Οἱ 10 Κυριακὲς τοῦ Τριωδίου

 

 

Μᾶς τὸ ἔστειλε συνεργάτης τοῦ Κατηχητικοῦ ἔργου ἀπὸ τὸν Παρακάλαμο.

https://youthimdpk.blogspot.com/2026/02/10.html

Η μεγαλύτερη ασφάλεια για να μην πέφτεις σε αμαρτίες! (Γνώθι σαυτόν) | π. Γεώργιος Σχοινάς

 

Μήνυμα Τριωδίου γιὰ τοὺς ἐν Χριστῷ ἀδελφοὺς ἐν τῷ κόσμῳ διαβιοῦντες.

 Posted on 5 Φεβρουαρίου, 2026

Γέροντος Γαβριὴλ μοναχοῦ Ἁγιορείτου,
Ἱερὸν Κελλίον Ἁγίου Χριστοδούλου τοῦ ἐν Πάτμῳ, Ἅγιον Ὄρος.
Ἐν Ἁγίῳ Ὄρει τῇ 21.1//3.2.2026
Ἁγίου Μαξίμου Ὁμολογητοῦ.

Νὰ παρακαλᾶμε τὸν Θεὸ νὰ μᾶς δώσει ἁγία γλῶσσα, ἅγιο στόμα, νὰ μὴν πληγώνουμε, νὰ μὴν στεναχωροῦμε ἀνθρώπους. Ὁ Ἅγιος Ἰσαὰκ ὁ Σῦρος λέει: «Ἔχε τὸ στόμα σου γλυκό, τὴ γλῶσσα σου γλυκιά, γιὰ νὰ ἔχεις φίλους ὅλους τοὺς ἀνθρώπους».

Πολλὰ διαζύγια μὲ τὴ γλῶσσα, πολλὲς φιλίες χαλοῦνε μὲ τὴ γλῶσσα. Νὰ παρακαλᾶμε τὸν Θεὸ νὰ μᾶς δώσει ἁγία γλῶσσα, ἅγιο στόμα. Πρὶν μιλήσουμε ὅλοι μας νὰ μὴν ξεχνοῦμε τρία πράγματα. Πρῶτον, πιὸ καλὰ κερδίζουμε κάτι μὲ τὴν καλοσύνη παρὰ μὲ τὴ βία, τὴ διπλωματία καὶ ἄλλα μέσα. Ἡ καλοσύνη εἶναι τὸ χρυσὸ κλειδὶ ποὺ ἀνοίγουν ὅλες οἱ σκουριασμένες κλειδαριές. Δεύτερον, πρὶν μιλήσουμε…να μὴν ξεχνοῦμε αὐτὸ ποὺ λέει ὁ Ἑλληνικὸς λόγος: «Πιὸ καλὰ κερδίζουμε κάτι μὲ τὸ χαμόγελο παρὰ μὲ τὸ σπαθί». Τὸ σπαθὶ κόπτει τὰ πάντα, δὲν εἶναι τίποτα. Τὸ χαμόγελο εἶναι μιὰ μικρὴ καμπύλη, διορθώνει ὅμως χίλια δυὸ στραβὰ πράγματα. Τρίτον, πρὶν μιλήσουμε, νὰ μὴν ξεχνοῦμε αὐτὸ ποὺ λέει μιὰ ἀραβικὴ παροιμία: «Ὁ γλυκομίλητος μπορεῖ νὰ θηλάσει καὶ λέαινα». Ἔχει μεγάλη δύναμη ὁ καλὸς ὁ λόγος.

Ὁ Ἅγιος Νικόλαος ὁ Πλανᾶς ἔζησε στὴν Ἀθήνα. Περνοῦσε πολλὲς φορὲς μπροστὰ ἀπὸ ἕνα κατάστημα, ὅπου ἦταν τσαγκάρης καὶ ἦταν κομμουνιστὴς καὶ αὐτοὶ εἶχαν σκοπὸ νὰ ἐπικρατήσουν τὸ 1946-48 στὴν Ἀθήνα, νὰ σφάξουν ὅλους τοὺς Ἕλληνες. Πέρναγε ὁ Ἅγιος : «Καλημέρα παιδί μου». Λυσσοροοῦσε αὐτός, τίποτα, ἄλλη φορὰ «καλημέρα παιδί μου, τί κάνεις; τί ;». Πέρασε, κάποτε νικήθηκε ἀπὸ τὴν ἀγάπη τοῦ Κυρίου, πῆγε τοῦ ἔβαλε μετάνοια, ἦταν αὐτὸς κομμουνιστὴς ἄθεος καὶ λέει : «ἅμα σφάξουν τοὺς ἱερεῖς στὴν Ἀθήνα, αὐτόν τον παππούλη δὲν θὰ τὸν ἀφήσω νὰ τὸν πειράξουν».

Ἕνας μοῦ εἶπε : «ζοῦσα μιὰ ἄστατη ζωή, ἔκανα ἁμαρτίες, γύριζα νύχτες. Κάποτε πῆρα τὰ χρήματα ποὺ εἶχα, τὰ ἔπαιξα, πῆγα καὶ τὰ ἔχασα». Λέω στὴ γυναῖκα μου : «ἔχασα τὰ χρήματα ὅλα». Αὐτή μου λέει : «εἶσαι καλά;» λέει ὁ ἄνθρωπος : «εἶμαι καλά, ἀλλὰ ἔχασα τὰ χρήματα». Καὶ αὐτή μου λέει: «μὴ στενοχωριέσαι, ἂς τὰ ἔχασες. Μοῦ φτάνει ποὺ εἶσαι καλὰ ἐσύ». Μόλις τὰ ἄκουσα αὐτά, μοῦ λέει ὁ ἄνθρωπος, διαλύθηκα. Καὶ πῆρα ἀπόφαση νὰ διορθωθῶ. Καὶ ἔγινε πρώτη οἰκογένεια, ἀπὸ μιὰ κουβέντα. Ἔχει δύναμη ὁ λόγος, ὁ καλός.

Μία αἰτία διαζυγίου εἶναι ἡ γλῶσσα. Ἄλλη αἰτία διαζυγίου εἶναι ἡ ἀφέλειά μας. Τί θὰ πεῖ αὐτό; Ἔχεις ἕνα παράπονο μὲ τὴ γυναῖκα σου; Πᾶς τὸ λὲς στὸν κουμπάρο, στὸν φίλο, ποὺ δὲν ἔχει ἐχεμύθεια καὶ πάει καὶ τὰ λέει καὶ μεγαλώνει τὸ χάσμα. Κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ ἀποδώσει αὐτὰ ποὺ ἄκουσε ὅπως ἀκριβῶς τὰ ἄκουσε. Θὰ βάλει δικά του. Γι’ αὐτὸ ἕνας σοφὸς εἶπε: «Αὐτὸ ποὺ εἶπες ἔγινε. Ὅπως ὅμως τὸ εἶπες δὲν ἔγινε ποτέ». 2 // 2

Ὁ λαός, νὰ μᾶς προφυλάξει νὰ μὴν εἴμαστε ἀφελεῖς καὶ λέμε τὰ μυστικά μας στὸν καθένα, λέει τρία πράγματα : πρῶτον, «κανεὶς δὲν κρατάει καλύτερα ἕνα μυστικὸ ἀπὸ ἐκεῖνον ποὺ τὸ ξέρει παντελῶς. Ἕνα μυστικὸ ποὺ τὸ ξέρουν τρεῖς γιὰ νὰ μείνει μυστικὸ πρέπει νὰ πεθάνουν δύο. Φεύγει ἀπὸ τὰ χείλη καὶ τὸ μάθαν χίλιοι». Πολλὰ διαζύγια…

Ἕνας ἄλλος λόγος διαζυγίου εἶναι ὅτι σήμερα στὴν οἰκογένεια ὑπάρχουν νόμοι πνευματικοὶ, ποὺ ἂν δὲν τηρηθοῦν θὰ διαλυθεῖ ἡ οἰκογένεια. Ὅπως καὶ στὴ φύση ὑπάρχουν νόμοι. Παραδείγματος χάρη, ὁ νόμος τῆς φυγοκέντρου δυνάμεως. Ὁδηγεῖς, φτάνεις σὲ μιὰ στροφή, ἂν δὲν κόψεις τὴν ταχύτητα θὰ σὲ πετάξει ἔξω. Λειτουργεῖ ὁ νόμος. Καὶ στὴν οἰκογένεια ὑπάρχουν νόμοι. Γιὰ τὸν ἄντρα, ἡ γυναῖκα του πρέπει νὰ ἔχει τὴν πιὸ ὑψηλὴ κορυφή. Καὶ μετὰ οἱ γονεῖς, τὰ ἀδέρφια του καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι. Γιὰ τὴν γυναῖκα, ὁ ἄντρας της πρέπει νὰ ἔχει τὴν πιὸ ὑψηλὴ κορυφὴ καὶ μετὰ οἱ γονεῖς της, τὰ ἀδέρφια καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι. Ὑπάρχουν ἱεραρχίες, ἅμα δὲν τηρηθοῦν αὐτὰ τελειώνει ἡ οἰκογένεια, ἔχουμε ἕνα πρόβλημα στὴν οἰκογένεια καὶ ἂν ἡ γυναῖκα λέει : «ἐγὼ θὰ πάω νὰ ρωτήσω τὸν πατέρα μου τί θὰ κάνουμε, θὰ πάω νὰ ρωτήσω τοὺς ἀδερφούς»… Τί λές;…

Εὔχομαι σὲ ὅλους τοὺς δικούς σας ἐν τὸν νῦν αἰῶνα καὶ ἐν τόν μέλλοντι.
Εὔχομαι νὰ ἐλέει ὁ Θεὸς ὅλο τὸν κόσμο.
Ὁ Κύριος ποὺ εἶναι ὁ Μέγιστος καὶ Ὕψιστος,
ὁ Μοναδικὸς καὶ Ἀνεπανάληπτος,
Εἰρηνάρχης, Εἰρηνόδωρος καὶ Εἰρηνοποιός,
νὰ χαρίσει εἰρήνη σὲ ὅλο τὸν κόσμο.
Ἀμήν.

Γέροντας Γαβριὴλ μοναχός Ἁγιορείτης

(το άνω απόσπασμα είναι απομαγνητοφώνηση ηχητικών, τα οποία για κάποιον λόγο δεν φορτώνουν στο παρόν ιστολόγιο)

Τελώνου και Φαρισαίου (Αρχή Τριωδίου)

 

Τελώνου και Φαρισαίου (Αρχή Τριωδίου)

Ημερομηνία Εορτής:	01/02/2026
Τύπος εορτής:	Με βάση το Πάσχα. Εορτάζει 70 ημέρες πριν το Άγιο Πάσχα.
Άγιοι που εορτάζουν:	Τελωνου Και Φαρισαιου (αρχη Τριωδιου)
Τελευταία ενημέρωση:	20/02/2013 20:42
Περιεχόμενα:	Βιογραφία Λειτουργικά κείμενα Αγιογραφίες / Φωτογραφίες Σχετικές συνδέσεις Παραπομπές

Βιογραφία

Φαρισαΐζων, Ἱεροῦ μακρὰν γίνου,
Χριστὸς γὰρ ἔνδον, ᾧ ταπεινὸς δεκτέον.

Ὁ δημιουργὸς τῶν ἄνω καὶ τῶν κάτω,
Τρισάγιον μὲν ὕμνον ἐκ τῶν Ἀγγέλων,
Τριῴδιον δὲ καὶ παρ' ἀνθρώπων δέχου.

Τριώδιο
Τριώδιο ονομάζεται το Λειτουργικό Βιβλίο της Εκκλησίας μας το οποίο περιλαμβάνει τους Ύμνους των Κυριακών, απο την Κυριακή του Τελώνου και του Φαρισαίου μέχρι και το Μεγάλο Σάββατο πρίν την Τελετή της Αναστάσεως. Ονομάζεται έτσι διότι οι περισσότεροι Κανόνες του Όρθρου (πρωινή Ακολουθία) περιέχουν τρείς Ωδές ενώ συνήθως περιέχουν εννέα Ωδές - την 8η και την 9η πάντοτε, ύστερα δε διαδοχικά μία από τις πέντε πρώτες.

Το Τριώδιο τοποθετείται στα Αναλόγια των Ναών μας στον Εσπερινό του Σαββάτου της Κυριακής του Τελώνου και του Φαρισαίου αφού πρώτα ο Πρωτοψάλτης το παραλάβει απο την Εικόνα του Χριστού και το ασπασθεί. Έτσι ανοίγει το Τριώδιο, περίοδος η οποία διαιρείται σε τρείς μικρότερες, δηλ. Κυριακή Τελώνου και Φαρισαίου μέχρι Κυριακή της Τυροφάγου, Καθαρά Δευτέρα μέχρι το Σάββατο Του Λαζάρου και Κυριακή των Βαίων το βράδυ μέχρι το Μεγάλο Σάββατο πρίν την Ανάσταση. Παλαιότερα στην περίοδο του τριωδίου συμπεριλαμβάνονταν και η περίοδος από την Κυριακή του Πάσχα μέχρι την Κυριακή των αγίων πάντων. Αργότερα όμως οι ιερές ακολουθίες της περιόδου αυτής περιελήφθησαν σε ιδιαίτερο λειτουργικό βιβλίο το «Πεντηκοστάριο».

Για την διαμόρφωση του Τριωδίου, όπως το έχει στη χρήση της σήμερα η εκκλησία μας, έπαιξαν ρόλο όλες οι χριστιανικές γενεές από τον 5ο μέχρι τον 15ο αιώνα μ.Χ. (Το πρώτο έντυπο του Τριωδίου εξεδόθη το 1522 μ.Χ. στην Βενετία). Το γεγονός αυτό αποδεικνύεται από τις ασματικές ακολουθίες των εορτών του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά (Β' Κυριακή των Νηστειών), του Οσίου Ιωάννου της Κλίμακος (Δ' Κυριακή των Νηστειών), κ.α. Αποδεικνύεται επίσης από την εισαγωγή του επιτάφιου θρήνου, εγκωμίων, δηλαδή που ψάλλονται στον Επιτάφιο, και από την εισαγωγή των συναξαρίων του Νικηφόρου Καλλίστου του Ξανθόπουλου. Στην διαμόρφωση των ασματικού κύκλου του τριωδίου συνέβαλαν επίσης και διάσημοι υμνογράφοι και μελωδοί της εκκλησίας μας, όπως ο Ρωμανός ο Μελωδός, (βλέπε 1 Οκτωβρίου) και ο Ιωάννης Δαμασκηνός (βλέπε 4 Δεκεμβρίου).

Το τριώδιο περισσότερο από όλα τα εκκλησιαστικά βιβλία που περιέχουν ιερές ακολουθίες οδηγεί τις ψυχές των πιστών τέκνων της ορθοδόξου εκκλησίας στην περισυλλογή και στην κατάνυξη. Για τον λόγο αυτό ονομάζεται και κατανυκτικό τριώδιο. Με τον κύκλο των εορτών του τριωδίου ανανεώνονται τα βιώματα της νηστείας, της εγκράτειας, της μετάνοιας, και της χαρμολύπης.

Οι Κυριακές του Τριωδίου είναι οι εξής:

1. Τελώνου και Φαρισαίου
2. Ασώτου
3. Απόκρεω
4. Τυροφάγου

Η πρώτη εβδομάδα, που τελειώνει την Κυριακή του Ασώτου, λέγεται και Προφωνή ή Προφωνέσιμη, επειδή παλιά προφωνούσαν, δηλαδή διαλαλούσαν ότι άρχιζαν οι αποκριές. Η εβδομάδα αυτή λέγεται και αμόλυτη ή απόλυτη, επειδή τότε οι ψυχές των πεθαμένων βγαίνουν στον Πάνω Κόσμο.

Η δεύτερη εβδομάδα λέγεται Κρεατινή ή της Κρεοφάγου ή Ολόκριγια, επειδή έτρωγαν κρέας και δεν νηστεύουν Τετάρτη και Παρασκευή. Η Κυριακή της εβδομάδας αυτής, η Κυριακή της Απόκρεω, ονομάστηκε έτσι γιατί ήταν η τελευταία μέρα της κρεοφαγίας (από + κρέας) όλης της περιόδου του Τριωδίου.

Η τρίτη εβδομάδα λέγεται Τυρινή ή της Τυροφάγου, επειδή έτρωγαν γαλακτοκομικά προϊόντα. Από τη Δευτέρα, μια εβδομάδα πριν την Καθαρή Δευτέρα, άρχιζε η αποχή από το κρέας και επιβαλλόταν η χρήση τυριού και γαλακτερών σαν ενδιάμεση άσκηση μεταξύ κρεοφαγίας και νηστείας.

Τελώνη και του Φαρισαίου
Η πρώτη Κυριακή του Τριωδίου είναι αφιερωμένη στην διδακτική παραβολή του Τελώνου και του Φαρισαίου, την οποία ο Κύριος διηγήθηκε, προκειμένου να διδάξει την αρετή της ταπεινώσεως και να στηλιτεύσει την έπαρση.

Ο ευαγγελιστής Λουκάς, με τρόπο λιτό, αλλά σαφέστατο, διέσωσε την παραβολή αυτή ως εξής:

«Εἶπε δὲ καὶ πρός τινας τοὺς πεποιθότας ἐφ᾿ ἑαυτοῖς ὅτι εἰσὶ δίκαιοι, καὶ ἐξουθενοῦντας τοὺς λοιπούς, τὴν παραβολὴν ταύτην· ἄνθρωποι δύο ἀνέβησαν εἰς τὸ ἱερὸν προσεύξασθαι, ὁ εἷς Φαρισαῖος καὶ ὁ ἕτερος τελώνης. ὁ Φαρισαῖος σταθεὶς πρὸς ἑαυτὸν ταῦτα προσηύχετο· ὁ Θεός, εὐχαριστῶ σοι ὅτι οὐκ εἰμὶ ὥσπερ οἱ λοιποὶ τῶν ἀνθρώπων, ἅρπαγες, ἄδικοι, μοιχοί, ἢ καὶ ὡς οὗτος ὁ τελώνης· νηστεύω δὶς τοῦ σαββάτου, ἀποδεκατῶ πάντα ὅσα κτῶμαι. Καὶ ὁ τελώνης μακρόθεν ἑστὼς οὐκ ἤθελεν οὐδὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς εἰς τὸν οὐρανὸν ἐπᾶραι, ἀλλ᾿ ἔτυπτεν εἰς τὸ στῆθος αὐτοῦ λέγων· ὁ Θεός, ἱλάσθητί μοι τῷ ἁμαρτωλῷ. Λέγω ὑμῖν, κατέβη οὗτος δεδικαιωμένος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ ἢ γὰρ ἐκεῖνος· ὅτι πᾶς ὁ ὑψῶν ἑαυτὸν ταπεινωθήσεται, ὁ δὲ ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑψωθήσεται». (Λουκ.18,10-14).

Η τάξη των Φαρισαίων εκπροσωπούσε την υποκρισία και την εγωιστική αυτάρκεια και έπαρση. Τα μέλη της απόλυτα αποκομμένα από την υπόλοιπη ιουδαϊκή κοινωνία, αποτελούσαν, λαθεμένα, το μέτρο σύγκρισης της ευσέβειας και της ηθικής για τους Ιουδαίους. Αντίθετα οι τελώνες ήταν η προσωποποίηση της αδικίας και της αμαρτωλότητας . Ως φοροεισπράκτορες των κατακτητών Ρωμαίων διέπρατταν αδικίες, κλοπές, εκβιασμούς, τοκογλυφίες και άλλες ειδεχθείς ανομίες και γι' αυτό τους μισούσε δικαιολογημένα ο λαός. Δύο αντίθετοι τύποι της κοινωνίας, οι οποίοι εκπροσωπούσαν τις δύο αυτές τάξεις, ανέβηκαν στο ναό να προσευχηθούν. Ο πρώτος ο νομιζόμενος ευσεβής, έχοντας την αυτάρκεια της δήθεν ευσέβειάς του ως δεδομένη, στάθηκε με έπαρση μπροστά στο Θεό και άρχισε να απαριθμεί τις αρετές του, οι οποίες ήταν πραγματικές. Τις εξέθετε προκλητικότατα εις τρόπον ώστε απαιτούσε από το Θεό να τον επιβραβεύσει γι' αυτές. Για να εξαναγκάσει το Θεό έκανε και αήθη σύγκρισή του με άλλους ανθρώπους και ιδιαίτερα με τον συμπροσευχόμενό του τελώνη.

Αντίθετα ο όντως αμαρτωλός τελώνης συναισθάνεται τη δεινή του κατάσταση και με συντριβή και ταπείνωση ζητεί το έλεος του Θεού. Αυτή η μετάνοιά του τον δικαιώνει μπροστά στο Θεό. Γίνεται δεκτή η προσευχή του, σε αντίθεση με τον υποκριτή Φαρισαίο, ο οποίος όχι μόνο δεν έγινε δεκτή η προσευχή του, αλλά σώρευσε στον εαυτό του περισσότερο κρίμα, εξαιτίας της εγωπάθειάς του.

Οι Πατέρες της Εκκλησίας μας όρισαν να είναι αφιερωμένη η πρώτη Κυριακή του Τριωδίου στη διδακτική αυτή παραβολή του Κυρίου για να συνειδητοποιήσουν οι πιστοί πως η υπερηφάνεια είναι η αγιάτρευτη ρίζα του κακού στον άνθρωπο, η οποία τον κρατά μακριά από την αγιαστική χάρη του Θεού και πως η ταπείνωση είναι το σωτήριο αντίδοτο της καταστροφικής πορείας, που οδηγεί τον άνθρωπο η εγωπάθεια.

Λιγότερα (-)

Λειτουργικά κείμενα

Κοντάκιον
Ἦχος γ'. Ἡ Παρθένος σήμερον.
Στεναγμοὺς προσοίσωμεν, τελωνικοὺς τῷ Κυρίῳ, καὶ αὐτῷ προσπέσωμεν, ἁμαρτωλοὶ ὡς Δεσπότῃ· θέλει γὰρ τὴν σωτηρίαν πάντων ἀνθρώπων, ἄφεσιν παρέχει πᾶσι μετανοοῦσι· δι' ἡμᾶς γὰρ ἐσαρκώθη Θεὸς ὑπάρχων Πατρὶ συνάναρχος.

Έτερον Κοντάκιον
Ἦχος δ’.
Φαρισαίου φύγωμεν ὑψηγορίαν, καὶ Τελώνου μάθωμεν, τὸ ταπεινὸν ἐν στεναγμοῖς, πρὸς τὸν Σωτῆρα κραυγάζοντες· Ἵλαθι μόνε ἡμῖν εὐδιάλλακτε.

Ὁ Οἶκος
Ἑαυτοὺς ἀδελφοὶ ἅπαντες ταπεινώσωμεν, στεναγμοῖς καὶ ὀδυρμοῖς τύψωμεν τὴν συνείδησιν, ἵνα ἐν τῇ κρίσει τότε τῇ...

Περισσότερα (+)

Αγιογραφίες / Φωτογραφίες

Τελώνου και Φαρισαίου (Αρχή Τριωδίου)

Τελώνου και Φαρισαίου (Αρχή Τριωδίου)

Τελώνου και Φαρισαίου (Αρχή Τριωδίου)

Τελώνου και Φαρισαίου (Αρχή Τριωδίου) - Φώτης Κόντογλου

Αρχιμ. Παύλου Δημητρακοπούλου, Κυριακή της Τυρινής.

 Posted on 1 Μαρτίου, 2025

Εν κυθήροις τη 1η Μαρτίου 2025
Αρχιμ. Παύλου Δημητρακοπούλου
Θεολόγου, συγγραφέως,
Κληρικού της Ι. Μ. Κυθήρων & Αντικυθήρων

    Η σημερινή Κυριακή, αγαπητοί μου αδελφοί, είναι η Κυριακή της Τυρινής, ημέρα κατά την οποία η Εκκλησία μας μνημονεύει, σύμφωνα με το συναξάρι,  «την από του παραδείσου της τρυφής εξορία του πρωτοπλάστου Αδάμ». Ανάλογο είναι και το περιεχόμενο της όλης ακολουθίας του εσπερινού και του όρθρου από το βιβλίο του Τριωδίου. Το αποστολικό ανάγνωσμα που ακούσαμε προηγουμένως είναι μια περικοπή από την προς Ρωμαίους επιστολή του αποστόλου Παύλου, ενώ το ευαγγελικό μια περικοπή από το 6ο κεφάλαιο του κατά Ματθαίον Ευαγγελίου. Την προηγούμενη Κυριακή η Εκκλησία έφερε στη μνήμη μας το μεγάλο και φοβερό γεγονός της κρίσεως, που θα γίνει στο τέλος της ιστορίας αυτού του κόσμου, την ημέρα της δευτέρας παρουσίας του Κυρίου μας. Την σημερινή ημέρα μας επαναφέρει στην αρχή, στο ξεκίνημα της ιστορίας του ανθρωπίνου γένους, όχι τυχαία βέβαια. 

    Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι η Εκκλησία καθιέρωσε να μνημονέυουμε την πτώση και εν συνεχεία την έξωση του Αδάμ από τον παράδεισο, καθώς βρισκόμαστε στο κατόφλι της εισόδου μας στην αγωνιστική περίοδο της αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Γιατί εξορίστηκε ο Αδάμ από τον παράδεισο; Διότι δεν υπήκουσε στη συγκεκριμένη εντολή, που του έδωσε ο Θεός. Κάποια στιγμή βέβαια συναισθάνηκε την πτώση του, καθώς απογυμνώθηκε από την Χάρη του Θεού που είχε μέχρι τότε μέσα του, ωστόσο δεν μετανόησε με ειλικρινή μετάνοια. Όταν ο Θεός τον ρώτησε: «Αδάμ που είσαι; Τι συμβαίνει;», αυτός αντί να ομολογήσει την αμαρτία του, προσπαθούσε να δικαιολογηθεί και να ρίξει το σφάλμα στην Εύα. Και αυτή στη συνέχεια στον όφι. Και όταν ο Αδάμ εξορίστηκε από τον παράδεισο, τότε, καθώς αναφέρουν τα τροπάρια και οι ύμνοι της ακολουθίας, άρχισε να θρηνεί για το κατάντημά του και και να καλεί όλη την κτίση να κλαύσει και να θρηνήσει και αυτή για την οδυνηρή πτώση του, εξ’ αιτίας της οποίας από άφθαρτος και αθάνατος που ήταν κατάντησε δούλος της φθοράς και του θανάτου. Και χρειάσθηκε να περάσουν αιώνες και αιώνες μέχρις ότου οι ψυχές του Αδάμ και της Εύας, που βρίσκονταν φυλακισμένες στα σκοτεινά βασίλεια του Άδου, αξιώθηκαν της σωτηρίας, όταν ο Χριστός κατέβηκε στον άδη και τους ελευθέρωσε μαζί με όλους εκείνους οι οποίοι πίστευσαν σ’ αυτόν.

Εάν, λοιπόν, η παρακοή του Αδάμ τον εξόρισε από τον παράδεισο η δε μετάνοιά του τον επανέφερε σ’ αυτόν, το ίδιο χρειάζεται να γίνει και σε μας. Μιμηθήκαμε τον Αδάμ στην παρακοή και χάσαμε τον παράδεισο. Ας τον μιμηθούμε τώρα και στην μετάνοια, αν θέλουμε να τον ξαναβρούμε.

    Αξίζει να προσέξουμε ιδιαίτερα και την ευαγγελική περικοπή που ακούσαμε σήμερα, που έχει άμεση σχέση με την αγωνιστική και κατανυκτική περίοδο της αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής, στην  οποία ο Κύριος μεταξύ άλλων επισημαίνει τα εξής: «Εάν γαρ αφήτε τοις ανθρώποις τα παραπτώματα αυτών, αφήσει και υμίν ο πατήρ υμών ο ουράνιος· εάν δε μη αφήτε τοις ανθρώποις τα παραπτώματα αυτών, ουδέ ο πατήρ υμών αφήσει τα παραπτώματα υμών». Δηλαδή αν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα μαρτήματα που έκαναν σε σας, τότε και ο ουράνιος πατέρας θα συχωρήσει και σε σας τα δικά σας αμαρτήματα. Εάν όμως δεν συγχωρήσετε στους ανθρώπους τα μαρτήματά των, ούτε ο ουράνιος πατέρας θα συχωρήσει τα αμαρτήματά σας. Όλος ο αγώνας που διεξάγουμε την αγωνιστική αυτή περίοδο με τη νηστεία, τη συμμετοχή μας στις ιερές ακολουθίες, στις προηγιασμένες Θείες Λειτουργίες, με την ελεημοσύνη και την κατ’ οίκον προσευχή και μελέτη, αυτό το σκοπό αξυπηρετεί: Να επιτύχουμε την κάθαρση της ψυχής μας από τα πάθη και την άφεση των αμαρτιών μας. Όμως απαραίτητος όρος και βασική προϋπόθεση για να επιτύχουμε την άφεση των αμαρτιών μας είναι να συγχωρήσουμε από καρδίας τους ανθρώπους που είτε μας έβλαψαν, είτε μας συκοφάντησαν, είτε μας αδίκησαν με οποιοδήποτε τρόπο. Μ’ άλλα λόγια όσο και αν νηστέψουμε, όσο και αν προσευχηθούμε, τίποτε δεν θα επιτύχουμε, αν κρατούμε κακία μέσα μας και δεν συγχωρούμε τους ανθρώπους που μας έβλαψαν. Τρόπον τινά ο Κύριος με τους παραπάνω λόγους του κάνει ένα συμβόλαιο μαζί μας και μας λέει: Θέλεις παιδί μου να συγχωρήσω τις αμαρτίες σου, που είναι πολλές και αμέτρητες; Συγχώρεσε και συ τις μικρές και ελάχιστες αμαρτίες του πλησίον σου. Εξ άλλου αυτό ομολογούμε κάθε φορά που απαγγέλουμε την Κυριακή προσευχή: «Και άφες ημίν τα οφειλήματα ημών ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών».  

    Παρακάτω ο Κύριος ομιλεί και για την νηστεία, που είναι και αυτή βασικό γνώρισμα αυτής της αγωνιστικής περιόδου. Λέει: «Όταν δε νηστεύητε, μη γίνεσθε ώσπερ οι υποκριταί σκυθρωποί· αφανίζουσι γαρ τα πρόσωπα αυτών όπως φανώσι τοις ανθρώποις νηστεύοντες· αμήν λέγω υμίν ότι απέχουσι τον μισθόν αυτών». Δηλαδή όταν νηστεύετε να μην γίνεσθε σαν τους υποκριτές σκυθρωποί. Διότι αυτοί αλλοιώνουν τα πρόσωπά τους, για να φανούν στους ανθρώπους ότι νηστεύουν. Αληθινά σας λέγω, ότι έχουν πάρει την αμοιβή τους από τους επαίνους των ανθρώπων. Ο Κύριος με τους παραπάνω λόγους θεωρεί δεδομένη τη νηστεία και αναγκαία. Εδώ απλώς μας επισημαίνει τον τρόπο ασκήσεώς της. Η πρώτη εντολή που έλαβε ο Αδάμ στον παράδεισο ήταν εντολή νηστείας, την οποία όμως δεν ετήρησε, γι’ αυτό και εξορίσθηκε. Τώρα εμείς καλούμεθα να τηρήσωμε την εντολή αυτή, αν θέλουμε να ξαναβρούμε τον παράδεισο.

    Αν ανατρέξουμε στους λόγους των αγίων Πατέρων περί νηστείας, θα διαπιστώσουμε, ότι όλοι τους δίδουν σ’ αυτήν ένα καθολικό χαρακτήρα και προβάλλουν αυτήν ως έκφραση της ασκητικής τοποθετήσεως του πιστού έναντι των υλικών στοιχείων του κόσμου, προκειμένου να αποφύγει την υποταγή του σ’ αυτά, και να προσανατολίσει την θέλησή του προς τον Θεόν. Με τον τρόπο αυτόν διερμηνεύουν το βαθύτερο πνεύμα του Ευαγγελίου και τον ασκητικό χαρακτήρα του Ορθοδόξου ήθους. Όταν οι Πατέρες ομιλούν για την νηστεία και όταν απέχουν από ορισμένα είδη τροφών, δεν το κάνουν από περιφρόνηση προς τις τροφές, αλλά διότι  αποβλέπουν στη σταύρωση του σαρκικού φρονήματος και των εμπαθών επιθυμιών. Αληθινή νηστεία κατά τους Πατέρες δεν είναι μόνον αυτή, που περιορίζεται στην πλήρη, ή μερική αποχή από ορισμένες τροφές, αλλά εκείνη που επεκτείνεται στην εγκράτεια των παθών και την αποφυγή της αμαρτίας. Έτσι η νηστεία αποκτά τις πραγματικές της διαστάσεις. Ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος σε κάποια ομιλία του λέγει ότι εκείνος που νηστεύει, παράλληλα με την νηστεία των τροφών, θα πρέπει να αγωνίζεται να είναι μετριόφρων, ήσυχος, ήμερος, ταπεινός, να περιφρονεί την δόξα της παρούσης ζωής, να προσεύχεται, να εξομολογείται και να κάνει ελεημοσύνες. Χωρίς δηλαδή να παραθεωρούν, ή να υποτιμούν την αξία της νηστείας, παράλληλα δεν εγκλωβίζονται σε άκαμπτες αρχές, νόμους και κανόνες, αλλά κινούνται με μιά θαυμαστή πνευματική ελευθερία στο συγκεκριμένο θέμα. Λαμβάνουν υπ’ όψιν πλείστους όσους παράγοντες, που είναι δυνατον να τροποποιήσουν, ή και να μεταβάλλουν το μέτρο και τον χρόνο της νηστείας, όπως η ασθένεια, το είδος της εργασίας, οι ανθυγιεινές συνθήκες της ζωής και οι κλιματολογικοί παράγοντες. Επίσης άλλες ειδικές περιπτώσεις, όπως εγκυμονούσες και θηλάζουσες μητέρες και μικρά παιδιά. Σ’ όλες αυτές τις περιπτώσεις ανέκαθεν καθιερώθηκε στη ζωή της Εκκλησίας η αρχή της οικονομίας. Μάλιστα υπάρχει και Ιερός Κανόνας της Εκκλησίας, ο οποίος προβλέπει κατάλυση της νηστείας, γι’ αυτούς, που αδυνατούν να νηστεύσουν λόγω ασθενείας.

    Η περίοδος της αγίας και Μεγάλης Τεσσαρακοστής στο οποίο εισερχόμαστε, αγαπητοί μου αδελφοί, από αύριο είναι κατ’ εξοχήν περίοδος πνευματικού αγώνος, είναι περίοδος βαθιάς, ριζικής και θερμής μετανοίας. Απαιτείται αγώνας σκληρός και οδυνηρός για να κόψουμε τα πάθη μας, για να ξεριζώσουμε από μέσα μας τα πάθη. Προ παντός έχουμε ανάγκη από έμπειρο πνευματικό οδηγό, με την βοήθεια του οποίου και μόνον μπορούμε να ξεφύγουμε από τις ποικίλλες πλεκτάνες και παγίδες του διαβόλου. Δεν θα πρέπει όμως να απελπιζόμαστε. Στον αγώνα αυτόν δεν έχει σημασία σε ποιά πνευματικά μέτρα θα φθάσουμε. Σημασία έχει να ξεκινήσουμε τον αγώνα με ζήλο, χαρά και προθυμία πολλή και να μην παύσουμε αγωνιζόμενοι μέχρι τελευταίας μας αναπνοής. Πράγμα το οποίο εύχομαι να γίνει σε όλους μας με τη χάρη και τη φιλανθρωπία του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, τις πρεσβείες της Κυρίας Θεοτόκου και όλων των αγίων, αμήν.

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΤΥΡΟΦΑΓΟΥ

 

ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΗΣ ΤΥΡΟΦΑΓΟΥ

(Ἀποσπάσματα ἀπό κήρυγμα Κυριακῆς τῆς Τυροφάγου, τοῦ Πρωτοπρεσβυτέρου Θεοδώρου Ζήση, ὁμοτίμου καθηγητοῦ Πατρολογίας τοῦ Α.Π.Θ.)

Κατά τήν Κυριακή τῆς Τυροφάγου, καί στά δύο ἀναγνώσματα, καί στό εὐαγγελικό καί στό ἀποστολικό, γίνεται λόγος γιά τήν μεγάλη σημασία πού ἔχει ἡ ἀρετή τῆς νηστείας.

Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος στήν Πρός Ρωμαίους ἐπιστολή μᾶς λέγει: «Ἀδελφοί, ὥρα ὑμᾶς ἤδη ἐξ ὕπνου ἐγερθῆναι», εἶναι καιρός πλέον πνευματικά νά ἀφυπνισθοῦμε. Ἡ νύχτα αὐτοῦ τοῦ βίου προχωράει καί ἡ μέρα τῆς Κρίσεως εἴτε τοῦ θανάτου μας εἴτε τῆς Δευτέρας Παρουσίας πλησιάζει. 

Καί ἡ σύστασή του: «ἀποθώμεθα οὖν τά ἔργα τοῦ σκότους καί ἐνδυσώμεθα τά ὅπλα τοῦ φωτός, ὡς ἐν ἡμέρᾳ εὐσχημόνως έπιπατήσωμεν»· ἄς παρατήσουμε, λοιπόν, τά ἔργα τοῦ σκότους καί ἄς ντυθοῦμε τά ὅπλα τοῦ φωτός, εἰς τρόπον ὥστε σάν σέ ἡμέρα νά περιπατοῦμε εὐσχημόνως, περιποιημένοι πνευματικά, μέ καλό σχῆμα. 

Πῶς; «Μή κώμοις καί μέθαις, μή κοίταις καί ἀσελγείαις, μή ἔριδι καί ζήλῳ»· ὄχι μέ συμπόσια καί γλεντοκόπια καί ἄσματα πορνικά· αὐτό σημαίνει τό «κώμοις». Κῶμος εἶναι τό γλέντι μετά ἀσμάτων ἀσέμνων. «Μή κώμοις καί μέθαις», ὄχι μέ γλεντοκόπια αἰσχρά καί μέ μεθύσια, «μή κοίταις καί ἀσελγείαις», ὄχι μέ παράνομα  κρεβάτια καί ἀσέλγειες, «μή ἔριδι καί ζήλῳ». 

Γιά νά μᾶς δείξουν οἱ Ἅγιοι Πατέρες πόσο ὠφέλιμο φάρμακο εἶναι ἡ νηστεία στήν ἀνθρώπινη φύση καί πόσο πάλι κακό εἶναι καί αἰσχρό ἡ ἀδηφαγία καί ἡ πολυφαγία, μᾶς ἔβαλαν στήν σημερινή εὐαγγελική περικοπή τή μνήμη τῆς ἐξορίας τοῦ Ἀδάμ ἀπό τόν Παράδεισο. Ἡ πρώτη ἐντολή πού ἐδωσε ὁ Θεός στούς ἀνθρώπους στόν Παράδεισο, ἦταν ἡ ἐντολή τῆς νηστείας. Ἀπ’ ὅλα τά δένδρα θά φᾶτε, ἀπό ἐκεῖνο ὅμως τό δένδρο δέν θά φᾶτε. 

Ἡ ἀνάμνηση τῆς ἐξορίας τοῦ Ἀδάμ ἐκ τοῦ Παραδείσου ἔχει σάν στόχο νά διδάξει, κατά τήν εἴσοδο τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Σαρακοστῆς, ὅτι πρέπει νά ὑποδεχθοῦμε τή νηστεία μέ χαρά, ὥστε νά ἐπιτύχουμε τή σωτηρία καί τή θέωση, τίς ὁποῖες ἀστόχησε νά ἐπιτύχει ὁ Ἀδάμ. 

Λέγει ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος: «καί ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός καί Αὐτός ἀφοῦ νήστευσε σαράντα ἡμέρες, ἔτσι μετά ἀπό νηστεία σαράντα ἡμερῶν  ἄρχισε νά παλαίει μέ τόν Διάβολο, στούς γνωστούς πειρασμούς. ... παρακαλῶ τήν ὑμετέραν ἀγάπην, ἐπειδή γνωρίζετε τό κέρδος, πού παρέχει ἡ νηστεία, μή ραθυμήσετε, μή ἀμελήσετε νά νηστέψετε». 

--------------------------------------- 

Ἀπό τό τρίτομο ἔργο τοῦ πατρός Θεοδώρου Ζήση «ΟΜΙΛΙΕΣ στίς Κυριακές καί στίς Ἑορτές τοῦ ἔτους», τόμος Β΄, ἐκδόσεις «Τό Παλίμψηστον», Θεσσαλονίκη Δεκέμβριος 2024.

Ἐπιμέλεια ἀντιγραφῆς

Φ.Μ.

 

Κυριακή της Απόκρεω.

Posted on 22 Φεβρουαρίου, 2025

Αρχ. Παύλου Δημητρακοπούλου
Υπευθύνου του Γρ. Αιρέσεων της Ιεράς Μητροπόλεως Κυθήρων

Εν Κυθήροις τη 23η Φεβρουαρίου 2025

    Η σημερινή Κυριακή, αγαπητοί μου αδελφοί, είναι η τρίτη Κυριακή του Τριωδίου,  η Κυριακή της Απόκρεω, όπως ονομάζεται και την ημέρα αυτή η αγία μας Εκκλησία καθιέρωσε να μνημονεύουμε στο ευαγγελικό ανάγνωσμα την περικοπή εκείνη, που αναφέρεται στην Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου μας, η οποία είναι μια περικοπή από το 25ο κεφάλαιο του κατά Ματθαίον ευαγγελίου. Όλα δε τα τροπάρια του Τριωδίου της ημέρας αυτής αναφέρονται ακριβώς στο φοβερό και φρικτό και συνταρακτικό αυτό γεγονός, το οποίο, όπως μας αποκαλύπτει η αγία Γραφή και ερμηνεύουν οι άγιοι Πατέρες μας, θα πραγματοποιηθεί στο τέλος της ιστορίας της ανθρωπότητος, όταν δηλαδή θα έρθει η συντέλεια του κόσμου.

    Η Κυριακή αυτή, μπορούμε να πούμε, ότι βρίσκεται σε αιτιώδη σχέση και συνάφεια με την προηγούμενη Κυριακή, του ασώτου. Και τούτο διότι την προηγούμενη Κυριακή η Εκκλησία μας παρουσίασε όλη τη φιλανθρωπία και την αγάπη του Θεού προς τον αμαρτωλό άνθρωπο, που μετανοεί ειλικρινά και συγχωρεί όλες τις αμαρτίες του, όσο πολλές και μεγάλες και αν είναι αυτές. Στη σημερινή μας αποκαλύπτει την δικαιοσύνη του. Θέλει έτσι να μας διδάξει, ότι ο Θεός είναι μεν φιλάνθρωπος, αλλά είναι και δίκαιος. Και όσο μεγάλη είναι η αγάπη του, άλλο τόσο μεγάλη είναι και η δικαιοσύνη του, έτσι ώστε ούτε η αγάπη του να υπερβαίνει τη δικαιοσύνη του, ούτε η δικαιοσύνη του την αγάπη του. Και στη μεν παρούσα ζωή μας δείχνει την όλη την αγάπη και την φιλανθρωπία του, ενώ στην μέλλουσα θα λειτουργήσει η δικαιοσύνη του. Θα έρθει να κρίνει την ανθρωπότητα επί τη βάσει του απολυτρωτικού του έργου και της ενσάρκου του Θείας Οικονομίας. Θα κρίνει δηλαδή την ανθρωπότητα με κριτήριο το κατά πόσον οι άνθρωποι ανταποκρίθηκαν στη σωτηρία που Αυτός μας χάρισε με τον σταυρό και την ανάστασή του. Κατά πόσον επίστευσαν στον Χριστό και τήρησαν τις εντολές του και μάλιστα την εντολή της αγάπης προς τον πλησίον.

    Εκείνα που θα συμβούν την ημέρα της Κρίσεως είναι γεγονότα που υπερβαίνουν κάθε περιγραφή, γεγονότα που οφθαλμός δεν είδε και αυτί δεν άκουσε και σκέψη ανθρώπου δεν τα συνέλαβε. Αν δε αυτά και μόνο λεγόμενα, γεμίζουν την ψυχή με φρίκη και δέος, ποιος είναι εκείνος, που θα αντέξει να τα δεί, τότε που θα πραγματοποιούνται; Όταν δε η αποστασία και οι αμαρτίες των ανθρώπων θα φθάσουν στο αποκορύφωμά τους, τότε θα εμφανιστεί ο Αντίχριστος, τον οποίο θα προσκυνήσει ως θεό η πλειονότητα των ανθρώπων, εγκαταλείποντας τον αληθινό Θεό, τον Κύριό μας Ιησού Χριστό. Όταν θα αρχίσουν να πραγματοποιούνται όλα αυτά τα φρικτά γεγονότα, τότε σύμφωνα με τον προφητικό λόγο του Κυρίου μας, ο ήλιος θα σκοτιστεί, η σελήνη δεν θα δώσει το φως της, τα άστρα θα πέσουν από τον ουρανό και οι δυνάμεις των ουρανών θα σαλευτούν. Τότε θα φανεί στον ουρανό ο σταυρός του Κυρίου μας, που θα προαναγγέλλει την έλευση του Μεσσίου και τότε «θα θρηνήσουν όλες οι φυλές της γης». Φυλές της γης εδώ ονομάζονται όλοι εκείνοι, που τώρα ζουν αμέριμνοι, που δαπανούν τη ζωή τους μέσα  στην απιστία, την αδικία και τη ραθυμία. Μας προειδοποιεί ακόμη ο Κύριος, ότι η ημέρα εκείνη της Κρίσεως θα έρθει σαν παγίδα, σε όλους όσοι κάθονται πάνω στο πρόσωπο της γης. Δηλαδή σε όλους εκείνους που ζουν με κραιπάλη και μέθη, παραδομένοι σε κάθε είδους αμαρτία. Σ’ εκείνους που είναι προσηλωμένοι σε βιωτικές μέριμνες και φροντίδες, στον πλούτο, τη δόξα και τις ηδονές του παρόντος κόσμου. Αντίθετα όλοι εκείνοι που τώρα ζουν σύμφωνα με το θέλημα του Θεού, θα γεμίσουν με ανέκφραστη χαρά και παρρησία.

    Σύμφωνα με την ευαγγελική περικοπή ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, όταν θα έρθει να κρίνει τον κόσμο, θα εμφανιστεί με απερίγραπτη δόξα, περιστοιχιζόμενος από όλους τους αγγέλους του. Κατά την πρώτη του παρουσία ήρθε ταπεινός και άσημος, κρύβοντας τη δόξα της Θεότητός του πίσω από την ανθρώπινη φύση του, την οποία ανέλαβε για την σωτηρία μας. Τότε θα φανεί ολόλαμπρος, ακτινοβολώντας από την ανατολή μέχρι τη δύση, περιαυγάζοντας τα πέρατα της οικούμενης με τις ακτίνες της Θεότητός του, ενώ κάποια παγκόσμιος και ζωοποιός σάλπιγγα θα ηχεί παντού και συγχρόνως θα συγκαλεί προς τον Κύριο τους πάντες. Τότε θα καθίσει πάνω σε θρόνο δόξης. Θα συναχθούν μπροστά του όλα τα έθνη, όλοι όσοι έζησαν στον κόσμο αυτό από τον Αδάμ μέχρι τη συντέλεια του κόσμου.  Και θα τους ξεχωρίσει όπως ο τσομπάνης χωρίζει τα πρόβατα από τα κατσίκια. Πρόβατα ονομάζει τους δικαίους, αυτούς που βάδισαν τον δρόμο της αρετής, αυτούς που έγιναν όμοιοι με τον Χριστό, ο οποίος έγινε για μας το άκακο πρόβατο, που σήκωσε πάνω του τις αμαρτίες όλου του κόσμου, σύμφωνα με τον προφήτη Ησαΐα. Κατσίκια ονομάζει τους αμαρτωλούς, εκείνους που δεν πίστεψαν στον Χριστό, που κατεφρόνησαν τις εντολές του και έζησαν μέχρι τέλους της ζωής τους αμετανόητοι. Τους πρώτους θα τοποθετήσει στα δεξιά του, ενώ τους άλλους στα αριστερά του. Τότε θα πεί σ’ αυτούς, που θα βρίσκονται στα δεξιά του: Ελάτε εσείς που είστε ευλογημένοι από τον Πατέρα μου, να κληρονομήσετε την βασιλεία των ουρανών, που έχει ετοιμασθεί για σας από τότε που θεμελιώθηκε ο κόσμος. Ελάτε, όσοι χρησιμοποιήσατε τα φθαρτά και πρόσκαιρα πράγματα του παρόντος κόσμου σύμφωνα με το θέλημά μου, να κληρονομήσετε τώρα και τα επουράνια και μόνιμα αγαθά της βασιλείας των ουρανών. Διότι επείνασα και μου δώστε να φάω, εδίψασα και με ποτίσατε, ξένος ήμουν και με περιμαζέψατε, γυμνός και με ντύσατε, ασθενής και με επισκεφθήκατε, ήμουν στη φυλακή και ήρθατε σε μένα.     

    Εδώ ο Κύριος φαίνεται να χαρίζει την βασιλεία του μόνο σε όσους έδειξαν έμπρακτη αγάπη προς τον πλησίον. Όμως αν προσέξουμε καλύτερα το ευαγγελικό ανάγνωσμα, θα δούμε ότι ο Κύριος δεν κάνει λόγο μόνο για τους ελεήμονες, διότι προηγουμένως ονόμασε πρόβατα τους εργάτες της αρετής, όλους δηλαδή εκείνους που έγιναν όμοιοι με τον Χριστό, με το να κάνουν κτήμα τους τις αρετές του Χριστού και με το να είναι έτοιμοι να θυσιάσουν και τη ζωή τους ακόμη για την αγάπη του Χριστού. Εδώ μνημονεύεται ιδιαίτερα η αγάπη προς τον πλησίον, επειδή είναι η κορωνίδα όλων των αρετών, είναι η οροφή που σκεπάζει όλο το οικοδόμημα των αρετών. Επομένως ο Κύριος προσφέρει την βασιλεία του σε όλους όσους έχουν επισφραγίσει τις άλλες αρετές με τα έργα της αγάπης.

    Τότε οι δίκαιοι θα αποκριθούν: Κύριε πότε σε είδαμε να πεινάς και σε εθρέψαμε, ή να διψάς και σε ποτίσαμε; Βλέπουμε εδώ, από την απάντηση που δίνουν οι δίκαιοι, να  αποδεικνύουν ότι έχουν και άλλη, σπουδαία και μεγάλη αρετή, αυτήν της ταπεινοφροσύνης. Διότι θεωρούν τους εαυτούς των αναξίους όλων αυτών των επαίνων, ωσάν να μην έπραξαν κανένα καλό στη ζωή τους. Τότε ό Κύριος θα τους απαντήσει, ότι η έμπρακτη αγάπη που έδειξαν προς τον πλησίον, είναι σαν να έγινε προς τον ίδιο τον εαυτό του. Στη συνέχεια θα πει και προς τους εξ’ αριστερών; Φύγετε από μένα οι καταραμένοι στο αιώνιο πυρ, που έχει ετοιμασθεί για τον διάβολο και τους αγγέλους του. Η φωτιά αυτή, για την οποία ομιλεί εδώ ο Κύριος, δεν είναι κτιστή και υλική, διότι θα κατακαίει και θα βασανίζει όχι μόνο τα σώματα, αλλά και τις ψυχές, θα βασανίζει όχι μόνο τους ανθρώπους, αλλά και τους δαίμονες, που είναι άσαρκοι και επί πλέον δεν θα τελειώνει ποτέ, αλλά θα είναι αιώνια. Τότε οι εξ’ αριστερών θα απαντήσουν: Κύριε πότε σε είδαμε να πεινάς, ή να διψάς, ή ξένον, ή γυμνό, ή ασθενή, ή φυλακισμένο και δεν σε υπηρετήσαμε; Βλέπουμε εδώ, πάλι από την απάντηση, που δίνουν οι αμαρτωλοί και άπιστοι, να  αποδεικνύουν, ότι είναι γεμάτοι από υπερηφάνεια και εγωϊσμό. Οι μεν δίκαιοι εγκωμιαζόμενοι για την φιλανθρωπία τους, ταπεινώνονται περισσότερο, δεν δικαιώνουν τους εαυτούς των. Οι υπερήφανοι αντίθετα, όταν κατηγορούνται για την ασπλαχνία τους, δεν προσπίπτουν ταπεινωμένοι, αλλά αντιλέγουν και προσπαθούν να δικαιώσουν τους εαυτούς των. Και κλείνει η περικοπή με τη φράση του Κυρίου μας: Ότι αυτοί μεν θα μεταβούν στην αιώνια κόλαση, οι δε δίκαιοι στην αιώνια ζωή.      

    Ας ελεήσωμε λοιπόν αδελφοί μου και εμείς τους εαυτούς μας, με το να δείξουμε έμπρακτη αγάπη προς τους αδελφούς μας, ας ευεργετήσουμε, για να ευεργετηθούμε. Ας αγοράσουμε τα αιώνια, δίνοντας τα πρόσκαιρα. Ας επιδείξωμε έργα αγάπης, ελεώντας τους πτωχούς, επιστρέφοντας τους πεπλανημένους στη ζωή της Εκκλησίας, καλλιεργώντας και τρέφοντας πνευματικά τις ψυχές των ανθρώπων με τον λόγο του Θεού, δικαιώνοντας τους αδικουμένους, βοηθώντας με κάθε τρόπο αυτούς που είναι ασθενείς, είτε σωματικά, είτε πνευματικά και συγχωρώντας αυτούς που μας επιβουλεύονται και θέλουν το κακό μας. Ας εργασθούμε τώρα, εν όσω ζούμε ακόμη στην παρούσα ζωή, διότι όταν φύγουμε από αυτό τον κόσμο, δεν θα υπάρχουν πλέον περιθώρια μετανοίας και εργασίας των εντολών του Θεού.  Ας φοβηθούμε την φοβερή εκείνη απόφαση του Κριτού προς εκείνους που έμειναν άσπλαχνοι, για να μην κατακριθούμε μαζί μ’ αυτούς. Και γενικά ας επιδείξωμε την μεταξύ μας αγάπη με κάθε τρόπο και με κάθε έργο και λόγο, ώστε να επιτύχουμε την από τον Θεό αγάπη και κληρονομήσωμε την αιώνια βασιλεία του μαζί με όλους τους αγίους. Αμήν.  

«Τῆς μετανοίας ἄνοιξόν μοι πύλας, Ζωοδότα». Τριώδιο 2025

 Posted on 21 Φεβρουαρίου, 2025

Ἀρχιμανδρίτου Παύλου Ντανᾶ, Ἱεροκήρυκος

Ἡ περίοδος τοῦ Τριωδίου, ἀγαπητοί, στήν ὁποία ἔχουμε ἤδη εἰσέλθει, ἔχει καθοριστεῖ ἀπό τήν Εκκλησία μας ὡς περίοδος πνευματικῆς προετοιμασίας γιά τή Μεγάλη Τεσσαρακοστή, πού εἶναι ἡ κατεξοχήν πνευματική καί κατανυκτική περίοδος ὅλου τοῦ ἐκκλησιαστικού ἔτους, μέ σκοπό νά ὁδηγηθοῦμε στήν λαμπροφόρο Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου μας. Καί μόνο τό ἄκουσμα τῆς λέξεως «Τριώδιο» προκαλεῖ στήν ψυχή κάθε πιστοῦ ἕνα αἴσθημα κατανύξεως, τό ὁποῖο, δυστυχῶς, ἔχει γίνει σπάνιο, ἐξαιτίας τῶν μεριμνῶν τοῦ βίου, στίς ὁποῖες, λίγο – πολύ, βρισκόμαστε βυθισμένοι καί τῆς πολυειδοῦς ἁμαρτίας.

Τί εἶναι ὅμως «Τριώδιο»; Ποιός εἶναι ὁ σκοπός του; Πῶς τιμοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτή τήν κατανυκτική περίοδο τῆς Εκκλησίας μας;

 «Τριώδιο» ὀνομάζεται τό λατρευτικό βιβλίο τῆς Ἐκκλησίας μας, τό ὁποῖο ἀνοίγει τήν Κυριακή τοῦ Τελώνου καί τοῦ Φαρισαίου καί κλείνει τό Μεγάλο Σάββατο. Ὀνομάζεται «Τριώδιο», διότι, ἐνῶ τόν ἄλλο χρόνο στήν καθημερινή ἀκολουθία τοῦ Ὄρθρου ὑπάρχουν ἐννέα ὠδές, ἐδῶ ἔχουν γραφεῖ ἀπό τούς ἁγίους ὑμνωδούς τρεῖς ὠδές, εἰς τύπον τῆς Ἁγίας καί Ζωοποιοῦ Τριάδος. Σέ ὅποια σελίδα κι ἄν ἀνοίξει κανείς, θά βρεῖ στά τροπάριά του νά περιγράφεται ὁ πόνος πού προκαλεῖ στήν ψυχή ἡ ἁμαρτία, ἀλλά καί ἡ ἐλπίδα στήν ἄβυσσο τῆς εὐσπλαχνίας τοῦ Θεοῦ.

Εἶναι τόσα πολλά τά ὑψηλά διδάγματα πού μᾶς προσφέρει τό Τριώδιο, εἶναι τόσο παραστατικά τά γεγονότα τά ὁποῖα παρουσιάζει μέ δραματική ζωηρότητα, ὥστε νά συναρπάζει τό πνεῦμα μας καί νά τό ἀνυψώνει ἀπό τά ἐγκόσμια στά οὐράνια, ἀπό τίς μικρότητες τῆς καθημερινῆς ζωῆς, στά μεγαλεῖα τῆς αἰωνιότητος.

Εἶναι μιά περίοδος γεμάτη ἀπό ἐξαιρετικά πνευματικά συναισθήματα, πού μᾶς ὠθεῖ σέ καθαρότερη καί ἁγιότερη ζωή, σέ μιά πραγματική ἀνακαίνιση τοῦ πνεύματος.

Γιά νά γίνει ὅμως αὐτό, πρέπει νά συναισθανθεῖ ὁ χριστιανός τά πλήθη τῶν «πεπραγμένων του δεινῶν». Γιά νά ἐννοήσει τήν ἀνάγκη, πρέπει νά καθαρίσει τήν ψυχή του «ἀπό παντός μολυσμοῦ σαρκός καί πνεύματος» (Β΄ Κορ. 7,1) διά τῆς μετανοίας καί ἐξομολογήσεως. Γι’ αὐτό ψάλλει κατανυκτικότατα ὁ ὑμνωδός τοῦ Τριωδίου ἀπό τήν πρώτη ἀκόμη ἡμέρα, τήν Κυριακή τοῦ Τελώνου καί Φαρισαίου, «τῆς μετανοίας ἄνοιξόν μοι πύλας, Ζωοδότα».

Ὁ Ζωοδότης Κύριος μᾶς παραγγέλει «πᾶσι πανταχοῦ μετανοεῖν» (Πράξ. 17,30). Εἶναι ἕτοιμος νά ἀνοίξει τίς αγκάλες τῆς ἀγάπης καί τοῦ ἐλέους Του γιά νά δεχθεῖ κάθε ἄσωτο ἄνθρωπο, ἀρκεῖ ὁ ἴδιος νά σπάσει τά δεσμά τοῦ ἐγωισμοῦ καί τῆς ὑπερηφανείας καί νά προσέλθει κοντά του μέ τή συντριβή τοῦ Τελώνου καί τή συναίσθηση τῆς ἁμαρτωλότητάς του, ὅπως ὁ Ἄσωτος τῆς παραβολῆς.

Τήν Κυριακή τῶν Ἀπόκρεω καλεῖται ὁ πιστός χριστιανός νά ἀναλογιστεῖ τό φοβερό καί ἀδυσώπητο κριτήριο τοῦ Παμβασιλέως Χριστοῦ, πού θά στηθεῖ καί ἐνώπιον τοῦ ὁποίου καί αὐτός θά παρασταθεῖ «γυμνός καί αὐτοκατάκριτος» γιά νά λογοδοτήσει. Αὐτά, βεβαίως, λέει ἡ Ἐκκλησία μας.

Καλεῖται ὁ πιστός χριστιανός τήν Κυριακή τῆς Τυρινῆς νά σκεφτεῖ τό γεγονός τῆς ἐξώσεως τοῦ Ἀδάμ ἀπό τόν Παράδεισο, ἐξαιτίας τῆς παρακοῆς καί νά διδαχθεῖ, μή τυχόν, ἀπό τήν παρακοή του πρός τόν Θεῖο νόμο καί αὐτός ἐκβληθεῖ τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ.

Ἡ βεβήλωση τῶν ἁγίων ἡμερῶν

Τί γίνεται ὅμως στίς Ἅγιες αὐτές ἡμέρες; Δυστυχῶς, ἐντελῶς τά ἀντίθετα. Ὁ διάβολος ἀνέτρεψε τά πάντα καί τίς ἁγιότερες μέρες τίς μετέβαλε σέ πιό ἁμαρτωλές. Νομίζουν μερικοί ὅτι, ὅταν ἀρχίζει τό Τριώδιο, ἔχουν τήν ἄδεια, ἔχουν τήν ἄνεση νά χαλαρώσουν τήν προσοχή τους καί νά προχωρήσουν σέ ξενύχτια ἤ καταχρήσεις φαγητῶν καί ποτῶν. Ἀκόμη χειρότερα νά μετέχουν σέ διασκεδάσεις καί χορούς ἁμαρτωλούς. Φοβερωτέρα εἶναι ἡ συνήθεια τῶν καρναβαλικῶν ἐκδηλώσεων πού τείνει νά γενικευθεῖ.

Στίς εἰδωλολατρικές αὐτές ἐκδηλώσεις ὄχι μόνο ἡ αἰσχρότητα προσφέρεται δημόσια καί παρακινοῦνται ὅλοι – μικροί καί μεγάλοι – στή διαφθορά, ἀλλά καί βλασφημίες τρομερές ἀκούγονται κατά τρόπο συστηματικό. Παρουσιάζονται αὐτά τά ἅρματα τῆς ἀνομίας γιά νά διακωμωδήσουν τήν Πίστη, τήν Ἐκκλησία, τά Ἱερά καί τά Ὅσιά μας.

Πρόκειται γιά σατανικές πράγματι ἐμπνεύσεις, οἱ ὁποῖες καταργοῦν, ὡς χριστιανούς, ὅλους ἐκείνους πού τίς παρουσιάζουν. Ὄχι, δέν εἶναι αὐτοί χριστιανοί, γιατί πῶς μπορεῖ νά εἶναι χριστιανός ἐκεῖνος πού εἰρωνεύεται καί περιγελᾶ τήν πίστη καί τά ἱερά της καί μάλιστα σέ συνδυασμό πρός ὅ,τι βρωμερό καί ἀνήθικο;

Πρέπει δέ νά ποῦμε ὅτι ἁμαρτάνουν σοβαρά καί ὅλοι ἐκεῖνοι πού τρέχουν νά δοῦν τόν καρνάβαλο καί εὐχαριστιοῦνται καί γελοῦν μέ τά κατορθώματά του, ἔστω καί ἄν αὐτό γίνεται ἀπό ἀφέλεια ἤ διάθεση ψυχαγωγίας, καί τό ἁμάρτημά τους αὐτό πρέπει νά σπεύσουν νά τό ἐξομολογηθοῦν.

Κάτι, ἐπίσης, ἀντιχριστιανικό πού τά τελευταῖα χρόνια ἐπιδιώκεται ἀπό τούς έκπαιδευτικούς στά σχολεῖα μας εἶναι ἡ διοργάνωση ἀποκριάτικων ἐκδηλώσεων κατά τίς τελευταῖες μέρες τοῦ Τριωδίου. Στά μέν Γυμνάσια καί Λύκεια ἡ ἀτμόσφαιρα πού δημιουργεῖται δέν διαφέρει καθόλου ἀπό ἐκείνη τῶν κακόφημων κέντρων, στά δέ Δημοτικά, Νηπιαγωγεῖα καί Παιδικούς Σταθμούς, τά παιδιά ἀναγκάζονται νά πάνε μεταμφιεσμένα γιά νά γλεντήσουν. Ἀλλοίμονο! Καί αὐτά γιά νά συνηθίσουν ὅταν μεγαλώσουν καί στά χειρότερα.

Οἱ εὐσεβεῖς γονεῖς δέν θά πρέπει νά ἀφήνουν τά παιδιά τους νά μετέχουν σέ αὐτές τίς ἑορτές, ἔστω καί ἄν τίς ὀργανώνει τό σχολεῖο, καί ἄς διαμαρτύρονται στούς δασκάλους γιά τίς ἑορτές, ἀφοῦ οὔτε χριστιανικές εἶναι, οὔτε στίς ἑλληνικές παραδόσεις τοῦ λαοῦ μας ἀνήκουν.

Τά καρναβάλια καί ὅσα ἄλλα συμβαίνουν κατά τίς ἑορτές τῶν καρναβαλικῶν τελετῶν εἶναι παράδοση τῆς ἀρχαίας θρησκείας τῆς εἰδωλολατρίας, καί γι’ αὐτό ὡς παράδοση, ὡς λείψανα τῆς αἰσχρᾶς εἰδωλολατρίας τά καταδικάζει μέ ἐπιτίμια καί ἀφορισμούς ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία. Τοπικές καί Οἰκουμενικές Σύνοδοι, ὅπως ἡ ἐν Τρούλῳ 6η Οἰκουμενική Σύνοδος (692 μ.Χ) μέ τόν 62ο Κανόνα, ἀφορίζουν ὄχι μόνο αὐτούς πού μασκαρεύονται, ἀλλά καί ὅσους λαμβάνουν μέρος σέ αὐτές τίς τελετές

Ὁ ἀοίδιμος πνευματικός μας πατήρ Κοσμᾶς, ὡς ἱεροκήρυκας στό Μεσολόγγι, εἶχε συγκεντρώσει ὅλους ἐμᾶς πού εἴμασταν φοιτητές καί κάναμε ἀφισοκόλληση τά μεσάνυχτα τῆς Παρασκευῆς τῶν Ἀπόκρεω στό Μεσολογγι μέ τό σύνθημα «οἱ χριστιανοί δέν προσκυνοῦν τά εἴδωλα», κάτι πού ἐξετίμησε ὁ τότε καλός Δήμαρχος κ. Κώστας Ρεπάσος καί ἔτσι ἀπεσοβήθησαν οἱ καρναβαλικές ἐκδηλώσεις. Θυμάμαι μέ συγκίνηση τό νεανικό ζῆλο, την πίστη καί τή θέρμη πού εἶχε ὁ ἴδιος τήν ὥρα τῆς ἀφισοκολλήσεως.

Μάρτυρας Χριστοῦ

Στίς 22 Ἰανουαρίου ἡ Ἐκκλησία μας ἑορτάζει τή μνήμη τοῦ Ἁγίου ἐνδόξου Ἀποστόλου Τιμοθέου, μαθητοῦ τοῦ Ἀποστόλου Παύλου.

Ὁ Ἀπόστολος Τιμόθεος καταγόταν ἀπό τά Λύστρα. Ὁ πατέρας του ἦταν Ἕλληνας, ἡ μητέρα του Ἰουδαία καί ὀνομαζόταν Εὐνίκη. Μαθήτευσε κοντά στόν Ἀπόστολο Παῦλο καί ἔγινε συνεργός του στό κήρυγμα τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου. Ἀργότερα συναντήθηκε μέ τόν ἐξαιρετικά ἀγαπημένο μαθητή τοῦ Κυρίου τόν Ἅγιο Ἰωάννη τό Θεολόγο.

Ὅταν ὁ αὐτοκράτορας Δομητιανός ἐξόρισε στή νῆσο Πάτμο τόν Ἰωάννη, ὁ Τιμόθεος ἔγινε Ἐπίσκοπος Ἐφέσου, χειροτονηθείς ἀπό τόν ἴδιο τόν Ἀπόστολο Παῦλο.

Κάποια χρονιά κατά τή διάρκεια μιᾶς πατροπαράδοτης εἰδωλολατρικῆς ἑορτῆς πρός τιμή τῆς Ἐφεσίας Ἀρτέμιδος, ἡ ὁποία ἑορτή ὀνομαζόταν «Καταγώγιον», ἔγιναν ἄσχημα πράγματα στήν Ἔφεσο, συνηθισμένα ἄλλωστε στίς ἑορτές τῶν εἰδωλολατρῶν.

Συγκεκριμένα, μερικοί εἰδωλολάτρες κρατώντας στά χέρια τους διάφορα εἴδωλα καί φορώντας προσωπίδες ἀσχημονοῦσαν μέ αὐτά. Καί ἐπιτέθηκαν, σάν ἀδίστακτοι ληστές, ἐναντίον ἀνδρῶν καί γυναικῶν καί σκότωσαν πολλούς.

Ὁ θεῖος Τιμόθεος, ἐπειδή δέν ἀνεχόταν νά βλέπει αὐτά τά ἀτοπήματά τους, τούς ἤλεγξε γιά τό ὅτι ἔμειναν ἀκόμη μέσα στά σκοτάδια τῆς εἰδωλολατρίας καί τούς προέτρεψε νά σταματήσουν τίς αἰσχρές καί ἐγκληματικές ἐνέργειες. Τότε ἐκεῖνοι ἐξοργίστηκαν καί ὅρμησαν ἐναντίον τοῦ Ἁγίου καί τόν σκότωσαν μέ ρόπαλα.

Παρόμοιο ὀργιαστικό χαρακτήρα εἶχαν καί οἱ ἑορτές πού τελοῦνταν πρός τιμήν τοῦ Διονύσου, θεοῦ τῆς ἀμπέλου καί τοῦ κρασιοῦ. Στίς ἑορταστικές αὐτές τελετές κάθε ἔννοια ἠθικῆς καταργοῦνταν, καί μέσα στή γενικότερη αὐτή ἀποδόμηση, οἱ συμμετέχοντες ἐπιδίδονταν σέ κάθε εἴδους ἀνηθικότητες, καλύπτοντας τήν ταυτότητά τους πίσω ἀπό τή μεταμφίεση.

Δυστυχῶς στήν Πάτρα, στήν πόλη τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου τοῦ Πρωτοκλήτου, ἔχουμε τό λεγόμενο «μπουρμπούλι», χορός τῆς περιόδου τοῦ Πατρινοῦ καρναβαλιοῦ, ὅπου οἱ ἄντρες παρουσιάζονται κανονικά σέ ἀστική ἐμφάνιση, ἐνῶ οἱ γυναῖκες διατηροῦν τήν ἀνωνυμία τους κάτω ἀπό ἕνα μαῦρο ντόμινο μανδύα καί μία μαύρη μάσκα.

Θλιβερό γεγονός

Ὁ Ἅγιος Γερβάσιος Παρασκευόπουλος ἀπό τοῦ ἄμβωνος ἀπεκάλυψεν εἰς ποῖον φρικτόν ἁμάρτημα ὑπέπεσαν δύο νέοι, εἷς νέος καί μία νεαρά, πού εἰς τό «μπουρμπούλι» ἐκαλύπτοντο ἀπό τή μάσκα καί τό ντόμινο. Εἰς ξενοδοχεῖον πού μετέβησαν ἀνακάλυψαν ὅτι ἦσαν ἀδελφοί…»(περιοδικό «Χριστιανική Ἀσπίδα», ἀριθμός φύλλου 202/ Φεβρουάριος 1958).

«Τῆς μετανοίας ἄνοιξόν μοι πύλας, Ζωοδότα»

Ἀγαπητοί,

 «Τριώδιο», σημαίνει μετάνοια καί ἁγιασμός ψυχῶν καί σωμάτων. Ἄς αἰσθανθοῦμε, λοιπόν, ὅτι ἔχουμε χρέος νά ἑτοιμαστοῦμε μέ μιά γνήσια καί ἀληθινή μετάνοια γιά τή Μεγάλη Σαρακοστή πού ἔρχεται. Μαζί μέ τόν Κύριό μας πρέπει κι ἐμεῖς νά σταυρωθοῦμε, δηλαδή νά νεκρώσουμε τίς ἁμαρτωλές μας ἐπιθυμίες καί τά πάθη, ἄν θέλουμε νά ἀναστηθοῦμε ἀπό τά μνήματα τῆς ἁμαρτίας καί νά λάμψουμε ὡς νέοι ἄνθρωποι.

Ὁ ἱερός Χρυσόστομος παρατηρεῖ: «Oὐκ ἔστιν οὐδεμία κακία μετανοίᾳ μή λυομένη» (Δέν ὑπάρχει καμία κακία πού νά μή διαλύεται μέ τή μετάνοια). «Εἰς τήν ἐπίλυσιν τῆς Χαναναίας» (2, ΕΠΕ 33,444 – MIG 52, 451).

Καί συνεχίζει ὁ ἱερός Χρυσόστομος: «Ἡ μετάνοια ἐπιτελεῖ θαυμαστές μεταστροφές. Ἡ Ραάβ (Ραχάβ) ἦταν πόρνη, ἀλλά σώθηκε καί ὁ ληστής ἦταν φονιάς, ἀλλά ἔγινε πολίτης τοῦ παραδείσου. Καί ὁ μέν Ἰούδας, ἄν καί βρισκόταν μαζί μέ τόν θεῖο Διδάσκαλο, ὅμως χάθηκε. Ὁ δέ ληστής, ἄν καί ἦταν πάνω στόν σταυρό ἔγινε μαθητής. Αὐτά εἶναι τά παράδοξα τοῦ Θεοῦ. Μέ αὐτόν τόν τρόπο οἱ Μάγοι εὐδοκίμησαν. ἔτσι ὁ Τελώνης ἔγινε Εὐαγγελιστής. ἔτσι ὁ βλάσφημος (ὁ Παῦλος) ἔγινε Ἀπόστολος. Αὐτά πρόσεχε καί ποτέ μήν ἀπογοητεύεσαι, ἀλλά πάντοτε νά ἔχεις θάρρος καί νά ἀφυπνίζεις τόν ἑαυτό σου. Γιατί ,καί ἄν ἀκόμα δέν ὑποβληθεῖς σέ αὐτόν τόν ἄριστο κόπο πού ὁδηγεῖ στήν μετάνοια καί στήν ἀρετή, ὅμως στόν κόσμο αὐτό θά κουραστεῖς καί θά ταλαιπωρηθεῖς κατ’ ἄλλον τρόπο» (Εἰς Ματθαῖον ὁμιλία 67, 4-5, ΕΠΕ 11, 636 – MG 58, 638).

Τό μυστήριο τῆς Ἐξομολογήσεως εἶναι θεοΐδρυτος θεσμός. Ὁ Πνευματικός εἶναι ὁ οἰκονόμος τῶν Μυστηρίων τοῦ Θεοῦ. Εἶναι ὁ ὁδηγός στήν ἐν Χριστῷ ζωή. Ὁ φορέας τῆς θείας χάριτος, ὁ ἰατρός τῆς ψυχῆς μας. Πρίν τήν ἐξομολόγηση προσευχόμαστε στό Θεό νά μᾶς φωτίσει νά βροῦμε τά ἁμαρτήματά μας. Τά γράφουμε σέ ἕνα χαρτί γιά νά μήν τά ξεχάσουμε. Ἡ ἐξομολόγηση εἶναι θεληματική, κατανυκτική, ἀποφασιστική, κατηγορική καί εἰλικρινής. Ὁ Πνευματικός καθορίζει το θέμα τῆς Θείας Κοινωνίας. Τά ἐπιτίμια ἤ οἱ κανόνες εἶναι θεραπευτικἀ φάρμακα τῆς ψυχῆς μας. Ζητοῦμε ἀπό τον πνευματικό μας νά μᾶς νουθετήσει γιά την προσευχή, τή μελέτη τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ, τήν ἐλεημοσύνη καί γιά τό ὀρθόδοξο ἐκκλησιαστικό φρόνημα.

Ἰδιαιτέρως τήν περίοδο τοῦ Τριωδίου και τῆς Μεγάλης Σαρακοστῆς, μέ τή βιωματική συμμετοχή μας στό Μεγάλο Ἀπόδειπνο, στίς Προηγιασμένες Θεῖες Λειτουργίες, στούς Χαιρετισμούς τῆς Παναγίας μας, τόν Μέγα Κανόνα καί τή Μεγάλη Ἑβδομάδα, θά ἀναπτερωθεῖ τό ἐκκλησιαστικό μας φρόνημα γιά νά διέλθουμε μέ κατάνυξη αὐτή τήν Ἁγία περίοδο καί νά ἀξιωθοῦμε νά ἑορτάσουμε μέ ἀγαλλίαση τήν ἔνδοξη τοῦ Κυρίου Ἀνάσταση.

---

ppavlontanas.blogspot