις – είναι δε το βιβλίο αυτό γραμμένο πρωτοτύπως ελληνικά. Έχει μία ωραιοτάτη γλώσσα. Όχι εκ μεταφράσεως. Είναι μια ωραιοτάτη γλώσσα- (: έτσικάνεις έτσι ώστε να μας βγάλεις από τη ζωή, προώρως να πεθάνομε). Ὁ δὲ τοῦ κόσμου βασιλεὺς ἀποθανόντας ἡμᾶς ὑπὲρ τῶν αὐτοῦ νόμων εἰς αἰώνιον ἀναβίωσιν ζωῆς ἡμᾶς ἀναστήσει (: Εσύ μεν βιάζεσαι να μας πεθάνεις, αλλά εμείς που τηρούμε τις εντολές του αιωνίου Θεού, Αυτός, θα μας δώσει αναβίωσιν της ζωής και θα μας αναστήσει!)».
Ο τρίτος, πεθαίνοντας και αυτός είπε τα εξής: Παρακαλώ, 2ος αιών προ Χριστού! Είναι καταπληκτικό. Πώς βλέπει κανείς το Πνεύμα του Θεού να καταγράφει αυτά μέσα στο βιβλίο της Αγίας Γραφής. Λέγει ο τρίτος, εις τον Αντίοχον: «Ἐξ οὐρανοῦ ταῦτα κέκτημαι (: Αυτά τα μέλη μου, τα χέρια, τα πόδια, αυτά τα μέλη του σώματός μου, τα έχω αποκτήσει από τον ουρανό, δηλαδή από τον Θεό· ο Θεός μού τα έδωσε. Κάθε άνθρωπος που γεννιέται, ο Θεός τού δίνει την ζωή και την ύπαρξη) καὶ διὰ τοὺς αὐτοῦ νόμους ὑπερορῶ ταῦτα (: και χάριν του νόμου Του, τα ξεπερνώ και τα παραβλέπω τα μέλη αυτά που μου τα έδωσε ο Θεός) καὶ παρ᾿ αὐτοῦ ταῦτα πάλιν ἐλπίζω κομίσασθαι (: και από τον Θεόν έχω την ελπίδα ότι θα τα ξαναπάρω πάλι πίσω)». Σας κάνει εντύπωση; Ότι δεν λέγει για την ψυχή τίποτα. Δεν ομιλεί για την ψυχήν. Ομιλεί δια τα μέλη του σώματος. Διότι, αν το θέλετε, στο μαρτύριο δεν μπορεί να μπει η ψυχή. Στους τροχούς; Στα τηγάνια; Στα βραστά λάδια; Στα ξέστρα; Πού; Τι; Το σώμα υφίσταται αυτά. Τα μέλη δεινοπαθούν. Εξάλλου το είπε: Ότι «αυτά τα μέλη τώρα δεινοπαθούν και αυτά χάνω· που μου τα έδωσε ο Θεός. Αυτά θα επανακτήσω. Θα επανακτήσω τα χέρια μου και τα πόδια μου και τα μάτια μου και τα αυτιά μου, όλα». Σας κάνει εντύπωση αυτό, ότι ομιλεί περί αναβιώσεως των μελών του ανθρωπίνου σώματος; Τι ρεαλισμός!
Ο τέταρτος είπε: «Αἱρετὸν μεταλλάσσοντα ὑπ᾿ ἀνθρώπων τὰς ὑπὸ τοῦ Θεοῦ προσδοκᾶν ἐλπίδας πάλιν ἀναστήσεσθαι ὑπ᾿ αὐτοῦ· σοὶ μὲν γὰρ ἀνάστασις εἰς ζωὴν οὐκ ἔσται». Δηλαδή: «Είναι προτιμότερο να πεθαίνει κανείς από τα χέρια των ανθρώπων, με την ελπίδα που έχει στον Θεό ότι και πάλι θα αναστηθεί από Εκείνον· για σένα όμως, βασιλεύ, η ανάστασίς σου δεν θα είναι προς την ζωήν. Ώστε, λοιπόν, κι εσύ, βασιλεύ, θα αναστηθείς. Κι εγώ θα αναστηθώ, αλλά και εσύ θα αναστηθείς. Αλλά εγώ θα αναστηθώ εις ανάστασιν ζωής· συ, όμως, θα αναστηθείς εις ανάστασιν κρίσεως!». Καταπληκτικό!
Τέλος η μητέρα, η Σολομονή –θαυμάσατέ την, παρακαλώ. Όταν βλέπει ο Αντίοχος να νικάται από τα παιδιά αυτά τα νεαρά, να μένουν στην άποψή τους, με το φρικτό μαρτύριο που υφίστανται, ελπίζει ότι θα ικανοποιήσει πλέον τον εγωισμό του, κερδίζοντας τον τελευταίον, τον έβδομον· τότε, νομίζοντας ότι η μάνα πονά τώρα – ήταν παρούσα η μητέρα, ήταν παρούσα στο μαρτύριο των παιδιών της!- και ελπίζοντας ότι θα επηρεάσει το μικρό της παιδί να θυσιάσει στα είδωλα, να φάγει χοιρινό κρέας, στέλνει τον μικρόν εις την μητέρα του να του πει ό,τι είχε να του πει. Ελπίζοντας και ποντάροντας πάντοτε ότι μια μητέρα τι μπορεί να πει στο παιδί; «Παιδί μου, σε παρακαλώ, λυπήσου με. Έξι αδέλφια σου έχασα, έξι παιδιά μου έχασα, μη χάσω κι εσένα». Εκεί ποντάριζε ο Αντίοχος.
Ακούστε τι είπε, παρακαλώ, αυτή η ένδοξη μακαρία μητέρα· που τους γιορτάζουμε όλους αυτούς την 1η Αυγούστου, όπως ξέρετε. «Υἱέ, ἐλέησόν με τὴν ἐν γαστρὶ περιενέγκασάν σε μῆνας ἐννέα καὶ θηλάσασάν σε ἔτη τρία καὶ ἐκθρέψασάν σε καὶ ἀγαγοῦσαν εἰς τὴν ἡλικίαν ταύτην καὶ τροφοφορήσασαν (: Παιδί μου, λυπήσου με, λυπήσου με, εμένα που σε κράτησα εννέα μήνες στα σπλάχνα μου, και που σε θήλαζα τρία χρόνια – τόσος ήτο ο θηλασμός στους Εβραίους- και σε έθρεψα και σε μεγάλωσα και σε έφερα στην ηλικία που βρίσκεσαι τώρα· παιδί μου, λυπήσου με) ἀξιῶ σε, τέκνον –όχι ‘’σε παρακαλώ’’, ‘’απαιτώ’’- ἀναβλέψαντα εἰς τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν καὶ τὰ ἐν αὐτοῖς πάντα ἰδόντα, γνῶναι ὅτι ἐξ οὐκ ὄντων ἐποίησεν αὐτὰ ὁ Θεὸς καὶ τὸ τῶν ἀνθρώπων γένος οὕτως γεγένηται (: ρίξε μια ματιά, παιδί μου, στον ουρανό. Δες τα αναρίθμητα τ’ αστέρια, και δες ότι όλα αυτά τα εδημιούργησε ο Θεός. Ρίξε μια ματιά στους ανθρώπους. Όλους ο Θεός τούς έκανε. Όλα αυτά, και τους ανθρώπους και τα αστέρια, τα εδημιούργησε ἐξ οὐκ ὄντων. Από το μηδέν –είναι δε εδώ αυτή η έκφρασις, μοναδική εις την Αγίαν Γραφήν, ως έκφραση, την οποία θα ζήλευαν όλα τα φιλοσοφικά συστήματα, αλλά είναι έξω από κάθε λογική, και μόνο είναι θέμα αποκαλύψεως· ότι εκ του μηδενός εδημιουργήθη το παν! Την φράση αυτή την έχει πάρει ο Μέγας Βασίλειος και την έχει βάλει μέσα στη λειτουργία του. Διότι ο Αριστοτέλης έλεγε ότι «ἐκ τοῦ μηδενὸς μηδέν». Ενώ η αποκάλυψις του Θεού λέγει ότι εκ του μηδενός τα πάντα. Εκ του μηδενός τα πάντα. Ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι τὰ πάντα. Αυτό είπε μία γυναίκα εις το παιδί της, στο μικρό παιδί– Λυπήσου με, λοιπόν, πρόσεξε, ἀξιῶ …) μὴ φοβηθῇς τὸν δήμιον τοῦτον (: μη φοβηθείς τον δήμιον αυτόν), ἀλλὰ τῶν ἀδελφῶν ἄξιος γενόμενος (: αλλά να γίνεις άξιος με τα αδέλφια σου· όπως εκείνα δείχτηκαν άξια, να γίνεις και εσύ άξιος των αδελφών σου), ἐπίδεξαι τὸν θάνατον (: δέξου τον θάνατον τον μαρτυρικόν. Προσέξτε:) ἵνα ἐν τῷ ἐλέει σὺν τοῖς ἀδελφοῖς σου κομίσωμαί σε». Ποιο είναι αυτό το «έλεος του Θεού»; Δηλαδή «να δεχθείς τον θάνατο, για να σε αποκτήσω πάλι, με τους αδελφούς σου, εις τον καιρόν του ελέους του Θεού. Δηλαδή, της αναστάσεως των νεκρών! Όταν θα δώσει ο Θεός το έλεός Του, να αναστηθούν οι άνθρωποι, τότε εσένα, μαζί με τα αδέλφια σου, να σας ξαναποκτήσω, τα παιδιά μου!».
Είδατε, παρακαλώ, μέγεθος ομολογίας πίστεως στην καθολικήν ανάστασιν των νεκρών; Μας καταπλήσσει, αγαπητοί. Αλλά θα μείνω και πιο πέρα. Είδατε ηρωικήν ψυχήν μητέρας; Δεν ξέρω, αλήθεια, εσείς θα βλέπατε τα παιδιά σας, για να σχολιάσω λίγο, την θαυμασία και μακαρία, αυτή, μητέρα, την ηρωίδα της πίστεως, αλλά και της πατρίδος της. Δεν ξέρω, αγαπητοί μου, τι θα συμβουλεύαμε στα παιδιά μας, όταν θα είχαμε παιδιά· που θα φοβόμασταν μην πάθουν τίποτα τα παιδιά μας, όταν θα βρεθούν σε έναν κίνδυνο, και δη πίστεως. Έτοιμοι είμαστε να τα απεμπολήσομε όλα, να τα κλωτσήσομε όλα. Αρκεί το παιδί μας να μη δεινοπαθήσει. Ποια μητέρα θα είχε την δύναμη να πει αυτά τα λόγια στο παιδί της, όπως τα είπε η Σολομονή; Και μη νομίσετε, εγράφησαν αυτά για τη Σολομονή ως υπόδειγμα.
Μη νομίσετε, όμως, ότι ήταν μικροτέρα η αξία κάθε γυναικός, όταν θα ομιλήσει έτσι μέσα στην Ιστορία, για τα παιδιά της, ἐν ἡμέρᾳ Κρίσεως, ἐν ἡμέρᾳ λογαριασμών που θα ζητήσει ο Θεός, και δεν θα δοξασθεί πλάι στη Σολομονή, με τα ένδοξα, εκείνα, παιδιά της. Ναι. Ένα μόνο σας παρακαλώ: Να τρέφομε τα παιδιά μας με ηρωικόν πνεύμα. Με ηρωικόν πνεύμα να τρέφομε τα παιδιά μας. Αυτό μόνο σας λέγω. Κι όχι με πνεύμα μαλθακό, με το πνεύμα του καλοπεράσματος, με το πνεύμα εκείνο του βολέματος. Με το πνεύμα εκείνο… «το παιδί μας να μη δεινοπαθήσει και δεν βαριέσαι παρακάτω». Όχι, αγαπητοί μου, όχι! Ηρωικό πνεύμα να δώσομε στα παιδιά μας. Αλλά εφόσον θα δουν τα παιδιά μας και σε μας, φυσικά, το ηρωικό πνεύμα. Δημιουργήστε ήρωες. Και της πίστεως και της πατρίδος μας ήρωες. Γιατί μην το ξεχνάμε· αν μας χτυπήσουν εχθροί, δεν θα μας πολεμήσουν οι όποιοι όποιοι Έλληνες. Θα πολεμήσουν μόνο εκείνοι που πιστεύουν στον Θεό. Αν το θέλετε, έτσι είναι τα πράγματα. Και πιστεύω θα πείθεσθε. Την πατρίδα τους την αγαπούν μόνο όσοι αγαπούν τον Θεό. Και όσοι πιστεύουν εις τον Θεόν. Αλλιώτικα, θα που εκείνο το ιστορικό «pourquoi?»· «γιατί να πολεμήσομε; Για ποιον λόγο;». Και όχι, βεβαίως, γιατί θα ήθελε κανείς να πολεμά. Αλλά απλούστατα, όταν απειλούνται όσια και ιερά, δεν θα πολεμήσω; Θα πολεμήσω. Λοιπόν, θα πολεμήσουν μόνο εκείνοι οι ήρωες, που είναι ήρωες της πίστεως.
Πάντως, τα λόγια αυτά της γυναικός αυτής, της Σολομονής, είναι ένα μνημείον αληθούς παιδαγωγικής, ορθής αντιλήψεως σχέσεων γονέων και παιδιών και ορθής πίστεως εις τον Θεόν. Αλλά και προφητικής δυνάμεως. Για την μέλλουσαν, όπως είδατε, καθολικήν πίστιν εις την ανάστασιν των νεκρών.
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
και με απροσμέτρητη ευγνωμοσύνη στον πνευματικό μας καθοδηγητή
μακαριστό γέροντα Αθανάσιο Μυτιληναίο,
ψηφιοποίηση και επιμέλεια κειμένου:
Ελένη Λιναρδάκη, φιλόλογος
ΠΗΓΕΣ:
- Απομαγνητοφώνηση ομιλίας δια χειρός του αξιοτίμου κ. Αθανασίου Κ.
- Απόσπασμα από την ομιλία 2: (από την αρχή της ομιλίας έως το 27.26΄): https://www.arnion.gr/mp3/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου