on 27/09/2026
Ιδιαίτερα ανησυχητική εικόνα για το παράκτιο δάσος αρκεύθων της Χρυσής, νότια της Ιεράπετρας, καταγράφει νέα επιστημονική εργασία, η οποία εξετάζει την κατάσταση του προστατευόμενου οικοσυστήματος, τις πιέσεις από τη μαζική επισκεψιμότητα και τη φέρουσα ικανότητα του νησιού.
Η επιστημονική εργασία, με τίτλο Balancing Conservation and Human Pressures: The Fragile Coastal Forest Habitats of Chrysi Island (SE Mediterranean, Greece), δημοσιεύθηκε την 1η Σεπτεμβρίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Forests. Η Χρυσή αποτελεί περιοχή του δικτύου Natura 2000 και φιλοξενεί μία από τις σημαντικότερες εκτάσεις παράκτιων δασών αρκεύθων στη Μεσόγειο, καθώς και τον οικότοπο προτεραιότητας 2250*, «Παράκτιες θίνες με είδη Juniperus».
Σύμφωνα με την επιστημονική εργασία, περισσότερο από το μισό της έκτασης του δάσους εμφανίζεται σοβαρά υποβαθμισμένο, με νεκρά μεμονωμένα δέντρα αλλά και ολόκληρες συστάδες. Παράλληλα, παρατηρείται σχεδόν πλήρης απουσία φυσικής αναγέννησης της Juniperus macrocarpa, γεγονός που αποτελεί σοβαρή προειδοποίηση για την κατάσταση διατήρησης του οικοτόπου.
Όπως αναφέρεται σε σχετικό ρεπορτάζ της «Καθημερινής», περισσότερο από το 60% του σπάνιου δάσους αρκεύθων βρίσκεται σε κατάσταση ξήρανσης. Ορισμένα από τα δέντρα έχουν ηλικία μεγαλύτερη των 350 ετών. Η απώλειά τους, σύμφωνα με τον επίκουρο καθηγητή του Πανεπιστημίου Πατρών και εκ των συγγραφέων της επιστημονικής εργασίας Γιάννη Κόκκορη, θα μπορούσε να οδηγήσει όχι μόνο στην εξαφάνιση του συγκεκριμένου οικοτόπου, αλλά και σε αποσταθεροποίηση των θινών, απώλεια εδάφους και σταδιακή ερημοποίηση.
Οι ερευνητές συνδέουν την καταγεγραμμένη υποβάθμιση κυρίως με τις πιέσεις που ασκήθηκαν επί δεκαετίες από τη μαζική και σε μεγάλο βαθμό ανεξέλεγκτη επισκεψιμότητα. Η κίνηση εκτός των καθορισμένων διαδρομών, η κατασκήνωση, η χρήση οχημάτων, η απόθεση απορριμμάτων και η καταπόνηση της βλάστησης συνέβαλαν στη διάβρωση των αμμοθινών, στην αποκάλυψη των ριζών και στον περιορισμό της φυσικής αναγέννησης.
Η τουριστική πίεση κορυφώθηκε το 2019, όταν καταγράφηκαν περισσότεροι από 151.000 επισκέπτες.
Ο υπολογισμός της φέρουσας ικανότητας της Χρυσής βασίστηκε σε μελέτη που εκπονήθηκε στο πλαίσιο εφαρμογής του θεσμοθετημένου Σχεδίου Δράσης για τη Νήσο Χρυσή (ΚΥΑ ΥΠΕΝ/ΔΔΦΠΒ/79116/2511/25-08-2021, ΦΕΚ 617/Δ΄/17.09.2021). Η μελέτη είχε τίτλο «Υπολογισμός φέρουσας ικανότητας και σύνταξη προτεινόμενου Σχεδίου Φύλαξης – Εποπτείας των νησίδων Χρυσή και Μικρονήσι του Δήμου Ιεράπετρας Π.Ε. Λασιθίου Κρήτης», με ανάδοχο τον Δασολόγο – Περιβαλλοντολόγο Βασίλη Σαμαριτάκη. Φορέας υλοποίησης ήταν η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης και η χρηματοδότηση προήλθε από την Περιφέρεια Κρήτης – Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου. Η μεταγενέστερη επιστημονική εργασία παρουσιάζει και αξιοποιεί αποτελέσματα της συγκεκριμένης μελέτης.
Για τη διερεύνηση της επίδρασης του κλίματος αναλύθηκαν δεδομένα περίπου 60 ετών. Διαπιστώθηκε τάση μείωσης της ετήσιας βροχόπτωσης κατά περίπου 22% και αύξησης της δυνητικής εξατμισοδιαπνοής. Οι συγγραφείς, ωστόσο, αντιμετωπίζουν τις κλιματικές μεταβολές ως επιβαρυντικό παράγοντα και όχι ως επαρκή εξήγηση για την έκταση της υποβάθμισης. Επισημαίνουν επίσης ότι η απουσία μακροχρόνιων επιτόπιων δεδομένων δεν επιτρέπει την απόλυτη απόδοση της κατάστασης σε μία μόνο αιτία.
Σύμφωνα με την επιστημονική εργασία, από τους 338 επισκέπτες που συμμετείχαν στην έρευνα, περίπου το 84% τάχθηκε υπέρ του περιορισμού του αριθμού των επισκεπτών, ενώ το 91% υποστήριξε τη δημιουργία καθορισμένων οικολογικών διαδρομών με ενημερωτική σήμανση
Τα νέα δεδομένα μπορούν να αποτελέσουν επιστημονική βάση για την αξιολόγηση και προσαρμογή των εφαρμοζόμενων μέτρων, με στόχο την προστασία του δάσους αρκεύθων και τη διατήρηση του οικοτόπου προτεραιότητας.
Πηγές – περισσότερες πληροφορίες
- Ιωάννης Π. Κόκκορης κ.ά., Balancing Conservation and Human Pressures: The Fragile Coastal Forest Habitats of Chrysi Island (SE Mediterranean, Greece), Forests, 17(9), 1041, δημοσίευση 1.9.2026. mdpi.com
- Στέλιος Βογιατζάκης, «Χρυσή: Το παραδεισένιο νησί που έγινε ξερό δάσος», Η Καθημερινή, 18.9.2026.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου