Νηστεία - Επιτρέπεται το λάδι και ο οίνος

| Ημερομηνία Εορτής: | 26/03/2026 |
| Τύπος εορτής: | Σταθερή. Εορτάζει στις 26 Μαρτίου εκάστου έτους. |
| Άγιοι που εορτάζουν: | Αγιος Γεωργιος Απο Τη Σοφια Της Βουλγαριας (; - 1437) |
| Τελευταία ενημέρωση: | 27/10/2012 17:40 |
| Περιεχόμενα: | |
| |
Ο Άγιος Γεώργιος καταγόταν από τη Σόφια της Βουλγαρίας και κάποτε ευρέθη στην Αδριανούπολη της Θράκης. Εκεί επισκέφθηκε κάποιο τούρκο τοξοποιό για να διορθώσει το τόξο του. Όταν κάποια στιγμή ο τούρκος εξύβρισε το Χριστό, ο Γεώργιος αντέδρασε και ομολόγησε τη πίστη του. Τότε οι παριστάμενοι τούρκοι τον συνέλαβαν και αφού τον έδειραν αλύπητα, τον οδήγησαν στον ηγεμόνα. Και εκεί ο Γεώργιος ομολόγησε με θάρρος ότι πιστεύει στο Χριστό. Ακολούθησε μία σειρά φρικτών βασανιστηρίων και απομόνωσης. Τελικά τη Μεγάλη Τρίτη στις 26 Μαρτίου 1437 μ.Χ., τον έκαψαν ζωντανό σε ηλικία 30 ετών.
Posted on 25 Μαρτίου, 2026

Ἡ ἐπανάστασις τοῦ ᾿21, ἀγαπητοί μου, ὑπῆρξε μοναδικὴ στὸν κόσμο ὡς πρὸς τὸ εἶδος της. Διαφέρει ἀπὸ ὅλες τὶς ἐπαναστάσεις τῆς παγκοσμίου ἱστορίας ὡς πρὸς τὸν σκοπὸ καὶ τὰ ἐλατήριά της. Δὲν μοιάζει οὔτε μὲ τὴ Γαλλικὴ ἐπανάστασι οὔτε μὲ ἄλλες νεώτερες ἐπαναστάσεις. Εἶνε ἐπανάστασι σούι γκένερις (sui generis), ἀνήκει σὲ δικό της εἶδος· ἔχει ἕνα δικό της μοναδικὸ χαρακτῆρα. Τὰ ἐλατήριά της ἦταν ὑψηλὰ καὶ εὐγενῆ. Δὲν ἦταν ὕλη, ὅπως θέλουν νὰ λένε οἱ ἄθεοι καὶ οἱ ὑλισταί, ἀλλὰ ἦταν πνεῦμα.
Ποιά ἦταν τὰ ἐλατήρια τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ ᾿21; Ἦταν τρία· πρῶτον ἔρωτας ἐλευθερίας, δεύτερον φλογερὴ ἀγάπη πρὸς τὴν πατρίδα, τρίτον –τὸ καὶ σπουδαιότερο– ἀκράδαντη πίστι στὸ Θεό.
Τὸ τρίτο ἐλατήριο τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ Γένους μας, μὲ τὸ ὁποῖο σὰν μὲ μοχλὸ ἀποκυλίστηκε τὸ βουνὸ τῆς πικρῆς δουλείας, ὑπῆρξε ὅπως εἴπαμε, ἡ πίστι στὸ Θεό. Αὐτὸ μαρτυροῦν αὐτόπτες καὶ αὐτήκοοι μάρτυρες.
Τὸ μαρτυρεῖ ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης, ὁ ὁποῖος στὴν Προκήρυξί του γράφει· Μὲ τὸ ὄνομα τοῦ Θεοῦ καὶ τῆς Ὀρθοδοξίας, μὲ τὸν τίμιο Σταυρό, ὑψώνουμε τὸ λάβαρο τῆς ἐλευθερίας! Τὸ μαρτυροῦν οἱ 30 Ἱερολοχῖται, οἱ ὁποῖοι ἔπεσαν στὴ μάχη κραυγάζοντας «Ὑπεραγία Θεοτόκε, βοήθησον ἡμᾶς».
Τὸ μαρτυρεῖ ὁ Κολοκοτρώνης, ὁ ὁποῖος, ὅταν κάποτε βρέθηκε σὲ δύσκολη στιγμὴ –ἐπειδὴ ὅ,τι εἶχαν κατορθώσει ὣς τότε μὲ αἵματα καὶ θυσίες ἔβλεπε νὰ χάνεται, καὶ ὁ Ἰμπραὴμ μετέβαλλε τὴν Πελοπόννησο σὲ πυρανάλωμα καὶ σὲ ῥάχι Ψαρῶν, καὶ καμμιά βοήθεια δὲν φαινόταν ἀπ᾽ ἔξω, καὶ ἡ ἀπελπισία ἔπνιγε τὶς καρδιὲς τῶν ἀγωνιστῶν–, τότε λοιπὸν ὁ Κολοκοτρώνης μόνος – ὁλομόναχος ἀποσύρθηκε σ᾽ ἕνα ἐκκλησάκι τοῦ Μοριᾶ, γονάτισε ἐμπρὸς στὴν εἰκόνα τῆς Ὑπερμάχου Στρατηγοῦ καὶ κλαίγοντας σὰν μικρὸ παιδὶ τῆς ζητοῦσε νὰ ἐνισχύσῃ ὁ Θεὸς τὸν ἀγῶνα. Κι ὅταν τέλειωσε τὴν προσευχή του καὶ βγῆκε ἔξω, τί εἶπε; (Ὦ σημερινοὶ πλαστογράφοι
τῆς ἱστορίας, ἀκοῦστε πῶς μίλησε ὁ Κολοκοτρώνης). Τί εἶπε ὁ Γέρος τοῦ Μοριᾶ;
–Ἀδέρφια μου, εἶπε, μὴ χάνετε τὸ θάρρος σας. Ἂς μᾶς ἐγκατέλειψαν οἱ μεγάλοι τοῦ κόσμου, ἂς μείναμε μόνοι μας, ἂς κυριαρχῇ ὁ Ἰμπραήμ· παρ᾽ ὅλα αὐτὰ θὰ νικήσουμε!
–Μὰ πῶς, καπετὰν Θοδωρῆ; τὸν ῥώτησαν.
–Προσευχήθηκα στὸ Θεό. Καὶ ἡ Κυρία Θεοτόκος ὑπέγραψε τὴν ἐλευθερία τῆς πατρίδας μας. Καὶ ἡ Παναγία δὲν παίρνει πίσω τὴν ὑπογραφή της!
Καὶ τί ποῦμε γιὰ τὸ Μακρυγιάννη; Συνιστῶ σὲ ὅλους, μικροὺς καὶ μεγάλους, ἀσχέτως πολιτικῶν φρονημάτων, νὰ διαβάσετε τὴν ἱστορία καὶ τὰ Ἀπομνημονεύματα τοῦ
στρατηγοῦ Μακρυγιάννη. Φλογερὸ ἐθνικὸ κήρυγμα εἶνε ἡ ἱστορία του, ἡφαίστειο πατριωτισμοῦ καὶ ἀγάπης πρὸς τὸν Θεὸ εἶνε ἡ καρδιά του. Τὸν ἐρώτησαν κάποτε·
–Ποιό εἶνε τὸ πολυτιμότερο πρᾶγμα ποὺ ἔχουμε οἱ Ἕλληνες;
Κ᾽ ἐκεῖνος, φιλελεύθερος καὶ δημοκρατικὸς στὸ φρόνημα ὅσο κανένας ἄλλος, ἥρωας τῶν ἡρώων, τὸν ὁποῖο θαύμαζαν ἀκόμα καὶ οἱ ξένοι, τί ἀπήντησε·
–Τὸ πολυτιμότερο πρᾶγμα (τὸ «τζιβαϊρικόν») ποὺ ἔχει ἡ Ἑλλάδα μας, εἶνε ἡ Πίστι τῶν Ὀρθοδόξων!
Καὶ ὅταν κάποιος ἀπὸ τοὺς νεωτεριστὰς τόλμησε μπροστά του νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν ἀειπαρθενία τῆς Θεοτόκου, ὁ στρατηγὸς Μακρυγιάννης τὸν ἔδιωξε ἀπὸ τὸ σπίτι του.
Τέτοιοι ἦταν οἱ ἥρωες τῆς ἐπαναστάσεως τοῦ 1821.
Ἐλατήριο τῆς Ἐπαναστάσεως ἡ πίστις!
Τὸ μαρτυροῦν ἀκόμη καὶ ποιοί νομίζετε; (Ὦ κουλτουριάρηδες, ἀκοῦστε το!). Τὸ μαρτυροῦν 6.000 κληρικοί! Ἕξι χιλιάδες κληρικοί, λέει ὁ Γάλλος περιηγητὴς Πουκεβίλ, ὁ ὁποῖος σπιθαμὴ πρὸς σπιθαμὴ ἐρεύνησε τὴν Ἑλλάδα, ἔδωσαν καὶ αὐτοὶ τὸ αἷμα τους γιὰ νὰ ἐλευθερωθῇ ἡ πατρίδα μας!
Εἶνε, λοιπόν, ἀναντίρρητο ἱστορικὸ γεγονός, ὅτι ἡ Ἐπανάστασις ἦταν πανελλήνιο ἐθνικὸ κίνημα.
Καὶ ὅμως οἱ νέοι Προκροῦσται τῆς ἱστορίας ζητοῦν ν᾿ ἀκούγεται στὰ σχολεῖα, στὰ πανεπιστήμια, παντοῦ, ὅτι ἡ Ἐπανάστασι ἦταν ταξικὸς ἀγώνας! Ὄχι, ὄχι κύριοι! Ἡ Ἐπανάστασι δὲν ἦταν ταξικὸς ἀγώνας, ἦταν παλλαϊκὸς ἐθνικὸς ἀγώνας· ἰδιότυπος, μοναδικὸς ἀγώνας, ὁ ὁποῖος φώτισε τὴν ἀνθρωπότητα· γιατὶ στὰ στήθη τῶν Ἑλλήνων ἀγωνιστῶν ἔκαιγε ἡ ἅγια φλόγα τῆς πίστεως.
Ἑνωμένοι ἦταν τότε οἱ Ἕλληνες, ἑνωμένοι ὅσο ποτέ ἄλλοτε. Καὶ ἐκεῖνο ποὺ τοὺς ἕνωνε
πάνω ἀπὸ κόμματα ἦταν ἡ πίστι στὸ Θεό. Στὶς μεταξύ τους προσφωνήσεις οἱ ἄνδρες ἐκεῖνοι τοῦ ᾿21 πῶς προσφωνοῦσαν ὁ ἕνας τὸν ἄλλο; Χρησιμοποιοῦσαν τὴ γαλλικὴ προσφώνησι «κύριε» ἢ τὴ μαρξιστικὴ «σύντροφε»; Ὄχι. Ὁ ἕνας φώναζε τὸν ἄλλο μὲ τὴν ὡραία εὐαγγελικὴ λέξι «ἀδελφέ», «ἀδέρφια»· λέξι ποὺ δὲν ὑπάρχει ἀνώτερη ἀπὸ αὐτήν.
Ἑνωμένοι ἦταν οἱ Ἕλληνες κατὰ τὴν ἐπανάστασι. Ἀλλὰ μετὰ τὴν Ἐπανάστασι δυστυχῶς ξένες δυνάμεις ἐπενέβησαν καὶ διαίρεσαν τὸ μικρό μας βασίλειο, διέσπασαν τὴν ἑνότητά του. Ἡ αἰσχρὴ πολιτικὴ διαίρεσε τοὺς ἐν Χριστῷ ἑνωμένους, τοὺς Ἕλληνες ποὺ ἀδελφωμένοι θαυματούργησαν, τοὺς χώρισε σὲ τρία κόμματα· τοὺς γαλλόφιλους, τοὺς ἀγγλόφιλους καὶ τοὺς ῥωσόφιλους. Καὶ διαπληκτίζονταν οἱ ἀγωνισταὶ στὰ καφφενεῖα καὶ τὶς πλατεῖες καὶ χυνόταν αἷμα – γιατί; διότι ὁ ἕνας ἦταν γαλλόφιλος, ὁ ἄλλος ἀγγλόφιλος κι ὁ ἄλλος ῥωσόφιλος.
῾Ρώτησαν κάποτε γι᾽ αὐτὰ τὸν Κολοκοτρώνη·
–Ἐσὺ τί εἶσαι;
Καὶ ὁ ἀγράμματος ἀλλὰ θυμόσοφος Γέρος τοῦ Μοριᾶ ἀπάντησε·
–Ἐγὼ δὲν εἶμαι οὔτε γαλλόφιλος, οὔτε ἀγγλόφιλος, οὔτε ῥωσόφιλος. Ἐγὼ εἶμαι Θεόφιλος!
Νά μία εὐγενὴς χριστιανικὴ καρδιά, ποὺ δὲν ντρεπόταν νὰ ὁμολογῇ τὴν εὐγνωμοσύνη καὶ τὴν ἀγάπη της στὸ Θεό. Ἐμεῖς δυστυχῶς ντρεπόμαστε. Παρατήρησα ὅτι καὶ μέσα στὴν ἐκκλησία ποὺ μπαίνετε, πολλοὶ δὲν κάνετε κανονικὰ τὸ σημεῖο τοῦ σταυροῦ. Ἐκεῖνος ὅμως ἔκανε μὲ εὐλάβεια τὸ σημεῖο τοῦ σταυροῦ, ὁ ἥρωας τῆς πίστεως καὶ ἡγέτης τοῦ ἀγῶνος. Δὲν ἦταν κίβδηλος ἀλλὰ γνήσιος Χριστιανός.
–Τί σημαίνει Θεόφιλος, καπετάνιε; τὸν ἐρώτησαν.
–Σημαίνει, εἶμαι μὲ τὸ Θεό· γιατὶ μόνο ὁ Θεὸς ἀγάπησε καὶ ἀγαπάει τὴν Ἑλλάδα, ἀπάντησε ὁ Κολοκοτρώνης.
Καὶ εἶχε δίκιο. Οἱ μεγάλοι τοῦ κόσμου μᾶς ἐξαπάτησαν.
Κι ὅταν ἡ Ἀθήνα ἔγινε πρωτεύουσα τοῦ ἐλευθέρου Ἑλληνικοῦ Κράτους καὶ εἶχε τότε μόνο 5.000 κατοίκους (σήμερα ἐγγίζει τὰ πέντε ἑκατομμύρια – 5.000.000, καὶ κατ᾽ ἀναλογίαν εἶνε ἡ μεγαλύτερη ἀπὸ τὶς πρωτεύουσες τοῦ κόσμου, καὶ μακάρι νὰ μὴν ἀποβῇ ὁ τάφος τῆς Ἑλλάδος), ὅταν λοιπὸν ἡ Ἀθήνα ἀπέκτησε Γυμνάσιο, τὸ πρῶτο Γυμνάσιο τῆς Ἑλλάδος μὲ ὑπέροχο διευθυντὴ τὸν διδάσκαλο τοῦ γένους Γεννάδιο, αὐτὸς κάλεσε τὸν Κολοκοτρώνη νὰ μιλήσῃ στοὺς μαθητὰς τοῦ Γυμνασίου ἐκείνου ἐπὶ τῇ ἑορτῇ τῆς 25ης Μαρτίου. Πῆγε ὁ Γέρος τοῦ Μοριᾶ. Μόλις περπατοῦσε, τελευταῖες μέρες τῆς ζωῆς του ἦταν.
–Παιδιά μου, λέει, τί νὰ σᾶς πῶ; Ἐγὼ εἶμαι ἀγράμματος. Ἕνα μόνο σᾶς λέω καὶ νὰ μὴν τὸ ξεχάσετε ποτέ· Ὅταν πήραμε τὰ ἄρματα, εἴπαμε πρῶτα «ὑπὲρ πίστεως» καὶ ἔπειτα «ὑπὲρ πατρίδος».
Σὰν νὰ προέβλεπε ὁ παλαίμαχος, ὅτι θὰ ἔρθουν καιροί, χαλεποὶ καιροί, ποὺ ὡρισμένα δυστυχῶς παιδιὰ τῆς Ἑλλάδος θὰ ἀμφισβητήσουν τὰ μεταφυσικὰ κίνητρα τῆς Ἐπαναστάσεως.
Ὦ Προκροῦσται καὶ ἀναθεωρηταὶ καὶ πλαστογράφοι τῆς ἱστορίας, ποὺ ἔρχεστε ὕστερα ἀπὸ 150 χρόνια νὰ ἀκρωτηριάσετε τὸν ἡρωικὸ αὐτὸν ἀγῶνα! Τὸ ἔθνος αὐτὸ ἐλευθερώθηκε διὰ τῆς πίστεως, ζῇ διὰ τῆς πίστεως καὶ θέλω νὰ ἐλπίζω ὅτι, παρ᾿ ὅλα τὰ σφάλματα μικρῶν καὶ μεγάλων, θὰ ἐπανέλθῃ στὴν τροχιά του, τὴν χριστιανικὴ τροχιά, θὰ ζήσῃ καὶ θὰ μεγαλουργήσῃ. Διότι, ὅπως εἶπε καὶ ὁ Καποδίστριας, «τὴν Ἑλλάδα σῴζει ὁ Θεὸς διὰ θαυμάτων», καὶ διὰ θαυμάτων πάλι θὰ τὴν σώσῃ.
Εἴθε ὁ Θεός, διὰ πρεσβειῶν τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου, τῆς ὁποίας τὸν Εὐαγγελισμὸ ἑορτάζουμε, νὰ δώσῃ καὶ σ᾽ ἐμᾶς τοὺς νεώτερους Ἕλληνες ἑνότητα καὶ ὁμοψυχία, γιὰ νὰ ζοῦμε ἐλευθέρως καὶ χριστιανικῶς.
(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος

Yποναύαρχος Λ.Σ (ε.α) Γεώργιος Λουκάκης.
Περιδιαβαίνοντας κάποιες ορθοδόξου περιεχομένου ιστοσελίδες εντόπισα παλαιά ανάρτηση η οποία μεταξύ άλλων ανέφερε ότι «ο Άγιος Λουκάς ο ιατρός για τους ιερείς του οι οποίοι περιέκοπταν τις ακολουθίες ή δεν τις τελούσαν συχνά, θύμιζε στις σχετικές εγκυκλίους του το ανωτέρω χωρίο του Προφήτη Ιερεμία, καθώς ο ίδιος τελούσε όλες τις ακολουθίες και λειτουργούσε με μεγάλη ευλάβεια και προσοχή δίχως βιασύνες περικοπές, συντομεύσεις».
Επιστρέφοντας στα «καθ΄ημάς» θλίψη και απογοήτευση γευόμαστε από την αντίστοιχη λειτουργική «κοπτοραπτική» στην οποία επιδίδονται ακόμη και παραδοσιακοί – ευλαβείς (κατά κοινή παραδοχή) πατέρες, με «θύματα» κυρίως την γνωστή ευχή της Αγίας Αναφοράς (»ΑΞΙΟΝ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΟΝ ΣΕ ΥΜΝΕΙΝ…) και τα κατηχούμενα, ως προς την απάλειψη των οποίων επιτρέψατε να επαναφέρω απόσπασμα παλαιότερης ανάρτησής μου υπό τον τίτλο «ΚΑΤΗΧΟΥΜΕΝΟΙ: ΕΝΑ ΕΠΟΧΙΚΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ»
Παρακινούμενος από την παραδοξότητα του εν θέματι φαινομένου αναγκάζομαι για μία ακόμη φορά απορών και θλιβόμενος, να επανέλθω στην περίπου γενικευμένη κατά τα τελευταία χρόνια πλην όμως αδιανόητη απάλειψη των αναφερομένων στους κατηχούμενους ευχών (και εντολής αποχωρήσεως αυτών) κατά την τέλεση της Θείας Λειτουργίας, καταργουμένης τοιουτοτρόπως της διακρίσεως σε Λειτουργία των πιστών και εκείνης των κατηχουμένων. Διάκριση την οποία οι παλαιότεροι είχαμε διδαχθεί από το Δημοτικό!
Δυστυχώς ανίεροι μεταπατερικοί «ανανεωτές» επέτυχαν συν τω χρόνω να επιβάλουν ως κανονικότητα την κατάργηση της ως άνω διακρίσεως, με το ύπουλο πρόσχημα της δήθεν μη υπάρξεως στην εποχή μας κατηχουμένων λόγω του νηπιοβαπτισμού που καθιστά άσκοπη την (πεντάλεπτη) καταπόνηση λειτουργών και πιστών. Άλλωστε προφανώς με την ίδια αιτιολογία (καταπόνηση) τείνει να εξαλειφθεί και η ευχή της Αγίας Αναφοράς -για να περιορισθούμε μόνο σε αυτήν- «άξιον και δίκαιον σε υμνείν…» και διασώζεται μόνον η κατάληξή της «τον επινίκιον ύμνον άδοντα…»
Επανερχόμενος στην εξάλειψη των κατηχουμένων και επειδή ατυχώς ακόμη και στον εκκλησιαστικό χώρο τα προ ολίγου αυτονόητα αποδεικνύεται ότι σήμερα… δεν είναι και τόσο, οφείλουμε να παρατηρήσουμε:
α) Ο νηπιοβαπτισμός επικράτησε σταδιακά και γενικεύθηκε ήδη από τον 4ον μ.Χ αίώνα. Συνεπώς η διαπίστωση μετά από δεκαεπτά αιώνες της μη υπάρξεως πλέον κατηχουμένων και η απόφαση απαλείψεως των εις αυτούς αναφερομένων ευχών είναι ετεροχρονισμένη «ελαφρώς». Αλλά έστω και έτσι αφαιρέθηκε επί τέλους «ένα άχρηστο λειτουργικό απομεινάρι» του οποίου την ύπαρξη είτε ανέχθηκε είτε δεν αντελήφθη νέφος τρισμέγεθες Αγίων, Θείων, Πνευματέμφορων Λειτουργών του Υψίστου παλαιοτέρων και νεωτέρων («επιλείψει γαρ με ο χρόνος»…και ο χώρος απαριθμούντα).
β) Όλως αντιθέτως η πραγματικότητα στην πατρίδα μας σήμερα εκμηδενίζει την ανωτέρω προσχηματική επιχειρηματολογία των εκσυγχρονιστικών μεταπατερικών νόων, καθ΄όσον λόγω της θεαματικής αυξήσεως των μεταναστευτικών ρευμάτων η προσέλευση στην Ορθοδοξία αλλοθρήσκων και ετεροδόξων έχει -προς δόξαν Θεού- γιγαντωθεί.
γ) Το καταλυτικώτερο όμως γεγονός το οποίο καθιστά βαττολογία όλη την ένθεν κακείθεν επιχειρηματολογία είναι αυτή η ίδια οικουμενική ιδιότητα της Εκκλησίας ένεκα της οποίας η κάθε τοπική Εκκλησία αποτελεί την »εν τόπω έκφανση (φανέρωση) της ΜΙΑΣ Αγίας Οικουμενικής Εκκλησίας και συνεπώς έστω ένας (1) κατηχούμενος να υπάρχει ΟΠΟΥΔΗΠΟΤΕ του Πλανήτη κηρύσσεται η ορθόδοξη πίστη και υφίσταται τοπική Εκκλησία επιβάλλονται οι σχετικές εκφωνήσεις ΠΑΝΤΟΥ. Εξ΄ άλλου με το ίδιο τοπικιστικό επιχείρημα και πνεύμα θα έπρεπε να μην εκφωνούνται και άλλες ευχές και δεήσεις όπως πχ «υπέρ αναρρήσεως των αιχμαλώτων» ή -για να επιστρέψουμε στους κατηχουμένους- να καταργείτο η εντολή «τας θύρας τας θύρας» ως άνευ αντικειμένου πλέον.
Πέραν όμως του εκκλησιαστικού-θεολογικού σκέλους, φρονώ ότι και με αμιγώς εγκόσμια κριτήρια συνιστά κολοσσιαία λογική αντίφαση οι εξαφανισμένοι καθ΄ όλη την διάρκεια του έτους κατηχούμενοι να εμφανίζονται εν είδει εποχικού φαινομένου κατά τις Προηγιασμένες, για να εξαφανισθούν και πάλι σιωπηλά και ανεξήγητα μετά την παρέλευση της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Αδυνατώ να αποδεχθώ ότι δεν γεννάται ακόμη και σε μετρίας ευαισθησίας ιερατική καρδιά κάποιος συνειδησιακός προβληματισμός και μια ποιμαντική ανησυχία όταν κατά την Προηγιασμένη της Παρασκευής ο Λειτουργός αναφέρει τους κατηχουμένους, μετ΄ου πολύ τους αγνοεί κατά την Θεία Λειτουργία Σαββάτου / Κυριακής και τους ξαναθυμάται την Προηγιασμένη της Τετάρτης !
Ως επίλογο της ταπεινής αυτής επισήμανσης διατυπώνεται η εναγώνια ευχή να επέλθει τάχιστα η σωτήρια αφύπνιση των κοιμωμένων ιερατικών ψυχών και συνειδήσεων ώστε να μην ισχύσει γι΄ αυτές τελικά η φρικτή συνέπεια της συγκεκριμένης παραβάσεως και παρακοής.

Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου
Θεολόγου – συγγραφέως
Ι. Μ. Κυθήρων και Αντικυθήρων
Εν Κυθήροις τη 25η Μαρτίου 2026
Η μεγάλη θεομητορική εορτή του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, αγαπητοί μου αδελφοί, την οποία χαρμοσύνως εορτάζει και πανηγυρίζει η Εκκλησία μας σήμερα, σηματοδοτεί, σύμφωνα με το απολυτίκιο της εορτής, την φανέρωση του «απ’ αιώνος μυστηρίου», δηλαδή του μυστηρίου της ενανθρωπίσεως του Θεού Λόγου, ενώ αποτελεί ταυτόχρονα το «κεφάλαιον» της σωτηρίας μας, δηλαδή την ανακεφαλαίωση, την συμπερίληψη όλης της ενσάρκου θείας οικονομίας. Πάνω στο κατ’ εξοχήν χαρμόσυνο αυτό γεγονός, στο οποίο ο «υιός του Θεού υιός της παρθένου γίνεται», αναφέρεται το ευαγγελικό ανάγνωσμα, που είναι μια περικοπή από το πρώτο κεφάλαιο του κατά Λουκάν Ευαγγελίου. Αλλά και η ασματική ακολουθία της εορτής ακριβώς γύρω από αυτό το γεγονός, το γεγονός των γεγονότων, περιστρέφεται. Ας προσπαθήσουμε στη συνέχεια να προσεγγίσουμε κάπως μερικές πτυχές του μεγάλου αυτού μυστηρίου με οδηγό τους αγίους Πατέρες και με βάση την σχετική ευαγγελική διήγηση, που έχουν σημασία και για την ιδική μας πνευματική ζωή και πορεία.
Μέσα από τη περιγραφή του διαλόγου που είχε ο αρχάγγελος Γαβριήλ με την Θεοτόκο, έτσι όπως την παραθέτει ο ευαγγελιστής Λουκάς, αναδύονται και αποκαλύπτονται δύο μεγάλες αρετές της Θεοτόκου, το βάθος της ταπεινώσεώς της, αλλά και η πλήρης και τελεία υπακοή της στο θέλημα του Θεού. Πρόκειται για τις δύο βασικές και θεμελιώδεις αρετές που οφείλει να αγωνίζεται να κάνει κτήμα του ο κάθε χριστιανός, χωρίς τις οποίες είναι αδύνατον να επιτύχει τη σωτηρία του.
Σύμφωνα με τη διήγηση του ευαγγελιστού, όταν ο άγγελος ήρθε στη Ναζαρέτ, στο σπίτι όπου κατοικούσε η Παναγία, την προσφώνησε με τον χαρμόσυνο χαιρετισμό: «Χαίρε, κεχαριτωμένη· ο Κύριος μετὰ σου· ευλογημένη συ εν γυναιξίν», (Λουκ. 1,28). Την ονομάζει «κεχαριτωμένη» και «ευλογημένη» περισσότερο από κάθε άλλη γυναίκα στον κόσμο. Κατόπιν επεξηγεί σ’ αυτήν γιατί την προσφώνησε μ’ αυτό τον τρόπο. Είπε: «Μὴ φοβού, Μαριάμ· εύρες γὰρ χάριν παρὰ τω Θεώ»( 1,30). Είναι «κεχαριτωμένη» και «ευλογημένη» και μάλιστα κατά ένα ιδιαίτερο και μοναδικό τρόπο, διότι ο Θεός την επεσκίασε με την Χάρη του, αλλά και για έναν ακόμη λόγο, τον οποίο προσθέτει στη συνέχεια: «Και ιδού συλλήψη εν γαστρί και τέξη υιόν, και καλέσεις το όνομα αυτού Ιησούν. Ούτος έσται μέγας και υιός υψίστου κληθήσεται, και δώσει αυτώ Κύριος ο Θεός τον θρόνον Δαυΐδ του πατρός αυτού, και βασιλεύσει επί τον οίκον Ιακώβ εις τους αιώνας, και της βασιλείας αυτού ουκ έσται τέλος»(1,31-32). Δηλαδή θα μείνεις έγκυος και θα γεννήσεις υιόν και θα τον ονομάσεις Ιησούν. Αυτός θα γίνει μέγας και θα ονομαστεί υιός του υψίστου. Σ’ αυτόν θα δώσει ο Θεός τον θρόνο του Δαυΐδ, του προπάτορά του. Θα βασιλεύσει για πάντα στους απογόνους του Ιακώβ και η βασιλεία του δεν θα έχει τέλος.
Μ’ άλλα λόγια ο υιός που θα γεννηθεί από την Παναγία δεν θα είναι ένας απλός άνθρωπος, αλλά θα είναι ο Μεσσίας, ο σαρκωθείς Θεός Λόγος, εκείνος για τον οποίον ομίλησαν και προανήγγειλαν οι προφήτες. Η δε Παναγία θα είναι η μοναδική γυναίκα στην ιστορία της ανθρωπότητος, η οποία θα αξιωθεί της εξαιρετικής τιμής να γίνει η μητέρα του δημιουργού της. Θα γίνει η σκάλα διά της οποίας θα κατέβει ο Θεός στη γη και θα προσλάβει την ανθρώπινη φύση.
Φοβερά, πρωτάκουστα και συγχρόνως αποκαλυπτικά τα παραπάνω λόγια του
αγγέλου, διότι υπερβαίνουν τους νόμους της φύσεως. Λόγια τα οποία σε καμιά άλλη
γυναίκα δεν ελέχθηκαν, ούτε θα λεχθούν ποτέ μέχρι συντελείας των αιώνων. Διότι
ποτέ καμία γυναίκα δεν συνέβη να γεννήσει άνθρωπο χωρίς μεσολάβηση ανδρός.
Αλλά και όσα προσθέτει στη συνέχεια ο άγγελος είναι εξ’ ίσου μεγάλα και
θαυμαστά. Το ότι δηλαδή αυτός που θα γεννηθεί θα γίνει μέγας και θα ονομαστεί
υιός του υψίστου, η δε βασιλεία του δεν θα έχει τέλος.
Και ενώ ακούει όλα αυτά τα επαινετικά λόγια η Παναγία δεν φουσκώνει, δεν επαίρεται, δεν διατυμπανίζει την εξαιρετική, την μοναδική τιμή που αξιώθηκε από τον Θεό. Οποιαδήποτε άλλη γυναίκα αν ήταν στη θέση της, θα επεδίωκε να προβάλει με κάθε τρόπο και σε κάθε ευκαιρία τον εαυτό της και τον ρόλο της στο έργο της ενσάρκου θείας οικονομίας. Θα έλεγε: «Ξέρετε ποια είμαι εγώ; Εγώ δεν είμαι μια τυχαία γυναίκα. Εγώ είμαι ανώτερη και σπουδαιότερη από κάθε άλλη γυναίκα στον κόσμο, διότι αξιώθηκα να γίνω η μητέρα του Θεού, εξ’ αίτίας των πολλών και μεγάλων αρετών μου. Και αν δεν ήμουν εγώ, αλλοίμονο στο γένος των ανθρώπων! Δεν θα σωζόταν κανείς!».
Τίποτε από όλα αυτά δεν βλέπουμε στα λόγια και στη ζωή της Παναγίας. Απεναντίας μάλιστα η απάντησή της στα εξόχως επαινετικά λόγια του αγγέλου ήταν: «Ιδού η δούλη Κυρίου, γένοιτό μοι κατά το ρήμα σου». Δηλαδή εγώ δεν είμαι τίποτε άλλο παρά μια δούλη του Κυρίου, επιβεβαιώνοντας έτσι την βαθιά ταπείνωσή της και εξηγώντας παράλληλα, γιατί ο άγγελος προηγουμένως την ονόμασε «κεχαριτωμένη» και «ευλογημένη». Είναι «κεχαριτωμένη» και «ευλογημένη» διότι είναι βαθιά ταπεινή, σύμφωνα με τον θεόπνευστο λόγο της Γραφής: «Ο Θεός υπερηφάνοις αντιτάσσεται ταπεινοίς δε δίδωσι Χάριν», (Ιακ. 4,6). Εξ’ αιτίας αυτής της βαθιάς ταπεινοφροσύνης της ο Θεός «επέβλεψεν επί την ταπείνωσιν της δούλης αυτού» (Λκ. α 48) και την ανέβασε σε τέτοια δόξα και τιμή, ώστε οι άγιοι και οι άγγελοι να την τιμούν στον ουρανό και κάτω στην γη να την μακαρίζουν «πάσαι αι γενεαί» των ανθρώπων. Το μεγαλείο αυτής της αρετής φαίνεται και από τους λόγους του Κυρίου μας, ο οποίος ομιλών περί του εαυτού του διεκήρυξε: «Μάθετε απ’ εμού ότι πράος ειμί και ταπεινός τη καρδία», (Ματθ.11,29). Αλλά και στην επί του Όρους ομιλία του πρό πάντων τους ταπεινούς εμακάρισε: «Μακάριοι οι πτωχοί τω πνεύματι ότι αυτών εστίν η βασιλεία των ουρανών», (Ματθ.5,3). Ο άγιος Ισσάκ ο Σύρος αναφερόμενος σ’ αυτή τη βασίλισσα των αρετών λέγει: «η ταπεινοφροσύνη είναι στολή της θεότητος».
Ωστόσο τα παραπάνω λόγια της Θεοτόκου αποκαλύπτουν και μια ακόμη αρετή της Παναγίας, την αρετή της υπακοής στο θέλημα του Θεού. Ζητάει από τον άγγελο να μάθει τον τρόπο της συλλήψεως, επειδή ποτέ μέχρι τότε δεν συνέβη κάποια γυναίκα να γεννήσει τέκνο χωρίς μεσολάβηση ανδρός. Και όταν εκείνος της εξηγεί ότι θα πραγματοποιηθεί με την δύναμη του αγίου Πνεύματος, το οποίο θα την επισκιάσει, εκείνη πείθεται και υποτάσσεται στο θέλημα του Θεού. Δέχεται να προσφέρει τον εαυτό της στα χέρια του Θεού και να γίνει το όργανο διά του οποίου θα φέρει εις πέρας το έργο της σωτηρίας του ανθρώπου. Θα μπορούσε να αρνηθεί και να πεί ότι «εγώ μια τέτοια κυοφορία δεν την δέχομαι». Έτσι η Παναγία, με την πλήρη και τελεία υπακοή της στο θέλημα του Θεού, έρχεται να θεραπεύσει και να εξαλείψει την παρακοή των πρωτοπλάστων μέσα στο παράδεισο. Αν η παρακοή αυτών έφερε σαν αποτέλεσμα την φθορά και τον θάνατο στο ανθρώπινο γένος, η υπακοή της Παναγίας έφερε την αφθαρσία και την αθανασία, την επανοδο της ανθρωπότητος στον παράδεισο και στην αιώνια ζωή.
Το πόσο μεγάλη είναι η αρετή της υπακοής στο θέλημα του Θεού φαίνεται και από το γεγονός ότι και και αυτός ο ίδιος ο Κύριος όταν ήρθε στη γη και φόρεσε την ανθρώπινη φύση, έκανε πλήρη και τελεία υπακοή στο θέλημα του ουρανίου Πατέρα του, αν και ως Θεός είναι ίσος με τον Πατέρα του. Θέλοντας να διδάξει σε όλους μας την αναγκαιότητα της υπακοής στο θέλημα του Θεού έλεγε: «Ου ζητώ το θέλημα το εμόν, αλλά το θέλημα του πέμψαντός με πατρός», (Ιω.5,30). Και σε άλλη περίπτωση: «Εμόν βρώμα εστίν ίνα ποιώ το θέλημα του πέμψαντός με και τελειώσω αυτού το έργον», (Ιω. 4,34).
Αυτές οι δύο μεγάλες αρετές, αγαπητοί μου αδελφοί, δηλαδή το ταπεινό φρόνημα και η υπακοή στο θέλημα του Θεού, αποτελούν τα θεμέλια που βαστάζουν όλο το οικοδόμημα της πνευματικής μας ζωής, χωρίς τα οποία είναι αδύνατη η σωτηρία μας. Και επομένως αυτές προ πάντων καλούμεθα να αγωνιστούμε να κάνουμε κτήμα μας, διά της μετανοίας, ιδιαίτερα αυτή την περίοδο της μεγάλης Τεσσαρακοστής. Πράγμα το οποίο εύχομαι από καρδίας να γίνει σε όλους μας με τη Χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, τις πρεσβείες της Κυρίας Θεοτόκου και όλων των αγίων, αμήν.
______________________
1 Ἰσαάκ τοῦ Σύρου, Τά σωζόμενα ἀσκητικά, Περί τοῦ πόσην τιμήν κέκτηται ἡ ταπεινοφροσύνη καί πόσον ἀνώτερός ἐστιν ὁ βαθμός αὐτῆς (Λόγος Κ΄), Ἀθήνα 1871, σ. 93.
Εἰς τὸν τόπον, τὸν ὁποῖον κατοικοῦμε, ἐκατοικοῦσαν οἱ παλαιοὶ Ἕλληνες, ἀπὸ τοὺς ὁποίους καὶ ἡμεῖς καταγόμεθα καὶ ἐλάβαμε τὸ ὄνομα τοῦτο. Αὐτοὶ διέφεραν ἀπὸ ἡμᾶς εἰς τὴν θρησκείαν, διότι ἐπροσκυνοῦσαν τὲς πέτρες καὶ τὰ ξύλα. Ἀφοῦ ὕστερα ἦλθε στὸν κόσμο ὁ Χριστός, οἱ λαοὶ ὅλοι ἐπίστευσαν εἰς τὸ Εὐαγγέλιό του, καὶ ἔπαυσαν νὰ λατρεύουν τὰ εἴδωλα. Δὲν ἐπῆρε μαζί του οὔτε σοφοὺς οὔτε προκομμένους, ἀλλ᾿ ἁπλοὺς ἀνθρώπους, χωρικοὺς καὶ ψαράδες, καὶ μὲ τὴ βοήθεια τοῦ Ἁγίου Πνεύματος ἔμαθαν ὅλες τὲς γλῶσσες τοῦ κόσμου, οἱ ὁποῖοι, μολονότι ὅπου καὶ ἂν ἔβρισκαν ἐναντιότητες καὶ οἱ βασιλεῖς καὶ οἱ τύραννοι τοὺς κατέτρεχαν, δὲν ἠμπόρεσε κανένας νὰ τοὺς κάμῃ τίποτα. Αὐτοὶ ἐστερέωσαν τὴν πίστιν… |
Σὰν εἶδε τοῦτο ὁ σουλτάνος, διόρισε ἕνα βιτσερὲ [ἀντιβασιλέα], ἕναν πατριάρχη, καὶ τοῦ ἔδωσε τὴν ἐξουσία τῆς ἐκκλησίας. Αὐτὸς καὶ ὁ λοιπὸς κλῆρος ἔκαμαν ὅ,τι τοὺς ἔλεγε ὁ σουλτάνος. ( σσ όπως και σήμερα τον διατάζει η νυν αντιβασιλεία) Ὕστερον ἔγιναν οἱ κοτζαμπάσηδες [προεστοὶ] εἰς ὅλα τὰ μέρη…. |
καὶ ἔτσι ὁ λαός, ὅστις στερημένος ἀπὸ τὰ μέσα τῆς προκοπῆς, ἐκατήντησεν εἰς ἀθλίαν κατάσταση, καὶ αὐτὴ αὔξαινε κάθε ἡμέρα χειρότερα· διότι, ἂν εὑρίσκετο μεταξὺ τοῦ λαοῦ κανεὶς μὲ ὀλίγην μάθηση, τὸν ἐλάμβανε ὁ κλῆρος, ὅστις ἔχαιρε προνόμια, ἢ ἐσύρετο ἀπὸ τὸν ἔμπορο τῆς Εὐρώπης ὡς βοηθός του ἢ ἐγίνετο γραμματικὸς τοῦ προεστοῦ. Καὶ μερικοὶ μὴν ὑποφέροντες τὴν τυραννίαν τοῦ Τούρκου καὶ βλέποντας τὲς δόξες καὶ τὲς ἡδονὲς ὁποὺ ἀπελάμβαναν αὐτοί, ἄφηναν τὴν πίστη τους καὶ ἐγίνοντο Μουσουλμάνοι. Καὶ τοιουτοτρόπως κάθε ἡμέρα ὁ λαὸς ἐλίγνευε καὶ ἐπτώχαινε. |
Εἰς αὐτὴν τὴν δυστυχισμένη κατάσταση μερικοὶ ἀπὸ τοὺς φυγάδες γραμματισμένους ἐμετάφραζαν καὶ ἔστελναν εἰς τὴν Ἑλλάδα βιβλία, καὶ εἰς αὐτοὺς πρέπει νὰ χρωστοῦμε εὐγνωμοσύνη, διότι εὐθὺς ὁποὺ κανένας ἄνθρωπος ἀπὸ τὸ λαὸ ἐμάνθανε τὰ κοινὰ γράμματα, ἐδιάβαζεν αὐτὰ τὰ βιβλία καὶ ἔβλεπε ποίους εἴχαμε προγόνους, τί ἔκαμεν ὁ Θεμιστοκλῆς, ὁ Ἀριστείδης καὶ ἄλλοι πολλοὶ παλαιοί μας, καὶ ἐβλέπαμε καὶ εἰς ποίαν κατάσταση εὑρισκόμεθα τότε. Ὅθεν μᾶς ἦλθεν εἰς τὸ νοῦ νὰ τοὺς μιμηθοῦμε καὶ νὰ γίνουμε εὐτυχέστεροι. Καὶ ἔτσι ἔγινε καὶ ἐπροόδευσεν ἡ Ἑταιρεία. |
Ὅταν ἀποφασίσαμε νὰ κάμωμε τὴν Ἐπανάσταση, δὲν ἐσυλλογισθήκαμε οὔτε πόσοι εἴμεθα οὔτε πὼς δὲν ἔχομε ἄρματα οὔτε ὅτι οἱ Τοῦρκοι ἐβαστοῦσαν τὰ κάστρα καὶ τὰς πόλεις οὔτε κανένας φρόνιμος μᾶς εἶπε «ποῦ πᾶτε ἐδῶ νὰ πολεμήσετε μὲ σιταροκάραβα βατσέλα», ἀλλὰ ὡς μία βροχὴ ἔπεσε εἰς ὅλους μας ἡ ἐπιθυμία τῆς ἐλευθερίας μας, καὶ ὅλοι, καὶ ὁ κλῆρος μας καὶ οἱ προεστοὶ καὶ οἱ καπεταναῖοι καὶ οἱ πεπαιδευμένοι καὶ οἱ ἔμποροι, μικροὶ καὶ μεγάλοι, ὅλοι ἐσυμφωνήσαμε εἰς αὐτὸ τὸ σκοπὸ καὶ ἐκάμαμε τὴν Ἐπανάσταση. |
Ήλθαν μερικοί και ηθέλησαν να γένουν μπαρμπέρηδες εις του κασίδη το κεφάλι. Μας πονούσε το μπαρμπέρισμά τους. (σσ κι αυτό το κούρεμα κρατάει αιώνες .. και δεν είναι μόνο capital control.. ότι πάει να πετάξει φύτρο το πνίγουν οι παραφυάδες του παρασυστήματος) Μα τι να κάμομε; Είχαμε και αυτουνών την ανάγκη. Από τότε ήρχισεν η διχόνοια..(σσ εκεί είμαστε σήμερα χωρίς ” εμείς” και θολό ”ανήκειν”…κατακερματισμένοι, διάσπαρτοι… |
Από το Λόγο του Κολοκοτρώνη στην Πνύκα..7/10/1838
|