Να σταματήσει τώρα το περιβαλλοντικό έγκλημα στο Καβούρι
Κάτω τα χέρια από τον τελευταίο πνεύμονα της Αττικής
Τα αλυσοπρίονα ήχησαν στον τελευταίο πνεύμονα της Αττικής
Σήμερα το πρωί, σύμφωνα με καταγγελίες κατοίκων και ανθρώπων που βρέθηκαν στην περιοχή, τα αλυσοπρίονα ήχησαν απέναντι από τον Αστέρα Βουλιαγμένης. Στο Μεγάλο Καβούρι. Σε ένα από τα τελευταία ζωντανά κομμάτια φυσικής ανάσας που έχουν απομείνει στην Αττική. Σε έναν τόπο που δεν είναι απλώς «φιλέτο» για επενδυτές, αλλά κομμάτι της μνήμης, της ταυτότητας και της περιβαλλοντικής ισορροπίας ολόκληρου του Λεκανοπεδίου.
Αν πράγματι ξεκίνησαν εργασίες κοπής, εκχέρσωσης ή προετοιμασίας επέμβασης στη συγκεκριμένη έκταση, τότε δεν μιλάμε για ένα απλό τοπικό ζήτημα. Μιλάμε για συναγερμό. Μιλάμε για πιθανή περιβαλλοντική καταστροφή σε ζωντανή μετάδοση. Μιλάμε για μια υπόθεση που πρέπει να σταματήσει τώρα, πριν μετατραπεί το Καβούρι σε ακόμη ένα μνημείο αλαζονείας, απληστίας, θεσμικής αδράνειας και κρατικής ανοχής.
Η περιοχή απέναντι από τον Αστέρα Βουλιαγμένης δεν είναι οποιοδήποτε οικόπεδο. Είναι ένας από τους πιο όμορφους, ευαίσθητους και πολύτιμους φυσικούς χώρους της Αττικής. Είναι πνεύμονας πρασίνου σε μια Αθήνα που πνίγεται από τσιμέντο, θερμικές νησίδες, κυκλοφοριακή ασφυξία και άναρχη δόμηση. Είναι ένα κομμάτι γης που δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται μόνο με όρους εκμετάλλευσης, μισθωμάτων, τζίρων, ξενοδοχείων και επιχειρηματικών σχεδίων.
Ποιος έδωσε το πράσινο φως;
Το ερώτημα είναι απλό και αμείλικτο: ποιος έδωσε το πράσινο φως; Ποια υπηρεσία επέτρεψε ή ανέχθηκε να ακουστούν αλυσοπρίονα σε μια τόσο κρίσιμη έκταση; Υπάρχουν νόμιμες άδειες; Υπάρχει εγκεκριμένη περιβαλλοντική μελέτη; Υπάρχει σαφής πολεοδομική ωρίμανση; Υπάρχουν χρήσεις γης, όροι δόμησης και οικοδομικές γραμμές; Ή μήπως για ακόμη μία φορά πρώτα μπαίνουν τα μηχανήματα και μετά αναζητούνται οι δικαιολογίες;
Η έκταση των 44.989 τ.μ. και το «ιερό φιλέτο»
Η υπόθεση δεν εμφανίζεται από το πουθενά. Το Newmoney είχε ήδη αναδείξει από τον Μάρτιο του 2024 ότι η Ιερά Αρχιεπισκοπή Αθηνών και η Ιερά Μονή Ασωμάτων Πετράκη απηύθυναν πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για ακίνητο σχεδόν 45 στρεμμάτων στο Μεγάλο Καβούρι, πολύ κοντά στον Αστέρα Βουλιαγμένης. Συγκεκριμένα, πρόκειται για έκταση 44.989 τ.μ. επί των οδών Ακτής και Αρχιμήδους, πλήρους και αποκλειστικής κυριότητας της Ιεράς Μονής Ασωμάτων Πετράκη της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών.
Και εδώ βρίσκεται το πρώτο τεράστιο ζήτημα: η έκταση αυτή, σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, παραμένει πολεοδομικώς ατακτοποίητη. Δεν μιλάμε δηλαδή για ένα ώριμο, καθαρό, πολεοδομικά τακτοποιημένο ακίνητο, έτοιμο για αξιοποίηση. Μιλάμε για μια έκταση με βαρύ πολεοδομικό και δικαστικό παρελθόν, η οποία χαρακτηρίζεται ως πολεοδομικά αρρύθμιστη και κατ’ επέκταση μη οικοδομήσιμη, μέχρι να λυθούν οι εκκρεμότητες που τη συνοδεύουν.
Παραχώρηση για 99 χρόνια: σχεδόν ένας αιώνας
Κι όμως, αυτή η έκταση βγήκε προς αξιοποίηση με δικαίωμα επιφανείας για περίοδο 99 ετών. Ενενήντα εννέα χρόνια. Σχεδόν ένας αιώνας. Όχι με πώληση, όχι με αντιπαροχή, αλλά με παραχώρηση δικαιώματος επιφανείας σε τρίτο, ώστε η Μονή να διατηρεί την κυριότητα του εδάφους και ο επενδυτής να αποκτά εμπράγματο δικαίωμα επί των κτιρίων που θα ανεγερθούν με δικές του δαπάνες. Η αλήθεια όμως είναι ότι 99 χρόνια χρειάζονται για να λυθούν τα πολεοδομικά και άλλα προβλήματα που έχει η συγκεκριμένη έκταση. Με μια λέξη… ΝΤΡΟΠΗ σε όποιον «έλυσε» τα προβλήματα τόσο γρήγορα!
Ξενοδοχείο απέναντι από τον Αστέρα;
Το δεύτερο τεράστιο ζήτημα είναι η πιθανή χρήση. Σύμφωνα με το Newmoney, το ακίνητο φαίνεται ότι προσφέρεται για τη λειτουργία ξενοδοχειακής μονάδας, ενώ ο επενδυτής, πέραν του προκαθορισμένου ετήσιου τιμήματος, θα πρέπει να καταβάλλει και επιπλέον ποσό υπολογιζόμενο επί του τζίρου. Δηλαδή, η ίδια η λογική της πρόσκλησης δεν παραπέμπει σε ήπια, κοινωφελή, περιβαλλοντικά προστατευτική αξιοποίηση, αλλά ανοίγει ξεκάθαρα τον δρόμο σε εμπορική εκμετάλλευση υψηλής απόδοσης.
Ας το πούμε απλά: στον τελευταίο πνεύμονα της Αττικής, σε ένα από τα πιο εμβληματικά σημεία της Αθηναϊκής Ριβιέρας, απέναντι από τον Αστέρα, συζητείται η αξιοποίηση μιας πολεοδομικά αρρύθμιστης έκτασης, πιθανώς ακόμη και για ξενοδοχείο, με επιχειρηματικό μοντέλο που συνδέεται όχι μόνο με ετήσιο τίμημα αλλά και με τζίρο. Και την ίδια στιγμή οι πολίτες καλούνται να πιστέψουν ότι όλα αυτά δεν απειλούν το φυσικό περιβάλλον;
Ποιον κοροϊδεύουμε;
Διαδικασία με ερωτήματα διαφάνειας
Το τρίτο ζήτημα είναι η διαδικασία. Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιευθεί, η Ιερά Μονή θα αξιολογεί ελεύθερα και «απροθέσμως» τις προτάσεις των επενδυτών, κατά την απόλυτη διακριτική της ευχέρεια, ενώ η απόρριψη προτάσεων δεν απαιτείται να είναι αιτιολογημένη ούτε υποχρεούται η Μονή να την κοινοποιήσει στον επενδυτή. Σε μια τόσο σοβαρή υπόθεση, σε μια τόσο ευαίσθητη περιοχή, σε μια έκταση τέτοιας περιβαλλοντικής και κοινωνικής σημασίας, είναι δυνατόν να προχωρούν διαδικασίες με τέτοιο βαθμό αδιαφάνειας;
Ο ιδιώτης θα «ωριμάσει» πολεοδομικά τον τελευταίο πνεύμονα;
Και υπάρχει και τέταρτο ζήτημα, εξίσου κρίσιμο: ο επενδυτής, μετά την υπογραφή της σύμβασης, φέρεται να αναλαμβάνει όλες τις απαραίτητες ενέργειες για την τροποποίηση του ρυμοτομικού σχεδίου, την άρση της ρυμοτομικής δέσμευσης, τον καθορισμό όρων δόμησης και την έκδοση των απαραίτητων αδειών. Με άλλα λόγια, μια πολεοδομικά ατακτοποίητη και μη οικοδομήσιμη έκταση βγαίνει προς αξιοποίηση, και μετά ο ιδιώτης καλείται να την «ωριμάσει». Αυτό από μόνο του γεννά μείζονα ερωτήματα δημόσιου συμφέροντος.
Είναι δυνατόν η πολεοδομική μοίρα μιας τόσο κρίσιμης έκτασης να εξαρτάται από τις επιδιώξεις ενός μελλοντικού επενδυτή; Είναι δυνατόν η προστασία του πρασίνου να μπαίνει σε δεύτερη μοίρα μπροστά στην προοπτική μιας επιχειρηματικής μονάδας; Είναι δυνατόν η Πολιτεία να παρακολουθεί αμέτοχη μια διαδικασία που μπορεί να αλλάξει για πάντα τον χαρακτήρα του Μεγάλου Καβουρίου;
Η προειδοποίηση της «Καθημερινής» και η στάση του Δήμου
Η «Καθημερινή» είχε επίσης αναδείξει τη διελκυστίνδα μεταξύ της Αρχιεπισκοπής Αθηνών και του Δήμου Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης για την αξιοποίηση εκτάσεων στη Βουλιαγμένη, με επίκεντρο το συγκεκριμένο οικόπεδο-φιλέτο των 45 στρεμμάτων στο Μεγάλο Καβούρι. Το ίδιο ρεπορτάζ σημείωνε ότι το ακίνητο είναι πολεοδομικά ατακτοποίητο, χωρίς οικοδομικές γραμμές, χρήσεις γης και όρους δόμησης, ενώ ο Δήμος ζητούσε παραχώρηση μέρους των εκτάσεων ώστε να διατηρηθούν ως χώροι πρασίνου.
Εδώ λοιπόν δεν χωρούν υπεκφυγές. Δεν μπορεί μια έκταση με τόσο σοβαρές εκκρεμότητες να αντιμετωπίζεται σαν έτοιμο πεδίο επιχειρηματικής ανάπτυξης. Δεν μπορεί να εμφανίζεται ένας επενδυτής, όσο ισχυρός κι αν είναι, όσο γνωστό όνομα κι αν διαθέτει στην αγορά, και να συμπεριφέρεται σαν να έχει απέναντί του άδειο χωράφι. Δεν είναι άδειο χωράφι. Είναι δάσος, είναι πράσινο, είναι φυσική προστασία, είναι δημόσιο περιβαλλοντικό αγαθό, ακόμη κι αν το ιδιοκτησιακό καθεστώς έχει τις δικές του νομικές διαστάσεις.
Ποιος είναι ο τελικός επενδυτής; Μήπως είναι ο Όμιλος Φειδάκη / FG Europe;
Δημοσίως δεν έχει επιβεβαιωθεί ποιος είναι ο τελικός επενδυτής ή αν έχει ήδη υπάρξει σύμβαση παραχώρησης. Κυκλοφορούν αναφορές για επιχειρηματικά συμφέροντα που ενδιαφέρονται για την έκταση, όμως αυτό που είναι τεκμηριωμένο είναι ότι η Μονή Πετράκη έχει κινήσει διαδικασία αξιοποίησης της έκτασης των 45 στρεμμάτων με δικαίωμα επιφανείας για 99 χρόνια, σε μια περιοχή που παραμένει πολεοδομικά ατακτοποίητη.
Γι’ αυτό ακριβώς πρέπει να απαντηθεί άμεσα αν στη συγκεκριμένη ή σε συναφή διαδικασία αξιοποίησης εκκλησιαστικών ακινήτων στη Βουλιαγμένη εμπλέκεται, άμεσα ή έμμεσα, ο Όμιλος Φειδάκη / FG Europe ή οποιοδήποτε συνδεδεμένο επιχειρηματικό σχήμα. Όχι με ψιθύρους. Όχι με μισόλογα. Όχι με διαρροές. Με καθαρές δημόσιες απαντήσεις, έγγραφα, συμβάσεις και υπεύθυνες τοποθετήσεις.
Αν δεν υπάρχει τέτοια εμπλοκή, να ειπωθεί καθαρά. Αν υπάρχει, να ειπωθεί επίσης καθαρά. Η κοινωνία έχει δικαίωμα να γνωρίζει ποιος ενδιαφέρεται, ποιος διαπραγματεύεται, ποιος έχει αναλάβει ή επιδιώκει να αναλάβει την αξιοποίηση ενός από τα τελευταία πολύτιμα φυσικά κομμάτια της Αττικής.
Οι ευθύνες είναι τεράστιες
Και εδώ υπάρχει τεράστια ευθύνη. Ευθύνη των αρμόδιων υπηρεσιών, που οφείλουν να εξηγήσουν αμέσως τι ακριβώς συμβαίνει. Ευθύνη της κυβέρνησης, που δεν μπορεί να μιλά γενικά και αόριστα για πράσινη ανάπτυξη ενώ στην πράξη επιτρέπει ή ανέχεται καταστροφικές ανθρώπινες παρεμβάσεις σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας. Ευθύνη της Περιφέρειας, των πολεοδομικών αρχών, των δασικών υπηρεσιών, του Υπουργείου Περιβάλλοντος, κάθε ελεγκτικού μηχανισμού που έχει αρμοδιότητα. Και βεβαίως ευθύνη της Εκκλησίας, η οποία δεν μπορεί να εμφανίζεται αμέτοχη όταν εκτάσεις δικής της ιδιοκτησίας παραχωρούνται για σχεδόν έναν αιώνα και ανοίγουν τον δρόμο για σχέδια βαριάς αξιοποίησης σε έναν από τους τελευταίους πνεύμονες της Αττικής.
Η Εκκλησία δεν είναι αμέτοχη
Η Εκκλησία δεν μπορεί να επικαλείται μόνο το ιδιοκτησιακό της δικαίωμα και να αγνοεί το ηθικό της καθήκον. Η γη αυτή δεν είναι απλώς περιουσιακό στοιχείο. Είναι ευθύνη. Είναι παρακαταθήκη. Και όταν μια εκκλησιαστική ή μοναστηριακή έκταση βρίσκεται σε τόσο ευαίσθητο σημείο, δίπλα στη θάλασσα, μέσα σε έναν από τους τελευταίους φυσικούς θύλακες της πρωτεύουσας, τότε το ερώτημα δεν είναι μόνο «πόσο αποδίδει;». Το ερώτημα είναι «τι σώζουμε;».
Αν θέλουν νέο «Αστέρα», να το πουν καθαρά
Αν ο στόχος είναι να δημιουργηθεί ένας νέος «Αστέρας» απέναντι από τον Αστέρα, τότε ας ειπωθεί καθαρά. Ας το μάθει η κοινωνία. Ας το μάθουν οι κάτοικοι. Ας το μάθει όλη η Αθήνα. Θέλουν να μετατρέψουν το Καβούρι σε ακόμη ένα πεδίο πολυτελούς δόμησης; Θέλουν να κοπούν δέντρα για να χτιστούν εγκαταστάσεις υψηλής εμπορικής αξίας; Θέλουν να βαφτίσουν την αλλοίωση «ανάπτυξη» και την απώλεια πρασίνου «επένδυση»;
Όχι. Δεν θα περάσει έτσι.
Να μη κοπεί ούτε ένα κλαδί
Να μην τολμήσει κανείς να κόψει ούτε ένα κλαδί χωρίς πλήρη διαφάνεια, πλήρη νομιμότητα, πλήρη περιβαλλοντικό έλεγχο και πλήρη ενημέρωση της κοινωνίας. Να σταματήσει κάθε εργασία μέχρι να δοθούν δημόσιες απαντήσεις. Να βγουν τώρα οι αρμόδιες υπηρεσίες και να πουν: τι άδεια υπάρχει; Ποιος την εξέδωσε; Με ποιο σκεπτικό; Για ποιο έργο; Με ποια περιβαλλοντική τεκμηρίωση; Πόσα δέντρα προβλέπεται να κοπούν; Ποιος έχει εγκρίνει την επέμβαση; Ποιος θα αναλάβει την ευθύνη αν καταστραφεί ένας από τους τελευταίους φυσικούς θύλακες της παραλιακής Αττικής;
Η Βουλιαγμένη δεν αντέχει άλλο τσιμέντο
Η Βουλιαγμένη, το Καβούρι, ο Λαιμός, όλη αυτή η μοναδική παράκτια ζώνη δεν αντέχει άλλη πίεση. Δεν αντέχει άλλο τσιμέντο. Δεν αντέχει άλλη «ωρίμανση» εις βάρος της φύσης. Δεν αντέχει άλλο το ίδιο έργο: πρώτα οι επιχειρηματικές επιδιώξεις, μετά οι νομικές ακροβασίες, στο τέλος η κοινωνία να θρηνεί αυτό που χάθηκε.
Η κυβέρνηση να κάνει τη δουλειά της
Η κυβέρνηση οφείλει να κάνει επιτέλους τη δουλειά της. Όχι με δελτία Τύπου. Όχι με επικοινωνιακές κορώνες. Όχι με γενικόλογες αναφορές στην προστασία του περιβάλλοντος. Με πράξεις. Με άμεσο έλεγχο. Με πάγωμα κάθε εργασίας όπου υπάρχει έστω και σκιά αμφιβολίας. Με παρουσία επιθεωρητών περιβάλλοντος. Με έλεγχο νομιμότητας. Με δημοσιοποίηση εγγράφων. Με λογοδοσία.
Γιατί η Ελλάδα δεν μπορεί να συνεχίσει να καίγεται, να πλημμυρίζει, να αποψιλώνεται και την ίδια στιγμή να επιτρέπει κάθε είδους «αναπτυξιακή» παρέμβαση σαν να μην υπάρχει αύριο. Το αύριο όμως υπάρχει. Και αν συνεχίσουμε έτσι, θα είναι ένα αύριο χωρίς δέντρα, χωρίς σκιά, χωρίς ανάσα, χωρίς μέτρο.
Το Καβούρι είναι κόκκινη γραμμή
Το Καβούρι είναι κόκκινη γραμμή. Όχι επειδή είναι περιοχή υψηλής αξίας. Αλλά επειδή ακριβώς εκεί δοκιμάζεται αν αυτή η χώρα έχει ακόμη θεσμικά αντανακλαστικά. Αν υπάρχει κράτος που προστατεύει το περιβάλλον ή μόνο κράτος που επικυρώνει τετελεσμένα. Αν υπάρχει Εκκλησία που σέβεται τη δημιουργία ή Εκκλησία που αντιμετωπίζει τη γη ως μακροχρόνιο μισθωτικό προϊόν. Αν υπάρχουν υπηρεσίες που ελέγχουν ή υπηρεσίες που σιωπούν.
Παρέμβαση σήμερα — όχι αύριο
Καλούμε τον Δήμο Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, το Υπουργείο Περιβάλλοντος, τη Δασική Υπηρεσία, την Περιφέρεια Αττικής, τους Επιθεωρητές Περιβάλλοντος και κάθε αρμόδιο φορέα να παρέμβουν σήμερα. Όχι αύριο. Όχι όταν θα έχουν πέσει τα πρώτα δέντρα. Όχι όταν το τοπίο θα έχει τραυματιστεί ανεπανόρθωτα. Σήμερα.
Καλούμε επίσης την Αρχιεπισκοπή Αθηνών και την Ιερά Μονή Ασωμάτων Πετράκη να τοποθετηθούν δημόσια. Να πουν τι ακριβώς έχει παραχωρηθεί, σε ποιον, με ποιους όρους, για ποια χρήση και με ποια περιβαλλοντική διασφάλιση. Να δημοσιοποιηθούν τα κρίσιμα στοιχεία της διαδικασίας. Να μάθει η κοινωνία αν υπάρχει υπογεγραμμένη σύμβαση, ποιος είναι ο αντισυμβαλλόμενος, ποιο είναι το επενδυτικό σχέδιο και τι ακριβώς προβλέπεται για τη βλάστηση, το φυσικό ανάγλυφο και τον χαρακτήρα της περιοχής.
Η σιωπή σε τέτοιες υποθέσεις δεν είναι ουδετερότητα. Είναι συνενοχή στην αγωνία μιας κοινωνίας που βλέπει τους τελευταίους ελεύθερους χώρους να απειλούνται.
Κάτω τα χέρια από το Καβούρι
Και προς κάθε επενδυτή, κάθε επιχειρηματικό σχήμα, κάθε ισχυρό παράγοντα που θεωρεί ότι μπορεί να μετατρέψει την πιο όμορφη γωνιά της Αττικής σε ιδιωτικό σχέδιο υψηλής απόδοσης, το μήνυμα πρέπει να είναι καθαρό: κάτω τα χέρια από το Καβούρι. Κάτω τα χέρια από τα δέντρα. Κάτω τα χέρια από τον τελευταίο πνεύμονα της Αττικής.
Η ανάπτυξη που ξεκινά με αλυσοπρίονα δεν είναι ανάπτυξη. Είναι προειδοποίηση καταστροφής.
Και αυτή τη φορά, η κοινωνία πρέπει να προλάβει το έγκλημα πριν συντελεστεί.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου