Πώς περπατώ μες στην πόλη όταν ο λύκος είναι εδώ
Στελέχη της περιβαλλοντικής οργάνωσης «Καλλιστώ» και του ΟΦΥΠΕΚΑ κατά τη διαδικασία αναισθητοποίησης θηλυκού λύκου που είχε εξοικειωθεί με την ανθρώπινη παρουσία, στο δάσος του Σέιχ Σου, τον Αύγουστο. Ενα μήνα νωρίτερα είχε επιτεθεί σε τετράχρονο παιδί έξω από ταβέρνα. [ΚΑΛΛΙΣΤΩ]
Πηγή: kathimerini.gr | Γιώργος Λιάλιος
Η λύση είναι η ενημέρωση και η σωστή διαχείριση, όχι η εξολόθρευση. Αυτό υποστηρίζουν οι ειδικοί για την περίπτωση του λύκου, καθώς οι εμφανίσεις των ζώων σε περιαστικές περιοχές και οι σποραδικές συναντήσεις με ανθρώπους έχουν προκαλέσει ανησυχία. Οι επισημάνσεις των ειδικών έρχονται και έπειτα από δύο επιτυχημένες επεμβάσεις για τη σύλληψη λύκων, οι οποίοι αποδεδειγμένα είχαν επιτεθεί σε ανθρώπους, μια πολύ σπάνια και ασυνήθιστη συμπεριφορά. Η συζήτηση πραγματοποιείται ενόσω η Ελλάδα καλείται να αποφασίσει αν θα χαλαρώσει το καθεστώς προστασίας του λύκου, κάνοντας ευκολότερη τη σύλληψη ή θανάτωση ενός ζώου ή θα το διατηρήσει ως έχει, επιλογή που έδωσε πρόσφατη τροποποίηση στην ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Τα ζητήματα γύρω από τη διαχείριση των λύκων και των αρκούδων έφερε στο προσκήνιο η πρώτη Ημερίδα της Εθνικής Πλατφόρμας για τα Μεγάλα Σαρκοφάγα με τίτλο «Συνύπαρξη ανθρώπου και μεγάλων σαρκοφάγων στην Ελλάδα: Δημόσιος διάλογος και συνδιαμόρφωση πολιτικής», που πραγματοποιήθηκε προ ημερών στη Θεσσαλονίκη, υπό την αιγίδα του υπουργείου Περιβάλλοντος.
Ειδικοί επιστήμονες και στελέχη της διοίκησης αναφέρθηκαν κατ’ αρχήν στα αίτια της αύξησης αναφορών για συναντήσεις ανθρώπου και λύκου σε κατοικημένες περιοχές. «Οι αιτίες είναι πολλές», ανέφερε ο Γιώργος Ηλιόπουλος, ειδικός επιστήμονας στο Παρατηρητήριο για τα Μεγάλα Σαρκοφάγα και συνεργάτης της «Καλλιστώς». «Η σημαντικότερη είναι ότι λόγω της βελτίωσης της κατάστασης των οικοτόπων και της προστασίας του είδους έχουμε μια σταδιακή, αργή επέκταση της κατανομής του. Επειδή ο λύκος είναι ένα είδος που δεν επιτρέπει σε άλλες ομάδες να καταλάβουν την ίδια περιοχή, σταδιακά καταλαμβάνει όλο και μεγαλύτερο χώρο φτάνοντας κάποια στιγμή στις περιαστικές περιοχές. Αντίθετα με ό,τι πιστεύει ο πολύς κόσμος, ο λύκος είναι οπορτουνιστής, δεν είναι ένα είδος αποκλειστικά των βουνών και των δασών. Θα εκμεταλλευτεί κάθε τροφική πηγή για να επιβιώσει. Κοντά στις αστικές περιοχές θα τραφεί με αδέσποτα ζώα, με απορρίμματα και θα παραμείνει όσο υπάρχει τροφή».
Πρωτόκολλο
Η Ελλάδα συμμετείχε (μέσω της «Καλλιστώς» και του ΟΦΥΠΕΚΑ) στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα LIFE Wild Wolf, στο πλαίσιο του οποίου καταρτίστηκε ένα πρωτόκολλο για το πώς πρέπει να γίνεται η αντιμετώπιση περιστατικών «συνάντησης» ανθρώπου και λύκου. Το πρωτόκολλο χρησιμοποιήθηκε ήδη σε δύο περιπτώσεις για τη σύλληψη λύκων που είχαν αναπτύξει επικίνδυνη για τον άνθρωπο συμπεριφορά. Στα μέσα Αυγούστου στην Πολίχνη, όπου συνελήφθη θηλυκό ζώο το οποίο ένα μήνα νωρίτερα είχε επιτεθεί σε τετράχρονο παιδί έξω από ταβέρνα. Και στις 6 Οκτωβρίου, στο Ολυμπιακό Χωριό στην Πάρνηθα, όπου συνελήφθη αρσενικό ζώο που έκανε συχνές εμφανίσεις στον οικισμό, ενώ τον Σεπτέμβριο και τον Φεβρουάριο είχε επιτεθεί σε δύο δρομείς στο Κρυονέρι. Και οι δύο λύκοι οδηγήθηκαν σε αιχμαλωσία, στις εγκαταστάσεις του Αρκτούρου στο Αμύνταιο Φλώρινας. Να σημειωθεί ότι τη σύλληψη λύκου, επειδή είναι απειλούμενο είδος, πρέπει να εγκρίνει με απόφασή του ο γενικός γραμματέας Δασών (που είναι αρμόδιος για την άγρια πανίδα).
Οπως ανέφερε ο κ. Ηλιόπουλος, το πρωτόκολλο παραδόθηκε και επισήμως στο υπουργείο Περιβάλλοντος πριν από λίγες ημέρες. «Στο πρωτόκολλο υπάρχουν οι ενέργειες για να ταξινομούνται τα περιστατικά ανάλογα με την επικινδυνότητά τους για τη δημόσια ασφάλεια. Με βάση αυτά τα πρωτόκολλα και τη συνεργασία των δασαρχείων Θεσσαλονίκης, Αρναίας και Πάρνηθας έγινε και η επιτυχημένη αντιμετώπιση των περιστατικών καθώς στόχος είναι να δοκιμαστεί στην πράξη πριν θεσμοθετηθεί».
«Για τη σύλληψη του λύκου στην Πολίχνη χρησιμοποιήσαμε τα μέσα που μας παρείχε η Καλλιστώ. Τώρα είμαστε σε διαδικασία να αποκτήσουμε δικά μας αποτρεπτικά μέσα, κάμερες και άλλα, ώστε να οχυρώσουμε τις περιαστικές περιοχές», ανέφερε η δασάρχης Θεσσαλονίκης, Φιλοθέη Μελά. «Παράλληλα ετοιμάσαμε μια αφίσα με οδηγίες προς τους πολίτες και τη διοχετεύσαμε στους δήμους».
Ζημιές στο ζωικό κεφάλαιο
Το «συναπάντημα» του λύκου με τον άνθρωπο δεν είναι το μόνο ζήτημα που γεννάται από την αύξηση του πληθυσμού του λύκου. Μια σημαντική επίπτωση είναι οι ζημιές στο ζωικό κεφάλαιο. Και αυτό επηρεάζεται από την εγκατάλειψη της υπαίθρου. «Κάποτε ο λύκος που πλησίαζε στα όρια ενός χωριού είχε να διαλέξει θηράματα ανάμεσα σε 15-20 μαντριά. Τώρα έχουν απομείνει 1-2 μαντριά σε κάθε χωριό, άρα οι πιθανότητες τα ζώα σου να πέσουν θύμα επίθεσης είναι μεγαλύτερες», εξήγησε ο Γιάννης Καζόγλου, επιστημονικός συνεργάτης του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας.
«Οι ζημιές δεν αυξάνονται τα τελευταία χρόνια. Είναι σταθερές ή αυξάνονται λίγο για τα βοοειδή, μειώνονται για την αιγοπροβατοτροφία», συμπλήρωσε ο κ. Ηλιόπουλος. «Είναι ευκολότερο να υποστηριχθούν σοβαρά οι κτηνοτρόφοι γιατί είναι λίγοι αυτοί που έχουν απομείνει. Πρέπει όμως να το δούμε πιο σοβαρά. Οι ενισχύσεις σήμερα είναι 3 εκατ. ευρώ, πρέπει να δεκαπλασιαστούν. Δεν έχει σημασία να αλλάξει το καθεστώς προστασίας του λύκου, αλλά να ενισχυθεί η κτηνοτροφία ώστε να λάβει μέτρα προστασίας», εκτίμησε.
Η ευελιξία στο καθεστώς προστασίας
Η τροποποίηση του καθεστώτος προστασίας του λύκου είναι πλέον εφικτή, μετά την τροποποίηση της σχετικής οδηγίας το 2025. Οπως ανέφερε στην ημερίδα η Αννα Χείλαρη, από τη Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος της Ε.Ε., τα κράτη-μέλη έχουν προθεσμία έως τις 15 Ιανουαρίου 2027 για να ενσωματώσουν την οδηγία με την οποία ο λύκος γίνεται από αυστηρά προστατευόμενο είδος, απλώς προστατευόμενο είδος. «Η αλλαγή επιτρέπει μεγαλύτερη ευελιξία. Μειώνεται η ανάγκη προσφυγής στις παρεκκλίσεις της οδηγίας, για τη σύλληψη ή θανάτωση λύκου. Ομως τα κράτη-μέλη μπορούν να διατηρήσουν υψηλό επίπεδο προστασίας, όπως ήδη αποφάσισαν η Πολωνία και το Λουξεμβούργο. Αυτό δεν συνεπάγεται απεριόριστη δυνατότητα θήρευσης ή θανάτωσης, καθώς τα κράτη οφείλουν να διατηρούν τον πληθυσμό του λύκου σε ικανοποιητικά επίπεδα». Οπως αναφέρθηκε, η Ελλάδα είναι ανάμεσα στις 14 χώρες που δεν έχουν ακόμη προχωρήσει στην ενσωμάτωση των αλλαγών στην ελληνική νομοθεσία.
«Υπάρχει μια εμμονή με τον πληθυσμό των λύκων», ανέφερε ο κ. Ηλιόπουλος. «Ομως τη σύγκρουση δεν την καθορίζει ο αριθμός των θηρευτών. Στον νομό Δράμας, για παράδειγμα, έχουμε μια πολύ μεγάλη κοινότητα λύκων, αλλά καθόλου προσεγγίσεις σε περιαστικές περιοχές. Η Ελλάδα πρέπει να αναπτύξει ένα σχέδιο δράσης που να επικεντρώνεται στις λύσεις για την αντιμετώπιση των συγκρούσεων και όχι στον πληθυσμό. Χρειάζεται έμπρακτα μέτρα, σωστή χρηματοδότηση και εκπαίδευση των δασικών υπηρεσιών». Οσο για τον πληθυσμό του λύκου στην Ελλάδα, με βάση δειγματοληπτικές καταγραφές σε 55 περιοχές της επικράτειας εκτιμάται σε 250 αγέλες ή 2.100 άτομα. Οι επιστήμονες επισήμαναν πως μια ακριβέστερη εκτίμηση θα πρέπει να βασιστεί στη γενετική ανάλυση, κάτι για το οποίο δεν φαίνεται να υπάρχουν πόροι αυτή τη στιγμή.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου