«Προς τον εξοχώτατον πρόεδρον της Δ΄κατά συνέχειαν εθνικής των Ελλήνων συνελεύσεως Κύριον Πανούτσον Νοταράν. Η πατριώτης Ελισάβετ Κωνσταντίνου Υψηλάντη,1833 Ιανουαρίου 24 εν τη παρά τον Νίστρον Μεγάλη Κοσνίτση. Όταν η πάσχουσα πατρίς επροσκάλεσεν τα αληθή τέκνα της, οι υιοί μου κατά χρέος έτρεξαν αμέσως προς την φωνήν της, τους επρόπεμψα με τας ευχάς των αρχαίων Ελληνίδων… επέπρωτο να στερηθώ πρότερον τον πρωτότοκον μου Αλέξανδρον, τώρα τον Δημήτριόν μου, όστις κατά τούτο εστάθη ευτυχέστερος, ότι είδε στεφανωμένους τους αγώνες του με την τελείαν ανεξαρτησίαν της φίλης πατρίδος και ετάφη εις αυτήν, δια την οποία δεν εφείσθη το αίμα του… Αυτό μόνον ημπόρεσε να επιθέσει μάλαγμα εις την πληγήν των μητρικών σπλάχνων μου, πληγήν βαθύτατη μ΄ολην την προς την γλυκυτάτην πατρίδα αφωσίωσίν μου… Είθε η εκατόμβη των μελών της οικογενείας μου να φέρει την παύσιν των παρελθόντων δεινών και αρχήν ακαταπαύστου ευδαιμονίας της κοινής μητρός. Δι΄ αυτήν χρωστούν και τα λοιπά μέλη της οικογενείας μου να θυσιάσωσι την εσχάτην ρανίδα του αίματός των…».
~Η συγκλονιστική απάντηση της Ελισάβετ Υψηλάντη όταν την ενημέρωσε επισήμως η προσωρινή κυβέρνηση της Ελλάδας για την ηρωική θυσία του γιού της Δημητρίου~
Η Ελληνική Ιστορία δεν στέκεται μόνο στα πεδία των μαχών στέκεται και στα γόνατα των μανάδων. Εκεί όπου γεννιούνται οι αποφάσεις που αλλάζουν την πορεία των λαών. Ανάμεσα σε αυτές τις μορφές, που δεν κράτησαν όπλο αλλά σήκωσαν ολόκληρη την Επανάσταση στους ώμους τους, ξεχωρίζει η Αρχόντισσα Ελισάβετ Υψηλάντη η μάνα που έδωσε τα πάντα στην πατρίδα, ακόμη και ό,τι καμιά μάνα δεν αντέχει να αποχωριστεί.
Καταγόμενη από τη φημισμένη οικογένεια των Υψηλαντών, με ρίζες στην Τραπεζούντα και ζωή στα Φανάρια της Κωνσταντινούπολης, η Ελισάβετ μεγάλωσε μέσα στην ιστορική συνείδηση του Γένους. Ως σύζυγος του ηγεμόνα της Μολδοβλαχίας Κωνσταντίνου Υψηλάντη, βρέθηκε στο κέντρο των πολιτικών εξελίξεων του ελληνισμού της διασποράς. Όμως δεν αρκέστηκε στον ρόλο της αρχόντισσας,επέλεξε συνειδητά τον δρόμο της ευθύνης.
Μυήθηκε στη Φιλική Εταιρεία, ανάμεσα σε ελάχιστες γυναίκες, γνωρίζοντας πως ο όρκος αυτός δεν σήμαινε δόξα αλλά θυσία. Από το σπίτι της ξεκίνησε η επαναστατική κίνηση στη Μολδοβλαχία και η συμβολή της υπήρξε καθοριστική, τόσο ηθικά όσο και υλικά. Δεν είναι τυχαίο ότι οι Φιλικοί την αποκάλεσαν «Πρωτομάνα των Φιλικών» γιατί εκείνη δεν ενίσχυσε απλώς τον Αγώνα αλλά τον προστάτευσε σαν μάνα.
Η κορυφαία στιγμή της προσφοράς της ήρθε τον Φεβρουάριο του 1821, στο Κίσνοβο της Ρωσίας. Εκεί, οι τέσσερις γιοι της Αλέξανδρος, Νικόλαος, Δημήτριος και Γεώργιος ετοιμάζονταν να υπογράψουν την προκήρυξη της Επανάστασης. Όμως πριν πέσει η υπογραφή στο χαρτί, έπρεπε να δοθεί η έγκριση της καρδιάς.
Όταν ο Αλέξανδρος ζήτησε από τη μητέρα του να προσφέρει στην πατρίδα το μεγάλο κτήμα της Κοζνίτσας, που εξασφάλιζε για δεκαετίες την οικονομική επιβίωση της οικογένειας, η Ελισάβετ δεν λογάριασε αριθμούς και πλούτη. Με δάκρυα, αλλά χωρίς δισταγμό, απάντησε πως δεν προσφέρει απλώς την περιουσία της. Γιατί είχε ήδη προσφέρει το πολυτιμότερο τους ίδιους της τους γιους.Και πράγματι, η θυσία της δεν περιορίστηκε στα χρήματα. Έδωσε την περιουσία της, έδωσε το σπίτι της, έδωσε την ασφάλεια και τη γαλήνη της. Μα πάνω απ’ όλα, έδωσε τα παιδιά της στον Αγώνα, γνωρίζοντας πως μπορεί να μην τα ξαναδεί ποτέ. Η προσφορά της ήταν ολόκληρη η ζωή της αφιερωμένη στην Ελευθερία.
Γι’ αυτό και η Επανάσταση του 1821 φέρει και τη δική της σφραγίδα. Όταν ο Αλέξανδρος Υψηλάντης ζήτησε να γραφτεί στο τέλος της διακήρυξης η φράση «φιλώ το χέρι της μητρός μου», δεν εξέφραζε μόνο προσωπική συγκίνηση αλλά απέδιδε εθνική τιμή σε μια μάνα που υπέγραψε την Επανάσταση με την ψυχή της.
Και σήμερα, ανήμερα της Υπαπαντής του Κυρίου, ημέρας που η Εκκλησία μας τιμά τη Θεοτόκο ως Μητέρα που προσφέρει τον Υιό της στον Θεό, η μνήμη της Ελισάβετ Υψηλάντη αποκτά βαθύτερο νόημα. Δεν είναι τυχαίο ότι από το 1929, η Υπαπαντή καθιερώθηκε στην Ελλάδα ως η πραγματική εορτή της Μητέρας, σύμφωνα με την ελληνορθόδοξη παράδοση. Γιατί η μάνα, στην πίστη και στην ιστορία μας,από την Αρχαία Σπάρτη έως και την ηρωική αντίσταση απέναντι στις δυνάμεις του Άξονα δεν κρατά,προσφέρει.
Η Ελισάβετ Υψηλάντη στάθηκε, κατά τρόπο συγκλονιστικό, προσπαθώντας να ακολουθήσει την λατρεμένη της Υπεραγία Θεοτόκο η οποία πρόσφερε τον Υιό της για τη σωτηρία του κόσμου, έτσι κι εκείνη πρόσφερε τους γιους της για τη λευτεριά της πατρίδας.
Δεν πολέμησε με όπλα.
Πολέμησε με ό,τι είχε και δεν κράτησε τίποτα.
Και γι’ αυτό μένει στην Ιστορία όχι μόνο ως μάνα ηρώων,αλλά ως ηρωίδα της μητρικής θυσίας και της εθνικής μνήμης.
Στυλ. Καβάζης
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου