Μια ανεπιτυχής σύγκριση του μυθικού Ορφέα με το Χριστό

Τα τελευταία χρόνια, δυστυχώς, έχει κάνει ισχυρή την παρουσία του ο νεοπαγανισμός. Πρόκειται για ένα πολυποίκιλο θρησκευτικό μόρφωμα, προϊόν του συγχρόνου θρησκευτικού συγκρητισμού που προωθείται πυρετωδώς από τους σχεδιαστές της Νέας Εποχής, το οποίο ανάγει την καταγωγή του σε αρχαίες πρωτόγονες πολυθεϊστικές θρησκείες και παραδόσεις του απώτερου παρελθόντος.

Εκδηλώνεται ως προσπάθεια αναβιώσεως πανάρχαιων ειδωλολατρικών θρησκειών και δρωμένων. Έχει έντονο φυσιοκρατικό και πανθεϊστικό χαρακτήρα.

Διακατέχεται από ένα περίεργο θρησκευτικό εθνικισμό, αγγίζοντας σε πολλές περιπτώσεις επικίνδυνες εθνοφυλετικές θεωρίες και πρακτικές.

Εδώ και τρείς περίπου δεκαετίες προσπαθεί να κυριαρχήσει στην κοινωνία. Θεωρεί ότι ο μονοθεϊσμός, και κυρίως ο Χριστιανισμός, ευθύνεται για τον «πνευματικό μεσαίωνα», στον οποίο δήθεν οδήγησε την ανθρωπότητα, αφότου επεκράτησε και της στέρησε την «λαμπρή πολιτισμική πορεία» των εθνικών ειδωλολατρικών θρησκειών!

Άμεσος στόχος των φανατικών νεοπαγανιστών είναι να «αποτινάξουν το μονοθεϊστικό ζυγό», όπως ισχυρίζονται, να αναβιώσουν τις «πατρώες εθνικές θρησκείες», επαναφέροντας τον κόσμο σε «τροχιά προόδου»!Το κίνημα αυτό είναι, όπως επισημαίνει σύγχρονος ερευνητής, «η πονηρότερη επινόηση της Νέας Εποχής, που απειλεί περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, όχι μόνο την θρησκευτική, αλλά και την εθνική και κοινωνική συνοχή του Ελληνικού λαού, στοχεύοντας στην αλλοίωση της πολιτισμικής του ταυτότητας».

Η πολεμική των περισσότερων νεοπαγανιστικών ομάδων είναι πρωτοφανής για τη σύγχρονη εποχή της δημοκρατίας και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθεριών. Οι φραστικές (για την ώρα) απειλές τους ξεπερνούν όχι μόνο τα όρια της ευπρέπειας, αλλά αγγίζουν συχνά τα όρια και αυτής της φυσικής μας εξόντωσης ημών των Χριστιανών! 

Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά της «αρχαιολατρείας», αυτή που συνδέεται με την εμφάνιση μιας μερίδας «αρχαιολατρών» - νεοπαγανιστών, ή φιλονεοπαγανιστών, οι οποίοι δεν εκφράζονται με το γνωστό πολεμικό ύφος και τρόπο κατά της Εκκλησίας, του Χριστιανισμού και ημών των Χριστιανών, αλλά επιχειρούν να βρουν τρόπους «συμβιβασμού» των αρχαιολατρικών και νεοπαγανιστικών δοξασιών τους με τη χριστιανική πίστη και την ιστορία.

Θέλουν να «βλέπουν» τόσο στην αρχαιοελληνική παράδοση «προτυπώσεις» του Χριστιανισμού, όπως και διάσωση της αρχαιοελληνικής παράδοσης στον Χριστιανισμό.

Πριν λίγες ημέρες δημοσιεύτηκε σε καθημερινή εφημερίδα των Αθηνών, (ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΩΡΑ 7-2-2014), άρθρο του κ. Ησαΐα Κωνσταντινίδη με θέμα: «Ο Ορφέας δίδαξε τον μονοθεϊσμό και σταυρώθηκε».

Το άρθρο αυτό εκφράζει εμφανώς την τάση «συμβιβασμού» μεταξύ των οπαδών του νεοπαγανισμού και του Χριστιανισμού, αλλά είναι γραμμένο με μια σκόπιμη μονομέρεια, να φανεί ο ορφισμός ανώτερος του Χριστιανισμού!

Επειδή ίσως κάποιοι αναγνώστες μπερδεύτηκαν από τα μονομερή γραφόμενα του αρθρογράφου, θεωρήσαμε σκόπιμο να κάνουμε λίγες διευκρινήσεις πάνω σε αυτό το ζήτημα. Άλλωστε είναι συνήθης η εμφάνιση τέτοιων δημοσιευμάτων, που στόχο έχουν να προκαλέσουν σύγχυση. 

Κατ’ αρχήν ο αρθρογράφος εκφράζει την ευχή του πως «τώρα που ξεκινά η πορεία της επανελλήνισης του τόπου, πρέπει να τελειώνει οριστικά ο εθνικός διχασμός αιώνων: “Ναζωραίοι” κατά “ειδωλολατρών”.

Ο ελληνισμός είναι αιώνιος, συμπαντικός και ενιαίος, σε όλες απολύτως τις μορφές του. Σε κάθε γωνιά του πλανήτη και σε κάθε δόγμα (πολιτικό, θρησκευτικό, οικονομικό και οτιδήποτε άλλο) εμπεριέχεται στο θείο σπέρμα του Έλληνος Λόγου. Γι’ αυτό και ο ελληνισμός είναι πνεύμα και όχι αίμα, όπως ισχυρίζονται ορισμένοι σατανιστές».

Σε αυτόν τον σύντομο πρόλογο του άρθρου δεν είναι δύσκολο να διακρίνει κάποιος τον νεοεποχίτικο χαρακτήρα του και τη δόλια σκοπιμότητα που κρύβεται επιμελώς. Δεν είναι δύσκολο να διακρίνει κάποιος την προσπάθεια του αρθρογράφου να «καπελώσει» τον Χριστιανισμό από τον Ελληνισμό.

Ομιλεί για «συμφιλίωση», αλλά παρασιωπά το γεγονός ότι εκείνοι που μάχονται λυσσαλέα τον Χριστιανισμό, από τους πρωτοχριστιανικούς χρόνους, ως τις μέρες μας είναι οι λάτρεις της αρχαίας θρησκείας!

Εξαίρεται ο «Έλλην Λόγος» και παρασιωπείται ο «Θεός Λόγος», οποίος κατά το πνεύμα του αρθρογράφου πρέπει να ενταχθεί στον «Έλληνα Λόγο»! Θέλει να αγνοεί όμως ο συγγραφέας, αν και βαπτισμένος χριστιανός, την διαμετρική αντίθεση και διαφορά αυτών των δύο «Λόγων».

Το ότι δηλαδή ο «Έλλην Λόγος» αποδείχθηκε τελικά ανίκανος και ανίσχυρος να λυτρώσει τον άνθρωπο από την μεγαλύτερη τραγωδία του, από τον μεγαλύτερο εχθρό του, από τα φρικτότερα δεσμά του, τα δεσμά της φθοράς και του θανάτου.

Ο άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς στο έργο του «Άνθρωπος και Θεάνθρωπος», με απαράμιλλη δύναμη περιγράφει αυτή την τραγικότητα του ανθρώπου, του χωρίς ελπίδα αναστάσεως και ζωής αιωνίου ανθρώπου: «Δεν υπάρχει τίποτε πιο τραγικόν και πιο θλιβερόν από το ανθρώπινον γένος, ζευγμένον εις τον βαρύν ζυγον του χρόνου και του χώρου. Σύρει τον χρόνο χωρίς να γνωρίζει ούτε την φύσιν, ούτε το νόημα, ούτε τον σκοπόν του.

Σύρει τον χώρον, αλλά ούτε αυτού γνωρίζει την φύσιν, το νόημα και τον σκοπόν. Το άσκοπον λοιπόν εις την αιχμαλωσίαν του παραλόγου! Συναγωνίζεται το άσκοπον με το παράλογον, τον αγώνα όμως κερδίζει πάντοτε το τραγικόν… Τι είναι ο κόσμος αυτός με όλα τα βάσανά του, τας θλίψεις, τας τραγωδίας και τους πόνους του; Τι άλλο αν όχι ένας μελλοθάνατος χωρίς ελπίδα;» (σελ.11-12).

Τι να τον κάνουμελοιπόν τον «Έλληνα Λόγο», όση ποιητική δύναμη και αν έχει, όσο φιλοσοφικό βάθος και αν διαθέτει, με όλη την παγκόσμια εξάπλωσή του, με όλες τις υψηλές αναζητήσεις του, όταν αυτός αδυνατεί να εξουδετερώσει και να εξαλείψει το μόνον ά-Λογον σ’ αυτόν τον κόσμο, το μόνον παράλογο, την αμαρτία και τον θάνατον;

Από όλο αυτό το αδιέξοδο, από όλη αυτή την τραγικότητα της ζωής μία μόνον διέξοδος υπάρχει, ο σεσαρκωμένος Θεός Λόγος, ο οποίος με την ανάστασή του νίκησε τον θάνατο σ’ όλους τους κόσμους και σ’ όλους τους αιώνες και λύτρωσε τον άνθρωπο από τον μεγαλύτερο εχθρό του τον θάνατο.

Στη συνέχεια ο αρθρογράφος προσπαθεί να πείσει πως η δημοσίευση και η διάδοση των «Ορφικών» κειμένων θα αποτελέσει «πλήρη ανατροπή και αναδιάρθρωση της ελληνικής και της παγκοσμίου προϊστορίας και ιστορίας». Διότι, όπως τονίζει, «ξεκινούμε από τον μεγάλο μύστη της απώτατης ιστορίας (προϊστορίας) μας, τον Ορφέα. Εδώ βρίσκουμε τις ρίζες του μονοθεϊσμού (“Εν το Παν”), αλλά και μια προδρομική μορφή του Χριστιανισμού». 

Ακολούθως επιχειρεί να αποδείξει πως ο Ορφέας «ήταν ποιμένας στη γη των Θρακών (πρότυπο του καλού Ποιμένος, που υπήρξε αργότερα αλληγορικά ο Ιησούς) και μέγας διδάσκαλος της λατρείας που έλαβε αργότερα την ονομασία “ορφισμός”».Παραλληλίζει την χώρα καταγωγής του Ορφέα το Παγγαίο όρος – Πανγαία – Παναγία, για να «αποδείξει»προφανώς ότι ο «αναγραμματισμός του “Πανγαία” είναι ασφαλώς το “Παναγία” (Μητέρα του Θεανθρώπου)», να αναδείξει τουλάχιστον «ισοδύναμο» του Χριστού και τον Ορφέα!

Και στη συνέχεια δίνει το «στίγμα» των επιδιώξεών του: να προβάλλει την νεοεποχίτικη αρχή ότι όλοι οι ιδρυτές θρησκειών είναι ίδιοι, έχουν την ίδια αξία και έχουν τον ίδιο σκοπό: να «φωτίσουν» την ανθρωπότητα. «Δεν είναι τυχαίο, γράφει, ότι τον Ορφέα συμπεριλαμβάνει στους «Μεγάλους Μύστες», αυτό το μοναδικό έργο, ο Εδουάρδος Συρέ». Δεν είναι τυχαίο και για μας, που στο εν λόγο βιβλίο, εξομοιώνεται και ο Χριστός με τους άλλους «μύστες»! 

Ακολούθως φανερώνει πλήρως την πρόθεσή του να «ισοπεδώσει» τα πάντα. Να «αποκαλύψει» πως ο μυθικός Ορφέας ήταν ο πραγματικός «Χριστός» των αρχαίων προγόνων μας και πως ο Χριστός της χριστιανικής πίστης είναι «δάνειο» του ορφισμού!

Δείτε τι γράφει: «Υπάρχει μια γνωστή παράσταση του Ορφέα, που τον δείχνει… εσταυρωμένο! Άλλη μία πρότυπη εικόνα του εσταυρωμένου Ιησού, για τη λύτρωση της ανθρωπότητας από τα δεσμά του θανάτου… Πράγματι, υφίσταται μια πανάρχαια παράδοση που θέλει τον Ορφέα να σταυρώνεται μαρτυρικά από τους «βέβηλους». Σταυρικό θάνατο είχαν και άλλοι μύστες, εξάλλου ο σταυρός δεν είναι παρά ηλιακό σύμβολο»! 

Μέσα στον καταιγισμό των ανιστόρητων και αυθαίρετων συμπερασμάτων του αρθρογράφου, νοιώθουμε την υποχρέωση να δώσουμε ορισμένες σύντομες απαντήσεις στα γραφόμενα του κ. Κωνσταντινίδη, διότι ίσως να δημιούργησε κάποιες εύλογες απορίες στους χριστιανούς αναγνώστες της εφημερίδος.

• Ο Ορφέας ανήκει στα χιλιάδες μυθικά πρόσωπα της αρχαίας Ελλάδος, τα οποία επινόησαν οι μυθογράφοι και οι ποιητές της αρχαιότητας. Ουδεμία ιστορική μαρτυρία και στοιχείο δεν υπάρχει που να βεβαιώνει την ιστορική του ύπαρξη. Στην αρχαιότητα ήταν άγνωστος και ο πρώτος που τον μνημονεύει είναι ο ποιητής Ιβύκος λίγο πριν τους περσικούς πολέμους.

Ο Ηρόδοτος αρνείται κατηγορηματικά την ύπαρξή του, όπως και ο Αριστοτέλης (Ν. Λούβαρις: Μεγάλη Ελληνική Εγκυκλοπαίδεια ΦΟΙΝΙΞ, τομ. ΙΘ΄, σελ.124). Υπογραμμίζουμε ότι κάθε προσπάθεια να συμβιβαστούν τα απολύτως αντίθετα, ο μύθος με την ιστορία, φανερώνει την πλήρη σύγχυση, που επικρατεί στον χώρο αυτό και αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του έντονου συγκρητισμού, που αναπτύσσεται μέσα στα ρεύματα της «Νέας Εποχής». 

• Το θρησκειοφιλοσοφικό σύστημα του ορφισμού, είναι δημιούργημα του 6ου π. Χ. αιώνα. Ο ισχυρισμός ότι ανάγεται σε πολλές χιλιάδες χρόνια π. Χ. είναι αυθαίρετος, μη έχοντας ουδεμία επιστημονική θεμελίωση. Είναι, αποδεδειγμένα, κράμα θρησκευτικών δοξασιών των αρχαίων κατοίκων της Θράκης και των δοξασιών της λατρείας του ασιατικού φρυγικού «θεού» Σαβάζιου, η οποία εισέβαλε στον ελληνικό χώρο, περί τον 8ο π. Χ. αιώνα και ο οποίος μετονομάστηκε Διόνυσος και συνδέθηκε με την αρχαιοελληνική θρησκεία. Κύριο χαρακτηριστικό του ορφισμού, ο οποίος μετεξελίχτηκε σε διονυσιασμό, ήταν η έκσταση και η «πνευματική» διάσταση, στοιχεία τα οποία έλλειπαν από τη λατρεία της πανάρχαιας θρησκείας των Ελλήνων.

Ορισμένοι μελετητές διαπιστώνουν πως το ασιατικό οργιαστικό διονυσιακό πνεύμα απώθησε το «ήρεμο» απολλώνιο. Ο διονυσιασμός εισέβαλε δυναμικά, ακόμη και με βία, στον ελληνικό χώρο, και επικράτησε, παραμερίζοντας την παραδοσιακή θρησκεία και ανάγοντας τον Διόνυσο ως τον δημοφιλέστερο «θεό» των μέσων και ύστερων χρόνων, χωρίς να ανήκει στο παραδοσιακό δωδεκάθεο.

Δεν είναι άλλωστε τυχαία η δοξασία ότι ο Ορφέας κατασπαράχτηκε και φαγώθηκε από τις οργισμένες λάτρισσες του Διονύσου Μαινάδες στη Θράκη! Σημαντικά στοιχεία για τη διονυσιακή θρησκεία και τον βίαιο τρόπο επικράτησής της μας δίνει ο μεγάλος τραγικός ποιητής της αρχαιότητας Ευριπίδης στο έργο του «Βάκχες».

• Τα «ιερά βιβλία» του ορφισμού, τα «τα ορφικά», είναι ιστορικά βεβαιωμένο ότι καταγράφηκαν, όπως απέδειξε ο καθηγητής και ακαδημαϊκός Ν. Λούβαρις, τον 6ο π. Χ. αιώνα από αγνώστους μυστικοπαθείς ποιητές. Ο Ν. Λούβαρις αναφέρει ρητά πως «κατάγονται εκ χρόνων μεταγενεστέρων του Ομήρου» (όπου ανωτ.σελ.126).

Ο σκοτεινός μάντης Ονομάκριτος τα έφερε στην Αθήνα την οργιαστική ορφική – διονυσιακή θρησκεία στην Αθήνα στα τέλη του 6ου π. Χ. αιώνα. Για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας, σύμφωνα με μαρτυρία του Παυσανία τα επέβαλε ο τύραννος Πεισίστρατος, ο οποίος «Διονύσω συνέστηκεν όργια» και «κατ’ άλλην μαρτυρίαν κατέτεινε τα “δόγματα” του Ορφέως» (Ν. Λούβαρι, όπου ανωτέρω, σελ.126). 

• Με μεγάλη φαντασία μπορούμε να διακρίνουμε στον ορφισμό ένα είδους μονοθεϊσμού, ο οποίος χάνεται μέσα στη σαφέστατη λατρεία των πολλών «θεών». Οι «ορφικοί ύμνοι» είναι ύμνοι στους «θεούς» του δωδεκαθέου! Ψήγματα μονοθεϊσμού όμως υπάρχουν σε πάμπολλες θρησκευτικές παραδόσεις του αρχαίου κόσμου, τα οποία απηχούν προφανώς την αρχέγονη μονοθεϊστική πίστη των ανθρώπων, η οποία μεταλλάχτηκε στο διάβα των αιώνων σε πολυθεϊσμό. Άρα δε μας λέει τίποτε ο λανθάνων «μονοθεϊσμός» του ορφισμού, ο οποίος φανερά είναι πολυθεϊσμός! 

• Ο ορφισμός, αναμφίβολα υπήρξε προοδευτικό πνευματικό κίνημα για την ύστερη αρχαιότητα και κίνημα διαμαρτυρίας κατά της μισάνθρωπης και απαισιόδοξης παραδοσιακής θρησκείας του δωδεκαθέου, προσπαθώντας να δώσει απαντήσεις στα μεγάλα ηθικά, υπαρξιακά και μεταφυσικά προβλήματα του ανθρώπου.

Ιδιαίτερα έθελγε με την ασκητική και την καθαρότητα του βίου, όπως και με τις μεταθανάτιες προσδοκίες του. Παρ’ όλα αυτά όμως παρέμεινε προσκολλημένο στο παράλογο και στις μυθολογικές διηγήσεις των παραδόσεων της Μ. Ασίας και της Ελλάδος.

Είναι αλήθεια ότι αρχαίοι φιλόσοφοι, όπως ο Πυθαγόρας, ο Πλάτων και οι νεοπλατωνικοί επηρεάστηκαν από τον ορφισμό, χωρίς όμως να εξαρτηθούν από αυτόν

• Για τις αναγωγές «Παγγαίο όρος – Πανγαία – Παναγία», που κάνει ο αρθρογράφος τις θεωρούμε άνευ σοβαρότητας και δεν τις σχολιάζουμε.

• Τα διδάγματα του ορφισμού, τα οποία όπως είπαμε, δεν είναι του Ορφέα, αλλά των ύστερων φιλοσόφων, θεωρούμε ότι εντάσσονται στην προοδευτική πνευματική πορεία του ανθρώπου να απορρίπτει τις παχυλές θρησκευτικές δοξασίες του παρελθόντος. 

• Η παράσταση περί «εσταυρωμένου Ορφέα», που παραθέτει ο αρθρογράφος, δεν μας προκαλούν ιδιαίτερη εντύπωση, διότι δε γνωρίζουμε, κατ’ αρχήν το χρόνο που χαράχτηκε.

Το πιο πιθανό να χαράχτηκε σε μεταχριστιανικούς χρόνους από φανατικούς παγανιστές, οι οποίοι πολεμούσαν με λύσσα τον Χριστιανισμό και αγωνίζονταν απελπισμένα να συγκρατήσουν στον παγανισμό τα πλήθη που τον εγκατέλειπαν και ασπάζονταν τη νέα πίστη.

Είναι επίσης πιθανό να χαράχτηκε από τους Γνωστικούς των πρωτοχριστιανικών χρόνων, οι οποίοι είχαν εντάξει στο σύστημά τους και πάμπολλα στοιχεία του ορφισμού.

Σύμφωνα, με τον αιδεσιμολογιώτατο πρωτοπρεσβύτερο π. Κυριακό Τσουρό , «είναι βεβαίως γνωστό ότι ο σταυρός ήταν ήδη σε χρήση, με διαφόρους συμβολισμούς, σε πολλούς λαούς, πολύ πριν συνδεθεί άρρηκτα με το πρόσωπο του Ιησού Χριστού. Ωστόσο η χρήση του Σταυρού στον Χριστιανισμό δεν έχει συμβολικό χαρακτήρα, αλλά στηρίζεται στο ιστορικό γεγονός της Σταυρώσεως του Χριστού. Εξ άλλου η χρήση στην χριστιανική τέχνη απεικονίσεων του Ορφέα, όπως του αοιδού ή του καθημένου εν μέσω θηρίων ή υπό την μορφή του Καλού Ποιμένος, για τον συμβολισμό του Χριστού, ουδόλως σημαίνει συσχετισμό του Χριστού με τον Ορφέα. Η προτίμησις αύτη οφείλεται όχι εις εξάρτησιν ιδίαν του χριστιανισμού εκ των ορφικών μυστηρίων, αλλά εις τον συμβολισμόν, όστις υπαγορεύεται από την θείαν και ακατανίκητον αποτελεσματικότητα της διδασκαλίας του Χριστού, ικανού να ελκύσει όλους τους ανθρώπους προς εαυτόν. Όλοι αυτοί οι συμβολισμοί νοηματοδοτήθηκαν ασφαλώς με χριστιανικό περιεχόμενο».

Επίσης ο ισχυρισμός του αρθρογράφου ότι ο σταυρός ήταν «ηλιακό σύμβολο»στις αρχαίας ειδωλολατρικές θρησκείες, κανένας μας δεν το αρνείται. Μόνο που μετά το σταυρικό θάνατο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, έλαβε άλλη σημασία. 

• Η απεγνωσμένη προσπάθεια του αρθρογράφου να «εξισώσει»τον μυθικό και ανύπαρκτο Ορφέα με το απόλυτα βεβαιωμένο ιστορικά θεανδρικό πρόσωπο του Χριστού, πέφτει στο κενό. Ιδιαίτερα ο καλυμμένος στόχος του να Τον παρουσιάσει ως δήθεν «αντιγραφή» του Ορφέα, αγγίζει τα όρια της αχαλίνωτης φαντασίας.

Το ίδιο και η προσπάθειά του να παρουσιάσει τον ορφισμό ως δήθεν «μονοθεϊσμό», προκειμένου να αφαιρέσει το «μονοπώλιο» του μονοθεϊσμού από τον Χριστιανισμό. Να τον μειώσει στα μάτια των χριστιανών αναγνωστών του.

Να τους «ξυπνήσει» προφανώς το αίσθημα ότι ως «έλληνες έχουμε δική μας μονοθεϊστική θρησκεία» και ως εκ τούτου «μας είναι άχρηστος ο εβραϊκός μονοθεϊσμός»! Μελετώντας κάποιος αμερόληπτα την προσωπικότητα του μυθικού Ορφέα και του Χριστού, μπορεί να διακρίνει την άβυσσο που τους χωρίζει!

• Είναι, τέλος, φανερό γιατί επιλέγεται ο ορφισμός για να αποτελέσει το «σημείο συνάντησης» Χριστιανισμού και «αρχαιολατρών». Ο λόγος διότι περιέχει στοιχεία αποκρυφισμού, τα οποία συναντούμε και στο αποκρυφιστικό πλέγμα της «Νέας Εποχής», όπως η πίστη στην Ειμαρμένη, στη μαγεία, στην μετενσάρκωση, στην εξέλιξη, κ.ο.κ.

Τελειώνοντας την αναφορά μας στο άρθρο του κ. Η. Κωνσταντινίδη, θα θέλαμε, απευθυνόμενοι προς τους αγαπητούς «αρχαιολάτρες», με πόνο ψυχής, να επαναλάβουμε τους λόγους του αποστόλου Παύλου από την προς Γαλάτας επιστολή του (3,1) με κάποια παραλλαγή: Φίλοι «αρχαιολάτρες» «τις υμάς εβάσκανε τη αληθεία μη πείθεσθαι, οις κατ’ οφθαλμούς Ιησούς Χριστός προεγράφη εν υμίν εσταυρωμένος;».

Ποιός σας βάσκανε, ώστε ενώ γνωρίσατε την πηγή της ζωής, τον Κύριό μας Ιησού Χριστό και βαπτισθήκατε και γίνατε Χριστιανοί, τώρα πλέον να «επιστρέφετε πάλιν επί τα ασθενή και πτωχά στοιχεία, οίς πάλιν άνωθεν δουλεύειν θέλετε;» (Γαλ.4,9). Πως κλείνετε πεισματικά τα μάτια σας, και επιστρέφετε στην προ Χριστού εποχή, στο πυκνό και ζοφερό σκοτάδι της πλάνης, στους γραιώδεις μύθους και στα όργια των αρχαίων θεών, τους οποίους επινόησαν οι μυθογράφοι και οι ποιητές της αρχαιότητας Όμηρος και Ησίοδος, όπως αποδεικνύει στην ιστορία του ο Ηρόδοτος, και τους οποίους πρώτοι οι αρχαίοι σοφοί πρόγονοί μας (Ξενοφάνης, Σωκράτης, Πλάτων, Αριστοτέλης κ.α.) είχαν απορρίψει;

Θα θέλαμε δε παράλληλα, απευθυνόμενοι προς τον πιστό λαό του Θεού, για μια ακόμη φορά να επισημάνουμε τον κίνδυνο του θρησκευτικού συγκρητισμού, που στις μέρες μας έχει λάβει απίστευτες διαστάσεις. Οι ιθύνοντες του οικουμενισμού και της παγκοσμιοποιήσεως κάνουν ό, τι μπορούν, προκειμένου να σύρουν τους πιστούς της Εκκλησίας μας και να τους ρίξουν στη χοάνη της νεοεποχίτικης πανθρησκείας.

Ως Ορθόδοξοι Χριστιανοί δεν έχουμε ανάγκη από καμιά θρησκεία, έστω και αν είναι «μονοθεϊστική», αλλά από την πίστη μας στον Θεάνθρωπο Κύριό μας Ιησού Χριστό, ο οποίος δε μπορεί να «εξισωθεί» με κανέναν εγκόσμιο «μύστη» και ιδρυτή θρησκείας.

Δε θα μας σώσει κάποια θρησκεία επειδή είναι μονοθεϊστική, αλλά ο Ένας αληθινός Θεός, ο Τριαδικός, ο Οποίος αποκαλύφτηκε στον κόσμο δια του Υιού Του, του Σωτήρος μας Ιησού Χριστού.

Δεν ήρθε στον κόσμο να δημιουργήσει μια νέα θρησκεία, ανώτερη από τις εγκόσμιες, αλλά να λυτρώσει καθολικά το ανθρώπινο γένος και ολόκληρη τη δημιουργία, μπολιάζοντάς την στην θεανθρώπινη φύση Του.

Οι πολυπληθείς «μύστες» του κόσμου, είτε ανήκουν στη σφαίρα του μύθου, είτε υπήρξαν άνθρωποι, ήσαν δούλοι της φθοράς και του θανάτου, σε αντίθεση με τον αεί ζώντα Θεάνθρωπο Κύριό μας Ιησού Χριστό, ο Οποίος εδώ και δύο χιλιάδες χρόνια είναι ο κύριος της ιστορίας και του κόσμου και θα συνεχίζει αν είναι ως τα έσχατα!

Εκ του Γραφείου επί των Αιρέσεων και των Παραθρησκειών

Ο υπεύθυνος
Αρχ. π. Παύλος Δημητρακόπουλος

Ο γραμματέας
κ. Λάμπρος Σκόντζος, Θεολόγος

http://www.romfea.gr

Οι «μονοθεϊστικές» θρησκείες: Έχουμε τον ίδιο Θεό με τους μη Χριστιανούς;

«Οι Εβραίοι και οι Ισλαμικοί λαοί και οι Χριστιανοί... αυτές οι τρεις εκφράσεις του ίδιου μονοθεϊσμού, ομιλούν με τις αυθεντικότερες και αρχαιότερες, κι ακόμα με τις τολμηρότερες και πειστικότερες φωνές. Γιατί να μην είναι δυνατό, το όνομα του ίδιου Θεού, αντί να προκαλεί αδιάλλακτη εναντιότητα, να οδηγεί μάλλον σε αμοιβαίο σεβασμό, κατανόηση και ειρηνική συνύπαρξη; Δεν θα έπρεπε η αναφορά στον ίδιο Θεό, στον ίδιο Πατέρα, χωρίς προκαταλήψεις στή θεολογική συζήτηση, να μας οδηγήσει μάλλον να ανακαλύψουμε μια ημέρα αυτό που είναι τόσο προφανές, αλλά και τόσο δύσκολο - ότι είμαστε όλοι παιδιά του ίδιου Πατέρα κι ότι γι’ αυτό είμαστε όλοι αδέλφια;»(Πάπας Παύλος ΣΤ’, «La Croix», 11.8.1970) 

http://orthodox-watch.blogspot.com/2009/12/blog-post_7526.html

http://redskywarning.blogspot.com/2009/10/sakkas.html

* Στις 2 Απριλίου 1970, έλαβε χώρα στη Γενεύη μια μεγάλη θρησκευτική εκδήλωση.

Μέσα στο πλαίσιο εργασιών της Δεύτερης Συνδιάσκεψης του «Συνδέσμου Ενωμένων Θρησκειών», οι αντιπρόσωποι δέκα μεγάλων θρησκειών είχαν προσκληθεί να συνγκεντρωθούν στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Πέτρου.

Αυτή η «κοινή προσευχή» βασιζόταν στο ακόλουθο κίνητρο: «Οι πιστοί όλων αυτών των θρησκειών είχαν προσκληθεί να συνυπάρξουν στη λατρεία του ίδιου Θεού!».

Ας δούμε αν αυτός ο ισχυρισμός είναι έγκυρος στο φως της Αγίας Γραφής.

Με σκοπό να εξηγήσουμε καλύτερα το θέμα, θα περιοριστούμε στις τρεις θρησκείες που έχουν ιστορικά ακολουθήσει η μία την άλλη με αυτή τη σειρά: Ιουδαισμός, Χριστιανισμός, Ισλάμ.

Αυτές οι τρεις θρησκείες για την ακρίβεια, προβάλλουν αξιώσεις για κοινή καταγωγή: ως λάτρεις του Θεού του Αβραάμ. Έτσι είναι μια πολύ διαδεδομένη γνώμη και καθώς όλοι αξιώνουμε ότι είμαστε απόγονοι του Αβραάμ (οι Εβραίοι και οι Μουσουλμάνοι κατά σάρκα και οι Χριστιανοί πνευματικά), έχουμε όλοι ως Θεό τον Θεό του Αβραάμ και λατρεύουμε και οι τρεις μας (ο καθένας με το δικό του τρόπο, φυσικά) τον ίδιο Θεό. Και αυτός ο ίδιος Θεός συνιστά με κάποιο τρόπο το σημείο ενότητας και «αμοιβαίας κατανόησης» κι αυτό μας προσκαλεί σε μια «αδελφική σχέση», όπως τόνισε ο Μεγάλος Ραβίνος Δρ. Safran, παραφράζοντας τον Ψαλμό: «Ιδού δη τικαλόν ή τι τερπνόν, αλλ’ η το κατοικείν αδελφούς επί το αυτό...» (Ψαλμ. ρλδ’ 1).

Μ’ αυτή την οπτική είναι φανερό, ότι ο Ιησούς Χριστός, Θεός και Άνθρωπος, ο Υιός ο Αιώνιος καιΣυνάναρχος με τον Πατέρα, η Ενσάρκωσή Του, ο Σταυρός Του, η ένδοξη Ανάστασή Του και η Δευτέρα και τρομερή Παρουσία Του - γίνονται δευτερεύουσες λεπτομέρειες που δεν μπορούν να μας εμποδίσουν από το να «συναδελφωθούμε» με αυτούς που τον θεωρούν ως «ένα απλό προφήτη»(σύμφωνα με το Κοράνι) ή ως «το γιό μιας πόρνης» (σύμφωνα με συγκεκριμένες Ταλμουδικές παραδόσεις)! 

(Στην φωτογραφία ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β΄φιλάει το Κοράνι!)

Έτσι θα βάζαμε τον Ιησού το Ναζωραίο και τον Μωάμεθ στο ίδιο επίπεδο. Δεν ξέρω ποιος Χριστιανός άξιος του ονόματός του μπορεί να το δεχτεί αυτό στη συνείδησή του....

Κάποιος μπορεί να πει ότι σ’ αυτές τις τρεις θρησκείες, αν βάλουμε στην άκρη το παρελθόν, μπορεί κανείς να συμφωνήσει ότι ο Ιησούς Χριστός είναι ένα εξαιρετικό πλάσμα κι ότι είχε σταλεί από το Θεό. Όμως για μας τους Χριστιανούς, αν ο Ιησούς Χριστός δεν είναι Θεός, δεν μπορούμε να τον θεωρήσουμε ούτε ως «προφήτη», ούτε ως «απεσταλμένο του Θεού», παρά μόνο ως ένα μεγάλο απατεώνα χωρίς σύγκριση, αφού διακήρυξε ότι ήταν «υιός του Θεού», κάνοντας έτσι τον εαυτό Του ίσο με το Θεό (Μάρκ. 14:61-62). 

Σύμφωνα με αυτή την οικουμενιστική λύση του υπέρ-ομολογιακού επιπέδου, ο Τριαδικός Θεός των Χριστιανών θα ήταν το ίδιο με το μονοθεϊσμό του Ιουδαϊσμού, του Ισλάμ, του αρχαίου αιρετικού Σαβελλίου, των συγχρόνων αντιτριαδικών, και διαφόρων αιρέσεων τύπου «Πεφωτισμένων». Δεν θα υπήρχαν Τρία Πρόσωπα σε Μία Θεότητα, αλλά ένα Πρόσωπο, αμετάβλητο για κάποιους, ή που αλλάζει με επιτυχία «μάσκες» (Πατήρ – Υιός – Άγιο Πνεύμα) για άλλους! Και εν τούτοις κάποιος θα μπορούσε να υποκριθεί ότι αυτός ήταν «ο ίδιος Θεός».

Να κάτι που κάποιος θα μπορούσε να προτείνει αφελώς:«Παρά ταύτα υπάρχει για τις τρεις θρησκείες ένα κοινό σημείο: και οι τρεις ομολογούν Θεό Πατέρα!» Αλλά σύμφωνα με την αγία Ορθόδοξη πίστη, αυτό είναι παράλογο.

Πάντα ομολογούμε: «Δόξα στην Αγία, Ομοούσιο, Ζωοποιό και Αδιαίρετο Τριάδα». Πώς μπορούμε να χωρίσουμε τον Πατέρα από τον Υιό όταν ο Ιησούς Χριστός διαβεβαιώνει ότι «Εγώ και ο Πατέρας ένα είμαστε»; (Ιωαν. 10:30) Και ο άγιος απόστολος και ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος, ο απόστολος της αγάπης, επιβεβαιώνει ξεκάθαρα: «Αυτός που αρνείται τον Υιό, αυτός δεν έχει ούτε τον Πατέρα» (Α’ Ιωαν. 2:23).

Αλλά ακόμα κι αν και οι τρεις μας καλούμε το Θεό Πατέρα:τίνος είναι πραγματικά Πατέρας; Για τους Εβραίους και τους Μουσουλμάνους είναι ο Πατέρας των ανθρώπων στο επίπεδο της δημιουργίας• ενώ για μας τους Χριστιανούς είναι, πρώτα απ’ όλα, «πριν από τη θεμελίωση του κόσμου» (Ιωαν. 17:24) «ο Πατέρας του Κυρίου μας Ιησού Χριστού» (Εφεσ. 1:3) και μέσω του Χριστού είναι Πατέρας μας «κατ’ υιοθεσίαν» (Εφεσ. 1:4-5) στο επίπεδο της λύτρωσης.

Τι ομοιότητα υπάρχει, λοιπόν ανάμεσα στη Θεϊκή Πατρότητα στο Χριστιανισμό και στις άλλες θρησκείες;

Άλλοι μπορεί να πουν: «Αλλά ο Αβραάμ λάτρευε τον αληθινό Θεό• και οι Εβραίοι μέσω του Ισαάκ και οι Μουσουλμάνοι μέσω της Άγαρ είναι οι απόγονοι αυτού του γνήσιου λάτρη του Θεού». Εδώ κάποιος θα πρέπει να ξεκαθαρίσει πολλά πράγματα: ο Αβραάμ καθόλου δε λάτρευε το Θεό στη μορφή του απρόσωπου μονοθεϊσμού που τον λάτρευαν οι άλλοι, αλλά στην μορφή της Αγίας Τριάδας. Διαβάζουμε στην Αγία Γραφή: «Και ο Κύριος εμφανίστηκε σ’ αυτόν στη βελανιδιά του Μαμβρή… κι αυτός υποκλίθηκε μέχρι το έδαφος» (Γεν. 18:1-2). Υπό ποια μορφή λάτρευε ο Αβραάμ το Θεό; Με την απρόσωπη μορφή, ή με τη μορφή της Θεϊκής Ενιαίας Τριάδας;

Εμείς οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί τιμούμε αυτή τη φανέρωση της Αγίας Τριάδας στην Παλαιά Διαθήκη κατά την ημέρα της Πεντηκοστής, όταν στολίζουμε τους ναούς μας με κλαριά που συμβολίζουν τις αρχαίες βελανιδιές, κι όταν τιμούμε στο μέσο τους την εικόνα των Τριών Αγγέλων, όπως την τίμησε ο Πατέρας μας ο Αβραάμ! Η κατά σάρκα καταγωγή από τον Αβραάμ μας είναι άχρηστη αν δεν είμαστε αναγεννημένοι στο νερό του Βαπτίσματος, στην πίστη του Αβραάμ. Και η πίστη του Αβραάμ ήταν η πίστη στον Ιησού Χριστό, όπως έχει πει ο ίδιος ο Κύριος: «Ο πατέρας σας ο Αβραάμ αισθάνθηκε αγαλλίαση διότι έμελλε να δει την ημέρα μου• (Ιωαν. 8:56). Τέτοια ήταν επίσης η πίστη του προφητάνακτα Δαβίδ, ο οποίος άκουσε τον Ουράνιο Πατέρα να λέει στον Ομοούσιο Υιό Του: «Είπε ο Κύριος στον Κύριό μου» (Ψαλμ. 109:1• Πράξ. 2:34). Τέτοια ήταν η πίστη των «τριών παίδων εν τη καμίνω», όταν σώθηκαν από τον «Υιό του Θεού» (Δαν. 3:25)• τέτοια και η πίστη του αγίου προφήτη Δανιήλ, ο οποίος είδε το όραμα των δύο φύσεων του Ιησού Χριστού στο μυστήριο της ενσάρκωσης, όταν ο Υιός του ανθρώπου ήρθε στον Αρχαίο των Ημερών (Δαν. 7:13). Γι’ αυτό και ο Κύριος, απευθυνόμενος στους (βιολογικά αδιαφιλονίκητους) απογόνους του Αβραάμ, είπε: «Αν ήσασταν τα παιδιά του Αβραάμ, θα κάνετε τα έργα του Αβραάμ» (Ιωαν. 8:39), και τα έργα αυτά είναι «να πιστέψουν σ’ Αυτόν που έστειλε ο Θεός» (Ιωαν. 6:29).

Ποιοι λοιπόν οι απόγονοι του Αβραάμ; Οι κατά σάρκα γιοι του Ισαάκ, ή οι γιοι της Άγαρ της Αιγύπτιας; Είναι ο Ισαάκ ή ο Ισμαήλ οι απόγονοι του Αβραάμ; Τι διδάσκει η Αγία Γραφή με το στόμα του θείου Αποστόλου; «Στην περίπτωση του Αβραάμ, οι υποσχέσεις δόθηκαν σ’ αυτόν και στον απόγονό του. Δεν λέει, «και στους απογόνους», σαν να επρόκειτο περί πολλών, αλλά περί ενός• «και στον απόγονό σου», ο οποίος είναι ο Χριστός» (Γαλ. 3:29). Είναι εκεί, στον Ιησού Χριστό, που ο Αβραάμ έγινε πατέρας πολλών εθνών (Γεν. 17:5• Ρωμ 4:17). Μετά από τέτοιες υποσχέσεις και τέτοιες διαβεβαιώσεις, τι νόημα έχει η σαρκική καταγωγή από τον Αβραάμ;

Σύμφωνα με την Αγία Γραφή, ο Ισαάκ θεωρείται ως το σπέρμα ή ο απόγονος, αλλά μόνο ως εικόνα του Ιησού Χριστού. Αντίθετα με τον Ισμαήλ, (το γιο της Άγαρ. Γεν 16:1), ο Ισαάκ γεννήθηκε στην θαυματουργική «ελευθερία» μιας στείρας μητέρας, σε μεγάλη ηλικία και ενάντια στους νόμους της φύσης, παρόμοια με το Σωτήρα μας, ο οποίος γεννήθηκε από μια Παρθένο. Ανέβηκε το λόφο του Μορία όπως ο Ιησούς ανέβηκε το Γολγοθά, κουβαλώντας στους ώμους του τα ξύλα της θυσίας. Ένας άγγελος έσωσε τον Ισαάκ από το θάνατο, ακριβώς όπως ένας άγγελος κύλισε την πέτρα του μνημείου για να μας δείξει ότι ο τάφος ήταν άδειος, ότι ο αναστημένος δεν βρισκόταν πια εκεί. Την ώρα της προσευχής, ο Ισαάκ συνάντησε τη Ρεββέκα στο λιβάδι και την οδήγησε στη σκηνή της μητέρας του Σάρας, όπως και ο Ιησούς θα συναντήσει την Εκκλησία Του στα σύννεφα για να τη φέρει στα ουράνια σκηνώματα, τη Νέα Ιερουσαλήμ, την πολυπόθητη πατρίδα.

Όχι! Δεν έχουμε τον ίδιο Θεό με τους μη Χριστιανούς! 

 Το απολύτως ουσιώδες – εκ των ων ουκ άνευ – για να γνωρίσουμε τον Πατέρα, είναι ο Υιός: «Αυτός που έχει δει εμένα, έχει δει τον Πατέρα• κανείς δεν έρχεται προς τον Πατέρα, παρά μόνο μέσω εμού» (Ιω. 14:6,9). Ο Θεός μας είναι ένας Θεός ενσαρκωμένος, τον οποίο «έχουμε δει με τα μάτια μας κι έχουμε αγγίξει με τα χέρια μας» (Α’ Ιω. 1:1). Ο άυλος έγινε υλικός για τη σωτηρία μας, όπως λέει ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός, κι έχει αποκαλυφθεί σε μας. Αλλά πότε αποκαλύφθηκε στους σημερινούς Εβραίους και Μουσουλμάνους, έτσι ώστε να υποθέσουμε πως γνωρίζουν το Θεό; Αν έχουν μια πλήρη κατανόηση του Θεού έξω από τον Ιησού Χριστό, τότε ο Χριστός ενσαρκώθηκε, πέθανε και αναστήθηκε ματαίως!

Σύμφωνα με τα λόγια του Χριστού, δεν έχουν ακόμα έρθει πλήρως στον Πατέρα. Έχουν κάποια ιδέα περί Θεού, αλλά αυτή η ιδέα δεν περιλαμβάνει την πλήρη αποκάλυψη του Θεού που δόθηκε στον άνθρωπο δια του Ιησού Χριστού. Για μας τους Χριστιανούς,ο Θεός είναι ασύλληπτος, ακατανόητος, απερίγραπτος και άυλος, όπως λέει ο Μέγας Βασίλειος. Για τη σωτηρία μας έγινε (στο βαθμό που είμαστε ενωμένοι μαζί Του) συνειλλημένος, περιγραπτός και υλικός, εξ αποκαλύψεως στο μυστήριο της ενσάρκωσης του Υιού Του. Σ’ Αυτόν ας είναι η δόξα στους αιώνες των αιώνων. Αμήν. Και γι’ αυτό ο άγιος Κυπριανός της Καρχηδόνας λέει ότι όποιος δεν έχει την Εκκλησία για Μητέρα, δεν έχει το Θεό για Πατέρα!

Μακάρι ο Θεός να μας διαφυλάξει από την αποστασία και από τον ερχομό του Αντιχρίστου, τα προκαταρκτικά σημεία του οποίου πολλαπλασιάζονται μέρα με τη μέρα.Μακάρι να μας προστατέψει από τη μεγάλη θλίψη, την οποία ούτε και οι εκλεκτοί δεν θα είναι σε θέση να υπομείνουν δίχως τη χάρη Εκείνου που θα μικρύνει αυτές τις ημέρες. Και μακάρι να μας προστατέψει διατηρώντας μας στο «μικρό ποίμνιο», το «υπολειπόμενο σύμφωνα με την εκλογή της χάρης», έτσι ώστε σαν τον Αβραάμ να μπορέσουμε να αναγαλλιάσουμε στο φως του προσώπου Του, με τις πρεσβείες της Παναγίας Μητέρας του Θεού και Αειπαρθένου Μαρίας, όλων των κατοίκων του ουρανού, των νεφών των μαρτύρων, προφητών, ιεραρχών, ευαγγελιστών, και ομολογητών που έμειναν πιστοί μέχρι θανάτου, που έχυσαν το αίμα τους για το Χριστό, που μας απέκτησαν με το ευαγγέλιο του Ιησού Χριστού στα νερά του Βαπτίσματος. 

Είμαστε τα παιδιά τους – οπωσδήποτε αδύναμα, αμαρτωλά και ανάξια• αλλά δεν θα τείνουμε τα χέρια μας προς ένα ξένο θεό! Αμήν.

* Άρθρο του π. Βασιλείου Σακκά από το περιοδικό “La Foi Transmise”, 5 Απριλίου 1970, το οποίο περιέχεται στο βιβλίο του ιερομόναχου Σεραφείμ Ρόουζ «Η Ορθοδοξία και η Θρησκεία του Μέλλοντος», εκδόσεις «Εγρήγορση», Αθήνα 2000.