Η ΜΑΤΑΙΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΠΛΟΥΤΟΥ

 Ἡ εὐαγγελική περικοπή πού ἀναγινώσκεται σήμερα στήν θεία Λειτουργία, ἀποτελεῖ μία κατ’ ἐξοχήν παραβολική καί ἀλληγορική διήγηση μέ πλοῦτο εἰκόνων καί ἀντιθέσεων. Μέ αὐτή τήν διδακτική μέθοδο, ἡ ὁποία κατά τήν ἐποχή τοῦ Κυρίου ἦταν εὐρέως διαδεδομένη στήν Παλαιστίνη, ὁ Χριστός βοηθεῖ τούς ἀκροατές του νά κατανοήσουν τήν διδασκαλία του καί προκαλεῖ τό ἐνδιαφέρον τους, γιά νά φανερώσει στήν συνέχεια τό βαθύτερο νόημα τῶν παραβολῶν. 

Σήμερα, θά ἐπισημάνουμε κάποια χαρακτηριστικά σημεῖα τῆς περικοπῆς, τά ὁποῖα θά μᾶς βοηθήσουν νά τήν προσεγγίσουμε οὐσιαστικώτερα.

 Ὁ πλούσιος ἄρχοντας καί ὁ πτωχός Λάζαρος 

Τά πρόσωπα γύρω ἀπό τά ὁποῖα περιστρέφεται ἡ διήγηση εἶναι ὁ πλούσιος ἄρχοντας, πού ἐνδυόταν «πορφύραν καί βύσσον», δηλαδή ἰδιαιτέρως πολύτιμα ἐνδύματα, καί εὐφραινόταν καθημερινῶς μέ δαπανηρά γεύματα· καί ἀπό τήν ἄλλη ὁ πτωχός, ἀσθενής καί ὑπομονητικός Λάζαρος, πού ἦταν παραπεταμένος κοντά στήν θύρα τῆς οἰκίας τοῦ πλουσίου, γεμᾶτος πληγές, καί ἐπιθυμοῦσε νά χορτάσει ἀπό τά ψίχουλα πού ἔπεφταν ἀπό τό τραπέζι τοῦ πλουσίου. Ὅμως, κάποτε ἀπέθαναν καί οἱ δύο. Ὁ πτωχός μεταφέρθηκε πλησίον τοῦ Θεοῦ, στήν οὐράνιο Βασιλεία· ὁ πλούσιος «στόν τόπο τῆς βασάνου» καί τοῦ αἰωνίου πυρός. Κατ’ αὐτόν τόν τρόπο, σέ ἐσχατολογικό πλέον ἐπίπεδο, ἀλλάζουν ἐκ θεμελίων τά δεδομένα τῆς ἐγκόσμιας ζωῆς τους. Ὁ Λάζαρος εὐφραίνεται καί χαίρει κατά Θεόν, ἐνῶ ὁ πλούσιος ὑποφέρει καί ὀδυνᾶται. 

Τό νόημα τῆς παραβολῆς 

Ἐκ πρώτης ὄψεως θά μποροῦσε κάποιος νά ὑποθέσει ὅτι ἡ ἐν λόγῳ παραβολή ἀφορᾶ ἁπλῶς καί μόνον στήν ἐπισήμανση τῶν κοινωνικῶν ἀνισοτήτων, τήν στηλίτευση τῆς ἀδικίας, τήν κατάκριση τοῦ πλούτου, τόν ἔπαινο τῆς πτωχείας καί τήν σωστή καί δίκαιη κατανομή τῶν ἀγαθῶν μεταξύ τῶν ἀνθρώπων. Φυσικά τό ἱστορικό καί κοινωνικό πλαίσιο τῆς ἀνθρώπινης ζωῆς δέν εἶναι ἀδιάφορο γιά τόν Χριστό, ἀφοῦ διδάσκει καί ἐνεργεῖ ὡς Σωτήρας τῶν ἀνθρώπων μέσα στίς συγκεκριμένες συνθῆκες τῆς καθημερινότητάς τους. Ὅμως, δέν εἶναι αὐτός ὁ πρωταρχικός στόχος Του, γιατί ὁ Χριστός δέν εἶναι κάποιος κοινωνικός ἀναμορφωτής καί διδάσκαλος, ἀλλά ὁ Υἱός τοῦ ζῶντος Θεοῦ, ὁ Ὁποῖος ἦλθε στόν κόσμο ὄχι ἁπλῶς γιά νά καλυτερεύσει τίς συνθῆκες τῆς ζωῆς, ἀλλά γιά νά γίνει ὁ ἴδιος ἡ ζωή μας.

 Ὡς ἐκ τούτου, στήν παραβολή δέν καταδικάζονται τά ὑλικά ἀγαθά ἤ ὁ πλούσιος, ἐπειδή εἶναι πλούσιος. Κατά παρόμοιο τρόπο δέν ἐπαινεῖται καί δέν δικαιώνεται ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ ὁ Λάζαρος, ἐξαιτίας τῆς ἀσθενείας καί πτωχείας του. Στήν περίπτωση αὐτή, ἡ διήγηση θά κατέληγε σέ συμπεράσματα κοινωνικῆς παραδοξολογίας καί θεολογικῆς ἀστοχίας, σάν νά εἶναι ὁ πλοῦτος ἤ ἡ πτωχεία τό ὕψιστο κριτήριο τῆς πνευματικῆς καταστάσεως τοῦ ἀνθρώπου. 

Ἡ σωστή χρήση τοῦ πλούτου 

Ὑπάρχουν ἄνθρωποι πλούσιοι, μέ ἐξουσία καί δύναμη κοινωνική, τούς ὁποίους διέπει ἀληθινή σεμνότητα καί μετριοφροσύνη καί ἀναδεικνύονται μέ τά ἔργα καί τό ἦθος τους πρότυπα ἀγάπης. Χωρίς νά διατυμπανίζουν τίς ἀγαθοεργίες τους, βοηθοῦν καί ἐνισχύουν ποικιλοτρόπως ἀναξιοπαθοῦντες συνανθρώπους καί τό φιλανθρωπικό ἔργο τῆς Ἐκκλησίας. Καί ἔπειτα, ὑπάρχουν πτωχοί μέ ἀσέβεια πρός τόν Θεό, μέ ἀπαιτήσεις παράλογες καί ἀπρεπῆ συμπεριφορά πρός τούς ἄλλους. Ἑπομένως, ἡ σωστή χρήση τοῦ πλούτου καί ἡ συνετή ἀντιμετώπιση τῆς πτωχείας ἀναδεικνύουν τόν ἄνθρωπο ἀληθινά πιστό ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ.

 Ὁ Ψαλμωδός στόν 33ο Ψαλμό μᾶς ὑπενθυμίζει αὐτό πού ἡ ἀνθρώπινη σκέψη ἀπό ἀρχαιοτάτων χρόνων ἔχει ἐπισημάνει, ὅτι πλούσιοι πού στηρίζονταν στά πλούτη τους κατήντησαν πένητες. Αὐτοί, ὅμως, πού στήριξαν τίς ἐλπίδες τους στόν Κύριο καί τόν ἀναζητοῦσαν μέ πόθο, δέν θά στερηθοῦν κανένα ἀγαθό. Εἴθε, παντοτινά στήν ζωή μας, στήν εὐτυχία καί τήν δυστυχία, τήν θλίψη καί τήν χαρά νά ἀναζητοῦμε τόν Κύριο, γιά νά γεμίζει ἡ ὕπαρξή μας ἀπό τό Φῶς τοῦ Προσώπου Του. 

Ἀρχιμ. Ν. Κ.

https://apostoliki-diakonia.gr/wp-content/data/fk/2026/44-2026(3831).pdf