Στρατόπεδα, Στέγαση, Δημόσια Γη

 

By dasarxeio com on 02/05/2026

https://xaidarisimera.gr

Κίμων Ε. Φουντούλης,
Γεωλόγος
kimonfountoulis.eu

Η κυβερνητική πλειοψηφία διαμορφώνει καθεστώς «ιδιωτικής περιουσίας», τύπου ΤΑΙΠΕΔ, για τα εκτός στρατιωτικής χρήσης στρατόπεδα, ανεξαρτήτως λεκτικού χαρακτηρισμού. Προδιαγράφει ειδικά πολεοδομικά σχέδια και αναπτύξεις ακινήτων από ιδιώτες, με δημόσια χρηματοδότηση για εκτάσεις δεκάδων χιλιάδων στρεμμάτων, σε μια χώρα υπό δημογραφικό μαρασμό!

Τα θεμελιώδη:

1. Εκτός σχεδίου εκτάσεις, πρότερες δασικές ή/και αγροτικές μετατρέπονται αυτομάτως οικόπεδα εντός σχεδίου μετά την παύση της στρατιωτικής χρήσης; Κατηγορηματικά όχι. Όσο χρησιμοποιούνται ως στρατόπεδα αναστέλλεται η εφαρμογή της δασικής νομοθεσίας αλλά δε χαρακτηρίζονται μη δασικά. Παραμένουν σαφώς ΕΚΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ.
2. Απαιτείται κατ’ αρχήν και πρωτίστως Περιβαλλοντική Εκτίμηση και Περιβαλλοντικός Σχεδιασμός σε Εθνικό, Περιφερειακό και Τοπικό επίπεδο που θα τεκμηριώνει τη δυνατότητα αλλά και την αναγκαιότητα οικοδόμησης μέρους ή όλης της αποδεσμευόμενης έκτασης. Αυτή την αναγκαιότητα τη παρακάμπτει έως τώρα η διοίκηση υποβιβάζοντας το Περιβάλλον σε αντικείμενο του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού. Αργά ή γρήγορα θα κριθεί από τη Δικαιοσύνη.
3. Αφού λοιπόν προκύψει τεκμηρίωση ότι στις υπό εξέλιξη κλιματικές, περιβαλλοντικές συνθήκες χωράει περαιτέρω οικοδομική επιβάρυνση σε καταργούμενες, εκτός σχεδίου στρατιωτικές χρήσεις/εκτάσεις, τότε προχωρά το επόμενο βήμα.
4. Χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός όπου με βάση δημογραφικά, οικονομικά, προϋπάρχοντα πολεοδομικά δεδομένα και πολεοδομικές ανάγκες της περιοχής, προχωρά ο σχεδιασμός επέκτασης πόλεων ή/και δημιουργία νέων οικισμών και οικονομικών δραστηριοτήτων όπου τεκμηριωθεί ως αναγκαιότητα.
   Εδώ πρέπει να υπογραμμιστεί ο κίνδυνος δημιουργίας νέων εμπορικών κέντρων/χρήσεων εκτός υφιστάμενων πόλεων που θα καταστρέψει ότι απομένει στις τοπικές αγορές, ιδίως της περιφέρειας.
5. Πολεοδόμηση επειδή βρέθηκαν κονδύλια ή/και ενδιαφερόμενοι ιδιώτες, «ημέτεροι» ή/και ανταγωνιστικώς επικρατέστεροι, δεν στέκει με όρους δημόσιου συμφέροντος.
6. Οικοδόμηση σε ντε φάκτο ανενεργά στρατόπεδα, όπως του Χαϊδαρίου που όμως χαρακτηρίζεται «ενεργό», επίσης δε στέκει. Συνιστά περιγραφή και όχι εφαρμογή του ισχύοντος συντάγματος, της κείμενης νομοθεσίας, του Ρυθμιστικού Σχεδίου Αθήνας, του Γενικού Πολεοδομικού Σχεδίου Χαϊδαρίου. Πόσο μάλλον υπό τις τραγικές περιβαλλοντικές συνθήκες του Λεκανοπεδίου Αθηνών.
7. Στεγαστική Πολιτική: Σε μια πόλη με γερασμένο απόθεμα κτιρίων, πρώτο μέλημα είναι η ανανέωση του, δηλαδή η διαφύλαξη του υπάρχοντος οικιστικού ιστού ως ζωντανής πόλης. Αυτό δε γίνεται σήμερα, παρά αξιοποιείται η στεγαστική κρίση για επικίνδυνη επέκταση εκτός σχεδίου. Απαιτείται στροφή και αξιοποίηση πόρων για νέα κτίρια στη θέση των συχνά ακατοίκητων παλαιών.

Ανακεφαλαιώνοντας επισημαίνεται ότι τόσο ο νέος όσο και ο προηγούμενος νόμος για ανενεργά στρατόπεδα αντιμετωπίζουν δημόσιες γαίες αυτομάτως ως οικόπεδα ενώ δεν είναι. Απαιτείται κατάργηση των απαράδεκτων διατάξεων τόσο από λογική, αλλά και περιβαλλοντική και διοικητική άποψη, που υπονομεύουν την όποια τεκμηριωμένα δυνατή και αναγκαία επένδυση στις εκτάσεις αυτές.

Η θεώρηση και πρακτική αντιμετώπιση των εκτάσεων αυτών ως ιδιωτική περιουσία του ΥΕΘΑ, ανοίγει το δρόμο για συμπερίληψη τους σε αρμοδιότητα και ορέξεις δανειστών, θεσμών και εγχώριων εξυπηρετητών. Οι επιπτώσεις των μνημονίων παραμένουν ενεργές.

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση που με τον προηγούμενο νόμο περί στρατοπέδων είχε κατοχυρώσει παραχώρηση της μισής έκτασης στους οικείους δήμους, σιώπησε στην αλλαγή της σχετικής πρόβλεψης.

Σε ότι αφορά τα χωμάτινα, πόσο μάλλον τα καταπράσινα στρατόπεδα, δυνητικούς ελεύθερους χώρους, των προβληματικών μεγαλουπόλεων Αθήνας και Θεσσαλονίκης κάθε σκέψη οικοδόμησης συνιστά βαρύτατη, μη αντιστρέψιμη περιβαλλοντική καταστροφή και αποδεικνύει την υποκριτική, καιροσκοπική τοποθέτηση του πολιτικού συστήματος απέναντι στην υγεία και τη ποιότητα ζωής των κατοίκων των πόλεων, δηλαδή τις προϋποθέσεις εθνικής άμυνας.
Αυτό διαπιστώνουμε καθημερινά στις επαναλαμβανόμενες απορροφητικές «αναπλάσεις» πλατειών και δρόμων, όταν λείπουν ακάλυπτες, χωμάτινες, φυτεμένες εκτάσεις σε όλες τις γειτονιές.