Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΚΑΙ ΖΩΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΚΑΙ ΖΩΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 10 Απριλίου 2026

Τα γεράκια - «υπάλληλοι» του Δήμου Λαρισαίων που έχουν γίνει διάσημα σε όλον τον πλανήτη

 Θα μπορούσε να αποτελεί σκηνή από την ταινία «The Birds» που υπέγραψε το 1963 ο «Άρχοντας του σασπένς», Άλφρεντ Χίτσκοκ. Στην πραγματικότητα, ωστόσο, πρόκειται για μια συνηθισμένη στιγμή στο κέντρο της Λάρισας.

Χιλιάδες κορακοειδή που προκαλούν προβλήματα και πρέπει να απομακρυνθούν. Πώς; Με τη σημαντική βοήθεια των «υπαλλήλων» του Δήμου. Τριών αρπακτικών. Της Χαρούλας, 14 ετών, του Χάρη, 4 ετών και της Αρτέμιδος, 13 ετών. Ένα από αυτά βρισκόταν στο πλευρό του «συναδέλφου» του και χειριστή του, Γιώργου Χριστοδούλου, δασοπόνου – Προϊσταμένου του Τμήματος Διαχείρισης Άγριας Πανίδας του Δήμου Λαρισαίων, όταν τον συνάντησε στο κέντρο της πόλης, ο Γιάννης Κέμμος και τον απαθανάτισε επί το έργον. Στην επικοινωνία που ακολούθησε, ο κύριος Χριστοδούλου μας μίλησε για ένα ξεχωριστό πρόγραμμα που μετρά δέκα χρόνια ζωής και γνωρίζει μεγάλη επιτυχία…

Μεγάλα προβλήματα προκαλούν τα κορακοειδή στη Λάρισα

«Αυτό το πρόγραμμα το ξεκινήσαμε το 2016 μετά από ειδική άδεια από το Υπουργείο Περιβάλλοντος, με την προμήθεια ενός αρπακτικού πουλιού -της Χαρούλας- το οποίο και εκπαίδευσα. Από τις αρχές του Γενάρη 2017 ξεκινήσαμε τις επιχειρήσεις στο κέντρο της πόλης. Ο σκοπός είναι για να προασπίσουμε τη δημόσια υγεία από τα περιττώματα των κορακοειδών, που ενέχουν πολλούς κινδύνους. Γιατί τότε που ξεκινήσαμε υπήρχε τεράστιο πρόβλημα στη Λάρισα.

Κάθε σούρουπο έρχονταν μέσα στη πόλη μας, κατά χιλιάδες, τα κορακοειδή -κυρίως κάργιες και κουρούνες- για να περάσουν τη νύχτα τους και δημιουργούσαν πάρα πολλά προβλήματα. Αντιμετωπίζαμε θέματα ρύπανσης από τις ακαθαρσίες, ήταν αβάσταχτη η κατάσταση».

Ο χειρισμός τους είναι ιδιαίτερα δύσκολος και απαιτητικός, μας λέει ο κύριος Χριστοδούλου. Ο ίδιος, πιστοποιημένος γερακάρης μετά από μαθήματα ενός χρόνου, γνωρίζει το πώς και το πότε. Αναπτύσσει μια πολύ προσωπική σχέση με τα αρπακτικά και τα αποκαλεί μέλη της οικογένειάς του, αφού η φροντίδα που απαιτείται δεν έχει «διαλείμματα», ακόμα και την περίοδο των διακοπών του, με τη σύζυγο και την κόρη του. Τα γεράκια χρειάζονται καθημερινό ζύγισμα, ειδική διατροφή, φάρμακα κατά περίπτωση. Κυρίως χρειάζονται εκπαίδευση δια βίου, τονίζει…

«Την εκπαίδευση την κάνω εγώ, καθώς εκτός από την ιδιότητά μου στον Δήμο, είμαι και πιστοποιημένος γερακάρης, δηλαδή χειριστής κυνηγετικού γέρακος μεσαίας τάξεως και είμαι και μέντορας της ιερακοθηρίας στην περιοχή της Θεσσαλίας. Ο σκοπός της εκπαίδευσης και του συγκεκριμένου προγράμματος, είναι να μπορέσει το αρπακτικό να κυνηγήσει και να δημιουργήσει πανικό στα πουλιά, έτσι ώστε να τα αναγκάσει να φύγουν και να πάνε στο φυσικό τους περιβάλλον.

-Είναι εύκολη η εκπαίδευση;

Όχι καθόλου. Είναι εκπαίδευση δύσκολη, επίπονη, επίμονη και δια βίου. Το γεράκι συνεχώς εκπαιδεύεται. Αυτό βασίζεται πάνω στην ιερακοθηρία, μια πανάρχαια τέχνη, την οποία πλέον έχουμε εξελίξει κι έχουμε αυτό το αποτέλεσμα. Η διαδικασία είναι η εξής. Τα κρατάω στο χέρι μου -έχω ένα ειδικό γάντι- κι όταν περιφερόμαστε μέσα στο κέντρο της Λάρισας και βλέπουμε ότι κάπου υπάρχουν πουλιά, τα στέλνω καθ’ υπόδειξη - δηλαδή με φακό τους δείχνω που πρέπει να πάνε- εφορμούν προς τα πουλιά τα οποία αντιλαμβάνονται τον κίνδυνο καθώς βλέπουν έναν φυσικό τους εχθρό κι έτσι τρομάζουν και φεύγουν προς το φυσικό τους περιβάλλον».

Φωτ.: Γιάννης Κέμμος / flash.gr

«Η Χαρούλα έχει γίνει διάσημη σε όλον τον πλανήτη!»

Το πρόγραμμα που ξεκίνησε μετά από πρόταση του κυρίου Χριστοδούλου, τον έχει δικαιώσει. Τα προβλήματα από τα κορακοειδή στον αστικό ιστό της Λάρισας, έχουν μειωθεί και τη θέση τους έχουν δώσει…στη διασημότητα. Η Χαρούλα, κυρίως, είναι το γεράκι που όλοι γνωρίζουν εντός κι εκτός ελληνικών συνόρων. Ακόμα και το Κινεζικό Πρακτορείο Ειδήσεων, έκανε ντοκιμαντέρ με τη πρωταγωνίστρια την ίδια, αφού κατέχει ρεκόρ όπως κανένα άλλο εκπαιδευμένο ημερόβιο αρπακτικό. Η Χαρούλα απλώνει τα εντυπωσιακά φτερά της και κυνηγά τις κάργιες και τις κουρούνες, ακόμα και τη νύχτα, σύμφωνα με τον έμπειρο χειριστή της…

«Μετά από δέκα χρόνια που έχουμε το πρόγραμμα, η πλειονότητα των κατοίκων της Λάρισας, γνωρίζει τη Χαρούλα. Είναι γνωστή. Τα πρώτα χρόνια βεβαίως υπήρχε πάρα πολύ μεγάλο ενδιαφέρον και απορία για τη Χαρούλα και για όλο το πρόγραμμα, τώρα όμως τις απορίες τις εκφράζουν οι επισκέπτες της πόλης μας που δεν γνωρίζουν το πρόγραμμα.

Ωστόσο, πρέπει να σας πω πως η Χαρούλα είναι διάσημη, όχι μόνο στην πόλη μας. Επειδή αυτό το πρόγραμμα, δηλαδή το να χρησιμοποιεί κάποιος ημερόβια αρπακτικά -γιατί τα γεράκια είναι ημερόβια, δηλαδή κυνηγούν την ημέρα- τη νύχτα και εντός πόλεως, είναι κάτι μοναδικό στον κόσμο. Γι' αυτό και το Κινεζικό Πρακτορείο Ειδήσεων, που ξέρετε ότι είναι ένα τεράστιο πρακτορείο, έστειλε τηλεοπτικό συνεργείο εδώ και έκανε ένα ντοκιμαντέρ για αυτό το πρόγραμμα. Και το έδειξε σε όλο τον κόσμο.

-Μετά από την υλοποίηση αυτού του προγράμματος και την προβολή του, ακολούθησε κάποιος τα βήματά σας;

Θέλουν πλέον να το κάνουν πάρα πολλές πόλεις γιατί κι αλλού αντιμετωπίζουν τα ίδια προβλήματα. Μάλιστα, σε τακτά χρονικά διαστήματα παίρνουν τηλέφωνο και μας ζητούν συμβουλές».

Φωτ.: Γιάννης Κέμμος / flash.gr

«Πρόκειται για πουλιά τεχνητής εκτροφής, δεν μπορούμε να τα απελευθερώσουμε στην άγρια φύση»

Πολλοί θα σκεφτούν πως τα αρπακτικά αυτά, τα οποία διαθέτει ο δήμος Λαρισαίων, θα έπρεπε να πετούν ελεύθερα και να ζουν στην άγρια φύση κι όχι εγκλωβισμένα, λέμε στον κύριο Χριστοδούλου κι εκείνος μας εξηγεί τι ισχύει για τον Χάρη, τη Χαρούλα και την Αρτέμιδα, αλλά και για αρπακτικά σαν κι αυτά, που «εργάζονται» όχι μόνο στην πόλη της Λάρισας, για τον ίδιο σκοπό…

«Αυτά τα πουλιά δεν προέρχονται από την άγρια φύση. Βάσει νόμου προέρχονται αποκλειστικά και μόνον από τεχνητή εκτροφή. Κι είναι κάτι ανάλογο με τα ζώα εργασίας. Δηλαδή όπως είναι ο σκύλος «αστυνομικός» ή ο σκύλος -διασώστης. Όπως είναι επίσης τα άλογα που βοηθούν ανθρώπους. Έτσι ακριβώς είναι κι αυτά. Είναι ζώα εργασίας για μια συγκεκριμένη δουλειά.

Η ιερακοθηρία ξέρετε, χρησιμοποιείται σε αρκετούς τομείς. Σε αεροδρόμια, στρατιωτικά ή πολιτικά, σε μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, σε εργοστάσια, σε πόλεις. Και μάλιστα, τα πουλιά αυτά απαγορεύεται αυστηρά από τον νόμο, να απελευθερωθούν στη φύση. Τα πουλιά είναι εκτρεφόμενα κι είμαστε υποχρεωμένοι όταν πετάνε να έχουν πάνω τους σήμανση τηλεμετρίας ή GPS, έτσι ώστε εάν φύγουν μακριά να μην χαθούν για να μπορέσουμε να τα ανακτήσουμε».

Όσο για το προσδόκιμο ζωής τους, αγγίζει σχεδόν τα 30 χρόνια, ακριβώς λόγω της φροντίδας που τους παρέχουν οι χειριστές τους, συμπληρώνει ο Δασοπόνος και Προϊστάμενος του Τμήματος Διαχείρισης Άγριας Πανίδας του Δήμου Λαρισαίων.

msn

Τετάρτη 8 Απριλίου 2026

Ξένα προς την Ελλάδα πτηνά και ζώα - προβλήματα και λύσεις.


Είναι σύνηθες η μεταφορά στην Ελλάδα φυτών και πτηνών ξένων προς την χλωρίδα και την πανίδα της χώρας μας. Όμως, πόσο επικίνδυνη είναι η παρουσία ξένων ειδών, όπως π.χ. οι παπαγάλοι ή οι κόκκινες νεροχελώνες, στην Αθήνα για τα ενδημικά είδη;


Η παρουσία ξένων ειδών, όπως οι παπαγάλοι (π.χ. οι πράσινοι παπαγάλοι–δακτυλιολαίμηδες που έχουν εγκατασταθεί στην Αθήνα), δεν είναι απαραίτητα καταστροφική από μόνη της, αλλά μπορεί να δημιουργήσει πιέσεις στα ενδημικά είδη όπως τα σπουργίτια - το πόσο «επικίνδυνη» είναι εξαρτάται από διάφορους παράγοντες.

Πού υπάρχει πρόβλημα

1. Ανταγωνισμός για φωλιές

  • Οι παπαγάλοι φωλιάζουν σε κουφάλες δέντρων.

  • Αυτές είναι περιορισμένες και τις χρειάζονται και άλλα πουλιά (π.χ. σπουργίτια, τσαλαπετεινοί).

  • Οι παπαγάλοι είναι πιο μεγαλόσωμοι και συχνά «κερδίζουν» τις θέσεις.

2. Ανταγωνισμός για τροφή

  • Τρώνε καρπούς, σπόρους και καλλωπιστικά φυτά.

  • Σε αστικά περιβάλλοντα, αυτό μπορεί να μειώσει διαθέσιμη τροφή για μικρότερα πουλιά.

3. Επιθετική συμπεριφορά

  • Μπορούν να εκτοπίσουν μικρότερα είδη από σημεία τροφής ή φωλιάς.


Πού δεν είναι τόσο μεγάλο το πρόβλημα

1. Δεν είναι κύριοι θηρευτές

  • Οι παπαγάλοι δεν κυνηγούν σπουργίτια ή άλλα μικρά πουλιά.

2. Τα σπουργίτια επηρεάζονται κυρίως από άλλα αίτια
Η μείωση των σπουργιτιών στις πόλεις συνδέεται περισσότερο με:

  • έλλειψη πρασίνου

  • μείωση εντόμων (λόγω φυτοφαρμάκων)

  • «σφράγισμα» κτιρίων (λιγότερα σημεία φωλιάς)

Δηλαδή, οι παπαγάλοι είναι δευτερεύων παράγοντας, όχι ο βασικός.


Συνολική εικόνα

  • Σε μέτριους πληθυσμούς: χαμηλός έως μέτριος κίνδυνος

  • Αν αυξηθούν πολύ: ο κίνδυνος γίνεται πιο ουσιαστικός, κυρίως λόγω ανταγωνισμού


Συμπέρασμα

Οι παπαγάλοι στην Αθήνα δεν αποτελούν άμεση «απειλή εξαφάνισης» για τα σπουργίτια, αλλά:

  • προσθέτουν πίεση σε ένα ήδη στρεσαρισμένο οικοσύστημα πόλης

  • μπορούν να επηρεάσουν την ισορροπία, ειδικά αν ο πληθυσμός τους συνεχίσει να αυξάνεται


 Γιατί υπάρχουν παπαγάλοι στην Αθήνα;

Οι περισσότεροι είναι δακτυλιολαίμηδες παπαγάλοι (ring-necked parakeets) και προέρχονται αρχικά από:

  • Ινδία / Νότια Ασία

  • Υποσαχάρια Αφρική

Δεν ήρθαν μόνοι τους. Ήρθαν μέσω:

  • εμπορίου κατοικίδιων

  • απελευθερώσεων ή αποδράσεων από σπίτια

Και επειδή: το κλίμα της Αθήνας είναι ήπιο υπάρχουν πάρκα και τροφή, κατάφεραν να εγκατασταθούν μόνιμα.


Γιατί δεν μπορούν απλά να «γυρίσουν πίσω»;

1. Δεν ξέρεις από πού είναι ο καθένας

  • Οι σημερινοί πληθυσμοί είναι ήδη αναμεμειγμένοι.

  • Δεν υπάρχει τρόπος να πεις “αυτός ανήκει στην Ινδία”.

2. Κίνδυνος για τα οικοσυστήματα εκεί

  • Αν μεταφερθούν:

    • μπορεί να μεταφέρουν ασθένειες

    • μπορεί να διαταράξουν τους τοπικούς πληθυσμούς

3. Τεράστιο πρακτικό κόστος

  • Πρέπει να πιαστούν εκατοντάδες/χιλιάδες πουλιά

  • Μεταφορά, καραντίνα, επανένταξη → πολύ δύσκολο και ακριβό

4. Δεν είναι πλέον “ξένοι επισκέπτες”

  • Έχουν δημιουργήσει σταθερούς, αναπαραγόμενους πληθυσμούς
    θεωρούνται πλέον εγκατεστημένο ξενικό είδος


Τι κάνουν συνήθως οι πόλεις αντί για «επιστροφή»

Αν υπάρξει πρόβλημα, οι διαχειριστικές λύσεις είναι άλλες:

• Παρακολούθηση πληθυσμού να δουν αν αυξάνονται υπερβολικά

• Έλεγχος (σε ακραίες περιπτώσεις) π.χ. περιορισμός φωλιών ή αναπαραγωγής

• Προστασία ενδημικών ειδών

  • περισσότερες φωλιές για σπουργίτια

  • ενίσχυση πρασίνου και εντόμων


 Συμπέρασμα

Η ιδέα “να τους στείλουμε πίσω” ακούγεται λογική, αλλά: οικολογικά και πρακτικά δεν είναι ρεαλιστική λύση

Αντί γι’ αυτό, η διαχείριση επικεντρώνεται στο να συνυπάρχουν χωρίς να βλάπτονται σοβαρά τα τοπικά είδη


Ας δούμε τι έχει γίνει σε πόλεις όπως το Λονδίνο και η Μαδρίτη, που είναι τα πιο «μπροστά» παραδείγματα στην Ευρώπη:

🇬🇧 Λονδίνο (και γενικά Ηνωμένο Βασίλειο)

Τι συμβαίνει εκεί

  • Υπάρχουν δεκάδες χιλιάδες παπαγάλοι και ο πληθυσμός αυξήθηκε ραγδαία τα τελευταία χρόνια 

  • Θεωρούνται πλέον εγκατεστημένο ξενικό είδος σε όλη τη χώρα 

Μέτρα που έχουν παρθεί

1. Δεν υπάρχει γενική “εκστρατεία εξόντωσης”

  • Οι αρχές δεν εφαρμόζουν μαζική μείωση πληθυσμού 

2. Νομικά επιτρέπεται έλεγχος (σε ειδικές περιπτώσεις)

  • Υπάρχουν άδειες για:

    • απομάκρυνση

    • θανάτωση (π.χ. αν απειλούν καλλιέργειες ή άλλα είδη) 

3. Έμφαση στην παρακολούθηση

  • Συλλογή δεδομένων και επιστημονική έρευνα

  • Δεν υπάρχει ακόμα ξεκάθαρη απόδειξη μεγάλης οικολογικής ζημιάς, οπότε αποφεύγονται ακραία μέτρα 

Με απλά λόγια:
“Τους παρακολουθούμε και επεμβαίνουμε μόνο αν χρειαστεί.”


🇪🇸 Μαδρίτη (πιο επιθετική προσέγγιση)

Εδώ τα πράγματα πήγαν πιο μακριά:

Τι πρόβλημα είχαν

  • Μεγάλη αύξηση πληθυσμού (χιλιάδες πουλιά)

  • Ανησυχίες για:

    • ανταγωνισμό με ντόπια είδη

    • ζημιές σε πάρκα και καλλιέργειες

 Μέτρα που πήραν

  • Συστηματική μείωση πληθυσμού (culling)

  • Μέθοδοι:

    • παγίδες

    • δίχτυα

    • καταστροφή ή αποστείρωση αυγών 

 Δηλαδή: ενεργή παρέμβαση για να μειωθούν οι αριθμοί


🇪🇺 Γενική ευρωπαϊκή στρατηγική

Από επιστημονικές μελέτες:

  • Οι παπαγάλοι μπορεί να βλάψουν βιοποικιλότητα και γεωργία, αλλά αυτό διαφέρει πολύ από πόλη σε πόλη 

  • Η πιο σημαντική στρατηγική είναι:
    να μην εξαπλώνονται σε νέες περιοχές 


Τελικό συμπέρασμα

Δεν υπάρχει μία λύση για όλες τις πόλεις:

  • 🇬🇧 Λονδίνο → ήπια στάση (παρακολούθηση, λίγη παρέμβαση)

  • 🇪🇸 Μαδρίτη → ενεργός έλεγχος πληθυσμού

  • 🇪🇺 γενικά → πρόληψη εξάπλωσης + τοπικές λύσεις

 Και το πιο σημαντικό:
Η “επιστροφή στις χώρες τους” δεν εφαρμόζεται πουθενά. Όλες οι χώρες δουλεύουν με διαχείριση εκεί που ήδη υπάρχουν.



🇬🇷 Πιθανή στρατηγική στην Αθήνα

Αν ο πληθυσμός των παπαγάλων στην Αθήνα αυξηθεί σημαντικά, η Ελλάδα πιθανότατα θα ακολουθήσει μια σταδιακή και σχετικά ήπια στρατηγική, παρόμοια με άλλες ευρωπαϊκές χώρες—τουλάχιστον στην αρχή.

Ας δούμε τι είναι ρεαλιστικό:

Παρακολούθηση (το πιο άμεσο και σίγουρο)

  • Καταγραφή πληθυσμού και εξάπλωσης

  • Συνεργασία με: πανεπιστήμια, ορνιθολογικές οργανώσεις (π.χ. Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία)

Αυτό γίνεται ήδη σε κάποιο βαθμό.


Προστασία των ενδημικών ειδών (πολύ πιθανό)

Αντί να “κυνηγήσουν” τους παπαγάλους, θα ενισχύσουν τα ντόπια πουλιά:

  • τοποθέτηση τεχνητών φωλιών (για σπουργίτια κ.λπ.)

  • αύξηση αστικού πρασίνου

  • μείωση φυτοφαρμάκων → περισσότερα έντομα

Αυτή είναι η πιο «ανώδυνη» και πολιτικά αποδεκτή λύση.


Ήπιος έλεγχος πληθυσμού (αν υπάρξει πρόβλημα)

Αν φανεί ότι: εκτοπίζουν άλλα είδη ή αυξάνονται υπερβολικά

τότε μπορεί να δούμε:

  • απομάκρυνση φωλιών σε συγκεκριμένα σημεία

  • περιορισμό αναπαραγωγής (π.χ. αυγά)

  • παρεμβάσεις μόνο τοπικά (π.χ. σε πάρκα)

Όχι γενικευμένα μέτρα στην αρχή.


Πιο αυστηρά μέτρα (λιγότερο πιθανό, αλλά δυνατό)

Μόνο αν υπάρξει σοβαρό πρόβλημα (π.χ. όπως στη Μαδρίτη):

  • παγίδευση

  • μείωση πληθυσμού

 Αυτό όμως: έχει αντιδράσεις από το κοινό, αλλά είναι πολιτικά δύσκολο στην Ελλάδα


Τι ΔΕΝ θα γίνει σχεδόν σίγουρα

  • Μαζική “εξόντωση” χωρίς λόγο

  • Μεταφορά στις χώρες προέλευσης

  • Άμεση δραστική παρέμβαση χωρίς στοιχεία


Ρεαλιστικό σενάριο

Για τα επόμενα χρόνια στην Αθήνα:  “Τους παρακολουθούμε και αφήνουμε το σύστημα να ισορροπήσει, εκτός αν δούμε σοβαρό πρόβλημα.”


 Ένα ενδιαφέρον σημείο

Σε πολλές πόλεις τελικά συμβαίνει κάτι απρόσμενο: δημιουργείται μια νέα ισορροπία
όπου: οι παπαγάλοι συνυπάρχουν με τα ντόπια είδη, χωρίς να τα εξαφανίζουν


Αν και συχνά τους βλέπουμε μόνο ως «εισβολείς», οι παπαγάλοι στην πόλη μπορούν να έχουν και ορισμένες θετικές ή ουδέτερες επιδράσεις στο οικοσύστημα.

Πιθανά θετικά των παπαγάλων

Διασπορά σπόρων

  • Τρώνε καρπούς και σπόρους και τους μεταφέρουν αλλού και έτσι βοηθούν στη φυσική αναγέννηση φυτών

Σε αστικά περιβάλλοντα αυτό μπορεί να: ενισχύσει το πράσινο και να βοηθήσει φυτά να εξαπλωθούν σε πάρκα και άλση


«Οικολογική αντικατάσταση»

Σε κάποιες περιπτώσεις καλύπτουν ρόλους που έχουν χαθεί:

  • παλιότερα υπήρχαν περισσότερα ντόπια είδη που έτρωγαν καρπούς

  • οι παπαγάλοι λειτουργούν ως μερικοί αντικαταστάτες - όχι ιδανικό, αλλά καλύτερο από το κενό.


Δημιουργία νέων μικρο-οικοσυστημάτων

  • Οι φωλιές τους (ή ζημιές σε δέντρα) μπορούν να δημιουργήσουν χώρους
    για: έντομα και άλλα πουλιά

Αυτό έχει σαν συνέπεια την έμμεση αύξηση βιοποικιλότητας σε μικρή κλίμακα


Εκπαιδευτική & κοινωνική αξία

  • Φέρνουν τον κόσμο πιο κοντά στη φύση.

  • Αυξάνουν το ενδιαφέρον για: τα πουλιά και την προστασία της βιοποικιλότητας - ειδικά σε πόλεις, αυτό έχει πραγματική σημασία


 Όμως, με σημαντικές επιφυλάξεις

Τα θετικά αυτά:

  • είναι περιορισμένα

  • δεν “αντισταθμίζουν” πάντα τα αρνητικά αν ο πληθυσμός ξεφύγει

 Δηλαδή:

  • λίγοι παπαγάλοι → ουδέτερο ή ελαφρώς θετικό αποτέλεσμα

  • πολλοί παπαγάλοι → αυξάνεται ο ανταγωνισμός → αρνητικό αποτέλεσμα


Συνολική εικόνα

Οι παπαγάλοι στην Αθήνα δεν είναι ούτε: «καταστροφή» ούτε «ευλογία».

 Είναι ένα νέο στοιχείο στο οικοσύστημα που: μπορεί να ενσωματωθεί, αλλά χρειάζεται παρακολούθηση.


🇬🇷 Ξενικά είδη στην Ελλάδα πολύ πιο επιβλαβή από τους παπαγάλους.

Κόκκινη νεροχελώνα (Trachemys scripta elegans)

από τα πιο διαδεδομένα προβλήματα

  • Ήρθε ως κατοικίδιο (χελωνάκια σε ενυδρεία)

  • Απελευθερώθηκε σε λίμνες και ποτάμια

Προβλήματα:

  • ανταγωνίζεται την ελληνική νεροχελώνα (Emys orbicularis)

  • τρώει αυγά και μικρά άλλων ειδών

  • προσαρμόζεται πολύ εύκολα

πολύ πιο επιθετική οικολογικά από τους παπαγάλους


 Κουνουπόψαρο (Gambusia holbrooki)

εισήχθη για να τρώει κουνούπια

 Προβλήματα:

  • επιτίθεται σε αυγά και μικρά ψαριών & αμφιβίων

  • μειώνει τη βιοποικιλότητα σε λίμνες και ρέματα

Η ειρωνεία είναι ότι δεν λύνει πάντα το πρόβλημα των κουνουπιών, αλλά δημιουργεί άλλα


 Αμερικανικός κάβουρας γλυκού νερού

(Procambarus clarkii)

 Προβλήματα:

  • καταστρέφει υδρόβια φυτά

  • διαβρώνει όχθες

  • μεταφέρει ασθένειες

έχει προκαλέσει μεγάλες οικολογικές ζημιές σε Ευρώπη


 Ακακία (Acacia saligna κ.ά.)

 φυτό, όχι ζώο

Προβλήματα:

  • εξαπλώνεται πολύ γρήγορα

  • «πνίγει» τα ντόπια φυτά

  • αλλάζει το έδαφος

ιδιαίτερα πρόβλημα σε:

  • νησιά

  • παραθαλάσσιες περιοχές


Ξενικά φίδια (σε μικρότερη κλίμακα)

  • Συνήθως από απελευθερωμένα κατοικίδια

Δεν είναι τόσο διαδεδομένο πρόβλημα, αλλά μπορεί να επηρεάσει τοπικά οικοσυστήματα


Σύγκριση με παπαγάλους

Είδος

Επίδραση

🦜 Παπαγάλοι

Μέτρια (κυρίως ανταγωνισμός)

🐢 Νεροχελώνα

Υψηλή

🐟 Κουνουπόψαρο

Υψηλή

🦀 Κάβουρας

Πολύ υψηλή

🌿 Ακακία

Πολύ υψηλή

 Οι παπαγάλοι είναι από τα λιγότερο επιθετικά ξενικά είδη στην Ελλάδα.


Το βασικό συμπέρασμα

Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι απλώς ότι ένα είδος είναι «ξένο», αλλά:
 πώς συμπεριφέρεται στο νέο περιβάλλον

  • Αν ανταγωνίζεται έντονα → πρόβλημα

  • Αν αλλάζει το οικοσύστημα → μεγάλο πρόβλημα

  • Αν απλώς προσαρμόζεται → μικρότερο θέμα


 Μια σημαντική λεπτομέρεια

Σχεδόν όλα αυτά τα είδη τα έφερε ο άνθρωπος (σκόπιμα ή κατά λάθος)


Υπάρχει επίσημη λίστα της ΕΕ με τα λεγόμενα “Invasive Alien Species of Union Concern” (Ξενικά Είδη Ενωσιακού Ενδιαφέροντος), και αρκετά από αυτά υπάρχουν και στην Ελλάδα ή την απειλούν άμεσα.

Ας δούμε τα πιο σημαντικά (με έμφαση σε όσα μας αφορούν):


🇪🇺 Τα πιο επικίνδυνα ξενικά είδη (ΕΕ) που σχετίζονται με την Ελλάδα

🦝 Ρακούν (Procyon lotor)  δεν είναι ευρέως εγκατεστημένο στην Ελλάδα ακόμα, αλλά είναι απειλή

Γιατί είναι επικίνδυνο:

  • τρώει αυγά πουλιών

  • επιτίθεται σε μικρά ζώα

  • προσαρμόζεται παντού

έχει δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα σε Γερμανία & Κεντρική Ευρώπη


 Κόκκινη νεροχελώνα

(Trachemys scripta)
✔ υπάρχει ήδη στην Ελλάδα

 (όπως είπαμε)

  • ανταγωνίζεται ντόπια είδη

  • αλλοιώνει υδάτινα οικοσυστήματα


 Κόκκινος κάβουρας Λουιζιάνας

(Procambarus clarkii)
✔ υπάρχει στην Ελλάδα

Επιπτώσεις:

  • καταστρέφει οικοσυστήματα γλυκού νερού

  • μεταφέρει “πανούκλα καραβίδας”

από τα χειρότερα εισβολικά στην Ευρώπη


 Ηλιόψαρο (Lepomis gibbosus)

✔ υπάρχει στην Ελλάδα

Προβλήματα:

  • τρώει αυγά άλλων ψαριών

  • μειώνει τη βιοποικιλότητα


 Ταυροβάτραχος (American bullfrog)

(Lithobates catesbeianus)

👉 δεν είναι ακόμα ευρέως εγκατεστημένος στην Ελλάδα, αλλά υπάρχει κίνδυνος

Γιατί είναι σοβαρός:

  • τρώει σχεδόν τα πάντα (!)

  • μεταφέρει θανατηφόρους μύκητες για αμφίβια


Υδρόβια φυτά-εισβολείς

π.χ.:

  • Eichhornia crassipes (υάκινθος του νερού)

  • Ludwigia spp.

Επιπτώσεις:

  • καλύπτουν επιφάνειες νερού

  • «πνίγουν» λίμνες και ποτάμια

  • ρίχνουν το οξυγόνο

Και οι παπαγάλοι;

ΔΕΝ είναι στη λίστα της ΕΕ (προς το παρόν)

Αυτό λέει πολλά:

  • δεν θεωρούνται από τα πιο επικίνδυνα σε ευρωπαϊκή κλίμακα

  • οι επιπτώσεις τους είναι πιο τοπικές και ήπιες

 Πώς αποφασίζει η ΕΕ ποια είδη είναι “επικίνδυνα”

Ένα είδος μπαίνει στη λίστα αν:

✔ εξαπλώνεται γρήγορα
✔ προκαλεί σοβαρή οικολογική ζημιά
✔ επηρεάζει οικονομία ή υγεία
✔ είναι δύσκολο να ελεγχθεί


Τι σημαίνει πρακτικά η λίστα

Για αυτά τα είδη:

  • ❌ απαγορεύεται εισαγωγή & εμπόριο

  • ❌ απαγορεύεται εκτροφή

  • ✔ απαιτείται διαχείριση/έλεγχος

  • ✔ γρήγορη δράση αν εμφανιστούν


Τελικό συμπέρασμα

Οι παπαγάλοι είναι περισσότερο ένα ορατό και “θορυβώδες” φαινόμενο
αλλά όχι από τα πιο επικίνδυνα.

Τα πραγματικά σοβαρά προβλήματα στην Ελλάδα είναι κυρίως:

  • σε γλυκά νερά

  • και από λιγότερο “χαριτωμένα” είδη


 Ξενικά είδη που υπάρχουν ήδη στην Αττική

Παπαγάλοι (δακτυλιολαίμηδες)

✔ Πολύ διαδεδομένοι

Πού:

  • Εθνικός Κήπος

  • Άλσος Συγγρού

  • Πάρκα και δεντροστοιχίες σε όλη την Αθήνα

Όπως είπαμε:

  • μέτρια επίδραση

  • κυρίως ανταγωνισμός για φωλιές

Κόκκινη νεροχελώνα

✔ Πολύ κοινή

Πού:

  • λίμνη στο Ζάππειο / Εθνικός Κήπος

  • Πάρκο Τρίτση

  • μικρές τεχνητές λίμνες

 Από τα πιο ορατά προβλήματα

  • εκτοπίζει τις ντόπιες χελώνες


 Κουνουπόψαρο (Gambusia)

✔ Παντού σχεδόν

Πού:

  • ρέματα (π.χ. Κηφισός)

  • λίμνες και στάσιμα νερά

 Δεν το βλέπει εύκολα ο κόσμος, αλλά:

  • έχει μεγάλη οικολογική επίδραση


Ηλιόψαρο

✔ Παρόν σε υδάτινα σώματα

 Πού:

  • λίμνες και ταμιευτήρες γύρω από Αττική

 Ανταγωνίζεται ντόπια ψάρια


 Καραβίδα Λουιζιάνας (πιθανή παρουσία)

Δεν είναι παντού, αλλά έχει εμφανιστεί σε περιοχές της Αττικής

Πού:

  • υγροβιότοποι

  • αρδευτικά κανάλια

Αν εξαπλωθεί:

  • μπορεί να γίνει σοβαρό πρόβλημα


 Ακακίες και άλλα ξενικά φυτά

✔ Πολύ διαδεδομένα

 Πού:

  • παραλιακή ζώνη

  • καμένες εκτάσεις

  • άλση

Μεγάλο αλλά «αθόρυβο» πρόβλημα:

  • αλλάζουν τη φυσική βλάστηση


Είδη που ΔΕΝ είναι ακόμα πρόβλημα στην Αττική (αλλά υπάρχει κίνδυνος)

  •  Ταυροβάτραχος

  •  Ρακούν

 Αν εμφανιστούν, θα χρειαστεί άμεση δράση


 Ποιο είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα στην Αττική;

👉 Όχι οι παπαγάλοι.

Τα πιο σοβαρά είναι:

  1.  νεροχελώνες

  2. ψάρια (gambusia, ηλιόψαρο)

  3.  ξενικά φυτά

γιατί επηρεάζουν ολόκληρα οικοσυστήματα, όχι μόνο μεμονωμένα είδη


 Συνολική εικόνα

Η Αττική είναι ένα καλό παράδειγμα:

  • τα «εντυπωσιακά» είδη (παπαγάλοι) τραβάνε την προσοχή

  • αλλά τα πιο επικίνδυνα είναι συχνά αόρατα


 Τι μπορείς να κάνεις (πρακτικά)

 ΜΗΝ απελευθερώνεις κατοικίδια στη φύση

το πιο σημαντικό απ’ όλα

  • χελώνες ενυδρείου

  • ψάρια

  • πουλιά

Ακόμα κι αν φαίνεται «καλό», δημιουργεί οικολογικό πρόβλημα

✔ Αν δεν μπορείς να τα κρατήσεις:

  • δώσε τα σε άλλον ή

  • επικοινώνησε με φιλοζωικές οργανώσεις


Μην ταΐζεις ανεξέλεγκτα άγρια ζώα (ιδίως παπαγάλους)

  • Το πολύ τάισμα: αυξάνει τεχνητά τον πληθυσμό και αλλάζει τη φυσική συμπεριφορά

ειδικά για παπαγάλους:
τους βοηθά να πολλαπλασιαστούν περισσότερο απ’ όσο “αντέχει” το οικοσύστημα


Στήριξε τα ντόπια πουλιά 🐦

Μπορείς εύκολα να βοηθήσεις:

  • βάλε φωλιές για σπουργίτια

  • φύτεψε ντόπια φυτά (π.χ. θάμνους που δίνουν τροφή)

  • άφησε λίγο «άγριο» χώρο (όχι όλα τέλεια κουρεμένα) αυτό έχει μεγαλύτερη επίδραση από το να “κυνηγάς” τα ξενικά είδη


 Απόφυγε φυτά-εισβολείς στον κήπο 

Μην φυτεύεις:

  • ακακίες (σε πολλές περιπτώσεις)

  • άλλα επιθετικά ξενικά φυτά

 προτίμησε ελληνικά/μεσογειακά είδη


Αν δεις κάτι ασυνήθιστο → ενημέρωσε

π.χ.:

  • περίεργα ζώα (ρακούν, μεγάλοι βάτραχοι κ.λπ.)

  • μαζική εμφάνιση ξενικών ειδών

μπορείς να απευθυνθείς:

  • στην Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία

  • σε περιβαλλοντικές οργανώσεις


 Πρόσεχε τι αγοράζεις

  • Μην ενισχύεις το εμπόριο «εξωτικών» ειδών, πολλά από αυτά καταλήγουν στη φύση


 Τι να αποφεύγεις

❌ «Απελευθερώνω για να σωθεί»
❌ Ταΐζω πολύ γιατί “είναι χαριτωμένα”
❌ Παίρνω εξωτικό ζώο χωρίς να ξέρω τις ανάγκες του
❌ Φυτεύω ό,τι βρω χωρίς έλεγχο


 Το βασικό μήνυμα

 Το πρόβλημα με τα ξενικά είδη ξεκινά σχεδόν πάντα από τον άνθρωπο
και λύνεται επίσης από τον άνθρωπο.

Δεν χρειάζονται δραστικά μέτρα από όλους—αρκεί:
✔ λίγη ενημέρωση
✔ λίγη προσοχή


Αν θέλεις να βοηθήσεις σπουργίτια και γενικά τα πουλιά στην πόλη, η επιλογή φυτών είναι από τα πιο αποτελεσματικά πράγματα που μπορείς να κάνεις.

Παρακάτω είναι δοκιμασμένα μεσογειακά/ελληνικά φυτά που δουλεύουν πολύ καλά 


 Φυτά που βοηθούν τα σπουργίτια & άλλα πουλιά

Θάμνοι για κάλυψη & φωλιές

 ίσως το πιο σημαντικό απ’ όλα

  • Πικροδάφνη (Nerium oleander)

  • Μυρτιά (Myrtus communis)

  • Σχίνος (Pistacia lentiscus)

  • Φυλλίκι (Phillyrea latifolia)

✔ Προσφέρουν:

  • ασφάλεια από θηρευτές

  • χώρους για φωλιές

 Τα σπουργίτια λατρεύουν πυκνούς θάμνους.


 Φυτά που δίνουν σπόρους (τροφή)

  • Αγρωστώδη (άγρια χόρτα)

  • Βρώμη / κριθάρι (αν έχεις χώρο)

  • Αμάραντος (Amaranthus)

✔ Παρέχουν φυσική τροφή - πολύ πιο χρήσιμο από έτοιμο τάισμα


Φυτά που φέρνουν έντομα

(σημαντικό για νεοσσούς!)

  • Λεβάντα

  • Θυμάρι

  • Ρίγανη

  • Δεντρολίβανο

✔ Προσελκύουν:

  • έντομα → βασική τροφή για μικρά πουλιά


 Φυτά με καρπούς

  • Κουμαριά (Arbutus unedo)

  • Βατομουριά

  • Αγριοτριανταφυλλιά

✔ Τροφή για πολλά είδη πουλιών


 Δέντρα χρήσιμα σε πόλη

  • Ελιά

  • Χαρουπιά

  • Πεύκα (με μέτρο)

✔ Προσφέρουν:

  • καταφύγιο

  • τροφή

  • σημεία κουρνιάσματος


 Μικρά “μυστικά” που κάνουν μεγάλη διαφορά

 Άφησε μια γωνιά λίγο «άγρια»

  • μην τα καθαρίζεις όλα

  • λίγα ξερά χόρτα = περισσότερη ζωή

 Μην χρησιμοποιείς φυτοφάρμακα

  • σκοτώνουν τα έντομα → λείπει τροφή

 Βάλε νερό

  • ένα μικρό μπολ αρκεί

  • ειδικά το καλοκαίρι είναι κρίσιμο


 Τι να αποφύγεις

  • ❌ εξωτικά καλλωπιστικά φυτά χωρίς οικολογική αξία

  • ❌ πλήρως “στειρωμένους” κήπους (μόνο γκαζόν)

  • ❌ υπερβολικό κλάδεμα (χάνονται φωλιές)


 Συμπέρασμα

 Για να βοηθήσεις τα σπουργίτια δεν χρειάζεται κάτι περίπλοκο:
φτιάχνεις έναν μικρό “φυσικό χώρο” μέσα στην πόλη

Και το πιο ωραίο:

  • θα δεις περισσότερα πουλιά

  • αλλά και πεταλούδες, μέλισσες, ζωή γενικά


Σάββατο 28 Μαρτίου 2026

Ποιοι σκοτώνουν την πανίδα στον Γράμμο και την Δαδιά του Έβρου;

 

 on 28/03/2026

Συναγερμός έχει σημάνει στις αρχές για τα αυξανόμενα κρούσματα δηλητηριασμένων δολωμάτων στην ορεινή Ελλάδα. Ασυνείδητοι βάζουν εμποτισμένα με ισχυρό δηλητήριο κομμάτια κρέατος από τα οποία βρίσκουν φριχτό θάνατο, κυνηγόσκυλα, τσοπανόσκυλα και αλεπούδες, έως και σπάνια πουλιά, όπως μαυρόγυπες και χρυσαετοί.

Παρά το γεγονός ότι οι αρχές έχουν επικηρύξει τους δράστες ουδείς έχει καταστεί δυνατό να συλληφθεί. Στα καφενεία και τα ορεινά χωριά πάντως, συζητούνται πολλά όσον αφορά τους δράστες και τους λόγους που προβαίνουν σε εγκληματικές δραστηριότητες του είδους.

Το ΑΠΕ-ΜΠΕ, απευθύνθηκε σε επιστήμονες, και εκπροσώπους συλλόγων και φορέων που εμπλέκονται στην αντιμετώπιση του απεχθούς αυτού προβλήματος.

Πριν από μερικές ημέρες η Ειδική Μονάδα Ανίχνευσης Δηλητηριασμένων Δολωμάτων (ΕΜΑΔΔ) Βόρειας Πίνδου του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλάγης (ΟΦΥΠΕΚΑ) μετά την ενημέρωση από κατοίκους της Κοινότητας Αετομηλίτσας περί ανεύρεσης νεκρών σκύλων πλησίον του χωριού ,εντόπισε μεγάλο αριθμό δηλητηριασμένων δολωμάτων σε πολλαπλά σημεία κατά μήκος της επαρχιακής οδού Κόνιτσας – Αετομηλίτσας, σε δασική έκταση εντός δικτύου Natura 2000.

Ο Αναπληρωτής προϊστάμενος της ΕΜΑΔ Περιβαλλοντολόγος Αθανάσιος Κοράκης μιλώντας στο ΑΠΕ ΜΠΕ ανέφερε ότι το συνεργείο του ΟΦΥΠΕΚΑ συνέλεξε συνολικά «περισσότερα από 150 δολώματα, αποτελούμενα από κομμάτια κρέατος καλυμμένα με λευκή σκόνη, με έντονη οσμή φυτοφαρμάκου, καθώς και σακούλες με ποσότητα λευκής σκόνης».

Ο κ. Κοράκης σημείωσε ότι «χρειάστηκε η βοήθεια του ειδικού σκύλου που διαθέτει η υπηρεσία μόνο για τα πρώτα δολώματα» καθότι στην συνέχεια το συνεργείο ελέγχοντας όλη την επαρχιακή οδό που συνδέει το χωριό με τον άξονα της οδού Κόνιτσας – Κοζάνης «εντόπισε τα δεκάδες δολώματα τοποθετημένα σε διαφορά σημεία στην άκρη του δρόμου».

Σύμφωνα με τον κ. Κοράκη βρέθηκαν «τέσσερις νεκροί σκύλοι, ένας νεκρός σπίνος και μεγάλος αριθμός νεκρών εντόμων που είχαν προσελκυστεί από τα δολώματα». Τα δολώματα ήταν κρέας κοτόπουλου αναμεμιγμένα σε σκόνη με φυτοφάρμακο και το συνολικό βάρος των ανευρεθέντων δολωμάτων ήταν λίγο παραπάνω από τα 12 κιλά, γεγονός που σύμφωνα με τον κ. Κορακη «υποδηλώνει την επικινδυνότητα του περιστατικού».

Ο κ. Κοράκης μας αναφέρει ότι «η πρακτική των δηλητηριασμένων δολωμάτων που τοποθετούν κάποιοι ανεύθυνοι συμπολίτες μας είναι ένα σοβαρό περιβαλλοντικό έγκλημα με απρόβλεπτες συνέπειες στην σπάνια πανίδα της ορεινής υπαίθρου» και μας αναφέρει ότι πριν από δύο χρόνια σε γειτονική περιοχή ένας Χρυσαετός που θεωρείται σπάνιο πτηνό βρέθηκε νεκρός κι από τις εξετάσεις που έγιναν εντοπίστηκαν στο στομάχι του υπολείμματα τροφής από αλεπού η οποία κι αυτή είχε δηλητηριαστεί από δολώματα. Τέλος μας εξηγεί ότι από την αξιοποίηση των στοιχείων του συγκεντρωμένου υλικού που έχει παραδοθεί στο Δασαρχείο Κόνιτσας (αποτυπώματα γενετικό υλικό) μπορεί «να εντοπιστούν στοιχεία που να οδηγήσουν στο δράστη η τους δράστες της συγκεκριμένης πράξης».

Μηνύσεις κατ αγνώστων από το Δασαρχείο

Ο Δασάρχης Κόνιτσας κ. Χρήστος Λαγός ανέφερε ότι «τα δολώματα που έχουν συγκεντρωθεί έχουν σφραγιστεί και θα σταλούν μετά από επικοινωνία μας για έλεγχο στην Κτηνιατρική υπηρεσία». Δήλωσε ακόμη ότι «το Δασαρχείο θα προβεί σε μηνύσεις κατά αγνώστων για το περιστατικό» καθότι δεν υπάρχει μέχρι στιγμής ταυτοποιημένος δράστης της συγκεκριμένης πράξης ενώ μας επιβεβαίωσε κι αυτός ότι «από τον έλεγχο που θα ακολουθήσει (αποτυπώματα, γενετικό υλικό) σε σακούλες με φυτοφάρμακο που βρέθηκαν στο σημείο θα μπορούσαμε να καταλήξουμε στον δράστη του εγκλήματος».

Το συγκεκριμένο γεγονός έχει αναστατώσει την Αετομηλίτσα ένα μικρό κτηνοτροφικό χωριό που βρίσκεται κτισμένο στην νοτιοδυτική πλευρά του Γράμμου.

Βασίλης Νιτσιάκος :”Υποπτευόμαστε ποιοι είναι αλλά.”

Ο ομότιμος καθηγητής Κοινωνικής Λαογραφίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων κ. Βασίλης Νιτσιάκος -γέννημα θρέμμα αλλά και μόνιμος κάτοικος Αετομηλίτσας μας ήταν αυτός που εντόπισε τα νεκρά σκυλιά κι ανέφερε αμέσως το περιστατικό στις τοπικές αρχές Αστυνομία, Δασαρχείο και ΟΦΥΠΕΚΑ.

«Σε σχετικά μικρή απόσταση ανάμεσα τους βρήκα τρία σκυλιά νεκρά με όλες τις ενδείξεις γύρω τους που πρόδιδαν ότι τα ζώα είχαν ένα φρικτό θάνατο από δηλητήριο» είπε στο ΑΠΕ ΜΠΕ προσθέτοντας ότι «τα δύο εξ αυτών ήταν υπέροχα τσοπανόσκυλα ταυτισμένα με την ύπαρξη και την χειμερινή διαβίωση στο χωριό».

Παιδί κτηνοτροφικής οικογένειας- ο πατέρας του τσοπάνος με γίδια και πρόβατα- ο κ. Νιτσιάκος γνωρίζει από πρώτο χέρι όλη την αλυσίδα της ζωής στο χωριό, την αρμονική σχέση και τον σεβασμό πού διέπει τους ορεσίβιους ανθρώπους στο περιβάλλον και την πανίδα της περιοχής.

«Μια νέα γένια κυνηγών του Σαββατοκύριακου, έρχονται στο χωριό με τους φίλους τους τα Σαββατοκύριακα για να κυνηγήσουν τα θηράματα που έχουν απομείνει στις πλαγιές του Γράμμου και επειδή οι αλεπουδίτσες τρώνε τα μικρά από τις οικογένειες των λαγών στις φωλιές πρέπει να πεθάνουν κατά τα γούστα τους». Ο κ. Νιτσιάκος προσθέτει ότι «η συγκεκριμένη πράξη ανήκει στα περιβαλλοντικά εγκλήματα» αφού εκτός από την άγρια πανίδα θύματα γίνονται και τα οικόσιτα ζώα σκυλιά και γάτες του χωριού.

Ο κ. Νιτσιάκος δηλώνει ότι «εμείς στο χωριό υποπτευόμαστε ποιος μπορεί ευθύνεται για το περιστατικό, δεν ξέρουμε μόνο εάν είχε και συνεργάτες στην πράξη του» και κάλεσε το δασαρχείο «να προχωρήσει τάχιστα στην εξέταση αποτυπωμάτων και γεννητικού υλικού ώστε ο δράστης η οι δράστες να οδηγηθούν στην δικαιοσύνη».

Κυνηγοί: Είμαστε σε επιφυλακή

Ο πρόεδρος της Ε΄ Κυνηγετικής Ομοσπονδίας Ηπείρου Νικόλαος Παπαγρηγορίου ο οποίος είναι ταυτόχρονα και Αντιπεριφερειάρχης Ηπείρου δήλωσε ότι εκτός του περιστατικού στην Αετομηλίτσα «υπάρχει διασπορά τέτοιων κρουσμάτων, σε μικρότερη έκταση και δυναμική, σε όλη την Ήπειρο με κρούσματα δολωμάτων στα Κοσμυρά, στο δήμο Φιλιατών, στο Τσεπέλοβο και το Μονοδένδρι όπου δηλητηριάστηκαν δύο κυνηγητικοί σκύλοι αλλά και στην Βίτσα». Ανέφερε ότι «το προσωπικό Θηροφυλακής της Ομοσπονδίας έχει τεθεί σε επιφυλακή και με τον ειδικό σκύλο που διαθέτει και σε συνεργασία με την Αστυνομία όπου χρειάζεται προβαίνει σε ελέγχους ΙΧ σε διαφορά σημεία της Περιφέρειας». Επεσήμανε τέλος ότι από τα κουφάρια των δηλητηριασμένων αλεπούδων κι άλλων τέτοιων μικρών ζώων «κινδυνεύει άμεσα ο γυπαετός των Ορέων της Ηπείρου που τρέφεται από ψόφια ζώα».

Δηλητηριασμένες αλεπούδες και στις Πρέσπες

Η Λητώ Παπαδοπούλου Προϊσταμένη της Μονάδας Διαχείρισης Εθνικού Πάρκου Πρεσπών και Προστατευόμενων Περιοχών Δυτικής Μακεδονίας ανέφερε ότι μετά το περιστατικό με νεκρές αλεπούδες στην Πρέσπα που έγινε πριν από μερικούς μήνες «φέραμε για έλεγχο τον ειδικό σκύλο της υπηρεσίας που ανιχνεύει δολώματα χωρίς όμως να έχουμε εντοπίσει κάτι το σημαντικό». Ωστόσο όπως μας εξήγησε «αναμένονται τα αποτελέσματα των τοξικολογικών εξετάσεων για το συγκεκριμένο περιστατικό».

ΚΑΛΛΙΣΤΩ: “ είχαμε και ελληνικούς ποιμενικούς, νεκρούς…”

Ο επιστημονικός υπεύθυνος στην Μη Κυβερνητική Περιβαλλοντική Οργάνωση. «ΚΑΛΛΙΣΤΩ» Γιώργος Μερτζάνης εξηγεί ότι «την εγκληματική πρακτική των δηλητηριασμένων δολωμάτων την βρίσκουμε πάντοτε μπροστά μας σε μεμονωμένα περιστατικά η σε μικρότερη έκταση αλλά στην Αετομηλίτσα έχουμε ένα σοβαρό περιστατικό που οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να φτάσουν το γρηγορότερο στην άκρη του νήματος».

Υπενθυμίζει ωστόσο ότι από δηλητηριασμένα δολώματα στο παρελθόν στην Δυτική Μακεδονία «είχαμε θύματα ελληνικούς ποιμενικούς σκύλους που είχαν δοθεί σε κτηνοτρόφους για την αντιμετώπιση του λύκου χωρίς ποτέ να βρεθούν οι ένοχοι αυτών των πράξεων».

Και αν στον Γράμμο η κτηνώδης πρακτική των δολωμάτων, σκοτώνει κυνηγόσκυλα και αλεπούδες, στον ορεινό Έβρο θύματα των ασυνείδητων που τα τοποθετουν, έιναι μέχρι στιγμής ο μοναδικός στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπη Μαυρογυπας, που ζει αποκλειστικά στο δάσος της Δαδιάς-Λευκίμης-Σουφλίου.

Από την άλλη πλευρά, ο καθηγητής Οικολογίας και Διαχείρισης της Άγριας Πανίδας του Τμήματος Δασολογίας και Φυσικού Περιβάλλοντος του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Δημήτρης Μπακαλούδης μιλώντας στο ΑΠΕ ΜΠΕ, κάνει λόγο για εννιά νεκρούς μαυρόγυπες μέχρι στιγμής από τον πληθυσμό των 130 με 140 ατόμων που ζουν στο δάσος.

«Για να γίνει ένα άτομο αναπαραγωγικό θέλει 5 – 6 χρόνια. Μέχρι τα έξι χρόνια οι κίνδυνοι που διατρέχει ένας μαυρόγυπας είναι πάρα πολλοί. Έχει γίνει τεράστια προσπάθεια τόσα χρόνια για να κρατηθεί αυτός ο πληθυσμός και είναι μοναδικός στην περιοχή της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Δεν υπάρχει αλλού τέτοιος αναπαραγωγικός πληθυσμός» λέει και προσθέτει: «Ο μαυρόγυπας είναι ένα εμβληματικό είδος της περιοχής που έχει μια ιδιαίτερη αξία. Ωστόσο και όλα τα υπόλοιπα αρπακτικά είναι σημαντικά και προστατευμένα σήμερα, άσχετα αν πληθυσμιακά έχουν πιο σταθερούς πληθυσμούς. Και εκείνα προστατεύονται και από την ελληνική και από τη διεθνή νομοθεσία και είναι σημαντικά για την περιοχή. Οτιδήποτε θανατώνεται με έναν τέτοιο τρόπο ενέχει την καταστροφικότητα. Όλα τα είδη είναι ωφέλιμα και έχουν όλα μια χρησιμότητα σε ένα οικοσύστημα, είτε είναι σαρκοφάγα, είτε παμφάγα όπως η αλεπού είτε αρπακτικά που είναι κοινά».

Σχετικά με το ποιοι βρίσκονται πίσω από τα δηλητηριασμένα δολώματα ο κ. Μπακαλούδης αναφέρει ότι «είναι πολύ πρώιμο και πρόωρο να στοχοποιούνται κοινωνικές ομάδες». Από την άλλη πλευρά σημειώνει ότι στόχος των δολωμάτων δεν είναι ο μαυρόγυπας αλλά τα σαρκοφάγα ζώα όπως ο λύκος, η αλεπού και η αρκούδα. «Το πτωματοφάγο, το αρπακτικό δεν βρίσκει το δόλωμα αλλά τον νεκρό λύκο, τη νεκρή αλεπού, το νεκρό κουνάβι. Η δουλειά των πτωματοφάγων ζώων είναι να εξυγιαίνουν το περιβάλλον από τα νεκρά ζώα αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση υφίστανται δευτερογενώς τις συνέπειες των δηλητηριασμένων δολωμάτων που μπήκαν για τους λύκους και τις αλεπούδες» λέει. Σε κάθε περίπτωση, τονίζει, το θέμα διερευνάται από τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ).

Έβαζαν δολώματα και για τους ασβούς…

Ο κ. Μπακαλούδης σχολιάζει, επίσης ότι «παλαιότερα κάποιοι έβαζαν δολώματα για τους ασβούς γιατί κατέστρεφαν τα κηπευτικά τους» ενώ προσθέτει ότι «οι κυνηγοί έβαζαν δολώματα για να μειώσουν τον πληθυσμό των αλεπούδων θεωρώντας ότι αυτές ευθύνονται για τη μείωση των λαγών, κάτι που ξεπεράστηκε καθώς υπήρξε ενημέρωση σύμφωνα με την οποία αυτό δεν ισχύει. Ειδικά σε περιβάλλοντα που προέκυψαν μετά τη φωτιά στη Δαδιά, υπάρχει πλέον πράσινη τροφή από την οποία επωφελούνται τα φυτοφάγα, συμπεριλαμβανομένου και του λαγού». Επίσης αναφέρει ότι «υπήρχαν αρκετές θανατώσεις κυνηγετικών σκύλων από λύκους».

Σε ό,τι αφορά τους κτηνοτρόφους για τα κοπάδια των οποίων οι λύκοι είναι μια απειλή σημειώνει ότι «η κτηνοτροφία τα τελευταία χρόνια έχει μειωθεί σημαντικά και έχουν μείνει ελάχιστα κοπάδια στην περιοχή, ειδικά μετά τις θανατώσεις κοπαδιών λόγω κρουσμάτων ζωονόσων».

«Το φαινόμενο των δηλητηριασμένων δολωμάτων είναι πολύ παλιό. Ξεκινάει από τη δεκαετία του ’90, τότε όμως δεν υπήρχαν τα μέσα για την αντιμετώπιση του προβλήματος και οι καταγραφές ήταν λίγες» δηλώνει και συμπληρώνει: «παλαιότερα, τη δεκαετία του ’70 χρησιμοποιούνταν δολώματα ακόμη και από την ίδια τη δασική υπηρεσία για τον έλεγχο των σαρκοφάγων θηλαστικών (λύκου, αλεπούς και τσακαλιού). Ωστόσο αυτό δεν επιτρέπεται εδώ και πολλά χρόνια και στην Ελλάδα και στην Ευρώπη».

Σχετικά με το πρόβλημα που υπάρχει πλέον με τα δηλητηριασμένα δολώματα, επισημαίνει ότι δεν υπάρχει κίνδυνος για τη χλωρίδα αλλά για την πανίδα καθώς όλα τα ζώα είναι κομμάτι του οικοσυστήματος. Υπογραμμίζει, άλλωστε, την ανάγκη διεπιστημονικής συζήτησης, παρακολούθησης του φαινομένου, εφαρμογής διεθνών πρωτοκόλλων αν κάποια είδη γίνονται πιο απειλητικά, χρήσης μη επεμβατικών και επεμβατικών μεθόδων, αν κάποια είδη ξεπερνούν τη φέρουσα ικανότητα.

Δολώματα από δηλητηριασμένα κομμάτια κρέατος ζαρκαδιού

Από την πλευρά του, ο διοικητικός υπεύθυνος της θηροφυλακής της κυνηγετικής ομοσπονδίας Μακεδονίας Θράκης Αλέξανδρος Γκάτσιος δηλώνει: «δεν μπορούμε να θεωρήσουμε ότι κάποιος φταίει, είτε λαθροθήρας είτε κτηνοτρόφος. Καταδικάζουμε και τις δύο περιπτώσεις και έχουμε επικηρύξει τους δράστες στο κομμάτι της Δαδιάς». Αναφέρει ότι στην περιοχή του Έβρου βρέθηκαν στα δηλητηριασμένα δολώματα υπολείμματα από κρέας ζαρκαδιού, η θήρα του οποίου απαγορεύεται ενώ στον Γράμμο τα δολώματα βρέθηκαν σε κοτόπουλα, τα οποία δεν έχουν σχέση με την άγρια πανίδα.

«Εμείς οι νόμιμοι κυνηγοί κάνουμε αγώνα για να διακριθούμε από τους παράνομους και έχουμε και την θηροφυλακή των κυνηγετικών οργανώσεων η οποία μας ελέγχει για να είμαστε νόμιμοι. Εμείς σαν Κυνηγετική Ομοσπονδία Μακεδονίας – Θράκης μέσα στον Φεβρουάριο κάναμε μια σύλληψη με λαθροθήρες που είχαν σκοτώσει 3 ζαρκάδια σε αυτή την περιοχή, στο Σουφλί. Οπότε είναι κάτι το οποίο το κυνηγάμε» λέει και προσθέτει: «Η κυνηγετική ομοσπονδία Μακεδονίας – Θράκης έχει βγάλει ανακοίνωση για επικήρυξη των δραστών στη Δαδιά με 5000 ευρώ σε κάθε πληροφορία που θα οδηγήσει σε καταδίκη».

Παράλληλα σημειώνει ότι «δεν είναι στη φιλοσοφία των κυνηγών ότι σκοτώνοντας τις αλεπούδες και άλλα αρπακτικά θα αυξηθούν τα θηράματα». Χαρακτηρίζει θολό το τοπίο και πρωτοφανή την έκταση της τοποθέτησης των δηλητηριασμένων δολωμάτων και τονίζει ότι οι κυνηγετικές ομοσπονδίες αναμένουν τα αποτελέσματα των σχετικών ερευνών.

Εξάλλου ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας Δημήτρης Μόσχος μιλώντας στο ΑΠΕ -ΜΠΕ εκφράζει τη γνώμη ότι δεν βρίσκονται κτηνοτρόφοι πίσω από τα δηλητηριασμένα δολώματα και αναφέρει ότι μπορεί να ευθύνονται άλλοι, όπως οι κυνηγοί που έχουν απώλειες στα σκυλιά τους.

Πηγή: ΑΠΕ -ΜΠΕ

Σάββατο 21 Μαρτίου 2026

Το αρχαίο ελληνικό ζώο που απειλείται με εξαφάνιση


Στο ράφι των επιστημονικών συγγραμμάτων στη βιβλιοθήκη της Ζυρίχης, 22 δακτυλογραφημένες σελίδες, γραμμένες το 1941 στα γερμανικά, κρύβουν τα μυστικά ίσως του πιο αρχαίου τύπου ελληνικής αίγας: την ουλόκερη αίγα.

Μέχρι το 2010 που τα μέλη της ερευνητικής ομάδας του Ευρωπαϊκού SAVE Foudation ζήτησαν ένα αντίγραφο της μελέτης που είχε συντάξει την δεκαετία του ’30 ο καθηγητής του ΑΠΘ Ι. Ν. Δημητριάδης, σχεδόν κανείς δεν γνώριζε την ύπαρξη αυτής της μελέτης.

Λίγο καιρό πριν ο ερευνητής του Δικτύου «Αμάλθεια», Βασίλης Λέκκας, είχε ανακαλύψει μια σελίδα της- παραπομπή από άλλη μελέτη- και ειδοποίησε τους ευρωπαίους εταίρους της SAVE Foundation να σπεύσουν στην Ζυρίχη, να παραλάβουν την μελέτη για να αποκτήσει έτσι η οργάνωση( και η χώρα) την πρώτη (προπολεμική) ολοκληρωμένη μελέτη για τα αυθεντικά χαρακτηριστικά ενός αυτόχθονου είδους.

«Η μελέτη Δημητριάδη μας έδωσε την δυνατότητα να μπορούμε να επιλέξουμε στα υπολείμματα των κοπαδιών που βλέπαμε ποιες ήταν οι γνήσιες ουλόκερες αίγες και ποιες είχαν υποστεί γενετικές αλλοιώσεις. Είναι μια εμπεριστατωμένη ζωοτεχνική μελέτη πολύτιμη και για την εκτροφή αλλά και την γνώση των κατάλληλων συνθηκών διαχείρισης αυτών των αιγών», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ Λέκκας.

Διαβάστε όλο το άρθρο-έρευνα εδώ