Τὸ Εὐαγγέλιο. +Επίσκοπος Αυγουστίνος Καντιώτης.

Posted on 9 Απριλίου, 2026

Βρισκόμαστε, ἀγαπητοί μου, στὸ μέσον τῆς ἁγίας καὶ Μεγάλης Ἑβδομάδος. Ἀπόψε στὴν ἐκκλησία μας ὡρίστηκε νὰ γίνεται ἡ ἀκολουθία τῶν ἀχράντων παθῶν τοῦ Κυρίου. Καρδιὰ τῆς ἀκολουθίας εἶνε 12 ἐκλεκτὲς βιβλικὲς περικοπές. Αὐτές, καθὼς οἱ ἄφθαστοι κατανυκτικοὶ ὕμνοι συνοδεύουν μελῳδικῶς τὰ σωτήρια γεγονότα τῆς θυσίας τοῦ Σωτῆρος μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, παρεμβάλλονται στὰ κατάλληλα σημεῖα καὶ ζωντανεύουν μὲ τὴ θεόπνευστη ἐξιστόρησί τους τὶς συγκλονιστικὲς στιγμὲς τοῦ θείου δράματος ποὺ ἐκτυλίσσεται ἐνώπιόν μας. Ὁ λαός μας συνήθισε νὰ ὀνομάζῃ τὴν ἀποψινὴ ἀκολουθία «Τὰ Δώδεκα Εὐαγγέλια». Ἐπειδὴ ὅμως πολλοί, ἀκόμα καὶ μορφωμένοι, ἔχουν παρεξηγήσει αὐτὸ τὸν τίτλο, θὰ μοῦ ἐπιτρέψετε, χωρὶς νὰ θέλω νὰ σᾶς κουράσω, νὰ πῶ ἐπ ̓ αὐτοῦ λίγες λέξεις.

Τί εἶνε εὐαγγέλιο (μὲ μικρὸ ἔψιλον); τί σημαίνει εὐαγγέλιο; Εἶνε λέξι τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς γλώσσης καὶ σημαίνει «καλὴ εἴδησις». Καλὲς εἰδήσεις βέβαια θεωροῦνται πολλές· θὰ μποροῦσα τώρα νὰ σᾶς μετρήσω καμμιὰ ἑκατοστὴ τέτοιες καλὲς εἰδήσεις. Ἀλλ ̓ αὐτὲς κατὰ τὸ πλεῖστον ἀναφέρονται σὲ πράγματα δευτερεύοντα, σχετικῶς μικρὰ καὶ ἀσήμαντα, ἐνῷ στὴν πραγματικότητα μία εἶνε ἡ μεγάλη καλὴ εἴδησι, ποὺ ὅμως δὲν τὴν προσέχουμε δυστυχῶς. Ἡ δὲ μεγάλη εἴδησι, ἡ κορυφαία εἴδησι, εἶνε – ποιά· ὅτι ἀπὸ τὸν οὐρανὸ κατῆλθε ἐδῶ στὴ γῆ ὁ Ἰησοῦς Χριστός, ὁ Σωτήρας τῆς ἀνθρωπότητος. Αὐτὴ εἶνε ἡ μεγάλη εἴδησι· καὶ αὐτὴν εὐαγγελίστηκαν, δίνοντας καὶ τὴ ζωή τους γι ̓ αὐτήν, οἱ δώδεκα ἀπόστολοι ὁ ἀπόστολος τῶν ἐθνῶν Παῦλος καὶ ἄλλοι.

Μερικοὶ ἀπὸ αὐτούς, ὅσοι ἐκτὸς τοῦ ὀνόματος ἀπόστολοι ὀνομάζονται ἐπὶ πλέον καὶ εὐαγγελισταί, αὐτοὶ μετὰ τὸν προφορικὸ λόγο τους ἀξιώθηκαν ν ̓ ἀφήσουν καὶ γραπτῶς ἐκεῖνο ποὺ κήρυξαν στὸν κόσμο. Ἔτσι ἔμειναν σ ̓ ἐμᾶς 4 γνήσια θεόπνευστα Εὐαγγέλια, ποὺ εἶνε τὰ ἑξῆς. Πρῶτο τὸ Κατὰ Ματθαῖον, ἔπειτα τὸ Κατὰ Λουκᾶν, ἔπειτα τὸ Κατὰ Μάρκον, καὶ τέλος –τὸ πιὸ ὑπέροχο– τὸ Κατὰ Ἰωάννην Εὐαγγέλιο. Μερικὲς φορὲς λέμε περιληπτικὰ Εὐαγγέλιο (μὲ κεφαλαῖο ἔψιλον) καὶ ὁλόκληρη τὴν Καινὴ Διαθήκη· καὶ τότε μὲ μία λέξι ἐννοοῦνται καὶ τὰ τέσσερα εὐαγγέλια καὶ ὅλο τὸ κήρυγμα τῶν ἁγίων ἀποστόλων, τοῦ ἀποστόλου Παύλου καὶ τῶν ἄλλων.

Ὁ σκοπὸς ποὺ γράφτηκε ἡ Καινὴ Διαθήκη, τὸ Εὐαγγέλιο, εἶνε, νὰ τὸ μελετοῦν οἱ Χριστιανοὶ καὶ νὰ ῥυθμίζουν μ ̓ αὐτὸ τὴ ζωή τους· ὅ,τι διαβάζουμε, νὰ τὸ ἐφαρμόζουμε, νὰ τὸ πράττουμε. Βλέποντας ἐκεῖ τὸ ὑπόδειγμα τῆς ζωῆς τοῦ Κυρίου καὶ τῶν μαθητῶν του, νὰ τὸ μιμούμεθα κ ̓ ἐμεῖς. Ἔτσι λέει σὲ μία ἐπιστολή του ὁ ἀπόστολος Παῦλος· «Μιμηταί μου γίνεσθε, καθὼς κἀγὼ Χριστοῦ» (Α ́ Κορ. 11,1).

Ἔχουμε λοιπὸν εὐαγγέλιο (μὲ μικρὸ ἔψιλον), ποὺ σημαίνει καλὴ εἴδησι. Ἔχουμε καὶ Εὐαγγέλιο (μὲ κεφαλαῖο ἔψιλον), δηλαδὴ τὸ θεόπνευστο ἅγιο βιβλίο, ποὺ βρίσκεται χρυσοδεμένο πάνω στὴν ἁγία τράπεζα.

Ἀπόψε ὅμως ἀκοῦμε, ὅτι στὴν ἀκολουθία τῶν ἀχράντων παθῶν διαβάζονται τὰ «Δώδεκα Εὐαγγέλια». Πόσα λοιπὸν εἶνε ἐν τέλει τὰ Εὐγγέλια; εἶνε ἕνα; εἶνε τέσσερα; ἢ εἶνε δώδεκα; Τὸ ἐξηγήσαμε· εἶνε τέσσερα καὶ περιληπτικῶς ἑνώνονται σὲ ἕνα. Καὶ τί εἶνε λοιπὸν τὰ «Δώδεκα Εὐαγγέλια» ποὺ λέμε ἀπόψε; Ἁπλούστατα· εἶνε δώδεκα περικοπὲς διαλεγμένες ἀπὸ τὰ τέσσερα Εὐαγγέλια.

Ἀλλὰ τί κάνει ἡ ἡμιμάθεια τῶν κατ ̓ ὄνομα χριστιανῶν! Κάποιος, θεωρούμενος μάλιστα καὶ ἐγγράμματος, ὅταν σὲ μιὰ συζήτησι ἐτέθη τὸ ἐρώτημα «Πόσα εἶνε τὰ Εὐαγγέλια;»,ν ἀπεφάνθη ὁ σοφὸς ὅτι εἶνε δώδεκα! Καὶ ἐπέμενε. Τόσο ἐγνώριζε καὶ τόσο ἔλεγε.

Δὲν ἔχουμε ὅμως μόνο τοὺς ἡμιμαθεῖς χριστιανούς, ἔχουμε καὶ τοὺς ἐχθροὺς τῆς πίστεως, τοὺς ἀθέους καὶ ἀπίστους. Ἀκοῦμε πολλοὺς ἀπὸ αὐτοὺς νὰ λένε· Δὲ βαριέσαι τώρα· τὸ Εὐαγγέλιο δὲν ἐφαρμόζεται, πάλιωσε, δὲν ἰσχύει πλέον. Τώρα ἰσχύουν ἄλλα «εὐαγγέλια»… Τί ἔχουμε ν ̓ ἀπαντήσουμε σ ̓ αὐτούς;

Τὸ Εὐαγγέλιο, κύριοι, δὲν εἶνε ἀνεφάρμοστο. Καὶ ἕνας μόνο ἄνθρωπος ἐὰν τὸ ἐφάρμοζε, ἔφτανε αὐτὸς ν ̓ ἀποδείξῃ τὴν ἰσχύ του. Ὄχι ἕνας ὅμως, ἀλλὰ πολλοί, ἄντρες καὶ γυναῖκες, δέχτηκαν, πίστευσαν καὶ ἐφάρμοσαν τὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Χριστοῦ· καὶ αὐτὸ ὄχι μόνο κάποτε στὸ παρελθὸν ἀλλὰ καὶ σήμερα.

Ὅσο γιὰ τὰ διάφορα ἄλλα «εὐαγγέλια» ποὺ ἰσχυρίζεστε ὅτι ἰσχύουν σήμερα, ἔγινε πείραμα. Ἡ πίστι τοῦ Χριστοῦ στὴ μεγάλη ὀρθόδοξη χώρα τοῦ Βορρᾶ, τὴ ̔Ρωσία, πέρασε πάλι ἀπὸ καμίνι. Ἐπὶ ἑβδομήντα καὶ πλέον χρόνια (1917-1990) στὴ ̔Ρωσία Εὐαγγέλιο δὲν ἀκουγόταν. Ἀντὶ τοῦ Εὐαγγελίου τότε ἐπροβάλλετο τὸ κήρυγμα τοῦ Λένιν, τοῦ Μάρξ, τοῦ Στάλιν, ἡ προπαγάνδα τῶν ἀθέων. Πῶς ἔγινε καὶ ἄλλαξε ἡ κατάστασι; Τὸ εἶδαν ὅλοι. Καλὰ προφήτευε ὁ Ντοστογιέφσκυ γιὰ τὴ χώρα του· Ὦ ἁγία ̔Ρωσία, ποὺ γέννησες μεγάλους ἄνδρες καὶ προφῆτες καὶ διδασκάλους, θ ̓ ἀνοίξουν τάφο νὰ σὲ θάψουν μέσ ̓ στὴ γῆ· ἀλλ ̓ ὅ,τι καὶ ἂν γίνῃ, καὶ χίλια μέτρα νὰ σὲ θάψουν κάτω ἀπὸ τὸ χῶμα, πάλι θ ̓ ἀναστηθῇς! Καὶ νά τὸ θαῦμα, τὸ ὁποῖο ἔγινε ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας· ὅπως μετὰ τὴν σταυρικὴ θυσία του ὁ Κύριος ἀνέ- στη τριήμερος, ἔτσι καὶ στὴ ̔Ρωσικὴ γῆ ἡ πίστι στὸ Χριστό, μετὰ ἀπὸ διωγμό, ἀναστήθηκε καὶ ἔλαμψε. Βλέπεις σήμερα στὶς ἐφημερίδες φωτογραφίες, ποὺ δείχνουν τὸν κυβερνήτη τῆς χώρας νὰ πηγαίνῃ στὸ ναὸ τῆς Μόσχας, νὰ παίρνῃ τὴν εὐχὴ τοῦ πατριάρχου καὶ ν ̓ ἀσπάζεται τὸ ἱερὸ Εὐαγγέλιο.

Ἂς ἔχουν θάρρος λοιπὸν οἱ πιστοί. Τὸ Εὐαγγέλιο νικᾷ καὶ προελαύνει στὸν κόσμο!

Ἐμεῖς δέ, ἡ μικρή μας πατρίδα, ἔχουμε τὸ καύχημα ὅτι τὸ πρωτότυπο Εὐαγγέλιο εἶνε γραμμένο στὰ ἑλληνικά. Λένε ὅτι ὁ Ἀδαμάντιος Κοραῆς, ποὺ ἄγαλμά του ὑπάρχει μπροστὰ ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν, πῆγε καὶ ἐπισκέφθηκε ἕνα σχολεῖο. Ὁ δάσκαλος τοῦ ἔδειχνε μὲ καμάρι τὴ βιβλιοθήκη ποὺ εἶχε δημιουργήσει μὲ κόπους καὶ ἔξοδα. Ἀλλὰ ὁ Κοραῆς, ἀφοῦ κοίταξε τὰ βιβλία τῆς βιβλιοθήκης, ἐνῷ ὁ δάσκαλος περίμενε νὰ λάβῃ συγχαρητήρια, γυρίζει καὶ τὸν ῥαπίζει· τὸν χαστούκισε. –Ντροπή σου, τοῦ λέει. –Ντροπή μου; γιατί; ἐγὼ τὰ βιβλία αὐτὰ τὰ συγκέντρωσα μὲ θυσίες. –Ντροπή σου, γιατί, ἐνῷ τόσα βιβλία μάζεψες, παρέλειψες τὸ σπουδαιότερο ἀπ ̓ ὅλα· δὲν ἔχεις ἐδῶ τὸ Εὐαγγέλιο!… Ἄξιος ῥαπισμάτων λοιπὸν ἐκεῖνος. Καὶ πόσοι ἄλλοι ἆραγε σήμερα ποὺ περιφρονοῦν τὸ Εὐαγγέλιο εἶνε ἄξιοι ῥαπισμάτων;

Λένε ἐπίσης ὅτι, ὅταν τὸ γένος μας μετὰ ἀπὸ ἀγῶνες ὀκτὼ ἐτῶν ἐλευθερώθηκε, μία ἀντιπροσωπία Ἑλλήνων πῆγε στὸ Παρίσι, ὅπου ὁ Κοραῆς ζοῦσε τὶς τελευταῖες ἡμέρες του, καὶ τὸν ῥώτησαν· –Τώρα ποὺ ἐλευθερωθήκαμε τί σύνταγμα νὰ ἐφαρμόσουμε; νὰ πάρουμε τὸ γαλλικό; νὰ πάρουμε τὸ γερμανικό; ἢ νὰ πάρουμε τὸ ἀγγλικό; Κ ̓ ἐκεῖνος τότε σηκώθηκε ὄρθιος, πῆγε ὑποβασταζόμενος κοντὰ στὴ βιβλιοθήκη του, πῆρε στὰ χέρια του τὸ Εὐαγγέλιο καὶ τοὺς λέει· –Αὐτὸ εἶνε τὸ τέλειο σύνταγμα γιὰ τὴν Ἑλλάδα· ἂν τὸ νέο κράτος ἐφαρμόσῃ αὐτὸ τὸ σύνταγμα, ἡ Ἑλλάδα θὰ γίνῃ ἡ πιὸ λαμπρὴ χώρα.

Δυστυχῶς δὲν τὸ ἐφαρμόσαμε. Καὶ τώρα ὄχι μόνο αὐτό, ἀλλὰ γίνεται καὶ προσπάθεια νὰ ἀφαιρεθοῦν ἀπὸ τὸ Σύνταγμά μας ὅλα τὰ στοιχεῖα ποὺ χαρακτηρίζουν τὸ κράτος μας ὡς χριστιανικὸ ὀρθόδοξο. Ἤδη, μὲ τόσες καὶ τόσες τροποποιήσεις ποὺ ψηφίστηκαν, ἔχουν γίνει μεγάλες ἀλλαγὲς ἐπὶ τὸ κοσμικώτερον. Παραμένει μόνο ἡ ἐπικεφαλίδα «Εἰς τὸ ὄνομα τῆς ἁγίας καὶ ὁμοουσίου καὶ ἀδιαιρέτου Τριάδος», ποὺ κι αὐτὴν θέλουν νὰ τὴ σβήσουν.

Ἀλλ ̓ ὅσοι, ἀδελφοί μου, –παλαίοντες τόσο μὲ τὴν ἀπιστία ὅσο καὶ μὲ τὴν ἡμιμάθεια– μένουμε πιστοὶ στὸν ἐσταυρωμένο Λυτρωτή, θὰ τρέχουμε στοὺς ἱεροὺς ναούς, θὰ ἀτενίζουμε τὸν πάσχοντα Κύριό μας καὶ θὰ ἐξακολουθοῦμε νὰ κρατοῦμε τὸ ἱερὸ καὶ ἅγιο Εὐαγγέλιο στὴν ψυχή, στὸ νοῦ καὶ στὰ χέρια μας.

Συνιστῶ σὲ ὅλους σας, νὰ ἔχετε στὸ σπίτι τὸ Εὐαγγέλιο· εἶνε εὐλογία Θεοῦ. Κάθε μέρα νὰ διαβάζετε ἕνα κεφάλαιο. Καὶ θὰ δῆτε μιὰ μεταβολὴ καὶ σ ̓ ἐσᾶς καὶ στοὺς οἰκείους σας. Καλλιεργῆστε τὴ συνήθεια νὰ διαβάζετε! Ποῦ εἶνε τώρα οἱ εὐλαβεῖς ἐκεῖνοι γονεῖς ποὺ διάβαζαν στὰ παιδιά τους τὸ Εὐαγγέλιο; Ὑπάρχουν σήμερα, ἢ ἔχουν πλέον λείψει;

Παρ ̓ ὅλα πάντως τὰ ἐμπόδια ἐμεῖς θὰ συνεχίσουμε νὰ κηρύττουμε «Χριστὸν ἐσταυρωμένον,

…Θεοῦ δύναμιν καὶ Θεοῦ σοφίαν» (Α ́ Κορ. 1,23-24) καὶ νὰ κρατοῦμε τὸ Εὐαγγέλιο. Αἰνεῖτε καὶ ὑπερυψοῦτε Χριστὸν εἰς τοὺς αἰῶνας· ἀμήν.

(†) ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος