Σάββατο 21 Μαρτίου 2026

Δάση και οικονομίες: το δασικό κεφάλαιο της χώρας δεν μπορεί να μένει αναξιοποίητο

 

 on 20/03/2026

Ανακοίνωση της Ένωσης Ελλήνων Δασοπόνων Δ.Υ.

Με θέμα «Δάση και Οικονομίες» (Forests and Economies), η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Δασών αναδεικνύει με ιδιαίτερη σαφήνεια ότι τα δάση δεν αποτελούν μόνο περιβαλλοντικό αγαθό, αλλά και κρίσιμο πυλώνα οικονομικής ευημερίας, απασχόλησης, βιώσιμης ανάπτυξης και προοπτικής για τις τοπικές κοινωνίες. Ο φετινός εορτασμός δίνει έμφαση στη βιώσιμη διαχείριση, στη δημιουργία θέσεων εργασίας, στην υποστήριξη της κοινοτικής γεωργίας και στην προστασία των υδάτινων πόρων, υπενθυμίζοντας ότι η αξία των δασών υπερβαίνει κατά πολύ τα στενά όρια της ξυλοπαραγωγής.

Για την χώρα μας, το μήνυμα αυτό έρχεται να αναδείξει μια τεράστια “μαύρη τρύπα” της ελληνικής πραγματικότητας. Παρά τον πλούτο και τη στρατηγική σημασία των δασικών οικοσυστημάτων της χώρας, η οικονομική συμβολή του δασικού τομέα παραμένει περιορισμένη. Παράλληλα, στη σχετική επιστημονική συζήτηση αναδεικνύεται ως ζητούμενο η ουσιαστική ενίσχυση της συμμετοχής των δασών στο ΑΕΠ, μέσα από τη βιώσιμη αξιοποίηση της ξυλείας, της βιομάζας, των μη ξυλωδών δασικών προϊόντων και των οικοσυστημικών υπηρεσιών, αλλά και μέσα από την ενσωμάτωση της καινοτομίας, της τεχνογνωσίας και σύγχρονων εργαλείων διαχείρισης, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της εξωστρέφειας και της προστιθέμενης αξίας του δασικού τομέα.

Η προοπτική αυτή δεν αφορά μόνο την οικονομία με τη στενή έννοια. Αφορά την περιφερειακή ανάπτυξη, τη στήριξη των ορεινών και μειονεκτικών περιοχών, τη δημιουργία σταθερών θέσεων εργασίας, την ενίσχυση της τοπικής παραγωγής και, τελικά, την ανάδειξη της πραγματικής αξίας του δασικού πλούτου της χώρας. Για να μετατραπεί, όμως, αυτή η δυνατότητα σε πραγματικό αναπτυξιακό αποτέλεσμα, απαιτείται μια Δασική Υπηρεσία ισχυρή, επαρκώς στελεχωμένη και επιχειρησιακά ικανή να σχεδιάζει, να προλαμβάνει, να παρεμβαίνει και να υποστηρίζει τη βιώσιμη διαχείριση του δασικού χώρου.

Στην κατεύθυνση αυτή, καθοριστική είναι και η συμβολή των Δασοπόνων, οι οποίοι στηρίζουν διαχρονικά τη λειτουργία της Δασικής Υπηρεσίας με γνώση, επιστημονικότητα, εμπειρία πεδίου και ουσιαστική συμμετοχή στην εφαρμογή δράσεων διαχείρισης, πρόληψης και προστασίας. Οι δημόσιες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών αναδεικνύουν σταθερά την ανάγκη μόνιμης ενίσχυσης του επιστημονικού προσωπικού των Δασικών Υπηρεσιών, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι η συζήτηση για το μέλλον των δασών δεν μπορεί να αποσυνδέεται από το ανθρώπινο δυναμικό που καλείται να το υπηρετήσει στην πράξη.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ανακύπτει και ένας ευρύτερος προβληματισμός ως προς το κατά πόσον οι εφαρμοζόμενες πολιτικές στον δασικό τομέα, ιδίως όταν η πρόληψη και η καταστολή αντιμετωπίζονται αποσπασματικά, ευνοούν πράγματι μια συνεκτική και αποδοτική διαχείριση των δασικών οικοσυστημάτων. Μια τέτοια προσέγγιση ενδέχεται να συνεπάγεται απώλεια σημαντικού φυσικού και οικονομικού κεφαλαίου, περιορίζοντας τη συμβολή των δασών στην ανθεκτικότητα και την ανάπτυξη της χώρας.

Σε μια περίοδο κατά την οποία η πρόληψη των δασικών πυρκαγιών, η αντιπυρική θωράκιση και η ανθεκτικότητα του δασικού χώρου τίθενται στο επίκεντρο, δεν αρκεί η επίκληση της σημασίας των δασών σε επίπεδο διακηρύξεων. Απαιτείται θεσμική συνέχεια, επιχειρησιακή συνοχή και ουσιαστική επένδυση στον βασικό δημόσιο μηχανισμό που φέρει το κύριο βάρος της προστασίας και της διαχείρισής τους. Χωρίς ισχυρή Δασική Υπηρεσία, επαρκές προσωπικό και μακρόπνοο σχεδιασμό, ακόμη και οι ορθές κατευθύνσεις κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς το αναγκαίο πρακτικό αντίκρισμα.

Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να αντιμετωπίζει τα δάση μόνο ως παθητικό φυσικό απόθεμα. Οφείλει να τα δει ως ενεργό πυλώνα βιώσιμης ανάπτυξης, τοπικής ευημερίας και οικονομικής ανθεκτικότητας. Αν ο στρατηγικός στόχος είναι η ουσιαστική ενίσχυση της συμβολής τους στην εθνική οικονομία, τότε απαιτείται μια πιο φιλόδοξη, συνεκτική και παραγωγική δασική πολιτική, αντάξια της πραγματικής αξίας των ελληνικών δασών.

Ένωση Ελλήνων Δασοπόνων Δ.Υ.

Δεν υπάρχουν σχόλια: