Κυριακὴ ΚΕ΄ (Η΄) Λουκᾶ (Ἐφ. 4,1-7)
22 Νοεμβρίου 2026
Μητροπολίτου Φλωρίνης π. Αὐγουστίνου Ν. Καντιώτου
Εισαι ἀνεκτικος;
«…Μετὰ μακροθυμίας, ἀνεχόμενοι ἀλλήλων ἐν ἀγάπῃ» (Ἐφ. 4,2)
Δοξάζω τὸ Θεό, ἀγαπητοί μου, ποὺ ἦρθα στὴν ἐκκλησία αὐτή.
Θὰ μιλήσω στὸν ἀπόστολο (βλ. Ἐφ. 4,1-7). Εἶνε μία περικοπὴ ἀπὸ τὴν πρὸς Ἐφεσίους ἐπιστολὴ τοῦ ἀποστόλου Παύλου, ποὺ τὴν ἔγραψε φυλακισμένος στὰ μπουντρούμια τῆς ῾Ρώμης. Μὲ τὰ λόγια του ὅμως αὐτὰ ὁ ἀπόστολος ἀπευθύνεται σήμερα καὶ σὲ ὅλους ἐμᾶς.
Τί λέει; Δίνει μιὰ συμβουλή, κάνει μιὰ ἔντονη προτροπή. Φωνάζει· Χριστιανοί, ἑνωθῆτε!
Μεγάλο πρᾶγμα καὶ ἀξιοζήλευτο ἡ ἑνότης. Σπάνιο ὅμως, δύσκολα ἐπιτυγχάνεται. Μποροῦμε ἆραγε σήμερα νὰ τὸ κατορθώσουμε;
Ὅ,τι δὲν μπορεῖ κάποιος νὰ τὸ φτάσῃ μόνος, τὸ πλησιάζει βοηθούμενος καὶ ἑνωμένος μὲ ἄλλους ἀδελφούς του. «Ἐν τῇ ἑνώσει ἡ ἰσχύς», ποὺ ἔλεγαν οἱ παλιοί.
Πῶς νὰ ἑνωθοῦμε; πῶς νὰ εἴμαστε ἑνωμένοι; Νά, ἂς πάρουμε παράδειγμα τὸ σῶμα μας.
Τὸ ἀνθρώπινο σῶμα, δημιούργημα τοῦ Θεοῦ, εἶνε ἕνα ἀριστούργημα. Ἀποτελεῖται ἀπὸ δισεκατομμύρια μικρὰ – μικρὰ κύτταρα, τὰ ὁποῖα συγκροτοῦν πλῆθος ἱστούς, ὄργανα καὶ μέλη, συναρμολογημένα ὅλα σὲ μία ἑνότητα. Ἔχει 206 ὀστᾶ, ἀπὸ τὸ κρανίο τῆς κεφαλῆς μέχρι τὰ ἄκρα τῶν χεριῶν καὶ τῶν ποδιῶν. Ἔχει σάρκες (κρέας), μῦς, ποὺ ντύνουν ὅλο τὸ σκελετὸ καὶ ἀναλύονται σὲ ἶνες, ἑκατομμύρια καὶ δισεκατομμύρια μικρὲς κλωστές. Ἔχει ἀκόμη φλέβες καὶ ἀρτηρίες, ἕνα τέλειο ὑδραυλικὸ σύστημα μεγαλύτερο ἀπὸ τὸ δίκτυο ὑδρεύσεως τῶν Ἀθηνῶν! Ἔχει νεῦρα, σύστημα μὲ κέντρο τὸ νωτιαῖο μυελὸ καὶ ἀπολήξεις ποὺ φτάνουν σὲ ὅλο τὸ σῶμα. Ἔχει τέλος ἔξοχα ὄργανα· καρδιά, πνεύμονες, νεφρά, στομάχι κ.ἄ..
Ἂν θαυμάζουμε τὰ ἐργοστάσια ποὺ κατασκευάζει ὁ ἄνθρωπος, πόσο πρέπει νὰ θαυμάζουμε τὸ ποίημα αὐτὸ τοῦ Θεοῦ τόσο γιὰ τὴν κατασκευὴ ὅσο καὶ γιὰ τὴ λειτουργία του; Ἂς ἀναλογιστοῦμε τὸ συντονισμὸ καὶ τὴ συνεργασία ὅλων αὐτῶν τῶν μερῶν τοῦ ὀργανισμοῦ μας. Ὅπως λοιπὸν εἶνε ἑνωμένο τὸ σῶμα, ἔτσι νὰ εἶνε ἑνωμένη καὶ ἡ κοινωνία μας.
Τρόποι, οἱ ὁποῖοι οἰκοδομοῦν τὴν ἑνότητα, εἶνε αὐτὰ ποὺ ἀκοῦμε σήμερα στὸν ἀπόστολο· «Παρακαλῶ ὑμᾶς…», λέει, σᾶς παρακαλῶ· ἔτσι ἀρχίζει (Ἐφ. 4,1). Εἴδατε; ἕνας Παῦλος, καὶ παρακαλεῖ!… Γενικὰ τὸ Εὐαγγέλιο σέβεται πάντοτε τὴν ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου. «Μετὰ πάσης ταπεινοφροσύνης καὶ πραότητος, μετὰ μακροθυμίας», μὲ κάθε ταπεινοφροσύνη καὶ πραότητα, μὲ μακροθυμία, ὑπομονὴ δηλαδή (ἔ.ἀ. 4,2). Αὐτὸς ὁ τρόπος, ἐὰν τὸν ἀκολουθήσουμε ὅλοι, ὁδηγεῖ σὲ συμφωνία καὶ εἰρήνη. Τελειώνει ὅμως ἐδῶ τὸ ζήτημα; Ὄχι ἀκόμη.
Ὅταν ἐπιτευχθῇ σύμπνοια καὶ ἑνότης, στὸ ἑξῆς αὐτὴ χρειάζεται συντήρησι, προσπάθεια νὰ κρατηθῇ, νὰ διαρκέσῃ· νὰ μὴν ἀφήσουμε τὰ πάθη νὰ τὴ διαλύσουν (ὅπως δυστυχῶς συμβαίνει συχνά), ἀλλὰ νὰ διατηρηθῇ. Τί χρειάζεται τότε; Χρειάζεται κάτι ἄλλο, ποὺ θὰ προστατεύῃ τὴν εἰρήνη καὶ θὰ κάνῃ τὴν ἕνωσι διαρκῆ καὶ σταθερά. Ποιό εἶν᾽ αὐτό; Εἶνε μία λέξι· ἡ ἀνοχή. Τὸ λέει κι αὐτὸ σήμερα ὁ ἀπόστολος· «ἀνεχόμενοι ἀλλήλων ἐν ἀγάπῃ» (ἔ.ἀ. 4,1). Σ᾽ αὐτὸ λοιπὸν θέλω νὰ ἐπιμείνω περισσότερο. Ἐὰν θέλουμε νὰ ζήσουμε κατὰ τὸ Εὐαγγέλιο, πρέπει νὰ ἔχουμε ἀνοχή, νὰ μάθουμε νὰ ζοῦμε ἀνεχόμενοι ὁ ἕνας τὸν ἄλλο μὲ ἀγάπη.
* * *
Ἐδῶ στὴ Γῆ, ἀγαπητοί μου, δὲν κατοικοῦν ἄγγελοι· κατοικοῦμε ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι. Μακάρι νὰ ἤμασταν ἄγγελοι· καὶ ὅπως οἱ ἄγγελοι στὸν οὐρανὸ δὲν ἔχουν ἔριδες καὶ διαπληκτισμούς, ἔτσι κ᾽ ἐμεῖς νὰ ζοῦμε μὲ ἀγάπη καὶ ὁμόνοια. Εἴμαστε ὅμως ἄνθρωποι ἀτελεῖς· καὶ ὡς ἄνθρωποι ἔχουμε πολλὲς κακίες μὰ πολὺ λίγες ἀρετές.
Οἱ ἄνθρωποι δὲν εἶνε ὅλοι ἴδιοι· ὑπάρχει ποικιλία χαρακτήρων, ποὺ δὲν εἶνε ἡ ὥρα νὰ τοὺς ἀναλύσουμε ἐδῶ. Μὲ συντομία λέω, ὅτι ὑπάρχουν τύποι μελαγχολικοί (τέτοιοι εἶνε συχνὰ παιδιὰ ἀλκοολικῶν γονέων) καὶ τύποι εὔθυμοι, τύποι ὀργίλοι καὶ τύποι εἰρηνικοί, τύποι εὐέξαπτοι καὶ τύποι γαλήνιοι, τύποι ὁμιλητικοὶ – φλύαροι καὶ τύποι λιγόλογοι, τύποι καχύποπτοι καὶ τύποι ἀπονήρευτοι, τύποι ὑποκριταὶ καὶ τύποι εὐθεῖς – εἰλικρινεῖς, τύποι ἀκρατεῖς καὶ τύποι ἐγκρατεῖς, τύποι ἐγωπαθεῖς καὶ τύποι ταπεινόφρονες, τύποι ἀπαιτητικοὶ καὶ τύποι ὀλιγαρκεῖς κ.λπ. κ.λπ..
Ὅλοι αὐτοὶ συμβιώνουμε μέσα στὴν κοινωνία. Γιὰ νὰ ἔχουμε λοιπὸν εἰρηνικὴ συμβίωσι, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἀμοιβαία ἀνοχή. Ἐὰν θέλῃς οἱ ἄλλοι νὰ ὑπομένουν τὰ ἐλαττώματά σου, πρέπει κ᾽ ἐσὺ νὰ ὑπομένῃς τὰ δικά τους ἐλαττώματα. Δυσκολίες ἀνακύπτουν ἤδη μέσα καὶ στὴ μικρὴ κοινωνία ποὺ λέγεται οἰκογένεια.
Παράδειγμα. Ἦρθε στὴ μητρόπολι ἕνα ἀντρόγυνο ἀπὸ τὴν Πτολεμαΐδα καὶ ζητοῦσαν διαζύγιο. Ἡ γυναίκα ἔλεγε γιὰ τὸν ἄντρα της· –Αὐτός, σεβασμιώτατε, δὲν εἶνε ἄνθρωπος, εἶνε διάβολος. –Ὅταν, παιδί μου, πρωτογνωριστήκατε ἔτσι τὸν ἔλεγες; –Ὄχι, παρεμβαίνει ὁ ἄντρας, τότε μὲ ἔλεγε ἄγγελο… Καταλάβατε; Λείπει ἡ ἀνοχή. Ὅπου ὑπάρχει ἀνοχή, σῴζονται σπίτια. Ἐνάρετες γυναῖκες κερδίζουν τοὺς ἄντρες τους καὶ ἐνάρετοι ἄντρες κερδίζουν τὶς γυναῖκες τους.
Γιὰ νὰ κρατηθῇ λοιπὸν ἡ οἰκογένεια, χρειάζεται νὰ ὑπάρχῃ ἀνοχὴ στὸ σπίτι· ἀμοιβαία ἀνοχὴ μεταξὺ τῶν συζύγων, μεταξὺ γονέων καὶ παιδιῶν, μεταξὺ νύφης καὶ πεθερᾶς. Στὸ σχολεῖο ἔπειτα. Ἐὰν οἱ διδάσκοντες καὶ οἱ διδασκόμενοι δὲν ἔχουν μεταξύ τους ἀνοχή, ἡ ἐκπαίδευσι δὲν προχωρεῖ. Στὴν ἐργασία ἐπίσης, ὁ ἐργοδότης νὰ ἀνέχεται τὸν ἐργαζόμενο καὶ ὁ ἐργαζόμενος νὰ ἀνέχεται τὸν ἐργοδότη· διαφορετικά, ἡ συνεργασία διακόπτεται. Στὴν κοινωνία πρὸ παντός· στὴ μικρὴ κοινωνία τῆς γειτονιᾶς (τοῦ διπλανοῦ καὶ τοῦ ἀπέναντι σπιτιοῦ), τοῦ χωριοῦ ἢ τῆς πόλεως, ἀλλὰ καὶ στὴ μεγάλη κοινωνία τῆς πατρίδος.
Καὶ μόνο ὣς ἐκεῖ; Ἡ ἀνοχὴ εἶνε ἀναγκαία ὄχι μόνο στὰ ὅρια ἑνὸς κράτους, ἀλλὰ καὶ σὲ ὅλο τὸν κόσμο, στὴ διεθνῆ κοινότητα. Πόσοι πόλεμοι ἔχουν τὸ ἔναυσμά τους στὸν ἐγωισμό, στὴν ἀδικία, στὴν ἀκράτητη ἐπιθετικότητα καὶ ἁρπακτικότητα, δηλαδὴ στὴν ἔλλειψι ἀνοχῆς! Καὶ πόσοι ἄλλοι πόλεμοι ἔχουν ἀποτραπῆ χάρι στὴν ἀνοχὴ ποὺ ἔδειξαν συνετοὶ καὶ δίκαιοι πολιτικοί! Ξέρετε πῶς λέγεται ἡ ἀνοχὴ στὴν πολιτική; Λέγεται ὕφεσις! Οἱ ἄδικοι ὅμως καὶ ἅρπαγες πολιτικοί, ἐνῷ μιλοῦν γιὰ ὕφεσι καὶ κόπτονται τάχα γιὰ τὴν εἰρήνη, ἑτοιμάζονται γιὰ πόλεμο. Ἡ ἀνοχὴ λοιπὸν εἶνε ἀρετή, σπουδαία ἀρετή. Δὲν τὴ βρίσκεις εὔκολα· σπανίζει, διότι ἀπαιτεῖ πνευματικὸ ἀγῶνα.
Ἐκεῖνος ποὺ ἔχει τὰ πρωτεῖα στὴν ἀρετὴ τῆς ἀνοχῆς, ἐκεῖνος ποὺ δείχνει σὲ ὅλους μας τὴν ἄφθαστη ἀνοχή του εἶνε ποιός; Ὁ Θεός! Δὲν ὑπάρχει μέτρο συγκρίσεως στὴν ἀνοχή του. Ἐὰν γιὰ κάθε ἁμαρτία ὁ Θεὸς μᾶς τιμωροῦσε, ποιός θὰ βρισκόταν ἀθῷος ἐπὶ τῆς γῆς; Μᾶς ἀνέχεται σκανδαλωδῶς. «Δόξα τῇ μακροθυμίᾳ σου, Κύριε· δόξα τῇ φιλανθρωπίᾳ σου, Δέσποτα· δόξα τῇ συγκαταβάσει σου, Ἅγιε», ἀκοῦμε τὴ Μεγάλη Ἑβδομάδα. Καὶ κάποιος ἐνάρετος γέροντας ἔλεγε μὲ συναίσθησι· «Δόξα τῷ ἀνεχομένῳ ἡμᾶς Θεῷ».
Ὅπως λοιπὸν ὁ Θεὸς μακροθυμεῖ καὶ ἀνέχεται, ἔτσι ἂς κάνουμε κ᾽ ἐμεῖς δείχνοντας ἀ-νοχὴ στὴν καθημερινὴ ζωὴ καὶ στὸν κύκλο τῶν ἀνθρώπων ποὺ συμβιώνουμε· στὶς ἀδυναμίες ποὺ δείχνουν οἱ γονεῖς, τ᾽ ἀδέρφια, οἱ συγγενεῖς, οἱ φίλοι, οἱ συνεργάτες, οἱ συνάνθρωποι, ὅλοι ὅσοι συναστρέφονται μαζί μας.
* * *
Πρὶν τελειώσω ὅμως, ἀδελφοί μου, εἶνε ἀνάγκη νὰ ὑπογραμμίσω μία σαφῆ διάκρισι. νὰ κάνω μιὰ διευκρίνισι. Ἡ ἀνοχὴ εἶνε ἀρετὴ ποὺ στρέφεται κατὰ τοῦ κακοῦ ἑαυτοῦ μας, καταπολεμᾶ τὸ ἐγώ μας καὶ περιορίζει τὶς φίλαυτες ἀπαιτήσεις του. Ἰσχύει λοιπὸν γιὰ ὅλες τὶς περιπτώσεις. Ἐξαιροῦνται ὅμως τρεῖς.
• Πρῶτον ὅταν ὀρθολογισταί, ἄθεοι, οἰκουμενισταὶ προσβάλλουν τὴν ὀρθόδοξο πίστι μας. Μὴν ἀνεχθοῦμε τότε τὴν προσβολή. Νὰ ὁμολογήσουμε τὴν ἀγάπη καὶ ἀφοσίωσί μας στὴν Ὀρθόδοξο Ἐκκλησία, ἡ ὁποία ἀσφαλίζει τὴν αἰώνια σωτηρία μας.
• Δεύτερον ὅταν ξενοκίνητοι διεθνισταὶ καὶ ἀπάτριδες θίγουν τὴν πατρίδα μας. Στοιχειώδης εὐγνωμοσύνη πρὸς αὐτὴν ἐπιβάλλει νὰ ὑπερασπιστοῦμε τὸν τόπο αὐτόν, ποὺ μᾶς γέννησε καὶ μᾶς φιλοξενεῖ, καθὼς καὶ τὴ σημαία μας.
• Τρίτον ὅταν ἀπὸ ὀπαδοὺς ξένων ἠθῶν καὶ ἰδεῶν χλευάζεται ἡ οἰκογένεια καὶ καταλύεται τὸ ἀδιάλυτό της. Ἡ οἰκογένεια, τὸ κύτταρο τῆς κοινωνίας καὶ τὸ ἰσχυρὸ στήριγμα τοῦ γένους, εἶνε θεοΐδρυτη. Ἡ χλεύη προσβάλλει τὸν Θεμελιωτή της· «ὃ ὁ Θεὸς συνέζευξεν, ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω» (Ματθ. 19,6).
Στὶς 3 αὐτὲς περιπτώσεις ἡ σιωπὴ καὶ ἡ ἀδιαφορία μεταβάλλουν τὴν ἀνοχὴ σὲ συνενοχή. Τώρα ἐπιβάλλεται ὁμολογία καὶ σύγκρουσις μὲ τὸ κακό. Ἐδῶ καὶ ὁ ἀνεκτικὸς ἂς ἐξεγερθῇ. Ὄχι εἰρήνη μὲ τὸ διάβολο, ἀλλὰ μὲ τὸ Θεό. Τώρα καὶ «ὁ πραῢς ἔστω μαχητής» (Ἰωὴλ 4,11).
(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος
Ἡ ὁμιλία αὐτή, ποὺ ἔγινε στὸν ἱ. ναὸ Ἁγ. Ἀνδρέου Κ. Πατησίων [ὁδ. Λευκωσίας] Ἀθηνῶν τὴν 28-11-1982 τὸ πρωί.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου